Zasady ewidencjonowania podatku VAT

5/5 - (2 votes)

W przypadku podatku VAT postąpimy podobnie jak w przypadku podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Zajmiemy się jedynie technicznym sposobem prowadzenia ewidencji zakupów i sprzedaży VAT.

Podatek od towarów i usług został wprowadzony w Polsce ustawą z dnia 8 stycznia o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. Nr 11 poz.50). Podatek ten jest typowym podatkiem od wartości dodanej zwanym w skrócie VAT. Zastąpił on istniejący wcześniej w Polsce podatek obrotowy.

Przedmiotem opodatkowania tego podatku jest sprzedaż towarów oraz płatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej[10]

Ustawodawca w podatku VAT wprowadził kilka stawek. Podstawową stawką jest 22%. Jest także stawka obniżona 7% oraz stawka dla eksportu – 0%. Część towarów może być także zwolniona z VATu.[11]Ustawodawca dopuścił także możliwość wprowadzania także nowych stawek VAT.

28 maja 1993 roku Minister Finansów wydał wytyczne w sprawie ewidencji podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego i obrotowego. Regulują one zasady ewidencji podatku VAT.
W wytycznych Minister Finansów wyróżnił następujące rodzaje sprzedaży udokumentowanej:

  • sprzedaż dokonana przy pomocy faktur oraz faktur korygujących ,
  • sprzedaż dokonana przy pomocy rachunków uproszczonych i korygujących,
  • sprzedaż według prowadzonych na bieżąco raportów sklepowych lub innych zestawień zainkasowanych utargów od osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej,
  • sprzedaż według taśm odczytów kas rejestrujących.[12]

Podatnik jest zobowiązany do prowadzenia odpowiednich rejestrów sprzedaży i zakupów:

  • rejestr wystawionych faktur i rachunków uproszczonych
  • rejestr wystawionych faktur i rachunków korygujących
  • rejestr zakupu
  • rejestr kosztów
  • rejestr korekt zakupów
  • rejestr korekt kosztów.

Rejestry sprzedaży powinny spełniać następujące wymagania:

  • należy sporządzać je co najmniej za okresy miesięczne,
  • w poszczególnych miesiącach ujmować w nich chronologicznie oraz wg kolejnej numeracji wszystkie wystawione w danym miesiącu faktury i rachunki uproszczone, bez względu na okres, w jakim dokonano sprzedaży,
  • stosować tyle rejestrów, ile jest stanowisk wystawiających faktury lub rachunki uproszczone, aby możliwe było zachowanie kolejności numeracji faktur lub rachunków uproszczonych.[13]

Natomiast rejestry zakupu i kosztów powinny spełniać poniższe wymagania:

  • powinny być sporządzane co najmniej za okresy miesięczne,
  • powinno być stosowane tyle rejestrów, ile wymagają tego potrzeby właściwej organizacji pracy.[14]

Rejestr sprzedaży powinien zawierać następujące dane dotyczące faktur VAT:
1.      numer kolejny w rejestrze,
2.      numer kolejnej faktury
3.      datę dokonania sprzedaży zgodnie z zawartą umową kupna-sprzedaży, a przy eksporcie datę przekroczenia granicy,
4.      datę wystawienia faktury,
5.      numer identyfikacyjny nabywcy (NIP),
6.      imię i nazwisko osoby oraz adres (siedzibę) nabywcy,
7.      podstawę opodatkowania wg stawek VAT,
8.      VAT należny według grup podatkowych (22%, 7%, 0%),
9.      sprzedaż zwolnioną z VAT,
10.  kwotę należności,
11.  ogólną sumę danych dotyczących pkt. 7-10.[15]

Natomiast przy rejestracji rachunków uproszczonych rejestr powinien zawierać następujące dane:
1.      numer kolejny w rejestrze,
2.      numer kolejnej faktury
3.      datę dokonania sprzedaży zgodnie z zawartą umową kupna-sprzedaży, a przy eksporcie datę przekroczenia granicy,
4.      datę wystawienia faktury,
5.      numer identyfikacyjny nabywcy (NIP),
6.      imię i nazwisko osoby oraz adres (siedzibę) nabywcy,
7.      wartość dokonanej sprzedaży według stawek podatkowych łącznie z VAT,
8.      VAT należny według grup podatkowych,
9.      sprzedaż zwolnioną z VAT,
10.  ogólną sumę danych dotyczących pkt. 7-9.[16]

Rejestry faktur otrzymanych od kontrahentów powinny zawierać przynajmniej następujące dane:
1.      numer kolejny pozycji w rejestrze,
2.      datę wpływu faktury,
3.      datę wystawienia faktury,
4.      numer faktury,
5.      numer identyfikacyjny sprzedawcy (NIP),
6.      nazwę i siedzibę sprzedawcy,
7.      kwotę zobowiązania,
8.      podstawę opodatkowania wg stawek VAT,
9.      VAT naliczony według grup podatkowych
10.  Wartość zakupów nie opodatkowanych (w tym również wg stawki „0”),
11.  Ogólną sumę danych wartościowych dotyczących pkt. 7-10.[17]

Jako podstawę rejestracji sprzedaży służy raport z kasy fiskalnej, faktura VAT oraz rachunek uproszczony. Faktura VAT oraz rachunek uproszczony powinien zawierać minimum:

  • sprzedaż towarów,
  • datę sprzedaży,
  • cenę jednostkową bez podatku,
  • wartość sprzedaży,
  • kwotę podatku,
  • kwotę należności,
  • dane podatnika i nabywcy.[18]

Na podstawie danych otrzymanych z rejestrów co miesiąc należy obliczyć wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku VAT. Zobowiązanie to stanowi różnicę pomiędzy podatkiem naliczonym, a podatkiem należnym.

Podatek naliczonyto podatek, który został zapłacony przy zakupie towarów i usług i jest on wyodrębniany na otrzymanej fakturze.
Natomiast podatek należny jest podatkiem, który trzeba zapłacić od wykonanej sprzedaży towarów i usług. Podatek należny można obliczyć jedną z trzech metod:

  • mnożąc wartość sprzedaży netto przez stawkę VAT,
  • sumując podatek VAT wyodrębniony w wystawionych fakturach,
  • mnożąc wartość brutto sprzedaży detalicznej przez przeliczoną stawkę VAT.[19]

Obliczone w ten sposób zobowiązanie podatkowe należy odprowadzić do właściwego Urzędu Skarbowego.

Podatnik będący płatnikiem VAT powinien do 25 następnego miesiąca złożyć deklarację VAT-7 we właściwym Urzędzie Skarbowym. Wzór tej deklaracji znajduje się w załącznikach do pracy pod pozycją 7.

Podsumowując zebrane informacje o VATie dochodzimy do wniosku, że nasza aplikacja powinna realizować następujące funkcje z zakresu tego podatku:

  • prowadzić wszystkie potrzebne rejestry,
  • dokonywać do nich wpisów wraz z wszystkimi niezbędnymi informacjami,
  • zapewniać nieograniczony dostęp do zapisanych informacji,
  • generować odpowiednie wydruku rejestrów,
  • obliczać wielkość podatku należnego i naliczonego oraz ustalać wysokość zobowiązania podatkowego,
  • wystawiać i odpowiednio księgować faktury VAT oraz rachunki uproszczone,
  • wybierać wszystkie informacje potrzebne do deklaracji VAT-7.

Podsumowując nasze rozważania z pierwszego rozdziału ustalmy jakie zadania powinna realizować nasza aplikacja ze względu na potrzeby firmy wynikające z podatku od osób fizycznych, podatku VAT oraz rozliczeń z ZUS.

Te zadania to:
1.      prowadzenie zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów,
2.      przygotowanie wszystkich niezbędnych podsumowań i zestawień,
3.      generowanie wydruków z ewidencji,
4.      przygotowanie danych dla deklaracji PIT- 5,
5.      prowadzenie rejestrów VATowskich,
6.      dokonanie wszystkich podsumowań,
7.      przygotowanie danych dla deklaracji VAT-7,
8.      drukowanie faktur VAT i rachunków uproszczonych, oraz ich prawidłowe rejestrowanie w podatkowej księdze przychodów i rozchodów oraz w ewidencji VAT,
9.      zapewnienie swobodnego dostępu do wszystkich danych zawartych w aplikacji.

Celem następnego rozdziału będzie stworzenie projektu aplikacji, która będzie mogła spełniać wszystkie te zadania tak, aby właściciel firmy nie musiał marnować cennego czasu na ręczne prowadzenie ewidencji, wypełnianie ogromnej ilości dokumentów oraz dokonywanie obliczeń, tylko ograniczyłby się do jednorazowego wprowadzenia wszystkich danych, a następnie one zostałyby przetworzone przez aplikację i wydrukowane w formie wydruków z ewidencji oraz deklaracji podatkowych.


[10] Dz.U. nr 11 poz. 50 z 8 stycznia 1993 roku Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, art. 2

[11] Dz.U. nr 11 poz. 50 z 8 stycznia 1993 roku Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, art. 18

[12] Dz. Urz. Min. Fin. nr 9 poz.41 z 26 maja 1993 roku, Wytyczne Ministra Finansów w sprawie ewidencji podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego i obrotowego, rozdz. II punkt 1

[13] Dz. Urz. Min. Fin. nr 9 poz.41 z 26 maja 1993 roku, Wytyczne Ministra Finansów w sprawie ewidencji podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego i obrotowego, rozdz. II, pkt. 4

[14] Dz. Urz. Min. Fin. nr 9 poz.41 z 26 maja 1993 roku, Wytyczne Ministra Finansów w sprawie ewidencji podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego i obrotowego, rozdz. IV pkt. 3

[15] Dz. Urz. Min. Fin. nr 9 poz.41 z 26 maja 1993 roku, Wytyczne Ministra Finansów w sprawie ewidencji podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego i obrotowego, rozdz. II pkt. 2

[16] Dz. Urz. Min. Fin. nr 9 poz.41 z 26 maja 1993 roku, Wytyczne Ministra Finansów w sprawie ewidencji podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego i obrotowego, rozdz. II, pkt. 3

[17] Dz. Urz. Min. Fin. nr 9 poz.41 z 26 maja 1993 roku, Wytyczne Ministra Finansów w sprawie ewidencji podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego i obrotowego, rozdz. IV pkt. 1

[18] Dz.U. nr 11 poz. 50 z 8 stycznia 1993 roku Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, art. 32, pkt. 1

[19] Włodzimierz J. Markowski, ABC small business’u, wydawnictwo Marcus s.c., Łódź 1999, str. 145

Zwolnienia podmiotowe w płąceniu podatku od towarów i usług

5/5 - (2 votes)

praca licencjacka z 2003 roku

Zwolnienie podmiotowe oznacza, że podmiot będący podatnikiem nie oblicza i nie płaci podatku, jeżeli spełnia warunki do korzystania ze zwolnienia.

Wśród podatników uprawnionych do korzystania ze zwolnienia wyodrębnić można dwie grupy, tj. takich, którzy są zwolnieni bezwarunkowo i takich, którym prawodawca daje prawo wyboru zwolnienia.

Zwolnieni od podatku z mocy ustawy są podatnicy u których wartość sprzedaży towarów, a także wartość eksportu towarów lub usług nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej kwocie 10.000 EURO, opłacających podatek dochodowy w formie karty podatkowej, w zakresie działalności objętej tą formą opodatkowania, z uwzględnieniem art. 18 ust. 3.

Zwolnienie o którym mowa nie stosuje się od 1 go stycznia 2001r w przypadku podatników wykonujących czynności w zakresie handlu, w tym również obwoźnego i obnośnego oraz wykonujący usługi w zakresie: gastronomii, mechaniki precyzyjnej, mechaniki maszyn biurowych, wyrobu i napraw wag, antykorozyjnego zabezpieczenia pojazdów, mycia oraz smarowania samochodów i motocykli oraz innych usług związanych z ich naprawą, elektromechaniki z wyjątkiem dźwigowej chłodniczej i pojazdowej, rusznikarstwa, odświeżania i renowacji wyrobów skórzanych i futrzarskich, mechanicznego czyszczenia i farbowania wyrobów futrzarskich, chemicznego czyszczenia i farbowania wyrobów innych niż futrzarskie, kuśnierstwa, rękawicznictwa – wyrób rękawiczek skórzanych i skóropodobnych z wyjątkiem roboczych, ochronnych i sportowych, wytwarzania szyldów, prania pierza i puchu, którzy rozpoczęli wykonywanie czynności podlegających w opodatkowaniu przed 2 marca 2000r i na dzień 1 marca zatrudniali co najmniej dwóch pracowników, w rozumieniu przepisów o karcie podatkowej, którzy rozpoczęli wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu w okresie od 2 marca do 31 grudnia 2000 roku i zatrudniali w jakimkolwiek czasie tego okresu co najmniej dwóch pracowników w rozumieniu przepisów o karcie podatkowej i wykonywali czynności o których mowa wyżej, którzy rozpoczynają wykonywanie czynności gospodarczych podlegającym opodatkowaniu po 31 grudnia 2000r i będą wykonywali w/w czynności, od 1 stycznia 2002r w przypadku pozostałych podatników.

Jeżeli wartość sprzedaży towarów u podatników zwolnionych od podatku przekroczy kwotę graniczną, tj. 38.500 złotych w 2002r., zwolnienie traci moc w momencie przekroczenia tej kwoty. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przekroczenia tej kwoty, a opodatkowaniu podlega nadwyżka ponad te kwotę.

Podatnicy będący zakładami pracy chronionej w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych mogą wybrać zwolnienie od podatku bez względu na wartość sprzedaży towarów pod warunkiem złożenia przez podatnika pisemnego oświadczenia we właściwym urzędzie skarbowym.

Podatnicy rozpoczynający wykonywanie czynności gospodarczych w ciągu roku podatkowego mogą wybrać zwolnienie od podatku jeżeli przewidziana przez podatnika wartość sprzedaży towarów nie przekroczy w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży kwoty granicznej. Podatnik ten przed dniem dokonania sprzedaży, obowiązany jest do złożenia w urzędzie skarbowym pisemnego oświadczenia o wyborze zwolnienia.

Jeżeli podatnicy wykorzystując związki z kontrahentami tak układają swoje interesy, że uzyskują wartość sprzedaży towarów znacznie odbiegającą od tej, którą uzyskaliby w przypadku gdyby związek ten nie istniał a w wyniku tych związków nastąpiło zmniejszenie wpływów podatkowych, zwolnienie od podatku traci moc od początku roku podatkowego.

Warto podkreślić, że podatnicy zwolnieni od podatku VAT z mocy ustawy, mogą w danym roku podatkowym zrezygnować ze zwolnienia, składając zawiadomienie w urzędzie skarbowym przed początkiem danego miesiąca wraz z zgłoszeniem VAT-R.

Podatnicy zwolnieni od podatku VAT mogą zrezygnować ze zwolnienia przed dniem dokonania pierwszej czynności określonej w art. 2 ustawy vatowskiej. Podatnik, który zrezygnował ze zwolnienia od podatku VAT, może po upływie 3 lat od daty tej rezygnacji ponownie skorzystać ze zwolnienia.[1]

Zwolnienie podmiotowe zamyka drogę do potrącenia podatku pobranego we wcześniejszych fazach obrotu. W takiej sytuacji odbiorcy producenta zwolnionego, zobowiązani do zapłacenia podatku, zmuszeni są do ponownego opodatkowania raz już opodatkowanej wartości. W wypadku bowiem zwolnienia od podatku danego producenta, nie podlegający potrąceniu podatek zapłacony już przez jego dostawcę wkalkulowany jest w koszty producenta zwolnionego, a następnie w cenie zbytu przerzucany na kolejnego nabywcę towaru.

Tak więc podatek staje się niepotrącalnym elementem ceny, co oczywiście musi oznaczać podwyższenie kosztów odbiorcy producenta zwolnionego. Pomimo stosowania podatku od wartości dodanej może dojść do kumulatywnego obciążenia podatkowego. Z tego niebezpieczeństwa trzeba sobie zdawać sprawę, zwłaszcza, że efekt kumulacji wzrasta w zależności od wysokości sumy podatków zapłaconych przez dostawcę producenta zwolnionego.


[1] W. Sasin, Podatek od towarów i usług (VAT)., Wydawnictwo Sigma, Skierniewice 2002., s. 28.

Finansowanie przedsiębiorstw z zatrzymanego zysku

5/5 - (2 votes)

W literaturze często nazywane jest samofinansowaniem, a jego efektywność zależy od ogólnej efektywności przedsiębiorstwa. Zysk zatrzymany w przedsiębiorstwie może zostać wykorzystany do finansowania działalności, jednocześnie nie pociągając za sobą kosztów i zmiany obecnie obowiązujących stosunków własnościowych. Jednocześnie zwiększa to dostępność przedsiębiorstwa do rynku kredytowego, gdyż wykazywanie zysków pozytywnie wpływa na wiarygodność kredytową firmy[1].

Oczywiście, uwaga ta nie dotyczy sytuacji, w której przedsiębiorstwo maksymalizuje koszty (księgowo) celem obniżenia wielkości zobowiązań podatkowych. Taka strategia pozwala co prawda na zmniejszenie płatności z tytułu podatków, ale z reguły wywiera również silny, negatywny wpływ na ocenę zdolności kredytowej przedsiębiorstwa. Bank może w takim przypadku uznać, że nie będzie ono w stanie spłacić zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w planowanych terminach.

Finansowanie przedsiębiorstw z zatrzymanego zysku jest jednym z rodzajów wewnętrznego finansowania. Polega ono na przeznaczeniu części zarobionych pieniędzy na rozwijanie działalności przedsiębiorstwa zamiast ich wypłacania jako dywidendy dla akcjonariuszy. Zatrzymany zysk stanowi środki, które przedsiębiorstwo może wykorzystać na różne cele, np. na inwestycje, rozwijanie działalności czy poprawę rentowności.

Jednym z głównych zalet finansowania przedsiębiorstw z zatrzymanego zysku jest brak potrzeby pozyskiwania dodatkowych środków z zewnątrz. Dzięki temu, firma może uniknąć kosztów związanych z pozyskiwaniem kredytów czy emisją obligacji, jak również obniżać wskaźniki dług/kapitał.

Zatrzymany zysk może być także wykorzystywany do realizacji strategii przedsiębiorstwa, w tym np. do inwestycji w nowe produkty czy rynki, co pozwala na dalszy rozwój firmy i zwiększenie jej konkurencyjności.

Niestety, pomimo wielu zalet, finansowanie przedsiębiorstw z zatrzymanego zysku nie jest pozbawione wad. Przede wszystkim, wysoki poziom zatrzymanego zysku może świadczyć o braku zaufania przedsiębiorstwa do rynku kapitałowego i inwestorów, co może prowadzić do obniżenia wartości jego akcji. Ponadto, zatrzymany zysk nie jest natychmiastowo dostępny dla przedsiębiorstwa, co może być problematyczne w sytuacjach, gdy firma potrzebuje szybko pozyskać dodatkowe środki.

Innymi słowy, finansowanie przedsiębiorstwa z zatrzymanego zysku polega na pozostawieniu części zysku w firmie i wykorzystywaniu go do jej dalszego rozwoju zamiast wypłacania go jako dywidendy akcjonariuszom. Jest to jedna z form samofinansowania, która pozwala firmie na rozwijanie się bez konieczności zaciągania dodatkowych zobowiązań czy emisji nowych akcji.

Niektórzy eksperci uważają, że finansowanie przedsiębiorstwa z zatrzymanego zysku jest korzystne dla jego długoterminowego sukcesu, ponieważ pozwala na lepsze kontrolowanie własności i kierowanie właściwą polityką inwestycyjną. Ponadto, zatrzymanie zysku pozwala firmie na umacnianie swojej pozycji finansowej i zabezpieczenie się na przyszłość przed niepewnością rynku.

Mimo korzyści związanych z finansowaniem przedsiębiorstwa z zatrzymanego zysku, należy pamiętać, że ma ono również swoje wady. Przede wszystkim, brak wypłaty dywidend może nie być dobrze odbierany przez akcjonariuszy, którzy oczekują regularnego dochodu. Ponadto, zatrzymywanie zysku może być postrzegane jako brak wizji i strategii rozwoju firmy, co może negatywnie wpłynąć na jej wizerunek.

Wniosek jest taki, że finansowanie przedsiębiorstwa z zatrzymanego zysku może być korzystne dla jego rozwoju, jednak ważne jest, aby dokładnie przemyśleć wszystkie za i przeciw i rozważyć inne dostępne opcje finansowania. Warto pamiętać, że każda firma jest inna i może mieć inne potrzeby, dlatego należy podjąć decyzję rozważnie.


[1]   M. Panfil, Źródła finansowania małych i średnich przedsiębiorstw, s. 14

Formy ewidencji operacji gospodarczych w podmiotach gospodarczych

5/5 - (2 votes)

Ze względu na różne sposoby rozliczania podatku wyróżnia się: ewidencje uproszczone w postaci karty podatkowej, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz ksiąg handlowych.

W działalności gospodarczej za pomocą karty podatkowej rozliczać się mogą jedynie osoby fizyczne prowadzący niewielką, co do skali i przedmiotu działalność. Podatnicy, rozliczający się w ten sposób są zwolnieni od obowiązku prowadzenia ksiąg, składania zeznań podatkowych, deklaracji o wysokości uzyskanego dochodu oraz wpłacania zaliczek na podatek dochodowy. Ograniczeniem stawianym prowadzącym działalności gospodarczą i rozliczającym się przy pomocy karty podatkowej jest liczba zatrudnionych osób łączne zatrudnienie nie może przekroczyć stanu zatrudnienia przewidzianego dla danego rodzaju działalności, określonego w tabeli miesięcznych stawek podatku dochodowego.[1]

Ryczałt jest korzystną formą ewidencji księgowych w szczególności dla podatników, których działalność nie wymaga ponoszenia wysokich kosztów. Aczkolwiek ustawa regulująca przepisy dotyczące ryczałtu eliminuje wiele rodzajów działalności gospodarczych, dla których ta forma opodatkowania byłaby najkorzystniejsza. Chodzi tu między innymi o apteki, działalność w zakresie udzielania pożyczek pod zastaw oraz działalność w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych.[2]

Prawo do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów mają osoby fizyczne i spółki cywilne osób fizycznych, wykonujące pozarolniczą działalność gospodarczą w tym również w zakresie wolnych zawodów, osoby wykonujące działalność na podstawie umów agencyjnych i umów na warunkach zlecenia, zawartych na podstawie odrębnych przepisów, jak i podmioty prowadzące działy specjalne produkcji rolnej, jeśli zgłosiły zamiar prowadzenia tych ksiąg, a ich przychody netto w roku poprzednim były niższe niż 1 200 000 EURO.[3]

Podatkowa księga przychodów i rozchodów jest szczególnie korzystną formą ewidencji księgowej dla podatników, których działalność gospodarcza wymaga ponoszenia wysokich kosztów.
Podstawą opodatkowania, w przypadku podatkowej księgi przychodów i rozchodów, jest dochód, czyli różnica pomiędzy przychodem a kosztami jego uzyskania.

Osoby zobowiązane do prowadzenia księgi przychodów i rozchodów prowadzą również ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, ewidencję wyposażenia oraz indywidualne karty przychodów pracowników.[4]

Osoby fizyczne i spółki cywilne osób fizycznych prowadzące działalność gospodarczą, których przychód nie osiągnął pułapu wyznaczonego przez Ministra Finansów, mogą także prowadzić księgi handlowe, jeśli dokonają wyboru takiego sposobu ewidencji. W myśl przepisów mogą one prowadzić ewidencję księgową w postaci podatkowej księgi przychodów i rozchodów, aczkolwiek mogą zgłosić zamiar prowadzenia ksiąg handlowych i przyjęcia ich, a także sporządzanych na ich podstawie zamknięć rocznych.

Karta podatkowa jest najprostszą formą rozliczeń podatkowych. W przeciwieństwie do ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych jest fakultatywną formą rozliczeń. Oznacza to, że jej zastosowanie zależy od wyboru podatnika, który by móc skorzystać z tej formy rozliczenia podatkowego musi złożyć stosowny wniosek.

Decyzję o przyznaniu karty podatkowej urząd skarbowy wydać może tylko osobom fizycznym i spółkom cywilnym osób fizycznych.[5]

Kwoty, jakie podatnik jest zobowiązany odprowadzać do skarbu państwa są uzależnione od rodzaju prowadzonej działalności, liczby zatrudnianych osób oraz liczby mieszkańców w danej miejscowości.

Podatnicy prowadzący działalność opodatkowaną w formie karty podatkowej są zwolnieni od obowiązku:

  • prowadzenia ksiąg, składania zeznań podatkowych,
  • sporządzania deklaracji o wysokości uzyskanego dochodu,
  • wpłacania zaliczek na podatek dochodowy.[6]

Podatnicy opodatkowani w formie karty podatkowej należą do grupy podmiotów zwolnionych obligatoryjnie od podatku VAT. Jeżeli jednak zrezygnują z podmiotowego zwolnienia, wówczas obowiązani są stosownie do przepisów prowadzić odpowiednie ewidencje.

Podatnicy ci są jednak obowiązani wydawać na żądanie klienta rachunki i faktury, o których mowa w odrębnych przepisach, stwierdzające sprzedaż wyrobu, towaru lub wykonanie usługi, oraz przechowywać w kolejności numerów kopie tych rachunków i faktur w okresie pięciu lat podatkowych, licząc od końca roku, w którym wystawiono rachunek lub fakturę.

Kwoty podatku dochodowego zapłacone w okresie przed doręczeniem decyzji ustalającej opodatkowanie w formie karty podatkowej zalicza się na poczet podatku wynikającego z tej decyzji.
Podatnicy, którzy w roku poprzedzającym rok podatkowy opłacali podatek dochodowy w formie karty podatkowej, są obowiązani, do dnia otrzymania decyzji ustalającej wysokość tego podatku, opłacać podatek dochodowy w formie karty podatkowej w wysokości stawki określonej w decyzji ustalającej jej wysokość na rok poprzedni. Kwoty podatku dochodowego zapłacone w okresie przed doręczeniem decyzji ustalającej opodatkowanie w formie karty podatkowej zalicza się na poczet podatku wynikającego z tej decyzji.[7]

Zastosowanie karty podatkowej wymaga złożenia przez podatnika wniosku do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym ma być zastosowana karta podatkowa. Jeżeli podjęcie działalności następuje w ciągu roku podatkowego, podatnik obowiązany jest złożyć wniosek przez rozpoczęciem działalności.

W sprawie podatku dochodowego opłacanego w formie karty podatkowej właściwy miejscowo jest urząd skarbowy według miejsca położenia zorganizowanego zakładu, wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej. W razie niedopełnienia zgłoszenia działalności do ewidencji lub gdy działalność jest wykonywana bez posiadania zorganizowanego zakładu właściwy miejscowo jest urząd skarbowy według miejsca zamieszkania podatnika lub siedziby spółki, a jeżeli nie można ustalić siedziby spółki według miejsca zamieszkania jednego ze wspólników.
Jeżeli działalność jest prowadzona w kilku zorganizowanych zakładach na terenie objętym właściwością miejscową kilku urzędów skarbowych, właściwość ustala się według miejsca wskazanego przez podatnika jako siedzibę działalności.

Urząd skarbowy, uwzględniając wniosek o zastosowanie karty podatkowej, wydaje decyzję ustalającą wysokość podatku w formie karty podatkowej, odrębnie na każdy rok podatkowy.
Wniosek o zastosowanie karty podatkowej w okresie wykonywanej działalności składa się tylko raz, co oznacza, że jeżeli do końca roku objętego opodatkowaniem w formie karty podatkowej podatnik nie zgłosił likwidacji działalności, uważa się, że prowadzi on nadal tę działalność i korzysta z karty podatkowej w roku następnym.[8]

Podatnik może zrzec się zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ostatecznej ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej.

Także w terminie do końca roku podatkowego podatnik może zrzec się opodatkowania w formie karty podatkowej ze skutkiem od następnego roku podatkowego.

Kolejnym warunkiem opodatkowania w formie karty podatkowej jest prowadzenie działalności w zakresie wymienionym w tabelach stanowiących załącznik ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Jeżeli podatnik wykonuje kilka działalności określonych w tabelach wówczas nie przysługuje mu opodatkowanie w formie karty podatkowej. Uprawnienie do skorzystania z karty podatkowej nie przysługuje również podatnikom, których działalność wykracza poza ramy wskazane w tabelach, stanowiących załącznik do ustawy.

Innym warunkiem jest nie korzystanie z usług osób nie zatrudnionych w zakładzie na podstawie umowy o pracę, a także nie korzystanie z usług innych zakładów i przedsiębiorstw, z wyjątkiem usług o charakterze specjalistycznym.
Następnym warunkiem jest nie prowadzenie innej działalności gospodarczej oprócz tej objętej kartą. Można jedynie oprócz działalności objętej kartą wykonywać działalność z tytułu niektórych przychodów osiąganych przez rolników prowadzących gospodarstwo rolne, świadczenia usług hotelarskich, wytwórczości ludowej lub artystycznej.[9]

Warunkiem korzystania z karty podatkowej jest niewykonywanie przez małżonka podatnika działalności w tym samym zakresie, co podatnik,. Bez znaczenia jest tutaj to czy małżonek opodatkowuje działalność w tym samym zakresie, co podatnik, w formie karty podatkowej czy w innej formie (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych lub zasady ogólne). Natomiast dopuszczalne jest opodatkowanie w formie karty podatkowej w stosunku do obu małżonków, o ile prowadzą działalność o różnym zakresie.

Ostatnim z warunków, które musi spełnić podatnik, by móc opodatkować się w formie karty podatkowej jest nie prowadzenie działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów objętych podatkiem akcyzowym.

Wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej określona jest w tabeli stanowiącej załącznik do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Podatnik obniża kwotę płaconego podatku dochodowego o kwotę składki na powszechne   ubezpieczenie zdrowotne opłaconej  w  roku  podatkowym, zgodnie z przepisami o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, o ile nie została ona odliczona od podatku dochodowego.[10]

Po upływie roku podatkowego, w terminie do dnia 31 stycznia, podatnik jest obowiązany złożyć we właściwym urzędzie skarbowym roczną informację, według ustalonego wzoru, o wysokości składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach. Podatnicy płacą podatek dochodowy w formie karty podatkowej, pomniejszony o zapłaconą składkę na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, bez wezwania w terminie do dnia siódmego każdego miesiąca za miesiąc ubiegły, a za grudzień – w terminie do dnia 28 grudnia roku podatkowego, na rachunek właściwego urzędu skarbowego.

W  razie  rozpoczęcia   działalności   w  ciągu   roku  podatkowego, podatek  w formie karty podatkowej za okres od dnia rozpoczęcia działalności do końca pierwszego miesiąca pobiera się w wysokości 1/30 miesięcznej należności za każdy dzień. Zasadę tą stosuje się odpowiednio do podatników, którzy korzystali ze zwolnienia od podatku dochodowego i którym okres tego zwolnienia upłynął z pierwszym dniem danego miesiąca. W razie likwidacji działalności w ciągu roku podatkowego i zgłoszenia tego urzędowi skarbowemu, podatek w formie karty podatkowej za ostatni miesiąc prowadzenia działalności pobiera się za okres do dnia zaprzestania działalności w wysokości 1/30 miesięcznej należności za każdy dzień.

W razie zgłoszenia przez podatnika przerwy w prowadzeniu działalności w danym roku podatkowym, z wyjątkiem podatników prowadzących działalność usługową w zakresie obnośnego i obwoźnego handlu detalicznego, nie pobiera się podatku w formie karty podatkowej za pełny okres przerwy trwającej nieprzerwanie, co najmniej dziesięć dni w wysokości 1/30 miesięcznej należności za każdy dzień przerwy, jeżeli podatnik zawiadomi o tej przerwie w terminie trzech dni od dnia jej rozpoczęcia i dnia jej zakończenia. Zasadę tę stosuje się do podatników prowadzących działalność usługową w zakresie obnośnego i obwoźnego handlu detalicznego, jeżeli przerwa została spowodowana chorobą, służbą wojskową, wyjazdem za granicę oraz urlopem wypoczynkowym w wymiarze, co najmniej jednego miesiąca.[11]

W razie zawiadomienia o zmianach powodujących zmianę wysokości stawki podatku, zmiana wysokości podatku w formie karty podatkowej następuje poczynając od miesiąca, w którym zaszły okoliczności powodujące zmianę. Należność za ten miesiąc pobiera się w wysokości 1/30 dotychczasowej miesięcznej należności za każdy dzień części miesiąca przed dniem, w którym nastąpiła zmiana, zwiększonej lub zmniejszonej o 1/30 nowej miesięcznej należności za każdy dzień pozostałej części tego miesiąca.[12]

Podatnik traci prawo do karty podatkowej wskutek:

– zrzeczenia się opodatkowania w formie karty podatkowej,

– utraty warunków do opodatkowania kartą podatkową,

– stwierdzenia przez urząd skarbowy wygaśnięcie decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej.[13]

Podatnik może zrzec się zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej przed rozpoczęciem roku podatkowego, tzn. musi złożyć oświadczenie o zrzeczeniu w terminie do 31 grudnia roku poprzedzającego rok, w którym nie będzie stosowana karta podatkowa. Podatnik jest wówczas obowiązany od pierwszego dnia miesiąca następującego po zrzeczeniu zaprowadzić:

– ewidencję i płacić ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli spełnia ustawowe warunki, albo
– właściwe księgi i płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach.[14]

Dokonać tych samych czynności podatnik musi w przypadku, gdy zrzeka się  opodatkowania w formie karty podatkowej w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ostatecznej ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej.

Do końca miesiąca, w którym podatnik zrzekł się zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej, opłaca on za każdy miesiąc podatek dochodowy w formie karty podatkowej, w wysokości stawki określonej w decyzji w sprawie ustalenia jej wysokości na dany rok.

Utrata prawa do karty podatkowej może nastąpić w wyniku zmiany warunków, w jakich funkcjonował zakład, a zmienione warunki nie dają podstawy do stosowania opodatkowania w formie karty podatkowej.[15]


[1]  A. Gomułowicz, J. Małecki, Podatki i prawo podatkowe, LexisNexis, Warszawa 2010, s. 98

[2]  S. Owsiak, Finanse Publiczne. Teoria i praktyka, PWE, Warszawa 2006., s. 91

[3]   Ustawa z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz. U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591)

[4] Tamże, s. 14

[5]  H. Litwińczuk, Prawo podatkowe przedsiębiorców…op.cit., s. 124

[6]  A. Gomułowicz, Podatki i prawo podatkowe,LexisNexis, Warszawa 2008, s. 50

[7] Tamże, s. 51

[8]  S. Kudert, M. Jamroży, Optymalizacja opodatkowania dochodów przedsiębiorców, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2007, s. 77

[9] K. Jurewicz, Opodatkowanie małych przedsiębiorstw, ARM, Grodziec 2005, s. 52

[10]  C. Kosikowski, E. Ruśkowski, Finanse publiczne i prawo finansowe, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2006, s. 109

[11]  W. Wyrzykowski, Polski system podatków i opłat w zarysie, Bellona, Gdański 2004, s. 90

[12]  Tamże, s, 91

[13]  P.M. Gaudemet, J. Molinier, Finanse publiczne, PWE, Warszawa 2000, s. 412

[14]  Tamże, s. 413

[15]  J. Kulicki, P.Sokół,  Podatki i prawo podatkowe…op.cit.., s. 133

Odrębna ewidencja w związku ze zwolnieniem podmiotowym od podatku VAT

5/5 - (2 votes)

Podatnicy, którzy ewidencjonują obrót przy zastosowaniu kas rejestrujących, dokonują zapisów w księdze na podstawie danych wynikających z raportów dobowych, skorygowanych o wartości dotyczące zwrotów towarów wynikające z odrębnych ewidencji. Podatnicy, którzy ewidencjonują obrót przy zastosowaniu kas rejestrujących, mogą dokonywać zapisów w księdze na koniec każdego miesiąca, w terminie do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, na podstawie danych wynikających z miesięcznych zestawień raportów dobowych.

Podatnicy nie wpisują do księgi kwot wynikających z faktur dokumentujących dokonanie sprzedaży uprzednio zarejestrowanej przy zastosowaniu kas rejestrujących, natomiast są obowiązani do połączenia w sposób trwały zwróconych oryginałów paragonów fiskalnych z kopiami wystawionych faktur.[1]

Jeżeli podatnik prowadzi odrębną ewidencję w związku ze zwolnieniem podmiotowym od podatku VAT, zapisy w księdze dotyczące przychodów ze sprzedaży towarów i usług mogą być dokonywane na koniec miesiąca łączną kwotą wynikającą z miesięcznego zestawienia sporządzonego na podstawie danych wynikających z tej ewidencji.

Zestawienie, powinno zawierać, co najmniej następujące dane: datę i kolejny numer zestawienia, sumę przychodów ze sprzedaży pomniejszoną o należny podatek od towarów i usług oraz o wartość towarów i usług nie stanowiącą przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym i powiększoną o przychody nie objęte obowiązkiem ewidencjonowania dla celów podatku od towarów i usług.[2]

Podatnicy świadczący usługi w zakresie handlu, którzy dokonują sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej od podatku lub opodatkowanej różnymi stawkami, a nie są obowiązani do prowadzenia ewidencji, mogą ewidencjonować przychody w księdze oraz w ewidencji sprzedaży łącznie z podatkiem od towarów i usług, z tym że na koniec miesiąca przychód pomniejsza się o należny podatek od towarów i usług.[3]

W razie prowadzenia księgi przy zastosowaniu technik informatycznych, warunkiem uznania ksiąg za prawidłowe jest:

  • określenie na piśmie szczegółowej instrukcji obsługi programu komputerowego wykorzystywanego do prowadzenia ksiąg,
  • stosowanie programu komputerowego zapewniającego bezzwłoczny wgląd w treść dokonywanych zapisów oraz wydrukowanie wszystkich danych w porządku chronologicznym, zgodnie z wzorem księgi,
  • przechowywanie zapisanych danych na magnetycznych nośnikach informacji, do czasu wydruku zawartych na nich danych, w sposób chroniący przed zatarciem lub zniekształceniem tych danych albo naruszeniem ustalonych zasad ich przetwarzania.[4]

[1] D. Krzemińska, Finanse przedsiębiorstwa…op.cit., s. 238

[2] Tamże, s. 239

[3] W. Szczęsny, Firma w otoczeniu fiskalnym, Diffin, Warszawa 2004, s. 150

[4] L. Szyszko, Finanse przedsiębiorstw…op.cit., s. 118