prace

Formy ewidencji operacji gospodarczych w podmiotach gospodarczych

5/5 - (2 votes)

Ze względu na różne sposoby rozliczania podatku wyróżnia się: ewidencje uproszczone w postaci karty podatkowej, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz ksiąg handlowych.

W działalności gospodarczej za pomocą karty podatkowej rozliczać się mogą jedynie osoby fizyczne prowadzący niewielką, co do skali i przedmiotu działalność. Podatnicy, rozliczający się w ten sposób są zwolnieni od obowiązku prowadzenia ksiąg, składania zeznań podatkowych, deklaracji o wysokości uzyskanego dochodu oraz wpłacania zaliczek na podatek dochodowy. Ograniczeniem stawianym prowadzącym działalności gospodarczą i rozliczającym się przy pomocy karty podatkowej jest liczba zatrudnionych osób łączne zatrudnienie nie może przekroczyć stanu zatrudnienia przewidzianego dla danego rodzaju działalności, określonego w tabeli miesięcznych stawek podatku dochodowego.[1]

Ryczałt jest korzystną formą ewidencji księgowych w szczególności dla podatników, których działalność nie wymaga ponoszenia wysokich kosztów. Aczkolwiek ustawa regulująca przepisy dotyczące ryczałtu eliminuje wiele rodzajów działalności gospodarczych, dla których ta forma opodatkowania byłaby najkorzystniejsza. Chodzi tu między innymi o apteki, działalność w zakresie udzielania pożyczek pod zastaw oraz działalność w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych.[2]

Prawo do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów mają osoby fizyczne i spółki cywilne osób fizycznych, wykonujące pozarolniczą działalność gospodarczą w tym również w zakresie wolnych zawodów, osoby wykonujące działalność na podstawie umów agencyjnych i umów na warunkach zlecenia, zawartych na podstawie odrębnych przepisów, jak i podmioty prowadzące działy specjalne produkcji rolnej, jeśli zgłosiły zamiar prowadzenia tych ksiąg, a ich przychody netto w roku poprzednim były niższe niż 1 200 000 EURO.[3]

Podatkowa księga przychodów i rozchodów jest szczególnie korzystną formą ewidencji księgowej dla podatników, których działalność gospodarcza wymaga ponoszenia wysokich kosztów.
Podstawą opodatkowania, w przypadku podatkowej księgi przychodów i rozchodów, jest dochód, czyli różnica pomiędzy przychodem a kosztami jego uzyskania.

Osoby zobowiązane do prowadzenia księgi przychodów i rozchodów prowadzą również ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, ewidencję wyposażenia oraz indywidualne karty przychodów pracowników.[4]

Osoby fizyczne i spółki cywilne osób fizycznych prowadzące działalność gospodarczą, których przychód nie osiągnął pułapu wyznaczonego przez Ministra Finansów, mogą także prowadzić księgi handlowe, jeśli dokonają wyboru takiego sposobu ewidencji. W myśl przepisów mogą one prowadzić ewidencję księgową w postaci podatkowej księgi przychodów i rozchodów, aczkolwiek mogą zgłosić zamiar prowadzenia ksiąg handlowych i przyjęcia ich, a także sporządzanych na ich podstawie zamknięć rocznych.

Karta podatkowa jest najprostszą formą rozliczeń podatkowych. W przeciwieństwie do ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych jest fakultatywną formą rozliczeń. Oznacza to, że jej zastosowanie zależy od wyboru podatnika, który by móc skorzystać z tej formy rozliczenia podatkowego musi złożyć stosowny wniosek.

Decyzję o przyznaniu karty podatkowej urząd skarbowy wydać może tylko osobom fizycznym i spółkom cywilnym osób fizycznych.[5]

Kwoty, jakie podatnik jest zobowiązany odprowadzać do skarbu państwa są uzależnione od rodzaju prowadzonej działalności, liczby zatrudnianych osób oraz liczby mieszkańców w danej miejscowości.

Podatnicy prowadzący działalność opodatkowaną w formie karty podatkowej są zwolnieni od obowiązku:

  • prowadzenia ksiąg, składania zeznań podatkowych,
  • sporządzania deklaracji o wysokości uzyskanego dochodu,
  • wpłacania zaliczek na podatek dochodowy.[6]

Podatnicy opodatkowani w formie karty podatkowej należą do grupy podmiotów zwolnionych obligatoryjnie od podatku VAT. Jeżeli jednak zrezygnują z podmiotowego zwolnienia, wówczas obowiązani są stosownie do przepisów prowadzić odpowiednie ewidencje.

Podatnicy ci są jednak obowiązani wydawać na żądanie klienta rachunki i faktury, o których mowa w odrębnych przepisach, stwierdzające sprzedaż wyrobu, towaru lub wykonanie usługi, oraz przechowywać w kolejności numerów kopie tych rachunków i faktur w okresie pięciu lat podatkowych, licząc od końca roku, w którym wystawiono rachunek lub fakturę.

Kwoty podatku dochodowego zapłacone w okresie przed doręczeniem decyzji ustalającej opodatkowanie w formie karty podatkowej zalicza się na poczet podatku wynikającego z tej decyzji.
Podatnicy, którzy w roku poprzedzającym rok podatkowy opłacali podatek dochodowy w formie karty podatkowej, są obowiązani, do dnia otrzymania decyzji ustalającej wysokość tego podatku, opłacać podatek dochodowy w formie karty podatkowej w wysokości stawki określonej w decyzji ustalającej jej wysokość na rok poprzedni. Kwoty podatku dochodowego zapłacone w okresie przed doręczeniem decyzji ustalającej opodatkowanie w formie karty podatkowej zalicza się na poczet podatku wynikającego z tej decyzji.[7]

Zastosowanie karty podatkowej wymaga złożenia przez podatnika wniosku do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym ma być zastosowana karta podatkowa. Jeżeli podjęcie działalności następuje w ciągu roku podatkowego, podatnik obowiązany jest złożyć wniosek przez rozpoczęciem działalności.

W sprawie podatku dochodowego opłacanego w formie karty podatkowej właściwy miejscowo jest urząd skarbowy według miejsca położenia zorganizowanego zakładu, wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej. W razie niedopełnienia zgłoszenia działalności do ewidencji lub gdy działalność jest wykonywana bez posiadania zorganizowanego zakładu właściwy miejscowo jest urząd skarbowy według miejsca zamieszkania podatnika lub siedziby spółki, a jeżeli nie można ustalić siedziby spółki według miejsca zamieszkania jednego ze wspólników.
Jeżeli działalność jest prowadzona w kilku zorganizowanych zakładach na terenie objętym właściwością miejscową kilku urzędów skarbowych, właściwość ustala się według miejsca wskazanego przez podatnika jako siedzibę działalności.

Urząd skarbowy, uwzględniając wniosek o zastosowanie karty podatkowej, wydaje decyzję ustalającą wysokość podatku w formie karty podatkowej, odrębnie na każdy rok podatkowy.
Wniosek o zastosowanie karty podatkowej w okresie wykonywanej działalności składa się tylko raz, co oznacza, że jeżeli do końca roku objętego opodatkowaniem w formie karty podatkowej podatnik nie zgłosił likwidacji działalności, uważa się, że prowadzi on nadal tę działalność i korzysta z karty podatkowej w roku następnym.[8]

Podatnik może zrzec się zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ostatecznej ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej.

Także w terminie do końca roku podatkowego podatnik może zrzec się opodatkowania w formie karty podatkowej ze skutkiem od następnego roku podatkowego.

Kolejnym warunkiem opodatkowania w formie karty podatkowej jest prowadzenie działalności w zakresie wymienionym w tabelach stanowiących załącznik ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Jeżeli podatnik wykonuje kilka działalności określonych w tabelach wówczas nie przysługuje mu opodatkowanie w formie karty podatkowej. Uprawnienie do skorzystania z karty podatkowej nie przysługuje również podatnikom, których działalność wykracza poza ramy wskazane w tabelach, stanowiących załącznik do ustawy.

Innym warunkiem jest nie korzystanie z usług osób nie zatrudnionych w zakładzie na podstawie umowy o pracę, a także nie korzystanie z usług innych zakładów i przedsiębiorstw, z wyjątkiem usług o charakterze specjalistycznym.
Następnym warunkiem jest nie prowadzenie innej działalności gospodarczej oprócz tej objętej kartą. Można jedynie oprócz działalności objętej kartą wykonywać działalność z tytułu niektórych przychodów osiąganych przez rolników prowadzących gospodarstwo rolne, świadczenia usług hotelarskich, wytwórczości ludowej lub artystycznej.[9]

Warunkiem korzystania z karty podatkowej jest niewykonywanie przez małżonka podatnika działalności w tym samym zakresie, co podatnik,. Bez znaczenia jest tutaj to czy małżonek opodatkowuje działalność w tym samym zakresie, co podatnik, w formie karty podatkowej czy w innej formie (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych lub zasady ogólne). Natomiast dopuszczalne jest opodatkowanie w formie karty podatkowej w stosunku do obu małżonków, o ile prowadzą działalność o różnym zakresie.

Ostatnim z warunków, które musi spełnić podatnik, by móc opodatkować się w formie karty podatkowej jest nie prowadzenie działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów objętych podatkiem akcyzowym.

Wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej określona jest w tabeli stanowiącej załącznik do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Podatnik obniża kwotę płaconego podatku dochodowego o kwotę składki na powszechne   ubezpieczenie zdrowotne opłaconej  w  roku  podatkowym, zgodnie z przepisami o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, o ile nie została ona odliczona od podatku dochodowego.[10]

Po upływie roku podatkowego, w terminie do dnia 31 stycznia, podatnik jest obowiązany złożyć we właściwym urzędzie skarbowym roczną informację, według ustalonego wzoru, o wysokości składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach. Podatnicy płacą podatek dochodowy w formie karty podatkowej, pomniejszony o zapłaconą składkę na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, bez wezwania w terminie do dnia siódmego każdego miesiąca za miesiąc ubiegły, a za grudzień – w terminie do dnia 28 grudnia roku podatkowego, na rachunek właściwego urzędu skarbowego.

W  razie  rozpoczęcia   działalności   w  ciągu   roku  podatkowego, podatek  w formie karty podatkowej za okres od dnia rozpoczęcia działalności do końca pierwszego miesiąca pobiera się w wysokości 1/30 miesięcznej należności za każdy dzień. Zasadę tą stosuje się odpowiednio do podatników, którzy korzystali ze zwolnienia od podatku dochodowego i którym okres tego zwolnienia upłynął z pierwszym dniem danego miesiąca. W razie likwidacji działalności w ciągu roku podatkowego i zgłoszenia tego urzędowi skarbowemu, podatek w formie karty podatkowej za ostatni miesiąc prowadzenia działalności pobiera się za okres do dnia zaprzestania działalności w wysokości 1/30 miesięcznej należności za każdy dzień.

W razie zgłoszenia przez podatnika przerwy w prowadzeniu działalności w danym roku podatkowym, z wyjątkiem podatników prowadzących działalność usługową w zakresie obnośnego i obwoźnego handlu detalicznego, nie pobiera się podatku w formie karty podatkowej za pełny okres przerwy trwającej nieprzerwanie, co najmniej dziesięć dni w wysokości 1/30 miesięcznej należności za każdy dzień przerwy, jeżeli podatnik zawiadomi o tej przerwie w terminie trzech dni od dnia jej rozpoczęcia i dnia jej zakończenia. Zasadę tę stosuje się do podatników prowadzących działalność usługową w zakresie obnośnego i obwoźnego handlu detalicznego, jeżeli przerwa została spowodowana chorobą, służbą wojskową, wyjazdem za granicę oraz urlopem wypoczynkowym w wymiarze, co najmniej jednego miesiąca.[11]

W razie zawiadomienia o zmianach powodujących zmianę wysokości stawki podatku, zmiana wysokości podatku w formie karty podatkowej następuje poczynając od miesiąca, w którym zaszły okoliczności powodujące zmianę. Należność za ten miesiąc pobiera się w wysokości 1/30 dotychczasowej miesięcznej należności za każdy dzień części miesiąca przed dniem, w którym nastąpiła zmiana, zwiększonej lub zmniejszonej o 1/30 nowej miesięcznej należności za każdy dzień pozostałej części tego miesiąca.[12]

Podatnik traci prawo do karty podatkowej wskutek:

– zrzeczenia się opodatkowania w formie karty podatkowej,

– utraty warunków do opodatkowania kartą podatkową,

– stwierdzenia przez urząd skarbowy wygaśnięcie decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej.[13]

Podatnik może zrzec się zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej przed rozpoczęciem roku podatkowego, tzn. musi złożyć oświadczenie o zrzeczeniu w terminie do 31 grudnia roku poprzedzającego rok, w którym nie będzie stosowana karta podatkowa. Podatnik jest wówczas obowiązany od pierwszego dnia miesiąca następującego po zrzeczeniu zaprowadzić:

– ewidencję i płacić ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli spełnia ustawowe warunki, albo
– właściwe księgi i płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach.[14]

Dokonać tych samych czynności podatnik musi w przypadku, gdy zrzeka się  opodatkowania w formie karty podatkowej w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ostatecznej ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej.

Do końca miesiąca, w którym podatnik zrzekł się zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej, opłaca on za każdy miesiąc podatek dochodowy w formie karty podatkowej, w wysokości stawki określonej w decyzji w sprawie ustalenia jej wysokości na dany rok.

Utrata prawa do karty podatkowej może nastąpić w wyniku zmiany warunków, w jakich funkcjonował zakład, a zmienione warunki nie dają podstawy do stosowania opodatkowania w formie karty podatkowej.[15]

[1]  A. Gomułowicz, J. Małecki, Podatki i prawo podatkowe, LexisNexis, Warszawa 2010, s. 98

[2]  S. Owsiak, Finanse Publiczne. Teoria i praktyka, PWE, Warszawa 2006., s. 91

[3]   Ustawa z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz. U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591)

[4] Tamże, s. 14

[5]  H. Litwińczuk, Prawo podatkowe przedsiębiorców…op.cit., s. 124

[6]  A. Gomułowicz, Podatki i prawo podatkowe,LexisNexis, Warszawa 2008, s. 50

[7] Tamże, s. 51

[8]  S. Kudert, M. Jamroży, Optymalizacja opodatkowania dochodów przedsiębiorców, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2007, s. 77

[9] K. Jurewicz, Opodatkowanie małych przedsiębiorstw, ARM, Grodziec 2005, s. 52

[10]  C. Kosikowski, E. Ruśkowski, Finanse publiczne i prawo finansowe, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2006, s. 109

[11]  W. Wyrzykowski, Polski system podatków i opłat w zarysie, Bellona, Gdański 2004, s. 90

[12]  Tamże, s, 91

[13]  P.M. Gaudemet, J. Molinier, Finanse publiczne, PWE, Warszawa 2000, s. 412

[14]  Tamże, s. 413

[15]  J. Kulicki, P.Sokół,  Podatki i prawo podatkowe…op.cit.., s. 133

Odrębna ewidencja w związku ze zwolnieniem podmiotowym od podatku VAT

5/5 - (2 votes)

Podatnicy, którzy ewidencjonują obrót przy zastosowaniu kas rejestrujących, dokonują zapisów w księdze na podstawie danych wynikających z raportów dobowych, skorygowanych o wartości dotyczące zwrotów towarów wynikające z odrębnych ewidencji. Podatnicy, którzy ewidencjonują obrót przy zastosowaniu kas rejestrujących, mogą dokonywać zapisów w księdze na koniec każdego miesiąca, w terminie do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, na podstawie danych wynikających z miesięcznych zestawień raportów dobowych.

Podatnicy nie wpisują do księgi kwot wynikających z faktur dokumentujących dokonanie sprzedaży uprzednio zarejestrowanej przy zastosowaniu kas rejestrujących, natomiast są obowiązani do połączenia w sposób trwały zwróconych oryginałów paragonów fiskalnych z kopiami wystawionych faktur.[1]

Jeżeli podatnik prowadzi odrębną ewidencję w związku ze zwolnieniem podmiotowym od podatku VAT, zapisy w księdze dotyczące przychodów ze sprzedaży towarów i usług mogą być dokonywane na koniec miesiąca łączną kwotą wynikającą z miesięcznego zestawienia sporządzonego na podstawie danych wynikających z tej ewidencji.

Zestawienie, powinno zawierać, co najmniej następujące dane: datę i kolejny numer zestawienia, sumę przychodów ze sprzedaży pomniejszoną o należny podatek od towarów i usług oraz o wartość towarów i usług nie stanowiącą przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym i powiększoną o przychody nie objęte obowiązkiem ewidencjonowania dla celów podatku od towarów i usług.[2]

Podatnicy świadczący usługi w zakresie handlu, którzy dokonują sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej od podatku lub opodatkowanej różnymi stawkami, a nie są obowiązani do prowadzenia ewidencji, mogą ewidencjonować przychody w księdze oraz w ewidencji sprzedaży łącznie z podatkiem od towarów i usług, z tym że na koniec miesiąca przychód pomniejsza się o należny podatek od towarów i usług.[3]

W razie prowadzenia księgi przy zastosowaniu technik informatycznych, warunkiem uznania ksiąg za prawidłowe jest:

  • określenie na piśmie szczegółowej instrukcji obsługi programu komputerowego wykorzystywanego do prowadzenia ksiąg,
  • stosowanie programu komputerowego zapewniającego bezzwłoczny wgląd w treść dokonywanych zapisów oraz wydrukowanie wszystkich danych w porządku chronologicznym, zgodnie z wzorem księgi,
  • przechowywanie zapisanych danych na magnetycznych nośnikach informacji, do czasu wydruku zawartych na nich danych, w sposób chroniący przed zatarciem lub zniekształceniem tych danych albo naruszeniem ustalonych zasad ich przetwarzania.[4]

[1] D. Krzemińska, Finanse przedsiębiorstwa…op.cit., s. 238

[2] Tamże, s. 239

[3] W. Szczęsny, Firma w otoczeniu fiskalnym, Diffin, Warszawa 2004, s. 150

[4] L. Szyszko, Finanse przedsiębiorstw…op.cit., s. 118

Podstawowe zagadnienia systemu podatkowego

5/5 - (2 votes)

Współczesne pojęcie podatku w polskim prawie nie zostało ustawowo zdefiniowane. Pod pojęciem podatku rozumiemy, że jest on nieodpłatnym, przymusowym i pieniężnym świadczeniem o charakterze ogólnym, które jest nakładane jednostronnie przez związek publicznoprawny.[1]

Związkiem tym jest przede wszystkim państwo.

W definicji należy zwrócić uwagę na jej poszczególne elementy:

  1. przymusowy charakter,
  2. bezzwrotność,
  3. nieodpłatność,
  4. jednostronność ustalania,
  5. ogólny charakter,
  6. pieniężna forma,
  7. przewłaszczenie.[2]

Przymusowy charakter oznacza, że w razie odmowy uiszczenia podatku organ administracji państwowej może stosować środki przymusu, aby wyegzekwować należną kwotę. W tym celu przewidziany jest tryb egzekucyjny.

Bezzwrotność polega na tym, że podatek zapłacony nie podlega zwrotowi. Wyjątek stanowią przypadki, w których podatek został błędnie naliczony lub zawyżony.

Nieodpłatność wyraża się tym, że wraz ze świadczeniem podatkowym nie wiąże się bezpośrednio żadne wzajemne świadczenie państwa na rzecz podatnika. Budżet zasilany przez podatki finansuje usługi o charakterze zbiorowym : obrona narodowa, oświata, ochrona zdrowia itd. Jest to odpłatność ogólna w której podatnik uczestniczy ale w innej proporcji niż by to wynikało z ciężaru płaconego przez niego podatku.

Jednostronność oznacza to, że wysokość podatku ustalana jest przez państwo i nie jest wynikiem umowy z podatnikiem. Podatnik ma jedynie pośredni wpływ na wysokość podatku poprzez kształtowanie systemu podatkowego przy wykorzystaniu mechanizmów demokracji parlamentarnej.

Ogólny charakter podatku oznacza , że wprowadzany jest w życie poprzez akty normatywne ustalając podatki dla określonych adresatów a nie konkretnych osób.

Przewłaszczenie to zmiana właściciela środków pieniężnych płaconych z tytułu podatków.[3]

Podatki tworzące system podatkowy są zróżnicowane, co do ich formy jak i poboru. Ich podział został sklasyfikowany według następujących kryteriów:

1. kryterium przedmiotu opodatkowania na:
– podatki przychodowe
– podatki dochodowe
– podatki majątkowe
– podatki od wydatków

2. kryterium stosunku przedmiotu opodatkowania do źródła podatku na:
– podatki bezpośrednie
– podatki pośrednie

3. kryterium podziału dochodów podatkowych pomiędzy państwo a samorząd na:
– podatki państwowe
– podatki samorządowe
– podatki wspólne

4. kryterium przeznaczenia:
– ogólne
– celowe.[4]

Podatki przychodowe wymierzane są od dochodów brutto, czyli od całości wpływów pieniężnych danej jednostki, osiąganych z danej działalności. Nie uwzględnia się zatem wydatków poniesionych w związku z uzyskaniem danego wpływu.[5]

Cechą charakterystyczna podatków przychodowych jest ich związek ze źródłem przychodów.

Tym samym ciążą one na źródłach przychodów, niezależnie od tego w czyim posiadaniu lub w czyjej dyspozycji źródła te się znajdują. Rzeczowy charakter tych podatków powoduje, że odpowiedzialność za nie zapłacony podatek rzeczowy jest związana z każdorazowym dysponentem źródła przychodów. Nie ma też w odniesieniu do tych podatków zastosowania zasady kumulacji przychodów z innymi przychodami podatnika.

Przy wymiarze i poborze podatku przychodowego nie uwzględnia się osobistej sytuacji podatnika. Do podatków przychodowych zaliczamy podatki przemysłowe i płacone od działalności produkcyjnej, usługowej i handlowe, podatek rolny od gruntów i podatek leśny a także podatek dochodowy od przychodów osób fizycznych.[6]

Podatki dochodowe charakteryzują się tym, że odnoszą się do indywidualnych dochodów podatników. Pod uwagę bierze się całokształt okoliczności związanych z osobą podatnika czyli dane o rozmiarach przychodu brutto i koszty poniesione w celu uzyskania tego przychodu. Podstawę opodatkowania stanowi nadwyżka uzyskana z różnicy pomiędzy przychodem a kosztami. Do podatków dochodowych zaliczamy podatek dochodowy od osób prawnych, podatek dochodowy od osób fizycznych, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa.

Podatki majątkowe są rozróżniane w zależności od tego co stanowi przedmiot podatku. Przedmiotem tym może być stan posiadania majątku zarówno jego części jak i całości, obrót majątkiem i przyrost majątku nie związany ze zmianą właściciela.

Opodatkowanie  majątku może mieć charakter stały, periodyczny lub jednorazowy.[7]

Do podatków majątkowych należą: podatek od nieruchomości, podatek od środków transportowych, podatek od spadków i darowizn, opłata skarbowa od czynności cywilno-prawnych.
Podatki od wydatków obciążają dochód podatnika w momencie jego wydatkowania. Cechą charakterystyczną tych podatków jest to, że ich materialny ciężar ponosi konsument, natomiast ich podatnikiem w sensie formalnym jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie obrotu wyrobami lub usługami podlegającymi opodatkowaniu.[8]
Należy odróżnić dwie różne sytuacje:

– pierwszą, w której dokonywany wydatek stanowi koszt

– drugą, w której wydatek jest wykorzystaniem osiągniętego dochodu.[9]

Podatki od wydatków mają charakter uzupełniający. Uzupełniają mechanizm bezpośredniego opodatkowania dochodów i majątków indywidualnych. Są one instrumentem pośrednim.[10]

Do podatków konsumpcyjnych należą: podatek od towarów i usług, podatek akcyzy, opłaty monopolowe, podatek importowy, podatek od gier.

Podatki pośrednie to podatki pośrednio nawiązujące do zdolności podatkowej osoby fizycznej i prawnej. Gdzie źródło podatku nie pokrywa się z przedmiotem. Podatek pośredni, to taki, który może być przerzucany, polega to na tym, że opodatkowany tylko formalnie jest podatnikiem gdyż w rzeczywistości ma możliwość legalnego przesunięcia ciężaru podatkowego na inne osoby.

Wyróżnia się kilka rodzajów przerzucania. Może ono mieć charakter:

  • ustawowy, gdy ustawodawca nakazuje lub dozwala przerzucenie ciężaru podatkowego
  • faktyczny, przerzucenie następuje bez woli ustawodawcy.[11]

Przerzucanie może być zupełne lub częściowe. Przerzucanie wyraża też pewien ruch: przerzucanie w przód powoduje wzrost cen zbywanych przez podatnika artykułów i usług, przerzucanie w tył powoduje obniżenie cen produktów i usług nabywanych przez podatnika. W obu przypadkach przyczyną przerzucania jest nałożenie podatku wywołujące reakcję opodatkowanego. Skutkiem jest zmiana ceny. Podatkami pośrednimi są podatki od obrotu majątkiem i od wydatków.

Podatki bezpośrednie nawiązują bezpośrednio do zdolności podatkowej osoby fizycznej lub prawnej. Źródło podatku pokrywa się z przedmiotem oznacza to, że podatnik jest podatnikiem w sensie formalnym i materialnym. Oznacza to, że podatek nie może być przerzucany lub według zamiaru ustawodawcy nie powinien być przerzucany.

Podatki bezpośrednie to podatki przychodowe, dochodowe i majątkowe od posiadanego  majątku i przyrostu majątkowego.[12]

W polskim systemie podatkowym podatkami państwowymi są podatki:[13]

  • od towarów i usług,
  • akcyzowy,
  • importowy,
  • od gier,
  • wpłaty z zysku od przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa.

Podstawową zasadą obowiązującą w podatku od towarów i usług (VAT – value added tax) jest, iż sprzedawca oblicza podatek należny od dokonanej sprzedaży i odejmuje od niego podatek zapłacony wcześniej przez dostawców, zawarty w fakturach zakupu. Powstałą różnicę wpłaca do budżetu, lub otrzymuje zwrot, jeśli podatek zawarty w fakturach jest wyższy od należnego.
VAT funkcjonuje w Polsce od 5 lipca 1993 r. Zastąpił przestarzały i w nowoczesnych gospodarkach rynkowych prawie już nie używany podatek obrotowy. Ta zmiana została przeprowadzona sprawnie i gospodarka nie przeżyła z tego powodu większych perturbacji. Obecnie VAT uznawany jest za jeden z najlepiej działających elementów systemu podatkowego w Polsce.

VAT płacą osoby fizyczne, prawne i jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, jeśli sprzedają towary, świadczą usługi, eksportują i importują, lub często wykonują inne czynności.[14]
Podatek akcyzowy jest rodzajem podatku pośredniego nakładanego na wyroby konsumpcyjne zwane akcyzowymi, między innymi alkoholowe, tytoniowe, paliwa i wyroby uznane za luksusowe. Akcyza może sięgać nawet kilkudziesięciu procent ceny detalicznej. W Polsce dochody budżetowe z tytułu akcyzy stanowią 18%.

Podatkowi akcyzowemu podlegają również: nadmierne ubytki oraz zawinione niedobory wyrobów akcyzowych. Podatek akcyzowy został przywrócony po prawie pięćdziesięciu latach i obowiązuje od 5 lipca 1993 r. Obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym ciąży na producencie wyrobów akcyzowych i na importerze wyrobów akcyzowych.[15]

Redakcja prawna podatku zawarta jest w ustawie, z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy. Podstawą obliczenia podatku jest wartość celna towarów, powiększona o należne cło.[16]

Obowiązek podatkowy został nałożony ustawą z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych. Przedmiotowym zakresem tego podatku objęte zostały gry losowe i zakłady wzajemne. Ustawa zdefiniowała gry losowe jako „gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin”. Opodatkowaniu podatkiem od gier nie podlegają loterie promocyjne, w których uczestniczy się poprzez nabycie towaru lub usługi, a podmiot urządzający loterię oferuje wygrane rzeczowe lub pieniężne. Sposób naliczania podatku jest dość skomplikowany, stosuje się stawki procentowe oraz kwotowo-procentowe. Znaczenie podatku od gier dla budżetu państwa jest niewielkie, przynosi on zaledwie 0,4% wpływów podatkowych.[17]

Do podatków samorządowych należą:

  • podatek leśny,
  • podatek rolny,
  • podatek od nieruchomości,
  • podatek od środków transportowych,
  • podatek od posiadania psów,
  • opłaty lokalne
  • zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej,
  • podatek od spadku i darowizn.[18]

Podatek leśny, podobny w charakterze do podatku rolnego obejmuje pół miliona podatników, wpływy natomiast wynoszą 111 mln zł, tj. 0,09% dochodów państwa i 0,3% dochodów gmin. Podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi liczba hektarów przeliczeniowych, ustalona na podstawie powierzchni głównych gatunków drzew w drzewostanie i klas bonitacji drzewostanu dla głównych gatunków drzew – wynikających z planu urządzenia lasu, według stanu na dzień 1 stycznia roku podatkowego. Podatek leśny od jednego hektara przeliczeniowego wynosi równowartość pieniężną 0,200 m3 drewna tartacznego iglastego, obliczoną według ceny sprzedaży tego drewna uzyskanej przez nadleśnictwa.

Jest to w zasadzie podatek majątkowy, naliczany od powierzchni użytków rolnych przeliczonych na tzw. hektary przeliczeniowe przy uwzględnieniu rodzaju gruntów, klas użytków rolnych i miejsca położenia gruntów. Mimo że podatników jest ponad 2 mln, udział tego podatku w dochodach państwa nie przekracza 0,7%, a w budżetach gmin 2%. Obowiązek podatkowy z tego tytułu został nałożony ustawą z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.[19]

Podatek od nieruchomości ma charakter podatku majątkowego, a podstawę opodatkowania gruntów i budynków stanowi ich powierzchnia bez uwzględnienia ich wartości. Przy 10 mln podatników, w 1997 r. wpływy z tego podatku wyniosły 4.427 mln zł, a więc 3,8% ogółu i 11,2% dochodów podatkowych gmin. Stawki podatkowe w podatku od nieruchomości określa Rada gminy. Nie mogą one jednakże przekroczyć maksymalnych stawek określonych przez ustawodawcę.[20]

Podatek od środków transportowych ma również charakter podatku majątkowego. Od 1998 r. nie są nim objęci właściciele samochodów osobowych, a jedynie ciężarowych od 2 ton, autobusów, przyczep i naczep powyżej 5 ton oraz ciągników siodłowych i balastowych. Stąd udział tego podatku w dochodach z tytułu podatków ogółem spada z 1% w 1997 r. do 0,2% w tym roku, a w dochodach gmin z 2,9% do 0,6%.[21]

Podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy i praw majątkowych, w drodze spadku lub darowizny. Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych, a w wypadku darowizny obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na obdarowanym i darczyńcy. Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów, ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku, według obowiązujących skal.[22]

Do podatków wspólnych należą:

  • podatek dochodowy od osób fizycznych.
  • podatek dochodowy od osób prawnych.[23]

Podstawę opodatkowania stanowi dochód danej osoby, pomniejszony o odliczenia i ulgi. Podatek dochodowy od osób fizycznych obejmuje swym zasięgiem wszystkie dochody osób fizycznych Wprowadzony w 1992 r. system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na celu powszechne i jednolite opodatkowanie tych osób. Jednak, z uwagi na oddalanie się w czasie innych reform, do systemu podatkowego wprowadzono szereg ulg i zwolnień.[24]

W obecnej postaci podatek dochodowy od osób prawnych został wprowadzony ustawą z 15 lutego 1992 r.. Ustawa ta została poprzedzona ustawą z 31 stycznia 1989 r. stanowiącą pierwszy etap reformy systemu podatkowego w kierunku stworzenia jednolitych zasad podatkowych dla podmiotów gospodarczych. Podatnikami są osoby prawne oraz niektóre jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej.

Podatkowi temu nie podlegają spółki cywilne, jawne, komandytowe, w których w sytuacji braku osobowości prawnej podmiotem opodatkowania jest wspólnik, a nie spółka. Podatek dochodowy od osób prawnych nie obejmuje m.in.: Skarbu Państwa, Narodowego Banku Polskiego oraz gmin.[25]

Ten podział podatków ma istotne znaczenie z punktu widzenia równoważenia budżetów lokalnych. Z podziałem tym wiąże się podział podatków na:

  • obligatoryjne, podatki obowiązujące z mocy prawa
  • fakultatywne, podatki, które mogą ale nie muszą być wprowadzane przez władze gminy, oraz na których wysokość gmina ma wpływ.[26]

Podatki ogólne dominujące nie mają określonego przeznaczenia, stanowią ogólne źródło dochodów budżetowych.

Podatki celowe, to te, które przeznaczone są na finansowanie z góry określonych zadań. Podatki celowe są źródłem tworzenia funduszy celowych. Należą do nich podatki od środków transportowych oraz opłaty wyrównawcze.[27]

W klasycznej teorii jedynym celem podatku jest pokrycie wydatków publicznych; podatek nie powinien mieć żadnego wpływu na gospodarkę. Taka koncepcja, ograniczająca rolę podatku do zasilania kas Skarbu Państwa i przyznająca mu funkcje czysto finansowe, jest zbliżona do koncepcji państwa żandarma. Podatek, będąc instrumentem takiego państwa, nie może sprawować funkcji gospodarczych lub społecznych, skoro państwo ogranicza się do utrzymywania porządku i nie wolno mu interweniować w dziedzinie gospodarczej i społecznej. Ta doktryna absolutnej neutralności podatku nie daje się już dziś obronić, ponieważ w oczywisty sposób niemożliwe jest pobranie z użyciem przymusu fiskalnego niemal 1 PKB, nie powodując przy tym znacznych reperkusji gospodarczych. Dlatego podatek powinien mieć również inne cele oprócz finansowego takie jak cele gospodarcze i cele społeczne lecz spośród nich pierwszeństwo powinien mieć jednak cel finansowy.[28]

Oddziaływanie podatków na sferę społeczną może mieć charakter globalny lub selektywny. Poprzez podatki zmniejszyć można nierówności występujące w społeczeństwie.
Ulgi na koszty utrzymania dzieci czy zmniejszone podatki spadkowe są podatkowymi elementami polityki prorodzinnej, natomiast dochody podatkowe mogą być przeznaczone na finansowanie instytucji pomocy społecznej.

Oddziaływanie podatków na sferę gospodarczą może być również ogólne lub selektywne. Jako ilustrację oddziaływania całości gospodarki można podać ostrąinterwencję podatkową, mającą wchłonąć nadmierną siłę nabywczą i zwalczyć inflację. Selektywne oddziaływanie to użycie procedur podatkowych np. do rozwoju badań naukowych, ustanawiając system ulg skłaniających do wzrostu nakładów przedsiębiorstw na badania, czy rozładowanie kryzysu mieszkaniowego stymulując inwestycje budowy domów czynszowych.

Podmiotem biernym podatku jest podmiot, na który państwo nakłada obowiązek świadczenia podatkowego – podatnik. W ramach obowiązku podatkowego mieści się nie tylko ponoszenie ciężaru podatkowego co jest sprawą zasadniczą, ale także obowiązek natury proceduralnej, polegający na czynnościach związanych z zapłatą podatku.[29]

Podatnikiem jest osoba prawna, fizyczna, ale także spadki nie objęte, stowarzyszenia nie mające osobowości prawnej i rodziny żyjące we wspólnym gospodarstwie domowym.

W świadczeniu podatkowym uczestniczyć może:

  • płatnik
  • inkasent.[30]

Płatnik to podmiot zobowiązany do obliczenia i pobrania podatku oraz wypłaceniu go na rachunek właściwego organu podatkowego. Ustanowienie płatnika może nastąpić albo na podstawie ustawy, albo na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów. Inkasent podatku pobiera jedynie należne kwoty podatku od podatnika i wpłaca je na rachunek właściwego organu podatkowego.[31]

[1] J. Głuchowski, Polskie Prawo Podatkowe, PWN, Warszawa, s. 7

[2]   B. Brzeziński, Prawo podatkowe, Dom Organizatora, Żak, Toruń 2006, s. 17

[3]  P.M.Gaudemet, J. Molinier, Finanse publiczne,PWE, Warszawa 2000, s. 53

[4]  H. Litwińczuk, Prawo Podatkowe Podmiotów Gospodarczych, PWE, Warszawa 2006, s. 15

[5]  J. Jaśkiewiczowa, Prawo Finansowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2000, s. .97

[6] A. Majchrzycka-Guzowska, Finanse i prawo finansowe, PWN, Warszawa 2006, s. 102

[7]  J. Kulicki, P. Sokół, Podatki i Prawo Podatkowe, PWE, Warszawa 2005, s. 35

[8] H. Litwińczuk, Prawo Podatkowe Podmiotów Gospodarczych….op.cit., s. 22

[9] P.M.Gaudemet, J. Molinier, Finanse publiczne,PWE, Warszawa 2000, s. 150

[10]  A. Majchrzycka-Guzowska, Finanse i prawo finansowe…op.cit., s. 105

[11] A. Pomorska, Kierunki reformy polskiego systemu podatkowego, UMCS, Lublin 2003, s. 333

[12] A. Majchrzycka-Guzowska, Finanse i prawo finansowe…op.cit., s. 107

[13] H. Litwińczuk, Prawo Podatkowe Podmiotów Gospodarczych…op.cit., s. 23

[14] A. Gomułowicz, J. Małecki, Podatki i prawo podatkowe, LexisNexis, Warszawa 2010, s. 132

[15] D. Mączyński, Podatek akcyzowy w prawie polskim i europejskim, PWE, Warszawa 2004, s. 77

[16] B. Brzeziński, Prawo podatkowe…op.cit., s. 140

[17] R. Wolański, System podatkowy w Polsce, Difin, Warszawa 2009, s. 143

[18] Tamże, s. 144

[19] P.M.Gaudemet, J. Molinier, Finanse publiczne,PWE, Warszawa 2000, s. 88

[20] A. Borodo, Polskie prawo finansowe, Żak, Toruń 2009, s. 73

[21] A. Gomułowicz, J. Małecki, Polskie prawo finansowe, Lexis Nexis, Kraków 2006, s. 92

[22] P.M.Gaudemet, J. Molinier, Finanse publiczne, PWE, Warszawa 2000, s. 121

[23] A. Gomułowicz, J. Małecki, Podatki i prawo podatkowe, LexisNexis, Warszawa 2010, s. 44

[24] A. Borodo, Polskie prawo finansowe…op.cit., s. 83

[25] R. Wolański, System podatkowy w Polsce, Difin, Warszawa 2009, s. 43

[26] P.M.Gaudemet, J. Molinier, Finanse publiczne, PWE, Warszawa 2000, s. 143

[27] E. Ruśkowski, Finanse Publiczne i Prawo Finansowe., PWE, Warszawa 2000, s. 131

[28] P. M. Gaudement, J. Molinier, Finanse publiczne, PWE, Warszawa 2000, s.  422

[29] J. Jaśkiewiczowa, Prawo Finansowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1990, s. 89

[30] Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

[31]  B. Brzeziński,: Prawo podatkowe…op.cit.. s. 222

Wpis warunkowy na listę doradców podatkowych

5/5 - (2 votes)

Od wskazanej w paragrafach 3 – 6 drogi do uzyskania prawa do wykonywania zawodu istnieje jeden wyjątek. Ze względu na fakt, iż czynności doradztwa przed wejściem w życie ustawy wykonywało wiele podmiotów nie spełniających wymagań określonym w tym akcie prawnym, wprowadzony został przepis przejściowy umożliwiający wykonywanie zawodu doradcy osobom, które: przez co najmniej 12 miesięcy przed wejściem w życie ustawy wykonywały faktycznie choćby jedną z czynności doradztwa podatkowego, działając we własnym imieniu i na własny rachunek bądź jako wspólnik spółki cywilnej, jawnej lub komandytowej lub przez co najmniej 3 lata wykonywały czynności doradztwa pozostając w stosunku pracy z podmiotami świadczącymi usługi doradztwa.
Musiały one jednak spełniać warunki pozwalające na wpis na listę doradców podatkowych (art.6 ustawy) z wyjątkiem posiadania wyższego wykształcenia odbycia praktyki i złożenia egzaminu oraz złożyć wniosek do Ministra Finansów o uzyskanie warunkowego wpisu na listę doradców podatkowych. Wpis warunkowy miał być przekształcony we wpis ostateczny pod warunkiem złożenia z wynikiem pozytywnym egzaminu na doradcę w okresie maksymalnie 4 lat od uzyskania wpisu warunkowego. Z tej drogi skorzystało około 10 000 osób[1].

Do egzaminu przystąpiło jednak  tylko 950 osób,  z czego egzamin zdało 278 osób ( w tym 90 z wpisem warunkowym )[2].

Następnie wygasł mandat komisji egzaminacyjnej pierwszej kadencji i przystępowanie do egzaminu przez okres 2 lat stało się niemożliwe.

Nową komisję powołał 10 sierpnia 2001 na podstawie noweli ustawy minister finansów,[3] z tego względu termin przeznaczony na zdanie egzaminu dla osób z wpisem warunkowym wydłużono do 8 lat i dodatkowo wprowadzono instytucję uzyskania prawa do wykonywania zawodu przez tzw. zasiedzenie. Polega ona na automatycznym przekształceniu wpisu warunkowego w wpis ostateczny w przypadku osób, które potrafią wykazać, iż wykonywały czynności doradztwa podatkowego przez 8 lat poprzedzających złożenie wniosku o przekształcenie wpisu warunkowego we wpis ostateczny. Rozwiązanie to spotkało się z krytyką części środowiska doradców, którzy argumentują, iż jest to niczym nie uzasadniony przywilej naruszający zasadę równości obywateli wobec prawa, dopuszczający osoby bez wykształcenia wyższego, o różnym stanie wiedzy fachowej do wykonywania zawodu[4].

Natomiast uzyskało poparcie doradców z wpisem warunkowym[5], którzy przeważnie wykonują usługi dla małych podmiotów gospodarczych, do czego nie jest konieczny taki zakres wiedzy, jaki jest wymagany na egzaminie.

[1] lista doradców liczy obecnie 9715 doradców

[2]Gzowska A., Zasady przeprowadzenia egzaminów na doradcę i praktyki zawodowej, w: PP nr 11 2001, s.32.

[3]Mazur-Strojny R., Wywiad z dr Henrykiem Dzwonkowskim, Przewodniczącym Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do Spraw Doradztwa Podatkowego II kadencji, w: FDP nr 10 2001, s.15.

[4]Bryńska A., Nowelizacja ustawy o doradztwie podatkowym – plusy i minusy, w: Monitor Podatkowy nr 7 2001,s.23.

Ambrożej E., Ruśkowski E., Doradztwo podatkowe po nowelizacji, w: PP nr 6 2001, s. 4.

Banasiak Z.,Co mi się ( bardzo ) nie podoba w ustawie o zmianie ustawy o doradztwie podatkowym, w: FDP nr 7/8  2001, s. 22 – 27.

Zdanie przeciwne: Modzelewski R., Status doradcy podatkowego po nowelizacji ustawy, w: PP nr 9 2001, s.5-6

[5]Paszota T., To obraza i wręcz zdumienie, w: FDP nr 9 2001, s.22.

Doradztwo podatkowe

5/5 - (2 votes)

Obecnie wypracowane rozwiązanie dotyczące doradztwa podatkowego jest wynikiem kompromisu między środowiskiem doradców a ministerstwem finansów. Przy wysokiej niestabilności ustawodawstwa podatkowego wybór rozwiązania niemieckiego powierzającego wykonywanie doradztwa osobom o odpowiednim wykształceniu wydaje się słuszny. Pewnie długo musielibyśmy czekać na wykształcenie oddolne struktur skupiających ogół środowiska (obecnie działające stowarzyszenia skupiają niewielką część grupy zawodowej) i eliminacje przez rynek  niekompetentnych doradców. Nie oznacza to jednak, że aktualne rozwiązanie jest bez wad.

Plusem istniejących przepisów jest wprowadzenie obowiązkowego ubezpieczenia dla doradców, nikt nie jest przecież nieomylny (obowiązujące przepisy wymagają jednak pewnego doprecyzowania). W sposób dodatni należy także ocenić powierzenie przeprowadzania egzaminu zawodowego państwowej niezależnej bezpośrednio od Izby Doradców komisji egzaminacyjnej, co powinno zapobiegać zamykaniu dostępu do zawodu nowym osobom (co jest niestety charakterystyczne w przypadku adwokatów, radców prawnych czy notariuszy). Z tego samego powodu dobrze się stało, iż przyznano prawo wpisu na listę doradców osobom legitymującym się odpowiednim stażem zawodowym bez zdawania egzaminu.

Dodatnio należy także ocenić pozostawienie doradcom prawa do występowania przed NSA w charakterze pełnomocnika strony w spawach dotyczących obowiązków podatkowych. Postępowanie przed NSA toczy się po wyczerpaniu możliwości zmiany lub uchylenia decyzji na drodze administracyjnej, gdzie doradca z reguły będzie pełnomocnikiem klienta. Pozbawienie tego prawa sprowadzałoby się do konieczności wprowadzania w arkana sprawy kolejnego podmiotu, co byłoby uciążliwe dla podatnika. Szeroki zakres egzaminu gwarantuje poprawne wywiązywanie się z tego zadania przez doradców.

Minusem obecnych przepisów jest natomiast kształt rozwiązań dotyczących odbywania praktyki zawodowej, kandydat na doradcę – mimo zdania trudnego egzaminu – nie może być pewny nabycia prawa do wykonywania zawodu. Wymiar czasowy praktyki – jeden dzień w tygodniu – też nie wydaje się najlepszym rozwiązaniem, pozwala co prawda na podjęcie w tym czasie innego zajęcia, lecz praktycznie uniemożliwia zapoznanie się ze sposobem załatwienia konkretnej spawy. Odpowiedniejszym rozwiązaniem byłby chyba obowiązek przyjęcia przez urzędy podatkowe i izby skarbowe na dwu – trzymiesięczny płatny staż oraz zapewnienie prawa do odbycia praktyki u doradcy.

Minusem jest także brak możliwości precyzyjnego rozgraniczenia doradztwa od usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Przy obecnych przepisach jest to praktycznie niewykonalne.
Należałoby się także zastanowić, czy nie stworzyć możliwości nabycia uprawnień do prowadzenia tylko ksiąg przychodów i rozchodów i innych mniej skomplikowanych ewidencji z wyłączeniem prowadzenia ksiąg rachunkowych (przy zachowaniu obowiązku ubezpieczenia). Osoby z takimi uprawnieniami znalazłyby niewątpliwie niszę na rynku drobnych podmiotów gospodarczych. Mogły również legalnie wypełniać za odpłatnością deklaracje PIT dla osób fizycznych. W świetle dotychczasowych przepisów mogą to robić tylko doradcy. Szara strefa w wypadku ostatniego z wymienionych działań jest – mimo groźby grzywny – praktycznie w obecnym stanie prawnym nie do wyeliminowania.

Doradztwo podatkowe będzie się z pewnością rozwijać wraz z rozwojem gospodarki. Z pełniejszą oceną sposobu jego prawnego uregulowania będzie trzeba poczekać jakiś czas gdy obecne rozwiązania zweryfikuje praktyka.