Instytucje rozwoju regionalnego

5/5 - (1 vote)

praca magisterska o inwestycjach zagranicznych

Polska, stojąc w obliczu akcesji z Unią Europejską, zobowiązana jest dostosować zasady, instrumenty i instytucje polityki regionalnej do wzorców stosowanych w krajach należących do Wspólnot Europejskich. Powołanie niezbędnych instytucji musi umożliwić państwu wypełnienie podstawowych funkcji na danym etapie rozwoju społeczno-gospodarczego.[1]

Według Thorsteina Veblena instytucje:

  • są zawsze produktem bliższej lub dalszej przeszłości;
  • przemiany instytucjonalne nie nadążają za zmianami w technice wytwarzania, a wymagają nieraz długiego czasu na dostosowanie się do nowych warunków.[2]

W Polsce koncepcja instytucjonalizmu pojawiła się znacznie później, bo dopiero w momencie rozpoczęcia przemian gospodarki centralnie planowanej w gospodarkę rynkową. Współczesna ekonomia instytucjonalna opiera się na czterech założeniach:[3]

  • analiza instytucji ekonomicznej rozpoczyna się od obserwacji zachowań jednostki jako jej głównego uczestnika;
  • jednostka dąży do maksymalizacji użyteczności swoich działań;
  • decydenci charakteryzują się ograniczoną racjonalnością swojego postępowania;
  • zakłada się, że nad tą ograniczoną racjonalnością nie da się zapanować zawieraniem skrupulatnie sporządzonych kontraktów.

Według L. Kupca instytucja to zakład pracy (placówka lub organizacja) o charakterze publicznym, samodzielna jednostka gospodarcza działająca w jakiejś dziedzinie na własne ryzyko na podstawie obowiązujących w kraju norm prawnych i obyczajowych. Głównym celem jej działania jest osiągnięcie sprawności funkcjonalnej, niezbędnej do zaspokojenia określonych potrzeb społecznych przy racjonalnym sposobie postępowania.[4]

Polityka regionalna prowadzona jest przez podmioty władzy i administracji terenowej, ale z upoważnienia państwa i w jego imieniu oraz w zasadzie w ramach polityki ogólnokrajowej. Ma więc ona charakter czynnościowy i utożsamiana jest z praktycznymi działaniami tych organów (instytucji).

Podmioty i instytucje prowadzące politykę regionalną można ująć w pięciu grupach, tj.:[5]

  • podmioty polityki regionalnej, w tym:
    • organy administracji państwowej;
    • organy administracji samorządowej.

2) instytucje polityki regionalnej, w tym:

  • agencje i fundacje rozwoju regionalnego;
  • stowarzyszenia rozwoju regionalnego oraz wspierania przedsiębiorczości;
  • organizacje samorządu gospodarczego.

Oznaczeniu instytucji polityki regionalnej decydują przede wszystkim reprezentowane przez nie możliwości oddziaływania na rozwój regionu, a mianowicie:[6]

  • zatrudnienie wykwalifikowanych kadr tworzących tzw. potencjał ludzki;
  • dysponowanie środkami finansowymi pochodzącymi z różnych źródeł;
  • znajomość regionu i uwarunkowań oraz możliwości jego rozwoju przez kadry w nich zatrudnione.

 

Instytucjom te pełnią następujące zadania:[7]

  • stymulowanie i wspomaganie inicjatyw gospodarczych na rzecz rozwoju gospodarczego regionów;
  • sprzyjanie rozwojowi informacji, doradztwa, szkoleń oraz myśli rynkowej i technicznej dotyczących założeń, metod i form rozwoju regionalnego;
  • tworzenie i uczestnictwo w powstaniu instytucji finansowych służących rozwojowi regionalnemu;
  • wspieranie środkami finansowymi i technicznymi organizacji zajmujących się kreowaniem zmian struktury gospodarczej regionów;
  • bezpośrednie wsparcie inwestycyjne dla infrastruktury lokalnej i regionalnej.

Agencje i fundacje rozwoju regionalnego najczęściej powstają w wyniku inicjatywy wojewodów, prezydentów oraz samorządów lokalnych przy udziale banków, izb gospodarczych, prywatnych i państwowych przedsiębiorstw z danego regionu. Istotną rolę odegrała tu Agencja Rozwoju Przemysłu. Agencje rozwoju regionalnego mają formą spółek akcyjnych z ograniczoną odpowiedzialnością lub fundacji. Realizują zadania związane z restrukturyzacją gospodarki, tworzeniem nowych instytucji około biznesowych, wspieranie rozwoju sektora małych i średnich przedsiębiorstw oraz promowaniem swoich regionów. Są głównymi partnerami władz regionalnych w zakresie działań zmierzających do przyśpieszenia rozwoju danego obszaru oraz osłabienie niekorzystnych zjawisk. Obecnie w Polsce działają 72 agencje i fundacje rozwoju regionalnego oraz lokalnego na poziomie województwa i poziome lokalnym.[8]

Podstawowym wymogiem prowadzenia właściwej i skutecznej polityki regionalnej jest współpraca między wskazanymi podmiotami i instytucjami, które powinny nie tylko wytaczać kierunki rozwoju danego regionu, ale także doprowadzić do ich zrealizowania. W konsekwencji umożliwi to osiągnięcie wyższego rozwoju społeczno-gospodarczego.


[1] L.Kupiec, Gospodarka przestrzenna tom 4, Polityka regionalna; UwB, Białystok 2000, s.50

[2] Tamże, s.52

[3] W.Stankiewicz, Historia myśli ekonomicznej, Warszawa 1998, s. 292

[4] L.Kupiec, op.cit.,s 53.

[5] Tamże, s. 54

[6] Tamże, s.63

[7] Tamże, s. 63-64

[8] L.Kupiec, op.cit.,s. 64-65