Pojęcie i istota promocji

5/5 - (3 votes)

Promocją jest komunikacja, która wynika z realizacji celów firmy i poprzez swoje instrumenty realizuje proces sprzedaży. Pogląd ten czytelniej zobrazował J. Wiktor, uznając promocję za wynikający z wymagań rynku współcześnie swoisty dialog pomiędzy przedsiębiorstwem i potencjalnymi nabywcami, realizowany z jednej strony przez działania informacyjno-nakłaniające, a drugiej jako sprzężenie zwrotne pomiędzy odbiorcą i nadawcą przekazu, czyli oferty przedsiębiorstwa[1]. To dualne rozumienie promocji stawia na równość komunikacji z samym marketingiem.

Inni autorzy oddzielają te dwie sfery i wyróżniają komunikację promocyjną zmierzającą do pozyskania klienta, będącą syntezą form wykorzystywanych w procesie kształtowania świadomości i zainteresowania istnieniem organizacji i jej usługami, aktywnym zachęcaniem do korzystania z jej usług lub realizowanych przez nią aktywności[2].

Podręczny leksykon promocji definiuje ją jako informacyjne wspieranie firmy. Ogół form i środków oddziaływania na rynek występujących w ramach 4 elementów promocji:

  • public relations
  • reklamy
  • akwizycji
  • bezpośredniego wspierania sprzedaży

Istotą promocji jest komunikacja wynikająca z dążenia do celów firmy[3]. Leksykon wspomniane wyżej elementy określa jako narzędzia promocyjne, nie utożsamia ich natomiast z samą promocją, uznając ją za termin szerszy, mający charakter holistyczny.

Według T. Sztuckiego, promocję usług można określić jako zintegrowane komunikowanie się z otoczeniem w celu kreowania pozytywnego wizerunku organizacji i zachęcania do nabywania jej produktów usługowych, a także pozyskiwanie informacji o popycie i oczekiwaniach rynku. Jednocześnie warunkuje jej skuteczność poprzez trzy podstawowe czynniki:

  • znajomość nabywców
  • motywy decyzyjne nabywców
  • znajomość uprzedzeń danej grupy klientów

Jeśli klient odbierze jakiś sygnał, zainteresuje się ofertą, a następnie podejmie działanie, wówczas można mówić o skuteczności promocji[4].

Temat promocji w placówkach świadczących usługi edukacyjne podjął L. Gawrecki. Podzielił on promocję szkoły (a raczej jej oferty) na wewnętrzną i zewnętrzną.

Promocja wewnętrzna to celowa komunikacja z uczniami, by zachęcić ich do udziału w lekcjach, zajęciach pozaplanowych, socjalnych, rekreacyjnych i sportowych.

Opiera się to na prostym związku między motywacją a efektywnością podjętych wysiłków. Tylko tak można zwiększyć szansę na realizację celu głównego, jakim jest rozwój wychowanków. Trzeba zwrócić uwagę ucznia poprzez oryginalność, niestereotypowość i innowacyjność. Autor podaje przykłady kół literackich, wizyt w kinie i teatrze, kontakty z ludźmi spoza kraju, sekcje sportowe i inne.

Z kolei promocja zewnętrzna polega na komunikacji z potencjalnymi klientami i partnerami oraz osobami niezwiązanymi ze szkołą bezpośrednio. Klientami są uczniowie i ich rodzice, partnerami – władze samorządowe i ewentualni sponsorzy. Osoby niezwiązane ze szkołą mogą chodzić na promowane przez nią kursy (informatyczne, językowe, zawodowe) lub też korzystać z usług szkolnej kadry (psycholog, pedagog)[5]. Dobrze promowana szkoła potrafi nie tylko swoich uczniów skutecznie zaprosić na festyny, targi, pokazy ratownictwa, zawody sportowe i podobne imprezy.

Autor porusza kwestię obiektu promocji – czy ma być to głównie oferta edukacyjna, czy też pojedyncze oferty. Zwraca uwagę, że reputacja ma wpływ na przyszłe profity, a reputacja ta wynika głównie z jakości proponowanych przez nią usług. Jednak oddzielanie promocji szkoły od promocji pojedynczych usług nie jest sensowne i się po prostu nie opłaca ze względu na konieczność użycia tych samych środków.

Żeby szkoła umiała się wypromować, musi przestrzegać pięciu istotnych zasad:

  • Strategiczny charakter promocji – promocja musi wynikać z przygotowanego wcześniej planu
  • Traktowanie środowiska jako bytu dynamicznego, zmieniającego się – innymi słowy dostosowanie do potrzeb lokalnych, które często bywają zmienne oraz czasem nawet kreowanie tych potrzeb
  • Dbałość o informację zwrotną ze środowiska – umiejętność odczytywania sygnałów ze strony uczniów, rodziców itp. i podjęcie niezbędnych kroków, by zaszły wymagane zmiany
  • Identyfikowanie się wszystkich pracowników z promowaną placówką – począwszy od dyrekcji po pracowników najniższego szczebla szkoła musi stanowić monolit
  • Oferta dla szerokiego kręgu zainteresowanych – większa ilość propozycji wpływa na atrakcyjność i co za tym idzie na ilość zgłoszeń. Odstępstwem jest sytuacja, gdy szkoła promuje się poprzez swoją elitarność i w ten sposób trafia do wąskiej grupy docelowej (np. młodzież uzdolniona muzycznie)[6]

Promocja może także mieć swoje miejsce w internecie, znacznie ułatwiając organizacji dostęp do potencjalnych zainteresowanych jej ofertą (ofertami). Treści te mogą być statyczne lub dynamiczne. Część statyczna skupia się na tekście i grafice, natomiast dynamiczna na obrazie i dźwięku. Jako charakterystyczną cechę tej formy podaje się jej interaktywność i niesekwencyjność. Internetowa promocja obejmuje więc :

  • własne siedlisko WWW (World Wide Web)
  • przestrzeń reklamową na innych stronach (tzw. banery)
  • listy wysyłkowe i dyskusyjne
  • rejestrację w katalogach tematycznych i systemach wyszukiwawczych[7]

Zatem oryginalna, profesjonalnie wykonana strona internetowa szkoły, umiejętnie wykorzystująca kombinację w/w czynników staje się potężnym narzędziem promocyjnym. W przypadku realizacji strony również w językach obcych (angielski, niemiecki, rosyjski, hiszpański) staje się nie tylko środkiem przekazu lokalnego, ale już globalnego.


[1]  J. Wiktor, Promocja. System komunikacji przedsiębiorstwa z rynkiem, Wyd. PWN, Warszawa 2001, s. 40-42

[2]  P. Zeller, Promocja… s. 11

[3]  M. Rydel, Podręczny leksykon promocji, Gdańska Fundacja Kształcenia Menedżerów, Gdańsk 1998, s. 80

[4]  T. Sztucki, Promocja. Sztuka pozyskiwania nabywców, Placet, Warszawa 1999, s. 16

[5]  L. Gawrecki, Promocja… s.47-48

[6]  Ibidem s.49-50

[7]  M. Rydel, Podręczny… s. 81

Trzy zasadnicze cechy reklamy

5/5 - (1 vote)

podrozdział pracy licencjackiej

Reklama jest rzeczą znana każdemu, jednak nie wszyscy zdają sobie sprawę, kiedy tak naprawdę mają do czynienia z reklamą. Mniej zorientowani często utożsamiają ją z public relations oraz sponsoringiem, kiedy nie jest to prawda.

J. Kall pisze: „o reklamie mówimy wówczas, gdy w sposób bezosobowy (bez udziału sprzedawcy) i za pieniądze (w przeciwieństwie do publicity) prezentuje się produkt lub usługę[1].

Jako instrument promocyjny reklama jest zobligowania do pełnienia określonych funkcji. Przekazuje informacje o produkcie i przekonuje odbiorców o jego zaletach, wywołuje zainteresowanie towarem, pobudza chęć posiadania i stwarza klimat do realizacji transakcji kupna-sprzedaży[2].

Literatura światowa chętnie przyjmuje definicję P. D. Benetta: „każda płatna forma prezentacji i promocji idei, dobra lub usługi określona przez sponsora”[3].

Tak więc reklamę wyróżniają 3 zasadnicze cechy: bezosobowość, płatność i masowość.

Reklama nie jest narzędziem idealnym i posiada swoje wady, tj. bezosobowość (niezależnie od wieku, płci, wykształcenia wszyscy odbierają tę samą wiadomość), opóźnienie i wysoka cena w wymiarze bezwzględnym, trudność pomiaru skuteczności. Ponad wadami stoją jednak zalety i korzyści, a tych jest więcej:

  • zdolność docierania do olbrzymich mas rozproszonych geograficznie adresatów
  • zdolność do udramatyzowania treści przekazu
  • pomoc w długofalowym budowaniu wizerunku marki
  • możliwość wielokrotnego ponawiania reklamy
  • przekazywanie argumentów w atmosferze pozbawionej presji
  • możliwość wzmocnienia efektu przekazu
  • wywarcie pozytywnego wrażenia[4]

Bezosobowość reklamy skłania do rozważań na temat, w jaki sposób odbiorca masowy (a więc niekonkretny) przetwarza informacje. Dzieje się to w trzech „systemach”:

  • rejestrze sensorycznym
  • pamięci krótkotrwałej
  • pamięci długotrwałej

Podobnie do publicity, reklama także dysponuje swoistym zestawem środków.

Tab 3. Formy i środki reklamy

Forma reklamy Przykładowe środki
prasowa ogłoszenie, wkładka, artykuł
telewizyjna i filmowa plansza, przeźrocze, film
radiowa ogłoszenie, audycja
zewnętrzna tablice, gabloty, plansze, szyldy
wystawiennicza wystrój stoiska, pokazy, degustacje
pocztowa list reklamowy, zaproszenia, wysyłki
upominkowa próbka lub miniatura towaru
internetowa odnośnik reklamowy, e-mail, www
wydawnicza broszury, foldery, etykiety, kalendarze
Źródło: M. Rydel, Podręczny leksykon promocji, Gdańska Fundacja Kształcenia Menedżerów, Gdańsk 1998, s. 31-32

W odniesieniu do każdej firmy środki te zaczynają mieć charakter bardziej konkretny. Dla placówki świadczącej usługi edukacyjne będą to kolejno:

Reklama prasowa – ogłoszenie, artykuły sponsorowane, wkładki(inserty), dodatki specjalne, kupony Reklama drukowana – ulotka, informator, katalog Reklama średnio i wielkoformatowa – plakaty, standy, banery Reklama pocztowa – listy teleadresowe[5]

Reklama musi być efektem, pochodną przyjętej przez szkołę strategii. Dlatego strategia reklamowa musi uwzględnić:

  • odbiorców reklamy – np. wiek uczniów-kandydatów
  • cele reklamy – np. większy nabór czy elitaryzacja placówki
  • środki przekazu treści – o nich powyżej
  • zasięg reklamy – lokalny, regionalny czy ogólnokrajowy
  • źródła finansowania – budżet szkolny, rada rodziców, środki własne

Po uwzględnieniu niezbędnych czynników, należy tak dopasować strategię reklamową, by spełniała następujące warunki:

  • wyróżnienie się wśród reklam innych szkół
  • eksponowanie rzeczywistych walorów (np. dwa języki obce, nowa pracownia informatyczna, nowe laboratorium)
  • eksponowanie korzyści z nauki w wybranej szkole – pokazanie przyszłościowych perspektyw
  • posiadanie dowodów uwiarygodniających ofertę
  • przedstawienie prawdziwych danych[6]

[1]  J. Kall, Reklama, Polskie Wyd. Ekonomiczne, Warszawa 2002, s. 17

[2]  T. Kramer, Podstawy… s. 140

[3]   P.D. Benett, Dictionary of marketing terms zaw. w J.W. Wiktor, Promocja. System komunikacji przedsiębiorstwa z rynkiem, Wyd. PWN, Warszawa 2001, s. 54-58

[4]  J. Kall, Reklama.. .s. 18-19

[5]  P. Zeller, Promocja… s. 126-134

[6]  L. Gawrecki, Promocja … s.60

Rodzaje reklamy, kryteria klasyfikacji oraz istota różnych rodzajów propagowania, środki i kryteria ich wyboru

5/5 - (1 vote)

Rodzaje reklamy można określić, biorąc pod uwagę różne kryteria. Reklama może być klasyfikowana według odbiorców reklamy, przedmiotu reklamy, celów reklamy, sfery działania, źródeł i sposobów finansowania, sposobu jej produkcji oraz środku przekazu.[1]

Klasyfikację reklamy ze względu na odbiorców możemy wyróżnić reklamę konsumencką i reklamę skierowaną do firm. Reklama konsumencka został stworzona, aby docierała do określonych grup konsumentów, użytkowników produktu. Większość reklam zamieszczonych w mediach np. ogłoszeń telewizyjnych, radiowych oraz prasowych stanowi reklamę konsumencką. Reklama konsumencka to reklama skierowana do potencjalnych klientów, którzy chcą zakupi produkt. Reklama skierowana do firm, nosi nazwę również przemysłowej, handlowej bądź rolniczej. Reklama skierowana jest do firm, które zaangażowane są w jakieś przedsięwzięcie. Reklama skierowana do firm nie jest prezentowana masowo w mediach, zostaje ona przedstawiona w profesjonalnych np. magazynach, publikacjach. Podział ze względu na przedmiot reklamy to reklama produktu, która odnosi się tylko do wyeksponowania danego produktu, czyli jego wyjątkowych cech, reklama mówi także o specyfice produktu i o jego marce.

Reklama pokazuje jego główne zalety i po przez wyeksponowanie samych walorów produktu, zachęca klientów do zakupu. Ukazuje w szczególności cechy użytkowe produktu i jego przeznaczenie, jakość i niezawodność. Następnym podziałem ze względu na przedmiot reklamy jest reklama instytucji, firmy i jej zadaniem jest kreowanie sprzyjającego klimatu i dobrego nastawienia klientów do firmy, tworzenie reputacji firmy. Ze względu na cele (lub funkcje)reklamę dzieli się na dwa rodzaje reklamę popytu głównego i reklamę popytu selektywnego. Reklama popytu głównego jest opracowywana w celu stymulacji popytu na produkt danej kategorii, rodzaju.

Reklama jest stosowana w jednej z dwóch sytuacji. Pierwsza odnosi się fazy wprowadzenia produktu na rynek. Celem w tym momencie jest prowadzenie reklamy informacyjnej, reklama wzbudza zainteresowanie u klientów nowym produktem. W drugim przypadku reklama popytu głównego jest wykorzystywana w całym cyklu życia produktu na rynku i jest nazywana reklamą utrzymania popytu. Jak sama nazwa mówi utrzymanie popytu, reklama ma za zadanie ciągle wzbudzać u klientów chęć posiadania tego produktu. Podkreślać cechy i zalety dokonanego wyboru, unikając bezpośredniego porównania z ofertą konkurencji. Biorąc pod uwagę sferę działania, wyróżnia się reklamę produktów konsumpcyjnych, reklamę dóbr inwestycyjnych, reklamę surowców, reklamę usług. Podział ten wykorzystuje również kryterium adresata reklamy. Każdy odbiorca posiada zaufanie do różnych produktów i na każdego klienta trzeba wpływać różnymi środkami przekazu. W zależności od źródła i sposobu finansowania może przybrać formę reklamy indywidualnej, wtedy, gdy, koszty za reklamę ponosi tylko i w całości nadawca reklamy, jak również reklama wspólna, w której koszty ponosi cała grupa przedsiębiorstw.

Podział reklamy ze względu na sposób produkcji dzieli się na reklamę wydawniczą, jest to reklama drukowana, która ma formę papierową np. broszurki, foldery, ulotki, plakaty taka reklama w wersji drukowanej jest dostarczana klientowi bezpośrednio. Reklama pozawydawnicza, to wszystkie pozostałe, czyli audycja telewizyjna, radiowa, ogłoszenia reklamowe w prasie lokalnej. Reklama również jest formą bezpośredniej komunikacji z klientem, natomiast to klient pierwszy sięga do tej reklamy. [2]

Reklama może być klasyfikowana na podstawie używanego do transmisji środka przekazu. Środkiem przekazu jest każde płatne działanie użyte do przekazania informacji reklamowej określonym odbiorcom. [3]

„Rodzaje reklamy w zależności od wykorzystanego środka mogą być: telewizyjna (telewizyjna audycja, ogłoszenia), radiowa (radiowa audycja, ogłoszenia), prasowa (artykuły, wkładki do czasopism, numery specjalne), plakatowa (plakaty), wydawnicza (katalogi, cenniki, albumy, foldery), filmowa (filmy reklamowe, plansze), wystawiennicza (modele, mapy, plansze, wykresy), pocztowa (listy reklamowe, kartki reklamowe), upominkowa (breloczki, teczki, długopisy)”. Pierwsza grupa kryteriów wyboru danego środka przekazu jest związana z zasięgiem oddziaływania poszczególnych środków, a druga z odbiorcą, czyli adresatem reklamy, oraz produktem jako przedmiotem tej reklamy.

Przy organizowaniu działalności reklamowej duże znaczenie ma zasięg oddziaływania poszczególnych środków reklamy, gdyż od wielkości tego zasięgu zależy, czy informacja dociera do mniejszej czy większej liczy odbiorców. W ramach określonego rodzaju reklamy poszczególne środki przekazu mogą mieć zróżnicowany zasięg oddziaływania, np. inny jest zasięg reklamy prasowej w dziennikach, a inny w czasopismach specjalistycznych. Zasięg środka reklamy powinien odpowiadać obszarowi geograficznemu, na którym jest rozprowadzany dany produkt. Ponadto dany środek powinien dotrzeć do grup klientów z jak najmniejszym „nie wykorzystanym zasięgiem”. Nie wykorzystany zasięg pojawia się wtedy, gdy komunikat reklamowy dociera do osób, które nie są potencjalnymi odbiorcami produktu.

Wiele środków przekazu, nawet ogólnokrajowych lub takich, które obejmują swym zasięgiem duży obszar, może być używany jako środki reklamy na niewielkim, wyspecjalizowanym rynku. Czynnikiem wpływającym na stosowanie określonych środków reklamy są koszty związane z ich uruchomieniem. Koszty mediów powinny być rozpatrywane z punktu widzenia możliwości finansowych przedsiębiorstwa w powiązaniu z zasięgiem reklamy oraz częstotliwością jej ukazywania się lub też nakładem.

Druga grupa kryteriów decydujących o wyborze środków reklamy jest związana z konsumentem jako obiektem oddziaływania reklamowego oraz produktem jako przedmiotem reklamy. Kryteria te są podstawą nie tylko charakterystyki środków reklamy, ale także określania ich znaczenia w procesie sprzedaży. Podstawowymi czynnikami tej grupy, wpływającymi na wybór danego środka, są rodzaj i wielkość segmentu rynku obsługiwanego przez przedsiębiorstwo oraz charakterystyka konsumentów tworzących ten segment. Większy segment rynku może skłaniać do wyboru środków o szerszym zasięgu oddziaływania i odwrotnie. Obsługiwany przez przedsiębiorstwo segment może być z punktu widzenia konsumentów bardziej lub mniej homogeniczny. Na rynku o małym stopniu homogeniczności można stosować różne środki lub środek o oddziaływaniu masowym, uwzględniający zróżnicowanie konsumentów. W przypadku obsługiwania rynku o wysokim stopniu homogeniczności należy raczej stosować selektywne środki reklamy.[4]

Czynnikami mającymi istotny wpływ na wybór środków reklamy są określone motywy, postawy i sposoby postępowania adresatów reklamy. Czynniki te zarówno wpływają na treść przekazywanych informacji, jak i decydują o wyborze środków reklamy. Tylko za pomocą niektórych z nich można w przekonujący sposób nawiązać do określonych motywów i postaw odbiorcy. Ważne znaczenie ma również stosunek konsumenta do poszczególnych środków. [5]

Produkt oraz jego charakterystyka jest również środkiem wyboru reklamy. Sposób, w jaki produkt wpływa na wybór, może być rozpatrywany zarówno z punktu widzenia funkcji i wyposażenia tego produktu, jak i z punktu widzenia zaspokajanych przez niego potrzeb. Kryteria wyboru środków reklamy związane z produktem i konsumentem są zmienne, gdyż potrzeby i postawy konsumentów, charakterystyka produktu oraz jego zdolność do zaspokajania potrzeb również ulegają zmianie.[6] Klient posiada różną wizję danego produktu, każda reklama inaczej wpływa na klienta, jeden z klientów woli aby reklama była spokojna i kolorystycznie go zachęcała do zakupu, inny zaś woli aby przekaz reklamowy był krzykliwy i wzbudzał w nim żądze zakupu i chęci posiadania. Ważna jest również charakterystyka i forma przedstawienia, zaprezentowania danego produktu, opakowanie, oraz jego wyeksponowane cechy i zalety.


[1] Kwarciak B., Co trzeba wiedzieć o reklamie, Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków, 1997, s. 23

[2] Łodziana – Grabowska J., Efektywność Reklamy, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa, 1996, s. 27-31

[3] Oleksiak A., Marketing usług turystycznych, Centrum Doradztwa i Informacji Difin, Warszawa, 2007, s. 180

[4] Oleksiak A., Marketing usług turystycznych, Centrum Doradztwa i Informacji Difin, Warszawa, 2007, s. 182-183

[5] Łazarkowie M. i R., Gospodarka Turystyczna, Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Warszawa, 2002, s. 45

[6] Kaczmarek J., Stasiak A., Włodarczyk B., Produkt Turystyczny, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa, 2005, s. 98

Promocja. Sprzedaż osobista. Promocja sprzedaży. Propaganda gospodarcza

5/5 - (1 vote)

Promocja stała się jednym z bardziej widocznych zjawisk łączących się z wprowadzeniem gospodarki rynkowej. Warto więc przyjrzeć się temu zjawisku z punktu widzenia przydatności promocji dla przedsiębiorców. Aby osiągnąć właściwe efekty działań promocyjnych, trzeba przestrzegać pewnych zasad i uwzględniać różne uwarunkowania. Wprawdzie na skuteczność działań promocyjnych w dużym stopniu wpływają takie cechy, jak oryginalność, intuicja twórców, polot i inwencja twórcza, ale przestrzeganie pewnych ogólnych reguł jest potrzebne, szczególnie że tamtych cech nauczyć się nie można.

Promocja jest traktowana jako element marketingu, dlatego też występuje tu powiązanie decyzji promocyjnych z rodzajem produktu, jego ceną i wykorzystywaniem kanałami dystrybucji.

Sprzedaż osobista jest procesem informowania i przekonywania potencjalnych nabywców poprzez bezpośredni kontakt w celu sprzedaży produktu/usługi.

Promocja sprzedaży to wszystkie materialne środki, które maja na celu szybkie i krótkotrwałe zwiększenie sprzedaży poprzez dodanie do produktu/usługi wyjątkowej korzyści. Określana jest również jako: promocja uzupełniająca lub dodatkowa. [1] Najczęściej stosowane środki to: bezpłatne próbki, kupony, premie, nagrody, ekspozycja wystawowa, upominki.

Propaganda gospodarcza to każda informacja na temat firmy i jej oferty ukazująca się nieodpłatnie w mediach.

Promocja to kluczowy element strategii marketingowej, który ma na celu zwiększenie sprzedaży, rozpoznawalności marki oraz budowanie długotrwałych relacji z konsumentami. W szerokim kontekście promocja obejmuje różne narzędzia i techniki, które wspierają działania sprzedażowe i komunikacyjne, z których jednymi z najważniejszych są sprzedaż osobista, promocja sprzedaży oraz propaganda gospodarcza.

Sprzedaż osobista jest jedną z najbardziej bezpośrednich form promocji, w której sprzedawca bezpośrednio kontaktuje się z potencjalnym klientem. Celem sprzedaży osobistej jest nie tylko dokonanie transakcji, ale również nawiązanie relacji z klientem, zrozumienie jego potrzeb oraz przedstawienie oferty w sposób indywidualny, co ma na celu przekonanie go do zakupu. Tego typu sprzedaż wymaga dużych umiejętności interpersonalnych, ponieważ sprzedawca musi być w stanie słuchać, reagować na obiekcje, a także efektywnie prezentować produkt lub usługę. Sprzedaż osobista jest szczególnie skuteczna w przypadku produktów o wysokiej wartości, gdzie decyzja zakupowa wymaga większej analizy, a także w branżach, w których kluczowa jest budowa długoterminowych relacji z klientem, jak np. w sektorze B2B (business-to-business).

Promocja sprzedaży jest formą krótkoterminowego wsparcia działań sprzedażowych, której celem jest zwiększenie sprzedaży produktów lub usług w określonym czasie. W ramach promocji sprzedaży stosuje się różnorodne techniki, takie jak zniżki, kupony rabatowe, próbki produktów, oferty specjalne czy programy lojalnościowe. Działania te mają na celu zachęcenie konsumentów do zakupu poprzez oferowanie im korzystniejszych warunków, które sprawiają, że oferta staje się bardziej atrakcyjna. Promocje sprzedaży mogą być skierowane do konsumentów końcowych (B2C) lub do kanałów dystrybucji, takich jak detaliści, w przypadku sprzedaży hurtowej. Jednym z głównych celów promocji sprzedaży jest szybkie zwiększenie obrotów oraz pozyskanie nowych klientów. Jednak tego rodzaju działania mają charakter tymczasowy i zazwyczaj nie wpływają na długofalową lojalność konsumentów, dlatego w połączeniu z innymi formami promocji, takimi jak reklama, mogą stanowić skuteczną strategię marketingową.

Propaganda gospodarcza to termin, który odnosi się do działań mających na celu promowanie określonych postaw, idei lub produktów w sposób ukierunkowany na osiągnięcie określonych celów gospodarczych, politycznych lub społecznych. Jest to rodzaj komunikacji, w której celem jest kształtowanie opinii publicznej w określony sposób, co często ma na celu wpływanie na decyzje konsumenckie lub wspieranie działań rządowych i korporacyjnych. Propaganda gospodarcza jest najczęściej stosowana przez rządy lub organizacje w celu promowania narodowych produktów, wspierania krajowych branż, a także w czasie kryzysów gospodarczych, kiedy należy mobilizować społeczeństwo do podejmowania określonych działań. Przykładem propagandy gospodarczej może być kampania promująca rodzimych producentów, zachęcająca do zakupu krajowych produktów czy inwestycji w rozwój technologii i innowacji w kraju. Pomimo że propaganda może być skuteczna w kształtowaniu opinii publicznej, często budzi kontrowersje ze względu na manipulację informacjami i próbę wywierania presji na społeczeństwo.

Wszystkie te formy promocji – sprzedaż osobista, promocja sprzedaży oraz propaganda gospodarcza – mają na celu wspieranie działań marketingowych, choć różnią się od siebie zarówno w metodach, jak i celach. Sprzedaż osobista stawia na bezpośrednią interakcję z klientem, promocja sprzedaży na szybkie zwiększenie sprzedaży, a propaganda gospodarcza na długofalowe wpływanie na społeczne postawy i decyzje konsumentów w kontekście szeroko pojętej gospodarki. Każda z tych form jest ważnym narzędziem w arsenale marketerów i firm, które chcą osiągnąć sukces na rynku.


[1] B. Nowotarska-Romaniak Marketing usług ubezpieczeniowych, str. 82

Public relations

5/5 - (1 vote)

Public relations – „Podstawą public relations jest znajomość sytuacji społecznej, a to znaczy słuchanie społeczeństwa i różnych rodzajów zbiorowości. Inaczej mówiąc, jest to opis i pomiar stanu opinii publicznej. Trzeba jednak wziąć pod uwagę, że badania opinii społecznej nie dają zazwyczaj satysfakcji ich zleceniodawcom, bowiem z reguły ujawniają poważne niedostatki w pracy zarówno działów PR, jak i dyrekcji”[1]

Public relations można określić jako planowe i ciągłe wysiłki mające na celu stworzenie i utrzymanie wzajemnego zrozumienia między daną organizacją a społeczeństwem. Chodzi więc w tym wypadku nie o promowanie sprzedaży konkretnego produktu, lecz o tworzenie zaufania do przedsiębiorstwa jako całości, co ma oczywiście w konsekwencji przyczynić się po jakimś czasie do wzrostu popytu na towary firmy i do zwiększenia sprzedaży.

Public relations jest pewną formą promocji, dziś ma szczególne znaczenie dlatego, że powstają coraz nowe firmy, niektóre przedsiębiorstwa łączą się, inne zmieniają branże swego działania, co wymaga stworzenia ich tożsamości i określonego obrazu w opinii publicznej. Aby to osiągnąć można, prowadzić następujące działania:

  • kontakty z prasą, radiem i telewizją, co w niektórych przedsiębiorstwach należy do rzecznika prasowego,
  • obsługa klientów odwiedzających przedsiębiorstwo, także w czasie targów i wystaw,
  • przedstawianie referencji innych odbiorców, dotyczących towarów sprzedawanych przez przedsiębiorstwo,
  • kontakty z najbliższym otoczeniem przedsiębiorstwa, polegające na organizowaniu różnych imprez, mających na celu jego integrację ze środowiskiem, np. dni otwartych drzwi, czy umożliwienie zapoznania się z przedsiębiorstwem, procesem produkcyjnym itp.,
  • uczestniczenie w akcjach organizowanych przez organizacje społeczne,
  • kontakty z innymi instytucjami, także ze szkołami i wyższymi uczelniami,
  • organizowanie sympozjów naukowych związanych z dziedzin, w której działa przedsiębiorstwo,
  • opracowywanie informacji i raportów na temat działalności przedsiębiorstwa, co znajduje często wyraz w formie różnego rodzaju wydawnictw,
  • wykorzystywanie wszelkich innych kontaktów z otoczeniem przedsiębiorstwa w celu tworzenia zaufania do firmy,
  • opracowywanie prospektów emisyjnych w wypadku prywatyzacji przedsiębiorstwa,
  • utrzymywanie kontaktów z akcjonariuszami, np. opracowywanie i wysyłanie sprawozdań z działalności przedsiębiorstwa oraz przygotowywanie i organizowanie ogólnych zgromadzeń akcjonariuszy.

Z punktu widzenia powiązania public relations z innymi działaniami prowadzonymi w przedsiębiorstwie można więc wyróżnić dwie ich grupy:

  • public relations jako samoistne działania, celowo inicjowane i prowadzone w celu zdobycia i utrzymania zaufania otoczenia do przedsiebiorstwa, np. wspomniane sympozja, wydawnictwa i wykorzystanie środków masowego przekazu,
  • public relations jako działania prowadzone w związku z innymi czynnościami, polegające na wykorzystywaniu ich do tworzenia zaufania do firmy, np. organizowanie wizyt klientów w przedsiębiorstwie, kontakty osobiste czy listowne.[2]

Public relations to zestaw celowo dobranych działań zapewniających firmie systematyczne komunikowanie się z otoczeniem (kształtujących stosunki z otoczeniem). Wszystkie te działania służą wytworzeniu pozytywnych postaw wobec firmy. Rola public relations w systemie promocji firm ubezpieczeniowych stopniowo wzrasta.

Sponsorowanie polega na wspomaganiu w formie finansowej lub/i rzeczowej działalności społecznie użytecznej (np. sportowej, oświatowej, ochrony zdrowia itp.) i wywołaniu tym sposobem u potencjalnych nabywców pozytywnych skojarzeń z firmą i jej produktami/usługami. [3]

Public relations (PR) to strategia komunikacyjna, która ma na celu kształtowanie i utrzymanie pozytywnego wizerunku firmy, organizacji lub osoby w oczach różnych grup społecznych i interesariuszy. Jest to dziedzina zajmująca się zarządzaniem informacjami i komunikacją, której celem jest budowanie zaufania oraz wspieranie pozytywnego postrzegania marki. PR nie jest typową formą reklamy, ponieważ jego podstawową funkcją nie jest bezpośrednia sprzedaż, ale raczej budowanie relacji, zarządzanie reputacją oraz wzmacnianie komunikacji z otoczeniem.

PR obejmuje szeroki wachlarz działań, od komunikacji z mediami, przez organizowanie wydarzeń publicznych, po działania skierowane do pracowników firmy czy społeczności lokalnej. Jego celem jest nie tylko poprawa wizerunku firmy, ale także zarządzanie kryzysowe, budowanie lojalności wśród klientów, pracowników i inwestorów oraz tworzenie silnych relacji z różnymi interesariuszami. Dzięki odpowiedniej strategii PR firma może skutecznie komunikować swoje wartości, misję oraz cele, co wpływa na pozytywny odbiór wśród odbiorców.

Jednym z kluczowych narzędzi PR jest komunikacja z mediami. Współpraca z dziennikarzami i redakcjami pozwala na dotarcie do szerokiego grona odbiorców poprzez publikacje w gazetach, magazynach, telewizji czy internecie. W ramach tej współpracy firma może udzielać wywiadów, organizować konferencje prasowe, wydawać komunikaty prasowe czy współpracować z influencerami, aby promować swoje działania lub produkty. Dzięki tej formie komunikacji firma zyskuje wiarygodność, ponieważ przekaz wychodzący z mediów jest postrzegany jako bardziej obiektywny niż tradycyjna reklama.

Organizacja wydarzeń publicznych to kolejne istotne narzędzie PR, które ma na celu zwiększenie rozpoznawalności marki oraz zbudowanie pozytywnych relacji z otoczeniem. Mogą to być konferencje, seminaria, sponsorowanie wydarzeń branżowych, organizowanie eventów dla mediów czy współpraca z organizacjami non-profit. Takie działania pozwalają firmom na bezpośrednią interakcję z ważnymi grupami docelowymi, a także na zaprezentowanie swojego zaangażowania w sprawy społeczne, ekologiczne czy edukacyjne.

Kolejnym ważnym elementem PR jest budowanie relacji z pracownikami. Dobre relacje wewnętrzne przekładają się na zaangażowanie pracowników, a to z kolei na lepszą atmosferę w firmie i wyższą jakość pracy. W ramach działań PR firmy organizują różnego rodzaju spotkania, warsztaty, szkolenia oraz angażują pracowników w projekty prospołeczne czy charytatywne. Takie inicjatywy poprawiają atmosferę pracy i kształtują pozytywne postawy wśród zespołu.

PR jest także nieocenione w zarządzaniu kryzysowym. W momencie, gdy firma staje w obliczu kryzysu – np. skandalu, problemów z produktem, złamania prawa czy nieprzewidzianych wydarzeń, które wpływają na jej reputację – PR odgrywa kluczową rolę w zarządzaniu sytuacją. Ważne jest, aby komunikacja była szybka, transparentna i zgodna z prawdą, aby nie doprowadzić do dalszego pogorszenia wizerunku. Efektywne zarządzanie kryzysowe w ramach PR może sprawić, że firma wyjdzie z trudnej sytuacji wzmocniona i zyska większe zaufanie społeczne.

Public relations obejmuje również budowanie relacji z klientami. Poprzez działania takie jak organizowanie konkursów, angażowanie w mediach społecznościowych, prowadzenie blogów czy interakcję z konsumentami, firmy mogą zyskać lojalnych i zaangażowanych klientów. Dzięki temu możliwe jest nie tylko zwiększenie sprzedaży, ale także budowanie długoterminowych relacji z klientami, co w efekcie prowadzi do wzmocnienia wizerunku marki na rynku.

Public relations jest niezbędnym elementem każdej strategii komunikacyjnej i marketingowej. Dzięki odpowiednio przeprowadzonym działaniom PR firmy mogą skutecznie budować swoją reputację, zarządzać wizerunkiem, a także wzmacniać relacje z konsumentami i innymi interesariuszami. PR jest szczególnie ważny w czasach, kiedy informacje przekazywane za pomocą mediów i internetu mają ogromny wpływ na postrzeganie firm oraz ich produktów. Dobre relacje z mediami, pracownikami i konsumentami stanowią fundament sukcesu w dzisiejszym, zglobalizowanym świecie biznesu.


[1] T. Goban-Klas, Public relations,  Businessman Press, Warszawa

[2] A. Sznajder Sztuka promocji czyli jak najlepiej zaprezentować siebie i swoją firmę, str. 124

[3] B. Nowotarska-Romaniak Marketing usług ubezpieczeniowych, str. 82