Podatek od towarów i usług – VAT

5/5 - (3 votes)

Podatek od towarów i usług, inaczej podatek od wartości dodanej, należy do grupy podatków pośrednich i płacony jest na wszystkich szczeblach obrotu towarowego. Podatek od towarów i usług reguluje ustawa z dnia 8 stycznia 1993 roku [1].

Od tego czasu przestały obowiązywać podatki obrotowe uregulowane w ustawie z 16.12.1972 roku o podatku obrotowym oraz w ustawie z 26.02.1982 roku o opodatkowaniu jednostek gospodarki uspołecznionej.”[2]

Przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest:

  • sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
  • eksport i import towarów i usług,
  • przekazanie przez podatnika towarów lub świadczenie usług na potrzeby reprezentacji i reklamy,
  • na darowizny lub na potrzeby własne podatnika, członków jego rodziny lub osób współpracujących.

Podatnikami podatku VAT zgodnie z art. 5 ustawy są osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, które wykonują czynności we własnym imieniu i na własny rachunek podlegające opodatkowaniu. Obowiązek podatkowy powstaje w momencie wydania, przekazania, darowizny towarów lub w momencie wykonania usługi. Podstawą opodatkowania jest kwota należna z tytułu sprzedaży towarów pomniejszona o należny podatek VAT od tej sprzedaży. Podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna towarów powiększona o cło lub ewentualny podatek akcyzowy.

Stawki podatku od towarów i usług mają charakter procentowy i liniowy. Powszechnie stosowaną i podstawową stawką jest 22 % podstawy opodatkowania i jest ona stosowana do wszystkich czynności chyba, że z przepisów wyraźnie wynika, iż obrót danej czynności opodatkowany jest inną stawką. [3]

Stawki obniżone, preferencyjne to 7 % lub 0 %, a rzadziej 3 % czy 12 %, niektóre wprowadzane tylko czasowo oczywiście na wybrane grupy towarów. Lista towarów i usług objętych tymi stawkami opublikowana jest w postaci załącznika do ustawy. I tak stawka obniżona 7 % obejmuje towary i usługi:

  • związane z gospodarką rolną i leśną (nawozy, pasze, ciągniki),
  • towary związane z ochroną zdrowia (okulary wyroby farmaceutyczne),
  • towary spożywcze (wędliny, słodycze),
  • prasa, nuty, mapy,
  • węgiel, paliwa gazowe, energia elektryczna,
  • materiały i usługi budowlane wykazane w załączniku do ustawy.

Stawka 3 % stosowana jest do produktów przemysłu mięsnego, mleka, miodu, produktów upraw polowych i łąkowych.

Stawka 12 %, wprowadzona na początku 2002 roku, dotyczy niektórych towarów dla dzieci, wcześniej opodatkowanych stawką 7 %, a są to zabawki, narty, sanki, rowery. Zgodnie z prognozami towary te mają być objęte stawką 22 %.

Stawka 0 % – preferencyjna, głównie dotyczy sprzedaży swoich towarów na eksport. Stawka ta do końca 2003 roku obowiązuje na sprzedaż czasopism specjalistycznych, wydawnictw dziełowych jak również towarów wykorzystywanych na cele ochrony przeciwpożarowej sprzedawanych jednostkom przeciwpożarowym. Zgodnie ze standardami przyjętymi w Unii Europejskiej stawka preferencyjna 0 % stosowana jest sporadycznie, tylko do niektórych towarów. W niektórych krajach Unii stawka 0 % nie jest stosowana w ogóle, a są to Francja, Hiszpania i Grecja.
W naszym kraju również w okresie od wprowadzenia podatku VAT, a więc od 1993 roku najwięcej zmian dotyczyło stawek podatkowych. I tak np. na leki środki farmaceutyczne i materiały medyczne stawki kształtowały się w następujący sposób:

1997 – 0 %, 1998 – 2 %, 1999 – 4 %, 2000 – 7 %.

Wszystkie towary i usługi objęte innymi stawkami niż 22 % ujęte zostały w Systematycznym Wykazie Wyrobów, Klasyfikacji Wyrobów i Usług, Klasyfikacji Obiektów Budowlanych.


[1] Dz. U., nr 11, poz. 50 z późniejszymi zmianami

[2] R.Mastalski, „Prawo podatkowe II część szczegółowa,… , s 162

[3] Tamże str. 178

Podatek dochodowy od osób prawnych

5/5 - (2 votes)

„Opodatkowanie dochodów osób prawnych unormowane w ustawie z 1989 roku oparte zostało na podstawowej zasadzie współczesnych systemów podatkowych , jaką jest zasada równości opodatkowania. Oznaczało to zarwanie z kształtującym polski system podatkowy w okresie powojennym zasadą różnicowania opodatkowania w zależności od typu własności.”[1]

Podatek dochodowy od osób prawnych jest podatkiem bezpośrednim. Podatek dochodowy od osób prawnych wprowadzono przepisami ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku [2].

Wprowadzenie podyktowane było uchwaleniem w 1991 roku ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dawała ona możliwość ujednolicenia przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby fizyczne i osoby prawne.

Podmiotami podlegającymi opodatkowaniu uregulowanemu w ustawie z 15.02.1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych są osoby prawne .Przypisom ustawy podlegają również jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, z wyjątkiem oczywiści spółek nie mających oczywiści osobowości prawnej.”[3]

Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych jest dochód podatnika z różnych źródeł. Dochód w rozumieniu ustawy to nadwyżka przychodów nad kosztami uznawanymi za niezbędne do uzyskania przychodu. Natomiast nadwyżka kosztów nad dochodami jest stratą, którą pokrywa się w równych częściach z dochodu uzyskanego w najbliższych, kolejno następujących 3 latach.[4]

Przychodami są wszystkie wpływy pieniężne, przychody w naturze, świadczenia otrzymane nieodpłatnie, powstające w danym okresie należności, wartość zwróconych wierzytelności, oraz wartość umorzonych zobowiązań.

Koszty podatników podatku dochodowego od osób prawnych to koszty poniesione na uzyskanie przychodów.


[1] R.Mastalski, „Prawo podatkowe II część szczegółowa, C H BECK, Wrocław 2006 s 45,

[2]Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U., nr 14, poz. 176 z późniejszymi zmianami)

[3] R.Mastalski, „Prawo podatkowe II część szczegółowa, …, s 55

[4] Tamże str. 78

Kierunki zmian systemu podatkowego po 1990 roku

5/5 - (2 votes)

Jednym z pierwszych aktów prawnych, które zapoczątkowały zmiany w polskim systemie podatkowym była ustawa z 31 stycznia 1989 roku o podatku dochodowym od osób prawnych. Właśnie ta ustawa ustalała wspólne zasady opodatkowania dochodu wszystkich osób prawnych bez względu na przynależność sektorową.

„Ustawa reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób prawnych oraz prowadzących działalność gospodarczą państwowych jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, zwanych dalej „podatnikami”[2]

Zasadnicza reforma systemu podatkowego rozpoczęła się w 1991 roku, kiedy to na mocy ustawy wprowadzono podatek dochodowy od osób fizycznych[3], a zaraz po nim podatek dochodowy od osób prawnych[4]. Wówczas w Polsce pojawiło się kilkanaście milionów nowych podatników – osób fizycznych, którzy osiągali dochody ze stosunku pracy, a do tej pory nie byli zobowiązani do opłacania podatku z tego tytułu. Do tego momentu nie musieli składać żadnych zeznań podatkowych, gromadzić rachunków dokumentujących wydatki, czy prowadzić ewidencji podatkowej. Pierwsze zeznania podatkowe złożyli Polacy za 1992 rok – co uznane zostało za bardzo ważne wydarzenie.

W 1991 roku zostaje również uchwalona ustawa o podatkach i opłatach lokalnych[5], w której to znalazły się uregulowania dotyczące podatków stanowiących dochody gmin. Regulacje te dotyczyły podatku od nieruchomości, podatku od środków transportu, opłat lokalnych tj. administracyjnej, miejscowej i targowej.

Kolejną ważną datą w tworzeniu systemu podatkowego był 5 lipca 1993 roku, kiedy to wprowadzono w życie ustawę o podatku od towarów i usług VAT i podatku akcyzowym.[6]

W 1994 roku wprowadzono nową zryczałtowaną formę opodatkowania dochodu uzyskiwanego przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą zwaną ryczałtem ewidencjonowanym.[7]
Zarzuty organizacji międzynarodowych spowodowały, że 1996 roku usunięto podatek importowy.

Prawne podstawy do nakładania obowiązków podatkowych stanowi Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku. Art. 217 Konstytucji RP mówi, że nakładanie podatków i innych danin publicznych oraz określanie podmiotów opodatkowania, przedmiotów opodatkowania, stawek podatkowych, kategorii pomiotów zwolnionych od podatków, zasad przyznawania ulg i umorzeń podatkowych może następować wyłącznie w drodze ustawy.[8]

W dniu 29 sierpnia 1997 roku została uchwalona ordynacja podatkowa[9].

Akt o randze ustawy regulował w sposób całościowy zasady postępowania, wykonywania i wygasania zobowiązań podatkowych. Dawała ona pewną spójność przepisów podatkowych i eliminowała problemy dotyczące interpretacji. Przepisami ordynacji podatkowej objęte zostały podatki jak również opłaty i inne nie podatkowe należności budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania uprawnione są organy podatkowe.

Następne poważne prace nad pakietem zmian w systemie podatkowym były prowadzone w 1999 roku i skończyły się wetem Prezydenta w odniesieniu do podatku dochodowego od osób fizycznych. Podpisana została ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych.[10]

To doprowadziło do zróżnicowania zasad opodatkowania dochodów podatników w zależności od tego czy są osobami fizycznymi, czy też osobami prawnymi. I tak w latach 2001-2003 osoby fizyczne płacą zgodnie z progresją stawki 19 %, 30 %, 40 %, a osoby prawne według skali liniowej 19%.

W 1999 roku wprowadzono również zmianę w konstrukcji podatku VAT zagranicznym podróżnym – a odbyło się to w ramach procesu dostosowawczego do prawa obowiązującego w Unii Europejskiej.

Inną zmianą wprowadzoną 4 września 2000 roku było objęcie rolnictwa podatkiem VAT,[12] co oznacza, iż polscy rolnicy mogą być podatnikami VAT na ogólnych zasadach lub korzystać ze zryczałtowanego zwrotu podatku w wysokości 3 % dokonanej przez nich sprzedaży.

W 2001 roku weszły w życie przepisy nowej ustawy o opłacie skarbowej i ustawy o podatku od czynności cywilno prawnych.[14]

Zmiany dotknęły również konstrukcji podatku VAT i akcyzowego, a związane były z poprawą strony dochodów budżetu państwa. Główne kierunki zmian to:

Ø  opodatkowanie VAT-em obrotu licencjami, który do tej pory nie podlegał temu podatkowi,
Ø  opodatkowanie 7 % stawką sprzedaży nowych mieszkań dotychczas obowiązująca stawka 0 %,
Ø  podniesienie z 7 % na 22 % stawki na niektóre towary dziecięce,
Ø  wprowadzenie zakazu odliczania podatku naliczonego z tytułu zakupu oleju napędowego oraz gazu do samochodów osobowych,
Ø  wyłączenie z wyrobów rękodzieła ludowego i artystycznego objętych stawką 3 % mebli, od których będzie płacona stawka 22 %,


[1] uznanie za wyrób akcyzowy energii elektrycznej i opodatkowanie podatkiem akcyzowym.

[2] Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych(Dz.U.1989 Nr 3 poz.12)

[3] Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

[4] Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

[5] Ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych   (Dz. U. Nr 9, poz. 31)

[6] Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

[7] Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. – rok 1994, nr 126, poz. 621

[8] Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

[9] Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

[10]Ustawa z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych

[12] Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r.o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i ustawy o opłacie skarbowej.(Dz. U. z dnia 17 sierpnia 2000 r.)

[14] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych z dnia 9 września 2000 r.

Funkcje podatków

5/5 - (2 votes)

Podatki stanowią jeden z najważniejszych elementów systemu finansów publicznych. Pełnią one kilka funkcji, które wpływają na rozwój gospodarczy i społeczny kraju. W niniejszym referacie przedstawione zostaną najważniejsze funkcje podatków.

Funkcja finansowa

Podstawową funkcją podatków jest funkcja finansowa. Polega ona na zebraniu środków finansowych przez państwo, które są niezbędne do pokrycia wydatków publicznych. Podatki stanowią źródło dochodów budżetu państwa i są niezbędne do zapewnienia stabilności finansów publicznych oraz pokrycia kosztów realizacji różnych projektów i programów publicznych.

Funkcja redystrybucyjna

Podatki pełnią również funkcję redystrybucyjną. Polega ona na przenoszeniu części dochodów zamożniejszych grup społecznych na potrzeby mniej zamożnych. Dzięki temu podatki umożliwiają zniwelowanie nierówności społecznych i zapewnienie bardziej sprawiedliwego rozkładu bogactwa w społeczeństwie. W wielu krajach istnieją specjalne systemy podatkowe, które umożliwiają dodatkowe wsparcie dla najbardziej potrzebujących grup społecznych.

Funkcja stabilizacyjna

Podatki pełnią również funkcję stabilizacyjną. W okresach kryzysu gospodarczego państwo może zwiększać wysokość podatków w celu ograniczenia konsumpcji i zapobieżenia dalszemu pogorszeniu sytuacji gospodarczej. W ten sposób podatki stanowią narzędzie do regulacji gospodarki i zapewnienia jej stabilności.

Funkcja regulacyjna

Podatki pełnią także funkcję regulacyjną, która polega na wprowadzeniu ograniczeń na niektóre działania gospodarcze, w celu ochrony środowiska, zdrowia ludzi czy też utrzymania porządku społecznego. Przykładem może być podatek nałożony na produkty szkodliwe dla zdrowia, takie jak papierosy czy alkohol. Celem jest zniechęcenie do ich konsumpcji i tym samym ochrona zdrowia publicznego.

Podobnie, podatki mogą być wykorzystywane do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i innych szkodliwych zanieczyszczeń, poprzez nałożenie podatku na ich emisję. Celem jest ochrona środowiska i promowanie rozwoju zrównoważonego.

Funkcja regulacyjna podatków pozwala również na utrzymanie stabilności gospodarki poprzez regulowanie niektórych sektorów, takich jak np. sektor nieruchomości. Poprzez odpowiednie ustawienie stawek podatkowych, można wpłynąć na wzrost lub spadek cen nieruchomości, a tym samym na stabilizację rynku.

W ten sposób, funkcja regulacyjna podatków stanowi ważne narzędzie dla rządu do kontrolowania i regulowania różnych aspektów gospodarki i społeczeństwa, w celu osiągnięcia określonych celów społecznych i gospodarczych.

Z kolei S. Owsiak wyróżnia trzy funkcje podatków:

Rysunek nr 2:  Funkcje podatków

Źródło: Opracowanie własne

Podatki spełniają trzy główne funkcje:

  • fiskalną – są głównym źródłem dochodów budżetu państwa, gwarantują finansowanie wydatków publicznych. Jest to pierwotna, najstarsza funkcja podatków,
  • stymulacyjną – są wykorzystywane przez państwo jako instrument oddziaływania na decyzje podmiotów gospodarczych w celu skorelowania ich z założeniami polityki gospodarczej i społecznej państwa,
  • redystrybucyjną – są instrumentem przesuwania dochodów pomiędzy różnymi grupami społecznymi.

Efekt redystrybucyjny podatków zależy od systemu podatkowego, a w szczególności od podatków bezpośrednich. Dla pewnego obrazu należy także uwzględnić podatki pośrednie takie jak VAT czy akcyza, których rola w naszym budżecie rośnie[1].

Sposób wydatkowania środków budżetowych – przede wszystkim na świadczenia dla najuboższych – może wzmocnić lub osłabić efekt redystrybucji podatków.

Podatki są jednym z najważniejszych źródeł dochodów budżetu państwa i pełnią kilka ważnych funkcji. Oto kilka z nich:

  1. Finansowanie wydatków publicznych: Najważniejszą funkcją podatków jest finansowanie wydatków publicznych, takich jak opieka zdrowotna, ochrona środowiska, edukacja i bezpieczeństwo. Bez podatków, rząd nie mógłby pokryć tych kosztów i utrzymać dostępności do usług publicznych.
  2. Redistrybucja dochodów: Podatki są używane do zredistrybuowania dochodów, aby pomóc najbiedniejszym i umożliwić im dostęp do podstawowych usług publicznych.
  3. Stabilizacja gospodarki: Podatki są również używane do stabilizacji gospodarki poprzez regulowanie wydatków konsumentów i producentów w okresach recesji i prosperity.
  4. Wsparcie rozwoju: Podatki są używane do wspierania rozwoju i modernizacji infrastruktury, takiej jak budowa dróg, mostów i budynków publicznych.
  5. Ochrona środowiska: Podatki są również używane do finansowania działań związanych z ochroną środowiska, takich jak ochrona rzadkich gatunków zwierząt i roślin oraz ochrona zasobów naturalnych.

Podsumowując, podatki pełnią wiele ważnych funkcji i są niezbędne dla utrzymania i rozwoju państwa. Pomagają w finansowaniu wydatków publicznych, redistrybucji dochodów, stabilizacji gospodarki, wspieraniu rozwoju i ochronie środowiska.


[1] S. Owsiak op. cit. s. 139-145

Rodzaje podatków stanowiących dochód budżetu państwa

5/5 - (2 votes)

Wyróżniamy następujące rodzaje podatków stanowiących dochód budżetu państwa[1]:

a) podatek dochodowy od osób fizycznych,

b) podatek dochodowy od osób prawnych,

c) podatek od towarów i usług,

d) podatek akcyzowy,

e) podatek od gier.

Z punktu widzenia mechanizmu rozliczania i poboru, podatki są dzielone na:

1) bezpośrednie – obliczane i płacone od indywidualnego dochodu, przychodu lub majątku oraz

2) pośrednie – wliczane w cenę towaru lub usługi. Płatnikami tych podatków są sprzedawcy i świadczący usługi, jednak w ostatecznym rachunku obciążają one kupujących i usługobiorców, a więc finalnych konsumentów.

Do podatków bezpośrednich zaliczane są:

  • podatek dochodowy od osób fizycznych, dla którego podstawę opodatkowania stanowi dochód podatnika, pomniejszony o odliczenia i ulgi. Tak więc na wysokość podatku od dochodów osobistych mają wpływ: przychody, koszty ich uzyskania, stawki podatkowe, progi, kwoty wolne od podatku oraz ulgi, a także możliwość wspólnego opodatkowania małżonków i preferencyjne opodatkowanie osób samotnie wychowujących dzieci;
  • podatek dochodowy od osób prawnych – dla którego podstawę opodatkowania stanowią dochody z działalności gospodarczej w Polsce. Podatnikami są osoby prawne oraz niektóre jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. Z podatku tego wyłączone są: Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski i jednostki samorządu terytorialnego. Opodatkowaniu podlega dochód – a więc nadwyżka wpływów nad kosztami ich uzyskania;
  • podatek od spadków i darowizn – któremu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy i praw majątkowych w drodze dziedziczenia lub umowy darowizny. Obowiązek podatkowy ciąży na spadkobiercach, a w przypadku darowizny – solidarnie na darczyńcy i obdarowanym. Wysokość podatku zależna jest od grupy podatkowej, do której należy obdarowany lub spadkobierca;
  • podatek rolny – naliczany od powierzchni użytków rolnych wyrażonej w tzw. hektarach przeliczeniowych. Ustawa określa grunty wyłączone od opodatkowania oraz przewiduje: ulgę inwestycyjną, obniżenie podatku i zwolnienia od podatku;
  • podatek leśny – naliczany od powierzchni wyrażonej w hektarach przeliczeniowych – uwzględniających powierzchnię głównych gatunków drzew w drzewostanie i klasy bonitacyjne drzewostanu dla głównych gatunków ujętych w planie urządzenia lasu – według stanu na 1 stycznia roku podatkowego;
  • podatek od nieruchomości – dla którego podstawę opodatkowania stanowi powierzchnia gruntów i budynków – bez uwzględnienia ich wartości oraz budowle – w proporcji do wartości. W podatku tym występują zwolnienia ustawowe oraz inne – wprowadzone uchwałami (w okresie analizowanym) rad gmin;
  • podatek od środków transportu – którym objęci są właściciele samochodów ciężarowych o nośności powyżej 2 ton, autobusów, przyczep i naczep powyżej 5 ton oraz ciągników siodłowych i balastowych. Do 1997 r. byli nimi objęci także właściciele samochodów osobowych. W podatku tym występują zwolnienia ustawowe, a w okresie analizowanym mogły mieć miejsce także zwolnienia uchwalone przez rady gmin;
  • podatek od posiadania psów – ciążący na osobach fizycznych posiadających psy. W podatku tym przewidziane są także zwolnienia ustawowe (np. za dwa psy trzymane w celu pilnowania gospodarstw rolnych), a także na podstawie uchwał rad gmin.

Do podatków pośrednich zaliczamy:

  • podatek od towarów i usług – zwany podatkiem od wartości dodanej (VAT – value added tax), płacony przez osoby fizyczne, prawne, a także jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, jeśli sprzedają towary, świadczą usługi, eksportują i importują. W podatku tym, np. sprzedawca oblicza podatek należny od dokonanej sprzedaży i odejmuje od niego podatek zapłacony wcześniej przez dostawców, zawarty w fakturach zakupu. Różnicę wpłaca do budżetu lub otrzymuje zwrot – gdy podatek zawarty w fakturach jest wyższy od należnego. W podatku tym obowiązują stawki: podstawowa i obniżone oraz rozbudowany system zwolnień;
  • podatek akcyzowy – nakładany na wyroby konsumpcyjne (tzw. wyroby akcyzowe). Podatkiem tym objęte są również przekraczające dopuszczalne normy ubytki oraz zawinione niedobory wyrobów akcyzowych. Płacą go producenci i importerzy wyrobów akcyzowych. Także w tym podatku występują ustawowe zwolnienia. Akcyza jest podatkiem typowym dla gospodarki rynkowej, zwł. wysoko rozwiniętej. W Polsce wprowadzono ją ponownie (istniała w okresie międzywojennym) dopiero w 1993.
  • podatek od gier – obejmujący gry losowe i zakłady wzajemne. Oba te przedmioty opodatkowania są w ustawie zdefiniowane. Podatek nalicza się w stawkach procentowych oraz kwotowo-procentowych. Ustawa przewiduje zwolnienia przedmiotowe (np. loterie promocyjne, w których uczestniczy się poprzez nabycie towarów, a urządzający loterię oferuje wygrane rzeczowe lub pieniężne).

Praktyka fiskalna wskazuje na wyższość podatków pośrednich, w zasadzie powiązanych z konsumpcją, nad bezpośrednimi, obciążającymi dochody i majątek podatnika. Podatki pośrednie są łatwiejsze do wyegzekwowania; ograniczają pole do nadużyć, manipulacji i interpretacji, nie osłabiają motywacji do powiększania dochodów i kapitału, a więc są bardziej prorozwojowe. Obecnie ich udział w ogólnych dochodach podatkowych wynosi 51,2%, a w dochodach podatkowych budżetu państwa już 59,1%.

Na poniższym wykresie zaprezentowałam udział podatków w dochodach budżetu państwa w 1998 roku[2].

Wykres 1. Udział poszczególnych podatków w kształtowaniu dochodów budżetu państwa w 1998 roku

źródło: Ministerstwo Finansów


[1] Encyklopedia biznesu op. cit. s. 610

[2] Ustawa budżetowa z 1998 r. z dnia 12 lutego 1998 r.