Pozagiełdowy rynek publiczny w Polsce

5/5 - (1 vote)

Centralna Tabela Ofert S.A. została zarejestrowana 12 lutego 1996 roku w formie spółki akcyjnej. Akcjonariuszami spółki mogą być domy maklerskie, banki, zagraniczne osoby prawne prowadzące działalność maklerską na terytorium Polski, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, zakłady ubezpieczeń oraz emitenci papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu i notowanych na regulowanym rynku pozagiełdowym.

Celem Spółki jest organizowanie regulowanego pozagiełdowego publicznego obrotu papierami wartościowymi i innymi instrumentami finansowymi, w tym gromadzenie, przedstawianie i udostępnianie informacji o ofertach i transakcjach zawartych na regulowanym rynku pozagiełdowym.

Statut CeTO przewiduje, iż dla osiągnięcia celu, wskazanego powyżej spółka wypracowuje zasady postępowania uczestników regulowanego pozagiełdowego publicznego obrotu papierami wartościowymi, samodzielnie lub we współpracy z organami administracji rządowej, instytucją rozliczeniową, giełdami papierów wartościowych i organizacjami samorządowymi działającymi na rynku papierów wartościowych, przygotowuje regulacje niezbędne do prawidłowego funkcjonowania regulowanego rynku pozagiełdowego, wprowadza w życie Kodeks Dobrej Praktyki Przedsiębiorstw Maklerskich, zapobiegający powstawaniu nieprawidłowości w regulowanym pozagiełdowym publicznym obrocie papierami wartościowymi, tworzy i administruje infrastrukturą techniczną i organizacyjną niezbędną do realizacji zadań określonych celem spółki. [1]

Jeżeli obrót wtórny papierami wartościowymi odbywać się będzie wyłącznie na nieurzędowym rynku pozagiełdowym (CeTO), emitent składa zawiadomienie do Komisji Papierów Wartościowych i Giełd. Złożenie zawiadomienia powinno nastąpić nie później niż 30 dni przed rozpoczęciem subskrypcji, sprzedaży lub obrotu tymi papierami na rynku. Złożenie zawiadomienia wywołuje takie same skutki jak wyrażenie zgody przez KPWiG na wprowadzenie papierów wartościowych do publicznego obrotu, pod warunkiem, że Komisja nie wniesie sprzeciwu wobec wprowadzanych papierów. W przypadku sprzeciwu, wprowadzenie danych papierów do obrotu publicznego wymaga uzyskania zgody KPWiG, a w tym celu konieczne jest ponowne złożenie wniosku do KPWiG. Do wniosku dołącza się m.in. prospekt emisyjny. Zakres informacji na temat emitenta oraz jego działalności, które powinny znaleźć się w prospekcie emisyjnym różni się w zależności od rodzaju rynku, na którym będą notowane papiery wartościowe. Zakres informacji wymaganych przy opisie emitenta, jego grupy kapitałowej oraz przedmiotu działalności w przypadku rynku nieurzędowego jest znacznie mniejszy niż ma to miejsce w przypadku wprowadzania papierów na GPW.[2]

Obrót papierami wartościowymi na CeTO odbywa się w systemie notowań ciągłych. Obecnie na CeTO notowane są: akcje spółek publicznych, obligacje komunalne, obligacje przedsiębiorstw, obligacje Skarbu Państwa oraz certyfikaty inwestycyjne. CeTO jest jednak wykorzystywana przez fundusze w znacznie mniejszym stopniu w porównaniu z GPW w Warszawie. Dla porównania kapitalizacja na koniec tego samego 2002 roku wynosiła zaledwie 236 mln zł.

Wykres 6: Kapitalizacja na CeTO.

Źródło: Centralna Tabela Ofert

Podobnie rzecz ma się z obrotami które również na CeTO spadły do wielkości 314 mln zł za cały 2001 rok oraz 178 mln zł za pierwsze 10 miesięcy 2002 roku.

Wykres 7: Obroty na CeTO

Źródło: Centralna Tabela Ofert


[1] por. J. Socha, Rynek papierów wartościowych w Polsce, Warszawa 2003, s. 191-193

[2] por. J. Socha, Rynek papierów wartościowych w Polsce, Warszawa 2003, s. 191-193

Wstęp pracy magisterskiej

5/5 - (1 vote)

Myśl polityczna liberalizmu to nie tylko osiągnięcie XIX i XX wieku. Elementy filozofii liberalnej obecne były już w starożytności, zwłaszcza w indywidualistycznym podejściu do tej myśli stoików, sofistów czy epikurejczyków. Koniec XVII wieku przyniósł pierwszą usystematyzowaną protoliberalną doktrynę polityczną Johna Locke’a.

XVIII wiek wzbogacił doktrynę liberalną o osiągnięcia myśli politycznej Oświecenia. Dlatego identyfikowalna ciągłość liberalnej myśli i praktyki, opisana przeze mnie w pracy, nie sięga głębiej niż XVII wiek.

Przedmiot badań obejmuje analizę najważniejszych wartości w myśli liberalnej. W kolejnych rozdziałach pracy przedstawiono sylwetki dwóch wielkich ekonomistów i filozofów, którzy wywarli ogromny wpływ na doktrynę liberalną. Poszczególne postacie, przedstawiciele myśli liberalnej, prezentowali różne poglądy na liberalizm. Dlatego w pierwszym rozdziale pracy starałem się przedstawić różne podejścia do tej idei, formułowane przez najważniejszych angielskich myślicieli liberalnych.

W celu dokładnej analizy doktryny liberalnej, praca została podzielona na trzy rozdziały.

W pierwszym rozdziale „Wprowadzenie do myśli liberalnej” starałem się umieścić doktrynę liberalną w kontekście historycznym, przedstawić etapy jej rozwoju i rozprzestrzeniania się w czasie. Rozdział ten pokazuje także, jak podstawowe elementy liberalizmu zostały zmienione i dostosowane do indywidualnych poglądów kolejnych myślicieli liberalnych. Trzy najważniejsze wartości, które zostały opisane w rozdziale pierwszym, a mianowicie wolność, własność i prawa człowieka, są podstawowymi założeniami myśli politycznej liberalizmu i zawsze pojawiały się, choć w różnych formach, u wszystkich myślicieli tradycyjnie klasyfikowanych jako liberałowie. dzięki czemu można uzyskać charakterystykę liberalizmu jako kierunku wyróżniającego go na tle innych doktryn.

W drugim rozdziale przedstawiłem szeroki zarys Ludwiga von Misesa. Filozof ten był czołowym przedstawicielem szkoły austriackiej. Należy zauważyć, że reakcja liberalizmu na faszyzm i komunizm nie ograniczała się do refleksji moralnej. Inspirowała do fundamentalnej obrony wolnego rynku, której dokonali myśliciele wspomniani w tej pracy. Wynikało to z postrzegania zarówno faszyzmu, jak i komunizmu jako systemów w swojej genezie socjalistycznych, a więc wrogich doktrynie i praktyce wolnego rynku. Opisana w mojej pracy szkoła austriacka zasłynęła z krytyki socjalizmu w okresie międzywojennym. Zarówno Ludwig von Mises, jak i Friedrich von Hayek, któremu poświęcony był ostatni rozdział pracy, współtworzyli oblicze współczesnego liberalizmu.

W rozdziale trzecim „Obrona klasycznego liberalizmu – Friedrich August von Hayek” przedstawiłem, jak i na jakich obszarach Ludwig von Mises znalazł kontynuatora w osobie Friedricha von Hayeka. To właśnie Hayekowi poświęciłem większość swojej pracy, ponieważ był on myślicielem, który był w stanie – niż jakikolwiek inny autor XX wieku – doprowadzić do odrodzenia klasycznego liberalizmu. Jej wpływ na kształtowanie się powojennych liberałów był ogromny, a ponadto utrzymuje się, pozostawiając widoczny ślad w debatach społeczno-gospodarczych.

Literatura, z której korzystałem podczas pisania pracy, jest w dużej mierze zdominowana przez tematyczne studia myśli liberalnej. Ogromną pomocą okazały się książki o doktrynach politycznych, które były łatwe do znalezienia, np. Myśl polityczna XIX i XX wieku. Liberalizm małżeństwa Sobolewskich, liberalizm Jana Gray, a także książka Miłowita Kunińskiego czy Janiny Godłów Lęgiedź. Istotą dzieła są niewątpliwie prace Ludwiga von Misesa i Friedricha von Hayeka. Z kolei w literaturze uzupełniającej znajdują się prace podejmujące podstawowe zagadnienia polityczne, takie jak: Liberalizm i jego filozofia S. Kowalczyka, Historia Myśli Liberalnej W. Kwaśnickiego, czy Doktryny polityczne XIX i XX wieku pod redakcją K. Chojnickiej.

Funkcje podatków

5/5 - (2 votes)

Podatki w systemie finansowym państwa pełnią wiele funkcji. Do najistotniejszych należą:

  • funkcja fiskalna (dochodowa),
  • funkcja regulowania zasobów podatnika (społeczno-ekonomiczna),
  • funkcja stymulacyjna,
  • funkcja informacyjna.[1]

Funkcja fiskalna jest tradycyjnie główną funkcją podatków. Sprowadza się do tego, że podatki są najważniejszym rodzajem dochodów budżetowych i zabezpieczają pokrycie głównych wydatków publicznych takich jak: pokrycie różnorodnych świadczeń społecznych, oświatowych czy obronnych państwa.

Funkcja regulatora dochodów podatnika wiąże się bezpośrednio z funkcją stymulacyjną. Za pomocą podatków państwo oddziaływuje na sytuację ekonomiczną podatników i na ich decyzje ekonomiczne. Zasobność naszej kieszeni zależy od tego jak wysoki podatek musimy zapłacić. Im wyższe podatki tym możliwości do działania stają się ograniczone. Stosowanie zróżnicowanego obciążenia podatkowego może zachęcać lub zniechęcać do podejmowania działalności będącej przedmiotem opodatkowania (funkcja stymulacyjna). Funkcja ta powinna być wykorzystywana świadomie w kierunkach, które państwo uzna za pożądane i korzystne. Państwo dla realizacji swoich zadań, musi zgromadzić określoną ilość środków pieniężnych. Im więcej udzieli ulg i zwolnień dla jednych podatników, tym wyższe musi być obciążenie pozostałych. W konsekwencji może skłaniać tych ostatnich do ograniczenia rozmiarów ich działalności gospodarczej, rozmiarów konsumpcji czy tez uchylania się od płacenia podatków, wskutek czego jeszcze bardziej zmniejszają się dochody podatkowe państwa.

Funkcja informacyjna. Realizacja wpływów podatkowych ogółem lub z określonego podatku dostarcza informacji o prawidłowościach i nieprawidłowościach w przebiegu procesów gospodarczych. Znaczne obniżenie wpływów od podmiotów gospodarczych może świadczyć np. o trudnościach ze zbytem produkcji lub kłopotach przy egzekwowaniu należności od niektórych kontrahentów.

W prawie polskim pojęcie podatku zostało ustawowo zdefiniowane jako publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy wynikające z ustawy podatkowej.[2]

W literaturze pod pojęciem tym rozumie się świadczenie pieniężne, przymusowe, nieodpłatne i bezzwrotne, o charakterze ogólnym, pobierane przez państwo lub inne organizacje publicznoprawne.[3]

1). ,,Pieniężny charakter świadczenia oznacza, że może on być pobierany tylko w formie pieniężnej (nie uważa się za ten podatek świadczeń płaconych w naturze, chociaż w wyjątkowych przypadkach takie rozwiązanie może znaleźć zastosowanie, np. istniejący niegdyś pobór podatku gruntowego w płodach rolnych).

2). Przymusowość odróżnia podatek od dobrowolnych świadczeń pieniężnych, takich jak: pożyczki, zapisy, darowizny. Władza państwowa nakazuje w sposób obligatoryjny, określonej grupie podatników zapłacić podatek w określonej wysokości i w ustalonym terminie. W razie odmowy uiszczenia świadczenia podatkowego przepisy prawa przewidują zastosowanie jego egzekucji. Przymus podatkowy wiąże się bezpośrednio z nieodpłatnością podatków.

3). Ogólność oznacza, że podatek jest nakładany na pewne kategorie podatników, które ze względu na określone cechy odpowiadają warunkom powstania obowiązku podatkowego według ustalonych ogólnie zasad prawnych.

4). Bezzwrotność wskazuje na ostateczny charakter świadczenia; podatek zapłacony nie podlega z reguły zwrotowi. Ta cecha pozwala odróżnić podatek od innych przymusowych świadczeń pieniężnych na rzecz systemu budżetowego, które podlegają zwrotowi, np. przymusowa subskrypcja pożyczki wewnętrznej, lokaty budżetowej.

5). Nieodpłatność oznacza, że podmiot wnoszący podatek nie otrzymuje z tego tytułu żadnego wzajemnego, ekwiwalentnego świadczenia ze strony państwa. Odróżnia to podatek od innych świadczeń publicznych, mających charakter opłat. Czasami można spotkać się z poglądem, że podatek jest ceną za usługi władzy państwowej na rzecz obywateli (dochody podatkowe są źródłem finansowania powszechnie dostępnej oświaty, opieki zdrowotnej, ochrony porządku publicznego, itp.), lecz należy zauważyć, że nie występuje tu żaden bezpośredni związek, ponieważ w korzyściach płynących z tych świadczeń dany podatnik może partycypować w zupełnie innej proporcji niż wynikałoby to z obciążenia podatkiem; niektóre jednostki nie płacąc podatków korzystają w szerokim zakresie z bezpłatnych usług państwa, podczas gdy pewne grupy obywateli wnoszące wysokie podatki tylko w niewielkim stopniu pożytkują te usługi. Można tu mówić jedynie o tzw. odpłatności ogólnej.”[4]


[1] J. Harasimowicz Finanse i prawo finansowe, Warszawa 1988 ;

[2] por. art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.);

[3] S.Owsiak, J. Głuchowski Polskie prawo podatkowe, Wyd. PWN, Warszawa 1993 ;

[4] cyt. W. Pomykało, s. 600 ;

Funkcje finansów publicznych i podatków

5/5 - (2 votes)

Finanse publiczne to środki pieniężne i majątkowe, które tworzone są z podatków centralnych, lokalnych, z dochodów nie podatkowych budżetów państwa. Zadaniem finansów publicznych jest możliwie najefektywniejsze w danych warunkach zaspakajanie potrzeb publicznych.[1]W skrócie możemy powiedzieć, że finanse publiczne podporządkowane są realizacji interesu publicznego.

Finanse publiczne zasadniczo różnią się od finansów prywatnych, do których zaliczamy: finanse przedsiębiorstw, a także gospodarstw domowych. Co prawda w finansach publicznych jak i w finansach prywatnych występują przychody i wydatki pieniężne, jednak cele gospodarki publicznej, które są realizowane przez finanse publiczne oraz sposoby prowadzenia przychodów i wydatkowania środków pieniężnych są odmienne.

Do podstawowych funkcji finansów publicznych zaliczamy:

  • funkcję redystrybucyjną (rozdzielczą),polegającą na zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania państwa przy pomocy instrumentu gospodarczego tzn. budżetu państwa, które realizuje wpływy (w 90 % z podatków) oraz wydatki budżetowe ;
  • funkcję socjalną, która polega na zapewnieniu minimum socjalnego grupom społecznym znajdującym się w szczególnie trudnej sytuacji ze względów losowych ;
  • funkcję regulacyjną, polegającą na oddziaływaniu organów rządowych na gospodarkę, zmierzającym do minimalizacji wahań koniunkturalnych, przy pomocy środków prawnych, administracyjnych i ekonomicznych.

Jednym z podstawowych narzędzi przejmowania przez państwo dochodów i zaspakajania popytu na pieniądz jest podatek. Natomiast drugim instrumentem stabilizacji polityki finansowej państwa są wydatki budżetowe.

W zależności od sytuacji gospodarczej państwo stosuje różne rozwiązania. I tak chcąc pobudzić aktywność gospodarczą wprowadza ulgi inwestycyjne, ulgi z tytułu tworzenia nowych miejsc pracy. Podobnie jest z wydatkami budżetu państwa. ,,W wydatkach budżetowych znajdują też odzwierciedlenie cele polityki gospodarczej państwa, na przykład w postaci subwencjonowania wybranych gałęzi gospodarki. W bardzo wielu krajach udziela się – w takich czy innych formach – subwencji budżetowych rolnictwu, a ponadto chroni się je przed konkurencją zagraniczną za pomocą ceł, opłat wyrównawczych i kontyngentów przywozowych, czy innych jeszcze ograniczeń poza taryfowych”.[2]

Należy także zaznaczyć, że aby zapewnić stabilizację gospodarczą nie wystarczy korzystać z instrumentów polityki finansowej, musi być do nich dostosowana polityka monetarna Banku Centralnego.

Aby zobrazować wpływy do budżetu państwa, przy uwzględnieniu jaki w nich udział stanowią wpływy podatkowe, przedstawione w tabeli nr 2, (według rodzaju)dochody budżetu państwa za lata 1995, 1999, 2000, 2001.

Tabela 2. Dochody budżetu państwa według rodzajów
Wyszczególnienie
1995
1999
2000
2001
w %
w mln PLN
OGÓŁEM
21088,5
83721,7
126559,9
125922,2
100,0
Dochody krajowe
21078,1
83681,6
126552,3
125856,8
99,9
Dochody podatkowe
16317,4
68975,2
113949,5
112776,9
89,5
Podatki pośrednie
X
36314,8
64432,3
74567,2
59,2
Podatek od towarów i usług
X
20666,9
42868,6
48803,6
38,8
Podatek akcyzowy
X
12139,9
21068,5
25208,1
20,0
Podatek dochodowy
5376,2
32348,8
49473,0
38175,6
30,3
Od osób prawnych
X
8837,0
14809,0
15060,4
12,0
Od osób fizycznych
X
23511,8
34664,0
23115,2
18,4
Inne dochody podatkowe
4821,6
311,6
44,2
34,1
0
Dochody nie podatkowe
4589,8
12064,8
12602,8
13079,9
10,4
Dochody jednostek budżetowych
847,5
1970,0
4105,6
5393,7
4,3
Dywidenda od przedsiębiorstw państw.
1258,1
609,8
899,3
577,6
0,5
Dywidenda od banków
196,0
101,5
18,4
0
Wpłaty z zysku NBP
660,5
2980,0
321,9
502,4
4,4
Wpływy z cła
1705,0
5774,5
6076,5
5566,0
4,4
Dochody zagraniczne
10,4
40,1
7,6
65,4
0,1

Źródło: Opracowanie własne
Na podstawie przedstawionej tabeli możemy zauważyć, że wpływy do budżetu państwa z tytułu dochodów podatkowych w roku 2001 są niższe, niż w roku poprzednim o 1.172,6 mln. PLN, przy jednoczesnym spadku dochodów ogółem o 637,7 mln. PLN. Pomijając rok 1999, gdzie dochody podatkowe były niższe od dochodów podatkowych z roku 2000 o 42.870,7 mln. PLN można wywnioskować, że odzwierciedleniem pogarszającej się sytuacji gospodarczej kraju jest spadek wpływów podatkowych do budżetu państwa.

Z danych statystycznych jasno wynika, ze systematycznie rosną wpływy budżetowe z tytułu podatków pośrednich, jednak pozostałe w porównaniu z rokiem 2000 są niższe. Wpływy z podatków pośrednich sięgają około 60 % i mają tendencję rosnącą. Słuszne więc będzie stwierdzenie, że największe dochody budżet uzyskuje z podatków pośrednich, co potwierdza wykres nr 1.
Należy także zwrócić uwagę na zwiększające się wpływy niektórych dochodów nie podatkowych, co według przedstawionych w tabeli nr 2 danych oznacza, że jednostki posiadające status jednostek budżetowych dość wyraźnie zwiększyły swoje wpływy do budżetu państwa w 1999 roku w porównaniu z rokiem 1995.

Można więc wywnioskować, iż jednostki budżetowe przystosowały się do zmienionych warunków rynkowych i są organami samowystarczającymi. Istotnym zjawiskiem natomiast jest spadek wpływów z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Prawdopodobnie osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej śmielej podchodzą do możliwości korzystania z odliczeń i ulg im przysługującym.


[1] W. B. Szyber Finanse publiczne;

[2] cyt. W. Pomykało, s. 600

Możliwość optymalizacji obciążeń podatkowych

5/5 - (2 votes)

Wstęp pracy dyplomowej

Tematem mojej pracy jest „Optymalizacja podatku dochodowego wybranych firm obsługiwanych przez biuro rachunkowe”.

Optymalizacja podatkowa przyczynia się do poprawy konkurencyjności, ogranicza koszty podatkowe oraz minimalizuje zagrożenia wynikające z ryzyka podatkowego. Jest działaniem zgodnym z prawem. W wyroku NSA z 31.01.2002 r. podkreślono, że istota działalności gospodarczej jest maksymalizacja zysku, a nie zobowiązań podatkowych. Nie istnieje obowiązek działań prowadzących do zmniejszenia dochodów z tego powodu, że byłoby to korzystniejsze dla budżetu państwa z punktu widzenia wpływów podatkowych.[1]

Dokonanie wyboru ma na celu uzyskanie efektu optymalizacji podatkowej polegającej na uzyskaniu zamierzonych celów przy jednoczesnym zapewnieniu możliwie najniższego obciążenia podatkowego.” Jeżeli obowiązujący porządek prawny stwarza podatnikowi możliwość wyboru kilku legalnych konstrukcji do osiągnięcia zamierzonego celu gospodarczego, z których każda będzie miała inny wymiar podatkowy, to wybór najkorzystniejszego podatkowo rozwiązania nie może być traktowany, jako obejście prawa”[2]

Pracując w biurze rachunkowym, na co dzień zajmuję się wyborem możliwości optymalnych form opodatkowania dla przedsiębiorców rozpoczynających działalność gospodarczą, podejmując decyzję, jaka forma będzie dla niego najdogodniejsza, biorąc pod uwagę względy biznesowe, jak również aspekty podatkowe przewidziane w polskim prawie. Temat mojej pracy ma swoje odzwierciedlenie w pracy zawodowej, jaką wykonuję, kwestie, jakie porusza są zawsze aktualne i ważne dla przedsiębiorców. Biorąc pod uwagę metody optymalizacji mogę wykorzystać informacje zawarte w mojej pracy do pogłębienia wiedzy i świadomego podejmowania decyzji w imieniu przedsiębiorców.

Stawiając pierwsze kroki w budowaniu własnej firmy należy podjąć decyzję, co do formy prowadzenia działalności. Polskie prawo pozostawia dużo swobody, dlatego warto dokonać odpowiedniej analizy i wybrać najbardziej odpowiednią formę prowadzenia działalności. Małe przedsiębiorstwa prowadzone w formie przedsiębiorstw jednoosobowych mogą zastosować najprostsze kryterium wyboru formy optymalnego podatku, nawet cztery możliwe formy opodatkowania tj.: opodatkowania kartą podatkową, opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, opodatkowania na zasadach ogólnych ( z progresją) i opodatkowania na zasadach liniowych ( stawka 19%).

Opodatkowanie w formie karty podatkowej charakteryzuję się tym, że podatnicy nie prowadzą żadnej ewidencji operacji gospodarczych mającej na celu ustalenie dochodu lub przychodu. Zatem to najprostsza forma prowadzenia księgowości i zarazem najtańsza, pozwalająca na zmniejszeniu kosztów administracyjnych przy niewielkich obciążeniach podatkowych.

„Zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej mogą prowadzić tylko niektóre taksatywnie wyliczone w załącznikach do ustawy grupy podatników prowadzących działalność usługową lub wytwórczo-usługową, pod warunkiem m.in. nieprzekroczenia określonego limitu zatrudnienia pracowników najemnych… Wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej jest niezależna od rzeczywistych rezultatów prowadzonej działalności gospodarczej i płacona miesięcznie według stawek kwotowych wynikających z tabel stanowiących załącznik do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Wysokość miesięcznych stawek uzależniona jest od rodzaju wykonywanej działalności, miejsca jej wykonywania oraz liczby zatrudnionych pracowników. Podatek dochodowy w formie karty podatkowej wynikający z decyzji obniża się o kwotę składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne. Płacony jest on bez wezwania w terminach miesięcznych na rachunek właściwego urzędu skarbowego”[3].

Aby móc wybrać optymalną formę opodatkowania, biorąc pod uwagę zasady ogólne i ryczałt, można wziąć pod uwagę dochodowość firmy i przychód graniczny.

„Dochodowość krytyczna – jest jedną z dwóch części analizy progowej, możemy zdefiniować ją, jako udział dochodu w przychodzie, przy którym następuje zrównanie podatku obliczonego dla podatkowej karty przychodów i rozchodów, z kwotą podatku obliczanego na zasadzie ryczałtu ewidencjonowanego dla największego dopuszczalnego przychodu. Należy mieć na uwadze fakt, że dla każdej stawki podatku zryczałtowanego otrzymuje się inną wartość dochodowości krytycznej”[4].

dk =
Przychód graniczny dla sytuacji, gdy dochodowość firmy jest mniejsza od dochodowości krytycznej d<dk

P=
Przychód graniczny dla sytuacji, gdy dochodowość firmy jest większa od dochodowości krytycznej d>dk

P=
Kw – kwota odliczana od podatku w pierwszym przedziale skali podatkowej

tp – stopa ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dla danej działalności

Biorąc pod uwagę rozliczenie z formie ryczałtu i podatku liniowego należy określić, w jakim przedziale kształtuje się dochód przedsiębiorstwa. W sytuacji, gdy dochód będzie mniejszy od stopy podatku bardziej korzystną formą opodatkowania będzie podatek liniowy.

Przy wyborze efektywnego opodatkowania warto uwzględnić metody rozliczania zaliczek na podatek dochodowy. Metoda podstawowa może być stosowana przez wszystkich podatników bez ograniczeń. Polega na tym, że podatnicy wpłacają na rachunek urzędu skarbowego zaliczki miesięczne w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego a sumą zaliczek należnych za poprzednie miesiące. Przy czym zaliczki za okres od I do przedostatniego miesiąca roku podatkowego podatnik ma obowiązek uiścić do 20-go dnia następnego miesiąca. Natomiast zaliczkę za ostatni miesiąc roku podatkowego uiszcza się w wysokości zaliczki za miesiąc przedostatni do 20-go dnia ostatniego miesiąca roku podatkowego.
Metoda kwartalna to rozliczenie zaliczek zarezerwowane dla podatników rozpoczynających działalność w danym roku podatkowym bądź podmiotów posiadających status małego podatnika ( MP). Przy czym za MP uważa się takiego, którego przychód w roku poprzedzającym nie przekroczył 1.200.000 euro. Spełniający jeden z powyższych warunków mogą dokonywać wpłat zaliczek kwartalnie. Przy czym zaliczki za pierwsze 3 kwartały powinny zostać uiszczone do 20-go dnia miesiąca następującego po danym kwartale. Zaliczka za ostatni kwartał jest uiszczana w wysokości zaliczki za kwartał poprzedni do 20-go dnia ostatniego miesiąca roku podatkowego.

Metoda uproszczona zarezerwowana jest dla podatników, którzy za rok poprzedzający rok podatkowy o 2 lata lub za rok poprzedzający o 3 lata wykazali podatek należny. Jeśli spełniony został ten warunek podatnicy mogą wpłacać zaliczki miesięcznie w wysokości 1/12 podatku należnego wykazanego w zeznaniu poprzedniego roku podatkowego. Jeżeli w zeznaniu tym podatnik nie wykazał podatku wysokość zaliczki może zostać ustalona w oparciu o roczne zeznanie złożone w roku poprzedzającym rok podatkowy o 2 lata.

Wymienione sposoby pozwalają dodatkowo ustalić optymalizacje podatku dochodowego metodą skorygowanego dochodu. Podatnicy rozpoczynający działalność gospodarczą a także podatnicy kontynuujący działalność gospodarczą będący małymi podatnikami mają prawo do wyboru kwartalnej metody rozliczania zaliczek na podatek dochodowy. Dotyczy to zarówno podatników rozliczających się na zasadach ogólnych, jak i podatników podatku liniowego. Stosując mnożnik przy miesięcznym, kwartalnym lub uproszczonym systemie zaliczek, otrzymamy kwotę podatku za dany rok do zapłaty. Porównując obie sumy, wybieramy tę metodę, która dała najniższa kwotę podatku.

Kolejną legalna formą zmniejszenia obciążeń podatkowych jest przeniesienie działalności na inny teren lub do innego państwa, gdzie ciężary podatkowe są mniejsze np. Kajmany, Wyspy Bahama, Lichtenstein. Ta forma zmniejszania obciążeń podatkowych jest niestety niekorzystna dla budżetu państwa, gdyż zmniejszają się wpływy podatkowe.

Narzędziem optymalizacji może być wykorzystywana przez firmy polityka amortyzacji. Na szczególną uwagę zasługuje możliwość podwyższenia dla celów amortyzacji podatkowej wartości początkowej środków trwałych otrzymanych w wyniku aportu przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.

Od początku funkcjonowania w polskiej praktyce gospodarczej leasing był traktowany, jako narzędzie służące optymalizacji podatkowej. Wynika to głównie z możliwości oferowanych przez leasing operacyjny na gruncie podatkowym. W praktyce korzyści podatkowe z leasingu sprowadzają się do skróconego okresu, w którym wydatki na spłatę samochodu trawa 24 miesiące i są zaliczane do kosztów uzyskania przychodów stanowiąc łącznie wartość początkową przedmiotu umowy. Gdyby natomiast przedsiębiorca zakupił samochód ze środków własnych, z kredytu lub w leasingu finansowym, jego kosztem byłyby odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej samochodu oraz część odsetkowa poszczególnych rat leasingowych. Pełne odpisanie wartości początkowej samochodu w ciężar kosztów trwałoby 5 lat. Podejmując decyzję o metodzie finansowania środków trwałych przedsiębiorca winien brać pod uwagę poziom swoich przychodów, które pozwolą na spłatę miesięcznych rat lub zastosowanie dłuższego okresu umowy[8]


[1] Wyrok NSA z 31.01.2020 r.S.A./Gd771/01”doradztwo podatkowe” 2003/2 s.64-67

[2] Wyrok WSZ z 30 marca2004 r. sygn. akt III SA 2984/02

[3] „Podatki i Prawo Podatkowe” Andrzej Gomułowicz, Jerzy Małecki wyd.Lexis Nexis W-wa 2008, str. 652-653

[4] mfiles.pl/pl/index.php/Dochodowo%C5%9B%C4%87_krytyczna

[5] Opracowanie z wykładów „Obciążenia fiskalne”, dr Adam Adamczyk

[6] Opracowanie z wykładów „Obciążenia fiskalne”, dr Adam Adamczyk

[7] Opracowanie z wykładów „Obciążenia fiskalne”, dr Adam Adamczyk

[8] WWW. Leksykon leasingu i motoryzacji 17-06-2010