z metodologii pracy mgr
Podobnie jak w poprzednim podrozdziale, również i tutaj przedstawię charakterystykę ankietowanych mając na uwadze ich właściwości podmiotowe, takie jak: wiek, miejsce zamieszkania, struktura rodziny i jej liczebność, wykształcenie rodziców. Uważam bowiem, że cechy te będą różnicować odpowiedzi na poszczególne pytania ankietowe.
Tabela 11. Wiek badanych wychowanków
| Wiek |
Lb. |
% |
| 13-14 lat |
11 |
31,4 |
| 15-16 lat |
15 |
42,9 |
| 17-18 lat |
9 |
25,7 |
| Ogółem |
35 |
100,0 |
Źródło: badania własne
Wykres 5. Wiek badanych wychowanków

Źródło: opracowanie własne
W badaniach uczestniczyło 35 wychowanków Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Wałbrzychu. Wśród nich największą grupą są osoby w przedziale wiekowym między 15 a 16 rokiem życia, którzy stanowią – 42,9% ogółu respondentów. Drugą co do wielkości grupą są chłopcy w wieku od 13 do 14 lat – 31,4%, nieco mniej liczy grupa najstarszych ankietowanych, tj. w wieku od 17 do 18 lat – 25,7%.
Tabela 12. Miejsce zamieszkania wychowanków
| Odpowiedzi |
Lb. |
% |
| Miasto |
23 |
65,7 |
| Wieś |
12 |
34,3 |
| Ogółem |
35 |
100,0 |
Źródło: badania własne
Większość wychowanków to mieszkańcy miasta – 65,7%, natomiast mieszkańcy wsi stanowią 34,3%.
W analizie zagadnienia, jakim jest środowisko rodzinne młodzieży niedostosowanej społecznie bardzo ważne jest poznanie, w jakich rodzinach wychowywali się ankietowani. Jak twierdzi L. Mościcka jednym z czynników w układzie warunków kryminogennych jest układ stosunków panujących w rodzinie, jednakże czynnik ten, mając ogólne modyfikujące znaczenie dla prawidłowego kształtowania się psychiki dziecka, zwłaszcza jego stosunku do samego siebie i jego postawy względem innych ludzi, może okazać się również jednym z ważniejszych determinant postawy moralnej nieletnich.
Dane dotyczące stanu rodziny wychowanków Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Wałbrzychu umieszczone są w tabeli 13.
Tabela 13. Struktura rodziny wychowanków
| Odpowiedzi |
Lb. |
% |
| Pełna |
21 |
60,0 |
| Niepełna |
5 |
14,3 |
| Rozbita |
7 |
20,0 |
| Zastępcza |
2 |
5,7 |
| Ogółem |
35 |
100,0 |
Źródło: badania własne
Wykres 6. Struktura rodziny wychowanków

Źródło: opracowanie własne
Większość wychowanków wałbrzyskiego MOW wychowuje się w rodzinach z obojgiem naturalnych rodziców – 60,0%. Co piąty z nich wychowywany jest w rodzinie rozbitej, 14,3% w rodzinie niepełnej, a 5,7% w rodzinie zastępczej. Fakt, że większość respondentów, wychowuje się w rodzinie pełnej może świadczyć o tym, że przejawy niedostosowania są groźne nie tylko dzieci i młodzieży, która z różnych powodów (śmierć matki lub ojca, rozwód) wychowywana jest tylko przez jednego z rodziców, a tym samym kontrola nad nimi przez osoby najbliższe jest mniejsza.
Tabela 14. Wykształcenie matek wychowanków
| Odpowiedzi |
Lb. |
% |
| Podstawowe |
2 |
5,9 |
| Zawodowe |
14 |
41,2 |
| Średnie |
12 |
35,3 |
| Wyższe |
6 |
17,6 |
| Ogółem |
34 |
100,0 |
Źródło: badania własne
Tabela 15. Wykształcenie ojców wychowanków
| Odpowiedzi |
Lb. |
% |
| Podstawowe |
4 |
12,9 |
| Zawodowe |
15 |
48,4 |
| Średnie |
9 |
29,0 |
| Wyższe |
3 |
9,7 |
| Ogółem |
31 |
100,0 |
Źródło: badania własne
Jak wynika z przeprowadzonych badań wśród matek badanych wychowanków dominuje wykształcenie zawodowe – 41,2%. Podobna sytuacja zachodzi w przypadku ojców – 48,4%. Szkołę średnią ukończyło: 35,3% matek i 29% ojców. Wykształcenie wyższe natomiast uzyskało: 17,6% matek i 9,7% ojców.
Kolejne interesujące mnie zagadnienie dotyczyło liczebności rodziny. Dane dotyczące tej kwestii przedstawia tabela 16.
Tabela 16. Posiadanie rodzeństwa przez wychowanków
| Odpowiedzi |
Lb. |
% |
| Brak rodzeństwa |
9 |
25,7 |
| Jedno rodzeństwo |
12 |
34,3 |
| Dwoje i więcej rodzeństwa |
14 |
40,0 |
| Ogółem |
35 |
100,0 |
Źródło: badania własne
Rodzeństwo posiada największa liczba osób, bowiem 74,3%, z tym, że dwoje i więcej rodzeństwa deklaruje 40% wychowanków, a 34,3% posiada jednego brata lub siostrę. Osoby, które nie posiadają rodzeństwa stanowią 25,7%.