Klasyfikacja i struktura produktu turystycznego

5/5 - (1 vote)

Poszczególne składniki produktu turystycznego pełnią różne role, dlatego należy je odnieść do względnie stałej potrzeby głównej. Produkt powinien być zaprojektowany na trzech poziomach [1]:

  • rdzeń produktu
  • rzeczywistego produktu
  • rozszerzony produkt.

Rdzeń produktu ściśle koresponduje z tzw. rdzeniem korzyści, związanym z głównym motywem podróży, którym może być np. zaspokojenie potrzeby odpoczynku itp. Najczęściej rdzeniem korzyści są atrakcje związane z tzw. dobrami turystycznymi (wartościami), które są produktem natury lub człowieka [2]. Zaspokojenie potrzeb wymaga jednocześnie zaoferowania rzeczywistego, usługowego składu o określonym poziomie jakości, czyli formacji produktu

Faktyczny. Zawartość rzeczywistego produktu turystycznego nie jesttrwały, ponieważ zmienia się w wyniku wzrostu poziomu bogactwa, kultury, wpływając na sposób podróżowania i spędzania wolnego czasu. Turysta może korzystać z innych usług i towarów uznanych za pożądane, ale nie konieczne. Składniki te są komponentami i tzw. produktem rozszerzonym i przyczyniają się w dużej mierze do wyróżnienia produktu na rynku. Marketing wprowadza również pojęcie potencjalnego produktu, czyli co może uczynić produkt bardziej atrakcyjnym [3]

Rys. 1. Struktura produktu turystycznego.

Struktura produktu turystycznego

Źródło: J. Altkorn, Marketing w turystyce,  PWN, Warszawa 1998, s.102.

W literaturze można również spotkać pięć poziomów produktów [4]:

  • esencja (rdzeń) produktu
  • Produkt podstawowy
  • oczekiwany produkt
  • rozszerzony produkt
  • potencjalny produkt.

Istota (rdzeń) produktu stanowi główną usługę lub korzyść, którą klient

On faktycznie kupuje. Rdzeń produktu oznacza zaspokojenie konkretnych potrzeb, czyli zapewnienie konkretnych korzyści. Podstawowym produktem jest tzw. podstawowa wersja produktu. Tak zwany oczekiwany produkt to zestaw cech i warunków, których zwykle oczekujekupujący i które zostały wcześniej uzgodnione. Czwarty poziom to produkt rozszerzony, czyli produkt wzbogacony. Jest to produkt, który producent wyprodukował i zaoferował klientowi.

Z reguły rozszerzony produkt wyprzedza oczekiwania klienta, wyposażając go w dodatkowe usługi i korzyści. Te dodatkowe cechy przewyższają wartość produktu podstawowego i przyciągają klientów. Piąty poziom to produkt potencjalny. Jest to produkt rozszerzony i przekształcony pod kątem przyszłych potrzeb i oczekiwań.

W przypadku produktu turystycznego poszczególne poziomy są ze sobą ściśle powiązane i wzajemnie się uzupełniają. Rdzeń produktu odpowiada za zaspokojenie podstawowych potrzeb turysty, natomiast kolejne poziomy wpływają na jakość doświadczeń związanych z podróżą. Współczesny turysta oczekuje bowiem nie tylko możliwości wypoczynku czy zwiedzania, ale również wysokiego standardu obsługi, komfortu oraz dodatkowych atrakcji zwiększających satysfakcję z pobytu. Z tego względu przedsiębiorstwa turystyczne oraz miasta turystyczne coraz większą uwagę poświęcają rozwojowi produktów rozszerzonych i potencjalnych.

Produkt turystyczny jest strukturą bardzo złożoną, ponieważ obejmuje zarówno dobra materialne, jak i usługi. Do elementów materialnych zalicza się między innymi bazę noclegową, środki transportu, infrastrukturę gastronomiczną czy obiekty rekreacyjne. Natomiast elementy niematerialne obejmują atmosferę miejsca, poziom obsługi, bezpieczeństwo, wizerunek regionu oraz emocje towarzyszące podróży. Wszystkie te składniki wpływają na końcową ocenę produktu przez turystę i decydują o poziomie jego zadowolenia.

Współcześnie szczególnego znaczenia nabiera indywidualizacja produktu turystycznego. Turyści coraz częściej poszukują ofert dopasowanych do własnych potrzeb, zainteresowań oraz stylu życia. Zmieniające się preferencje konsumentów sprawiają, że producenci usług turystycznych muszą stale modyfikować swoją ofertę i dostosowywać ją do nowych trendów rynkowych. Coraz większą popularnością cieszą się produkty związane z turystyką aktywną, zdrowotną, kulturową oraz ekologiczną.

Rozwój technologii informacyjnych również wpływa na kształt współczesnego produktu turystycznego. Internet umożliwia szybki dostęp do informacji, porównywanie ofert oraz dokonywanie rezerwacji online. Dzięki temu turyści stali się bardziej świadomi i wymagający. Oczekują oni nie tylko wysokiej jakości usług, ale również łatwego dostępu do informacji oraz możliwości szybkiego kontaktu z usługodawcą. W rezultacie przedsiębiorstwa turystyczne muszą inwestować w nowoczesne systemy informacyjne, platformy rezerwacyjne oraz promocję internetową.

Istotną rolę w kreowaniu produktu turystycznego odgrywa także marka. Silna marka turystyczna pozwala wyróżnić dany region lub miejscowość spośród konkurencji oraz budować pozytywne skojarzenia w świadomości odbiorców. Marka produktu turystycznego powinna być spójna, rozpoznawalna oraz oparta na unikalnych cechach danego miejsca. W przypadku miast turystycznych szczególne znaczenie mają historia, kultura, tradycja oraz charakterystyczne atrakcje wpływające na ich wyjątkowość.

Produkt turystyczny posiada również cechy odróżniające go od innych produktów rynkowych. Jedną z najważniejszych jest jego niematerialny charakter. Usługi turystyczne nie mogą być magazynowane ani transportowane, a ich konsumpcja następuje jednocześnie z produkcją. Oznacza to, że jakość produktu turystycznego zależy w dużym stopniu od osób świadczących usługi oraz od warunków panujących w miejscu ich realizacji.

Kolejną istotną cechą produktu turystycznego jest sezonowość. Popyt na usługi turystyczne często zależy od pory roku, warunków klimatycznych oraz okresów urlopowych. W związku z tym przedsiębiorstwa działające w branży turystycznej muszą odpowiednio planować swoją działalność oraz dostosowywać ofertę do zmieniającego się poziomu zainteresowania klientów.

Duże znaczenie ma także komplementarność produktu turystycznego. Poszczególne elementy produktu, takie jak transport, noclegi, gastronomia czy atrakcje turystyczne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą jedną całość. Niski poziom jakości jednego z elementów może negatywnie wpłynąć na ocenę całego produktu turystycznego. Dlatego niezwykle ważna jest współpraca pomiędzy podmiotami działającymi w branży turystycznej oraz koordynacja ich działań.

Współczesny rynek turystyczny charakteryzuje się dużą konkurencyjnością, dlatego tworzenie atrakcyjnych produktów turystycznych wymaga stosowania odpowiednich działań marketingowych. Promocja produktu turystycznego powinna nie tylko informować o jego istnieniu, ale również budować pozytywne emocje i zachęcać do odwiedzenia danego miejsca. Coraz większą rolę odgrywają nowoczesne narzędzia promocji, takie jak media społecznościowe, marketing internetowy czy lokowanie produktu w filmach i serialach.

Znaczenie produktu potencjalnego stale rośnie wraz z rozwojem rynku turystycznego. Turyści oczekują coraz bardziej innowacyjnych rozwiązań oraz nowych form spędzania wolnego czasu. W przyszłości szczególnego znaczenia mogą nabrać produkty związane z wirtualną rzeczywistością, inteligentnymi systemami obsługi klienta czy turystyką opartą na zrównoważonym rozwoju. Odpowiednie przewidywanie potrzeb klientów oraz dostosowywanie do nich oferty może stać się jednym z najważniejszych czynników sukcesu przedsiębiorstw i regionów turystycznych.


[1] Doktor Kotler, Zasady wprowadzania do obrotu, Englewood Cliffs : Prentice-Hall Intern., New York 1989, str. 368-369.

[2] J. Altkorn, Marketing w …, dz. cyt., s. 20.

[3] Tamże str. 100-101.

[4] Żurawik, Zarządzanie marketingowe w przedsiębiorstwie, PWE, Warszawa 1996, s. 240.

Wstęp pracy z marketingu samorządu terytorialnego

5/5 - (1 vote)

Sopot od czasów działalności J.G. Haffnera systematycznie umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej rozpoznawalnych kurortów w Polsce. Z biegiem lat miasto zaczęto określać mianem „Riwiery Północy”, co podkreślało jego prestiżowy charakter i wyjątkową atmosferę. Nawet okres komunizmu nie odebrał mu elegancji oraz statusu ekskluzywnego miejsca wypoczynku.

Współcześnie Sopot stanowi silną i rozpoznawalną markę, kojarzoną z sukcesem, wysoką jakością życia, rozrywką oraz wypoczynkiem. Utrzymanie pozytywnego wizerunku miasta wymaga jednak ciągłych działań promocyjnych i marketingowych. Dobrą reputację można bowiem stosunkowo łatwo utracić, natomiast jej odbudowanie jest procesem trudnym i długotrwałym. Wizerunek miasta i regionu powinien być kreowany nie tylko poprzez eksponowanie mocnych stron produktu turystycznego, takich jak atrakcje przyrodnicze, antropogeniczne, kulturowe i społeczne, infrastruktura turystyczna i paraturystyczna czy dostępność komunikacyjna. Istotne znaczenie ma również budowanie emocji i pozytywnych doświadczeń turystów, które pozostawiają trwałe i przyjemne wspomnienia związane z pobytem w danym miejscu.

Samo posiadanie licznych walorów turystycznych nie gwarantuje jednak sukcesu, jeżeli nie są one odpowiednio prezentowane i promowane. Tradycyjne formy reklamy stają się coraz bardziej powszechne i przez to mniej skuteczne. W przypadku unikalnych marek konieczne jest stosowanie niestandardowych metod promocji, które pozwalają skutecznie dotrzeć do określonej grupy odbiorców. Jednym z nowoczesnych narzędzi marketingowych spełniających te wymagania jest lokowanie produktu.

Product placement, czyli lokowanie produktu w filmach, programach telewizyjnych, grach komputerowych oraz innych środkach masowego przekazu, wzbudza obecnie coraz większe zainteresowanie. Na tle tradycyjnych instrumentów promocji wyróżnia się subtelnością i większym stopniem naturalności przekazu. Dzięki temu jest łatwiej akceptowane przez odbiorców i lepiej dostosowane do ich oczekiwań niż klasyczna reklama bezpośrednia, często postrzegana jako zbyt nachalna.

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie możliwości wykorzystania lokowania produktu jako nowoczesnego i dynamicznie rozwijającego się instrumentu promocji w procesie kształtowania wizerunku sopockiego produktu turystycznego jako ośrodka o wysokiej randze turystycznej.

Pierwszy i drugi rozdział pracy poświęcono diagnozie podstawowych czynników wpływających na kształtowanie sopockiego produktu turystycznego. W pierwszej części scharakteryzowano najważniejsze elementy kompleksowego produktu turystycznego, a następnie omówiono walory turystyczne Sopotu, jego infrastrukturę oraz wizerunek miasta budowany przez blisko dwieście lat.

Trzeci rozdział dotyczy promocji produktu turystycznego tego obszaru. W części wprowadzającej przedstawiono znaczenie marketingu terytorialnego, a następnie omówiono tradycyjne sposoby promocji produktu turystycznego miasta oraz rolę samorządu lokalnego w kreowaniu i promocji wizerunku Sopotu.

Rozdział czwarty zawiera omówienie i analizę koncepcji lokowania produktu. Przedstawiono w nim zalety i wady stosowania tej formy promocji, a także jej klasyfikację według przyjętych kryteriów. Ponadto zaprezentowano znaczenie oraz wpływ lokowania produktu na proces budowania wizerunku marki. W końcowej części rozdziału zamieszczono przykłady produkcji filmowych, w których wykorzystano lokowanie produktu odnoszące się do Sopotu.

Piąty rozdział poświęcono analizie wybranych przykładów wykorzystania lokowania produktu w promocji sopockiego produktu turystycznego na podstawie trzech produkcji filmowych: Reich, Sztos oraz Pełną parą. Zaprezentowano również wyniki badań mających na celu porównanie poszczególnych form lokowania produktu i określenie najbardziej efektywnego sposobu ich wykorzystania.

Przy opracowywaniu pracy wykorzystano liczne książki, czasopisma, materiały przygotowane przez Urząd Miejski w Sopocie, publikacje prasowe krajowe i zagraniczne, roczniki statystyczne oraz źródła internetowe. Wyniki badań przedstawione w pracy oparto na obserwacjach uczestników odnoszących się do elementów charakterystycznych dla Sopotu, występujących w trzech analizowanych produkcjach filmowych. W badaniach zastosowano metodę ankietową.

Sopot od czasów działalności J.G. Haffnera systematycznie umacnia swoją pozycję jako jeden z najbardziej rozpoznawalnych kurortów w Polsce. Z biegiem lat miasto zaczęto określać mianem „Riwiery Północy”, co podkreślało jego prestiżowy charakter i wyjątkową atmosferę. Nawet okres komunizmu nie odebrał mu elegancji oraz statusu ekskluzywnego miejsca wypoczynku.

Współcześnie Sopot stanowi silną i rozpoznawalną markę, kojarzoną z sukcesem, wysoką jakością życia, rozrywką oraz wypoczynkiem. Utrzymanie pozytywnego wizerunku miasta wymaga jednak ciągłych działań promocyjnych i marketingowych. Dobrą reputację można bowiem stosunkowo łatwo utracić, natomiast jej odbudowanie jest procesem trudnym i długotrwałym. Wizerunek miasta i regionu powinien być kreowany nie tylko poprzez eksponowanie mocnych stron produktu turystycznego, takich jak atrakcje przyrodnicze, antropogeniczne, kulturowe i społeczne, infrastruktura turystyczna i paraturystyczna czy dostępność komunikacyjna. Istotne znaczenie ma również budowanie emocji i pozytywnych doświadczeń turystów, które pozostawiają trwałe i przyjemne wspomnienia związane z pobytem w danym miejscu.

Samo posiadanie licznych walorów turystycznych nie gwarantuje jednak sukcesu, jeżeli nie są one odpowiednio prezentowane i promowane. Tradycyjne formy reklamy stają się coraz bardziej powszechne i przez to mniej skuteczne. W przypadku unikalnych marek konieczne jest stosowanie niestandardowych metod promocji, które pozwalają skutecznie dotrzeć do określonej grupy odbiorców. Jednym z nowoczesnych narzędzi marketingowych spełniających te wymagania jest lokowanie produktu.

Product placement, czyli lokowanie produktu w filmach, programach telewizyjnych, grach komputerowych oraz innych środkach masowego przekazu, wzbudza obecnie coraz większe zainteresowanie. Na tle tradycyjnych instrumentów promocji wyróżnia się subtelnością i większym stopniem naturalności przekazu. Dzięki temu jest łatwiej akceptowane przez odbiorców i lepiej dostosowane do ich oczekiwań niż klasyczna reklama bezpośrednia, często postrzegana jako zbyt nachalna.

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie możliwości wykorzystania lokowania produktu jako nowoczesnego i dynamicznie rozwijającego się instrumentu promocji w procesie kształtowania wizerunku sopockiego produktu turystycznego jako ośrodka o wysokiej randze turystycznej.

Pierwszy i drugi rozdział pracy poświęcono diagnozie podstawowych czynników wpływających na kształtowanie sopockiego produktu turystycznego. W pierwszej części scharakteryzowano najważniejsze elementy kompleksowego produktu turystycznego, a następnie omówiono walory turystyczne Sopotu, jego infrastrukturę oraz wizerunek miasta budowany przez blisko dwieście lat.

Trzeci rozdział dotyczy promocji produktu turystycznego tego obszaru. W części wprowadzającej przedstawiono znaczenie marketingu terytorialnego, a następnie omówiono tradycyjne sposoby promocji produktu turystycznego miasta oraz rolę samorządu lokalnego w kreowaniu i promocji wizerunku Sopotu.

Rozdział czwarty zawiera omówienie i analizę koncepcji lokowania produktu. Przedstawiono w nim zalety i wady stosowania tej formy promocji, a także jej klasyfikację według przyjętych kryteriów. Ponadto zaprezentowano znaczenie oraz wpływ lokowania produktu na proces budowania wizerunku marki. W końcowej części rozdziału zamieszczono przykłady produkcji filmowych, w których wykorzystano lokowanie produktu odnoszące się do Sopotu.

Piąty rozdział poświęcono analizie wybranych przykładów wykorzystania lokowania produktu w promocji sopockiego produktu turystycznego na podstawie trzech produkcji filmowych: Reich, Sztos oraz Pełną parą. Zaprezentowano również wyniki badań mających na celu porównanie poszczególnych form lokowania produktu i określenie najbardziej efektywnego sposobu ich wykorzystania.

Przy opracowywaniu pracy wykorzystano liczne książki, czasopisma, materiały przygotowane przez Urząd Miejski w Sopocie, publikacje prasowe krajowe i zagraniczne, roczniki statystyczne oraz źródła internetowe. Wyniki badań przedstawione w pracy oparto na obserwacjach uczestników odnoszących się do elementów charakterystycznych dla Sopotu, występujących w trzech analizowanych produkcjach filmowych. W badaniach zastosowano metodę ankietową.

Współczesny rynek usług turystycznych charakteryzuje się bardzo dużą konkurencyjnością, dlatego miasta i regiony muszą stale poszukiwać nowych sposobów wyróżniania się na tle innych ośrodków turystycznych. W dobie globalizacji oraz łatwego dostępu do informacji tradycyjne działania promocyjne często okazują się niewystarczające. Turyści coraz częściej oczekują nie tylko atrakcyjnej oferty wypoczynkowej, ale również wyjątkowych emocji i doświadczeń związanych z odwiedzanym miejscem. Właśnie dlatego budowanie silnej marki turystycznej wymaga zastosowania nowoczesnych instrumentów marketingowych, które umożliwią skuteczne oddziaływanie na wyobraźnię potencjalnych odbiorców.

Sopot posiada wiele cech sprzyjających budowaniu atrakcyjnego produktu turystycznego. Miasto wyróżnia się korzystnym położeniem nad Morzem Bałtyckim, rozwiniętą bazą noclegową, bogatą ofertą kulturalną oraz licznymi wydarzeniami artystycznymi i rozrywkowymi. Szczególne znaczenie dla rozpoznawalności miasta mają również charakterystyczne obiekty, takie jak molo, deptak Monte Cassino czy Opera Leśna. Elementy te stały się symbolami miasta i pełnią ważną rolę w kreowaniu jego wizerunku zarówno w kraju, jak i za granicą.

Istotnym czynnikiem wpływającym na rozwój turystyki w Sopocie jest także jego historia oraz tradycja uzdrowiskowa. Już od XIX wieku miasto przyciągało przedstawicieli elit społecznych, artystów oraz osoby poszukujące wypoczynku i rozrywki na wysokim poziomie. Dzięki temu przez wiele lat utrwalał się obraz Sopotu jako miejsca prestiżowego i luksusowego. Współczesne działania promocyjne miasta w dużej mierze nawiązują właśnie do tych historycznych tradycji, podkreślając wyjątkowy charakter kurortu.

Ważnym aspektem budowania wizerunku miasta jest również odpowiednia komunikacja marketingowa. Promocja produktu turystycznego wymaga stosowania różnorodnych narzędzi oddziaływania na odbiorców, takich jak reklama, public relations, sponsoring czy organizacja wydarzeń kulturalnych i sportowych. Coraz większego znaczenia nabierają również media elektroniczne oraz promocja realizowana za pośrednictwem Internetu. Dzięki nim możliwe jest dotarcie do szerokiego grona potencjalnych turystów w stosunkowo krótkim czasie.

Na szczególną uwagę zasługuje jednak lokowanie produktu, które pozwala na przedstawienie miasta w sposób bardziej naturalny i mniej formalny niż klasyczne działania reklamowe. Pokazanie Sopotu w filmach lub serialach umożliwia odbiorcom utożsamianie miasta z określonym stylem życia, emocjami oraz atmosferą przedstawianą w danej produkcji. W rezultacie widzowie często zaczynają postrzegać dane miejsce jako bardziej atrakcyjne i warte odwiedzenia. Tego rodzaju promocja wpływa nie tylko na wzrost zainteresowania turystycznego, ale również na utrwalanie pozytywnego wizerunku miasta w świadomości odbiorców.

Lokowanie produktu w odniesieniu do miast i regionów może przybierać różne formy. Może polegać na eksponowaniu charakterystycznych obiektów architektonicznych, pokazywaniu lokalnych atrakcji turystycznych lub prezentowaniu określonego stylu życia związanego z danym miejscem. W przypadku Sopotu szczególnie istotne znaczenie ma ukazywanie jego nadmorskiego charakteru, elegancji oraz bogatej oferty rozrywkowej. Dzięki temu możliwe jest budowanie spójnego i atrakcyjnego obrazu miasta.

Warto podkreślić, że skuteczność lokowania produktu zależy od wielu czynników, między innymi od popularności danej produkcji filmowej, sposobu przedstawienia miasta oraz grupy docelowej odbiorców. Odpowiednio zaplanowane działania mogą przynieść długofalowe korzyści promocyjne oraz zwiększyć zainteresowanie turystów odwiedzeniem danego miejsca. Jednocześnie niewłaściwe wykorzystanie tego instrumentu może prowadzić do powstawania negatywnych skojarzeń i osłabienia wizerunku marki turystycznej.

Rosnące znaczenie marketingu terytorialnego sprawia, że coraz więcej miast decyduje się na wykorzystywanie niestandardowych form promocji. Konkurencja pomiędzy ośrodkami turystycznymi powoduje konieczność ciągłego doskonalenia strategii marketingowych oraz dostosowywania ich do zmieniających się oczekiwań odbiorców. W tym kontekście lokowanie produktu staje się jednym z najbardziej interesujących i perspektywicznych narzędzi promocji współczesnych produktów turystycznych.