Czynniki i mechanizmy rozwoju osobowości

4/5 - (3 votes)

Problematyka osobowości we współczesnej psychologii jest zagadnieniem centralnym. W badaniach nad osobowością poszukuje się wspólnych mechanizmów leżących u podłoża osobowości, a szczególnie u podstaw jej funkcjonowania.

Osobowość rozwija się od samego początku na gruncie pierwotnych mechanizmów popędowo – emocjonalnych, obejmujących takie stany, jak: pragnienie, głód, strach, przyjemność versus przykrość, których źródłem są określone doznania zmysłowe, płynące od bodźców z zewnątrz, jak i wewnątrz organizmu. Wszystkie te stany emocjonalno-popędowe, niezależnie od swojej specyfiki uwarunkowanej potrzebami jednostki, jakością bodźców czy też wywołującą je sytuacją, charakteryzują się zarazem specyficzną dla poszczególnych jednostek siłą, wielkością, szybkością, czasem trwania czy innymi cechami czasowymi zachowania.

W każdym społeczeństwie funkcjonują pewne mechanizmy, według których kształtuje się osobowość człowieka. Chodzi przy tym o takie wykorzystanie tych mechanizmów, aby służyły one realizacji ideału wychowawczego (Rataj M., 1979, s.22).

Osobowość człowieka jest dynamiczna i podlega nieustannemu rozwojowi. Istnieją czynniki, które kierują procesem tego rozwoju. Szczególną ich aktywność można zaobserwować u człowieka w okresie dorastania i w wieku młodzieńczym.

Czynniki rozwojowe są to mechanizmy wewnętrzne u człowieka, które uruchamiają tak ilościowy, jak i jakościowy proces rozwoju, a także mają wpływ na jego ukierunkowanie. To właśnie mechanizmy rozwoju stanowią przedmiot działania sił zewnętrznych czy wewnętrznych (Kunowski S., 1993, s.185).

Współczesna nauka wyróżnia trzy grupy czynników:

a.)wewnętrzne (geniczne),

b.)zewnętrzne (środowiskowe),

c.) czynniki osobowościowe (duchowe).

Pierwsza z grup obejmuje dziedziczność biologiczną, wrodzoność pewnych cech nabytych w czasie prenatalnym oraz stany somatyczne organizmu tak w zakresie zdrowej równowagi procesów fizjologicznych, jak również w obrębie zaburzeń pod wpływem stresu życia.

Drugą grupę stanowią wszelkie wpływy zewnętrzne środowiska zarówno niezamierzone, jak też i celowe. Niezamierzone wpływy pochodzą z biosfery, w której przebywamy (klimat, krajobraz przyrodniczy, zwierzęta, rośliny) oraz ze środowiska lokalnego (wieś, miasto) celowe natomiast oddziaływania płyną ze środowiska społecznego (rodzina, szkoła, Kościół) oraz kulturalnego (prasa, radio, telewizja oraz przekazy multimedialne związane z techniką komputerową). Wszystkie te wpływy otoczenia i czynników zewnętrznych wytwarzają cechy nabyte jednostki ludzkiej, wyrażające się w jej postawach wobec życia i ludzi, w opiniach i przekonaniach, w przyzwyczajeniach i nawykach.

Podstawę działania dla czynników zewnętrznych stanowi podatność człowieka na bodźce otoczenia fizycznego, jak obraz, dźwięk, zdarzenia, których jest on świadkiem oraz otoczenia społecznego, jak przykład, wzór postępowania, autorytet. Mniejsza lub większa podatność na wpływy zewnętrzne tworzy plastyczność rozwojową (Han-Ilgiewicz N., 1960, s.220), na którą składają się sugestywność, naśladownictwo i zwolennictwo, podporządkowujące człowieka autorytetowi i czynnikom środowiskowym. O ile dziedziczność pierwszej grupy czynników wewnętrznych jest stała, o tyle znów podatność na wpływy zewnętrzne i plastyczność rozwojowa dostosowują się do różnorodności czynników środowiskowych i tworzą nowy element nabywania zmiennego doświadczenia osobistego.

Trzecia, ostatnia grupa czynników mających wpływ na rozwój osobowości człowieka tworzy duchowość człowieka. Zjawiska duchowe są uznawane dziś przez wszystkie systemy współczesnego wychowania, chociaż zachodzą pewne różnice w ich ujmowania i interpretacji. Nie podlega jednak dyskusji fakt, że to właśnie czynniki osobowościowe duchowości wraz z ich rozumnością, wartościowaniem, wolnością, twórczością i religijną otwartością tworzą cechy gatunkowe człowieka (homo sapiens) i decydują ostatecznie o jego rozwoju, łamiąc i przeciwstawiając się konwergencji czynników wewnętrznych i zewnętrznych (Kunowski S., 1993, s.185 – 190).

             Powszechnie znana jest teoria czterech czynników pozostających we wzajemnych interakcjach, które wpływają na rozwój osobowości człowieka:

1)     wrodzone zadatki organiczne (anatomiczne i fizjologiczne)

2)     środowisko

3)     wychowanie i nauczanie

4)     własną aktywność człowieka (Chłopkiewicz M., 1987, s.149).

Wrodzone zadatki organiczne człowieka nie rozwijają się same przez się, lecz pod wpływem wielu czynników takich jak obcowanie z innymi ludźmi, wychowanie i nauczanie, własna aktywność człowieka. Ważna rola w kształtowaniu osobowości ludzkiej przypadka również środowisku zarówno w zakresie przekazywania wiedzy o świecie i jej interpretacji, jak kształtowania nawyków, wyobrażeń, odczuć itp. Dzięki środowisku osobowość ludzka gromadzi doświadczenie i kształtuje własną wrażliwość. Dzięki własnej aktywności człowieka rozwijają się jego zadatki organiczne, rozwijają myślenie, kształtują różnorodne kontakty ze środowiskiem. Wychowanie i nauczanie są równie ważnymi czynnikami kształtowania osobowości, jak poprzednio wymienione, a nawet zdaniem niektórych pedagogów – ważniejszym (Kobolewska J., 1972, s.47).

  1. Braun-Gałkowska M.: Oddziaływanie obrazów przemocy na psychikę, „Ethos” 1997, nr 40.
  2. Braun-Gałkowska M.: Wpływ telewizyjnych obrazów przemocy na psychikę, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 1995, nr 6.
  3. Braun – Gałkowska M.:Gry komputerowe a psychika dziecka. “Edukacja i Dialog” 1997, nr 9.
  4. Chłopkiewicz M.: Osobowość dzieci i młodzieży. Rozwój i patologia. WsiP, Warszawa 1987.
  5. Doroszewska J.: Pedagogika specjalna. Tom I, ZN im. Ossolońskich 1981.
  6. Filipczuk H.: Rodzina a rozwój psychiczny dziecka. Nasza Księgarnia, Warszawa 1981.
  7. Fontana D.: Psychologia dla nauczycieli. Wyd. Zysk i S – ka, Poznań 1995.
  8. Fryc – Piętak D.: Mass media a zachowania seksualne. “Wychowawca” 1995, nr 6.
  9. Gajda J., Juszczyk S., Siemieniecki B., Wenta K.: Edukacja medialna. Wyd. A. Marszałek.
  10. Gerstmann S.: Osobowość. PZWSz, warszawa 1970.
  11. Guthrie E. R.: Osobowość w świetle teorii uczenia się. Problemy osobowości motywacji w psychologii amerykańskiej. Wybór i opracowanie J. Reykowskiego, Warszawa 1964.
  12. Hałaj J., Pietrzak H.: Psychologia społeczna w praktyce. WSP Rzeszów 2000.
  13. Han-Ilgiewicz N.: Nieznośni chłopcy. Typy plastyczności psychicznej w diagnostyce szkolnej. Warszawa 1960, s. 220 ns.; M. Bates, Człowiek i jego środowisko (tłum. z ang.), Warszawa 1967.
  14. Hołyst B.: Kryminologia, Warszawa 1989.
  15. Hołyst B.: Kryminologia, Warszawa 1994.
  16. Izdebska J.: Rodzina – dziecko – telewizja. Szanse wychowawcze i zagrożenia telewizji. TRANS HUMANA, Białystok 1996.
  17. Kiełtyka – Zając B., Góra K., Zając A.: Semiotyczno – ergonomiczne uwarunkowania konstruowania ekranowych i komputerowych komunikatów wizualnych. [W:] Nowoczesne media w kulturze, mauce i oświacie. Red. W. Strykowski, A. Zając, UAM w Poznaniu – WSP w Rzeszowie – TARR, Tarnów 1997.
  18. Kobolewska J.: Środki masowego oddziaływania. CRZZ, Warszawa 1972.
  19. Kołodziejska D.: Telewizja wpływa na rozwój dziecka. “Edukacja i dialog” 2002, nr3.
  20. Kossowski P.: Dziecko i reklama telewizyjna. Wyd. Żak, Warszawa 1999.
  21. Król T.: Wpływ telewizji na zachowania agresywne dzieci i młodzieży. “Psychologia i Rzeczywistość” 2003, nr 1.
  22. Kunowski S.: Podstawy współczesnej pedagogiki. Warszawa 1993.
  23. Kurski J.: Przepraszam, czy tu zabijają. “Gazeta Wyborcza” 1994, nr 283.
  24. LaszkowskaJ.: Niebezpieczne gry z myszką. “Edukacja i Dialog” 2001, nr 4.
  25. Nuttin J.: Struktura osobowości. PWN, Warszawa 1968.
  26. Orlik J.: Prasa młodzieżowa na ryknku polskim, „Wychowawca” 2002, nr 6.
  27. Porębska M.: Osobowość i jej kształtowanie się w dzieciństwie i młodości. WsiP, Warszawa 1982.
  28. Przetacznik – Gierowska M., Makiełło – Jarża G.: Podstawy psychologii ogólnej. WSziP, Warszawa 1989.
  29. Rataj M.: Szkoła – dzieci – rodzice. CRZZ, Warszawa 1979.
  30. Reber A. S.: Słownik psychologii. Wyd. Naukowe Scholar, Warszawa 2000.
  31. Reykowski J.: O rozwoju osobowości. “Psychologia Wychowawcza” 1976, nr 3.
  32. Robinson P., Tamosaitis N., Spear P., Soper V.: Cyberseks. Warszawa 1995.
  33. Roszkiewisz I.; Psychologia rozwojowa dla rodziców. Młodszy wiek szkolny. Wyd. Nasza Księgarnia, Warszawa 1983.
  34. Schneider H. J.: Zysk z przestępstwa. Warszawa 1992.
  35. Sokół Z.: Międzynarodowe czasopisma młodzieżowe w Polsce (1990-1995), „Poradnik Bibliotekarza” 1997, nr 2.
  36. Szewczuk W.: Psychologia. Zarys podręcznikowy. WsiP, Warszawa 1966.
  37. Wiśniewski Cz.: Kształtowanie osobowości. “Edukacja i Dialog”, 1998, nr3.
  38. Wroczyński R.: Pedagogika społeczna. PWN, Warszawa 1979.
  39. Zając A.: Wychowawcze aspekty filmów animowanych emitowanych przez polskojęzyczną telewizję. [W:] Media w kulturze, nauce i oświacie. Red. W. Strykowski i A. Zając, UAM w Poznaniu – WSP w Rzeszowie – TARR, Tarnów 1996.
  40. Ziemska M.: Rodzina a osobowość. Wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa 1979.
  41. Żebrowska M.: Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży. PWN, Warszawa 1986.

Podmioty niepaństwowe polityki społecznej

5/5 - (2 votes)

Niepaństwowe podmioty polityki społecznej, czyli tak zwany trzeci sektor, stanowią organizacje pozarządowe (NGO, non-governmental organisations), często określane mianem organizacji woluntarystycznych i obywatelskich[1]. Organizacje pozarządowe uzupełniają działalność państwa, zwłaszcza w środowisku lokalnym, w wyrównywaniu różnic społecznych i szans życiowych obywateli czy też grup społecznych. Z uwagi na to, iż są podejmowane oddolnie, charakteryzują się dobrą znajomością potrzeb, warunków, zasobów i trudności danej społeczności.

Do niepublicznych, czyli pozarządowych, podmiotów polityki społecznej należą między innymi:

a)      fundacje. Posiadają one osobowość prawną, powoływane są „do prowadzenia działalności w określonym zakresie w dziedzinie kultury, nauki, ochrony środowiska lub świadczeń społecznych na zasadzie niedochodowej”[2]. Środki finansowe fundacja czerpie z majątku własnego, ofiarności publicznej oraz działalności gospodarczej. Podstawowymi cechami fundacji są[3]:

  • cel jej powstania,
  • jasne określenie fundatorów (zarówno osób fizycznych jak i prawnych),
  • majątek własny,
  • osobowość prawna (wpis do rejestru fundacji),
  • nadzór nad fundacją przez sąd, który rejestrował działalność;

b)      stowarzyszenia. Irena Lepalczyk uważa, że stowarzyszenie stanowi „formalną grupę osób zidentyfikowanych z jego celami i zadaniami, połączonych wspólna więzią o charakterze przedmiotowym, której treścią jest dążenie do realizacji wspólnego obywatelskiego zadania, wynikającego z potrzeb mikro- lub makrośrodowiska społecznego, potrzeb aktualnych lub przewidywalnych. Dla realizacji swoich zadań statutowych stowarzyszenia podejmują w różnym zakresie działalność oświatową, która może być ukierunkowana na członków i osoby związane ze stowarzyszeniem (…)”[4]. „W ujęciu prawniczym stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym zrzeszeniem ludzi pragnących wspólnie realizować cele o charakterze niezarobkowym. Może ono wypowiadać się w sprawach publicznych i prowadzić działalność gospodarczą, przeznaczając uzyskiwane dochody wyłącznie na finansowanie zadań statutowych”[5];

c)      grupy wsparcia. Trudno jednoznacznie zdefiniować to pojęcie. Grupa wsparcia to między innymi grupa, której głównym celem jest „pomaganie swoim członkom w radzeniu sobie za stresującymi zdarzeniami w życiu oraz rewitalizacja ich zdolności radzenia sobie, by bardziej efektywnie adaptowali się do tych zdarzeń i w przyszłości mogli sobie z nimi radzić lepiej”[6]. Z psychologicznego punktu widzenia grupa wsparcia jest ‘uznawana za jedna z form pomocy psychologicznej. Jest to grupa równoprawnych uczestników spotykających się w celu wzajemnego zapewnienia pomocy i oparcia w radzeniu sobie z własnymi problemami, w udoskonalaniu swoje psychicznego funkcjonowania i zwiększaniu skuteczności własnych działań; przy czym źródłem tej pomocy jest wzajemny wysiłek, umiejętności i wiedza członków, często o podobnych kolejach losu i doświadczeniach życiowych”[7]

W niniejszym opracowaniu chciałam skupić się na jednym zagadnieniu dotyczącym polityki społecznej, a mianowicie na polityce rodzinnej.

——–

[1] Red. G. Firlit-Fesnak i M. Szylko-Skoczny, Polityka społeczna. Podręcznik akademicki, Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa 2007 r., s. 96-97.

[2] Red. D. Lalak, T. Pilch, Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 1999, s. 91.

[3] Tamże.

[4] Red. I Lepalczyk, Stowarzyszenie społeczne jako środowisko wychowawcze, PWN, Warszawa 1974, s. 7.

[5] Red. D. Lalak, T. Pilch, dz. cyt., s. 285.

[6] Cyt. za J. Szmagalski, w: red. D. Lalak, T. Pilch, Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 1999, s. 95.

[7] B. Dobrzańska-Socha, Propozycja profesjonalnego prowadzenia grup wsparcia, „Nowiny psychologiczne” 2/1992, s. 78.

Model Konferencja Grupy Rodzinnej

5/5 - (3 votes)

Model Konferencja Grupy Rodzinnej

Źródło: J. Przeperski, Konferencja Grupy Rodzinne. Skrypt dla osób uczestniczących w szkoleniu na koordynatorów KGR, Materiał przygotowany na zlecenie Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie i sfinansowany ze środków Samorządu Województwa Małopolskiego, Toruń 2006 r., s.5.

Wstępne zakwalifikowanie przez osobę zgłaszającą rodziny do KGR

Jak sama nazwa wskazuje ten etap jest etapem wstępnym. Osoba pracująca z rodziną zapoznaje rodzinę z założeniami metody. Celem tego etapu jest uzyskanie pozwolenia rodziny na zgłoszenie i przedstawienie jej koordynatorowi. Zgodę wyrażają osoby, których bezpośrednio dotyczy sytuacja problemowa. Zgłoszenia może dokonać np. pracownik socjalny czy pedagog szkolny.

Zgoda rodziny podstawowej na udział w Konferencji Grupy Rodzinnej

Na tym etapie dochodzi do spotkania rodziny z koordynatorem, którego głównym zadaniem jest dokładne zapoznanie rodziny z tą metodą. Tutaj rodzina podejmuje w pełni świadomą decyzję uczestnictwa w KGR. Rodzina musi mieć świadomość, że ona sama jest decydentem i wykonawcą podjętych ustaleń.

Zgłoszenie przez osobę zgłaszającą rodziny do Centrum Konferencji Grupy Rodzinnej

Osoba zgłaszająca wypełnia formularz zgłoszenia rodziny do KGR i przekazuje go do centrum Konferencji Grupy Rodzinnej (wzór formularza Załącznik nr 1).

Kwalifikacja Rodziny do KGR przez Centrum KGR i wyznaczenie osoby koordynatora

Centrum KGR sprawdza poprawność wypełnionego formularza zgłoszeniowego i w sytuacji braków lub niejasności prosi osobę zgłaszającą o uzupełnienie. W przypadku pozytywnej weryfikacji rodzinie jest przydzielany koordynator z listy przeszkolonych osób.

Przygotowanie KGR

To najważniejszy i najdłuższy etap konferencji. Przygotowaniem konferencji zajmuje się rodzina przy pomocy koordynatora. Koordynator jest osobą niezależną, nie związaną w żaden sposób z rodziną ani z systemem pomocy społecznej.Zwiększa to zaufanie rodziny wobec jego osoby, zmniejsza ryzyko występowania postawy roszczeniowej względem systemu pomocy społecznej, a tym samym daje rodzinie możliwość wzięcia pełnej odpowiedzialności za zaistniałą sytuację.

„Poczucie neutralności koordynatora powinno także dotyczyć jego zaangażowania w procesie rozwiązywania problemu przez rodzinę”[1]. Głównym zadaniem koordynatora jest zachęcanie rodziny do uczestniczenia w konferencji i stworzenia planu działania, który posłuży do rozwiązania sytuacji problemowej.

Koordynator przygotowuje, obok rodziny, osobę zgłaszającą do przedstawienia sytuacji rodziny podczas konferencji oraz specjalistów. Etap ten wymaga dopracowania wielu szczegółów, np. ustalenia miejsca, terminu konferencji, rodzaju posiłków, zadbania o opiekę dla dzieci.

Konferencja Grupy Rodzinnej

Konferencja Grupy Rodzinnej składa się z trzech zasadniczych części.:

a)      dzielenie się informacjami,

b)      prywatny czas dla rodziny (tworzenie planu),

c)      zaakceptowanie (bądź nie) planu.

Realizacja planu

Każda osoba biorąca udział w konferencji realizuje te punkty planu, do których się zobowiązała. Od realizacji planu zależy pomyślność rozwiązania sytuacji problemowej.

Kontrola realizacji planu

Na tym etapie koordynator wycofuje się i rodzina jest przekazana osobie zgłaszającej rodzinę do KGR (najczęściej pracownik systemu pomocy społecznej) – ona to po trzech miesiącach kontroluje realizację planu i jeśli wszystko przebiega pomyślnie kończy pracę z rodziną.

Monitoring – Centrum Konferencji Grupy Rodzinnej

Centrum Konferencji Grupy Rodzinnej[2] monitoruje cały przebieg konferencji – od momentu zgłoszenia rodziny, przez przygotowanie aż do kontroli realizacji planu. Na każdym etapie konferencji służy pomocą, a po jej zakończeniu przygotowuje sprawozdanie.

Powyżej zamieściłam model Konferencji Grupy Rodzinnej zaprezentowany przez Jarosława Przeperskiego – inicjatora wprowadzenia Konferencji Grupy Rodzinnej w Polsce. Model ten charakteryzuje się sztywnymi zasadami i regułami, ok. których nie ma odstępstw. Model jest schematyczny. Główną rolę przejmuje Centrum KGR, które monitoruje całe przedsięwzięcie. Zamysłem autora jest iż, koordynatorzy KGR nie powinni być pracownikami instytucji pomocowych, lecz osobami nie związanymi z systemem pomocy społecznej.

[1] J. Przeperski, Konferencja Grupy Rodzinnej. Skrypt…,, s. 6-7 oraz por. M. Zykubek, Konferencja Grupy Rodzinnej jako jedna z form pomocy rodzinie w kryzysie, Materiały szkoleniowe przygotowane na zlecenie Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie. Szkolenie nt. Konferencja Grupy Rodzinnej odbywało się w Krakowie w dniach 27-28.09.2007 r.

[2] Krajowe Centrum Konferencji Grupy Rodzinnej od stycznia 2008 r. funkcjonuje jako projekt Fundacji „Nadzieja dla Rodzin” w Toruniu. Krajowe Centrum KGR jest organizacją działającą na rzecz wspierania rodzin doświadczających trudnych sytuacji życiowych. Źródło; Internet: http://www.kgr.org.pl/kim_jestesmy.html.

Konferencja Grupy Rodzinnej (KGR)

5/5 - (2 votes)

Konferencja Grupy Rodzinnej (KGR) jest coraz bardziej popularną metodą, która skierowana jest głównie do pomocy rodzinie znajdującej się w sytuacji kryzysowej. Metoda to pochodzi z Nowej Zelandii. Rocznie przeprowadza się tam około 5 000 konferencji. „W prawodawstwie nowozelandzkim istnieje zapis stanowiący, że każda rodzina ma prawo do samodzielnego zmierzenia się z problemem stosując metodę Konferencji Grupy Rodzinnej jeszcze przed podjęciem działań sądu rodzinnego”[1]. Metoda ta jest stosowana zazwyczaj w przypadku przemocy lub zaniedbywania dzieci. Społeczność Maorysów, która zamieszkuje ten kraj, w sytuacji problemowej zwoływała całą rodzinę celem ustalenia sposobów rozwiązania problemu. Zazwyczaj narady takie były skuteczne. Pracownicy socjalni pracujący w Nowej Zelandii nie rekrutują się z plemienia Maorysów (są europejczykami, w Nowej Zelandii nazywani Pakeha – termin ten używany jest wśród Maorysów od roku 1820, wielokrotnie próbowano wytłumaczyć pochodzenie tego słowa jednak żadne tłumaczenie nie zostało przyjęte przez naukę[2]).

Badania na całym świecie (np. Belgia, USA, Australia) pokazują, iż metoda ta wyzwala siłę jaka tkwi w rodzinach, której rodzina zupełnie nie jest świadoma.

Dbając w swojej pracy zawodowej nade wszystko o rodzinę, wspierając ją w najrozmaitszych problemach, dokładam wszelkich starań, by rodzina, którą dziś tak łatwo można porzucić, zostawić, pozostała cała w swej strukturze. Dlatego też pragnę przedstawić pomysł, ideę, jaką jest Konferencja Grupy Rodzinnej. Idea ta nie uratuje polskich rodzin, ale jeśli daje szansę na poprawę więzi w rodzinie, branie odpowiedzialności członków rodziny za jej byt choć w kilku przypadkach, to warto podjąć trud przygotowania i wdrażania tej metody.

„Główną ideą tej formy pracy jest założenie, że w każdej rodzinie można znaleźć „zdrowy element”, że rodzina potrafi się zmobilizować w przypadku zagrożenia, oraz że członkom dalszej rodziny niejednokrotnie zależy na losie dzieci swoich krewnych, lecz nie mają na ten temat dostatecznych informacji i nie wiedzą, że mogą coś w tym zmienić”[3].

Konferencja[4] jest naradą, spotkaniem, zebraniem, posiedzeniem grona osób, zazwyczaj przedstawicieli instytucji, organizacji społecznych, politycznych, naukowych itp. Celem konferencji jest omówienie ważnych, określonych zagadnień, podjęcie uchwał, konkretnych kroków, które mają doprowadzić do udzielenia wsparcia w rozwiązaniu problemu bądź jego całkowitego rozwiązania.

W Konferencji Grupy Rodzinnej uczestniczy rodzina oraz specjaliści (osoba zgłaszająca, koordynator oraz fachowcy od konkretnego problemu, który występuje w rodzinie)[5].

Konferencja Grupy Rodzinnej (KGR) jest zebraniem, naradą i spotkaniem jak największej liczby członków rodziny celem rozwiązania ściśle określonego problemu rodziny. Przy czym do rodziny zalicza się także osoby, które są związane emocjonalnie, bliskie rodzinie, zazwyczaj sama rodzina traktuje ich jak swoich członków[6]. Bardzo często rodziny czują się odpowiedzialne za swoich członków i to one najczęściej im pomagają. Konferencja Grupy Rodzinnej wykorzystuje tę naturalną skłonność rodziny. Konferencja Grupy Rodzinnej jest szansą w sytuacji kryzysu w rodzinie daną rodzinie do podjęcia samodzielnej konfrontacji z problemem, zazwyczaj przed podjęciem działań ze strony pomocy społecznej czy wymiaru sprawiedliwości. KGR charakteryzuje się niezłomną wiarą w siły, możliwości i potencjał dobra członków rodziny[7]. Wyuczona bezradność, bierność, wycofanie, brak odpowiedzialności jest zmorą wielu polskich rodzin. Zdarza się, że rodzina pierwszy raz konfrontuje się z faktem i doświadcza tego, uświadamia sobie, że sama jest odpowiedzialna za swój los. Powtórzę to jeszcze raz: fundamentem, „kamieniem węgielnym” Konferencji Grupy Rodzinnej jest stawianie na odpowiedzialność i samodzielność rodziny.

„Coraz częściej zauważamy, że nie wystarcza już kontrola i sankcje dla funkcjonowania i zachowania pożądanego kształtu rodziny. Niezbędna staje się świadoma działalność, pobudzająca zmiany w rodzinie w określonym kierunku (np. przystosowanie rodziny do określonego systemu wartości)”[8].

Dla powodzenia całego przedsięwzięcia najważniejszymi osobami są: pracownik pomocy społecznej i koordynator.

Wyniki pracy metodą Konferencja Grupy Rodzinnej w krajach, gdzie została wprowadzona, są dość obiecujące. Warto organizować KGR, ponieważ jedyne co możemy stracić to czas, ale zawsze możemy wrócić do tradycyjnych metod pracy z rodziną. Natomiast zyskać możemy wiele – dokładną diagnozę rodziny, rozwiązanie problemu za pomocą zasobów tkwiących w rodzinie oraz trwałą poprawę sytuacji[9]. Najlepiej byłoby stosować metodę Konferencji Grupy Rodzinnej profilaktycznie, a nie interwencyjnie, gdyż w ten sposób stwarzamy zdecydowanie lepsze warunki do jej przygotowania i przebiegu.

——–

[1] J. Przeperski, Praca z rodziną z zastosowaniem metody Konferencji Grupy rodzinnej, w: es.O.es, nr 2/2006, Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Krakowie, s. 3.

[2] J. Metge, Maorysi z Nowej Zelandii, przekład: M. Przymanowska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1971 r., s. 53.

[3] M. Zykubek, Konferencja Grupy Rodzinnej jako jedna z form pomocy rodzinie w kryzysie, Materiały szkoleniowe przygotowane na zlecenie Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie. Szkolenie nt. Konferencja Grupy Rodzinnej odbywało się w Krakowie w dniach 27-28.09.20007 r

[4] Red. E. Sobol, Słownik wyrazów obcych, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, s. 582 oraz red. E. Sobol, Mały słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, s. 347.

[5] K. Mimiec, Pomoc rodzinie dotkniętej przemocą z wykorzystaniem metody Konferencja Grupy Rodzinnej, w: es.O.es, nr 2/2007, Regionalny ośrodek Polityki Społecznej w Krakowie, s.18.

[6] J. Przeperski, Praca z rodziną z zastosowaniem metody Konferencji Grupy rodzinnej, w: es.O.es, nr 2/2006, Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Krakowie, s.1.

[7] J. Przeperski, Konferencja Grupy Rodzinnej. Skrypt dla osób uczestniczących w szkoleniu na koordynatorów KGR, Materiał przygotowany na zlecenie Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie, Toruń 2006, s. 4.

[8] W. Tarnowiecki, Polityka społeczna, Gdańsk 2001, s.14.

[9] M. Zykubek, Konferencja Grupy Rodzinnej jako jedna z form pomocy rodzinie w kryzysie, Materiały szkoleniowe przygotowane na zlecenie Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie. Szkolenie nt. Konferencja Grupy Rodzinnej odbywało się w Krakowie w dniach 27-28.09.20007 r.

Podmioty kontrolne polityki społecznej

5/5 - (2 votes)

Najwyższa Izba Kontroli (NIK)

Według Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Najwyższa Izba Kontroli podlega Sejmowi, a Prezes NIK powoływany jest, za zgodą Senatu, przez Sejm na sześcioletnią kadencję. Jest naczelnym organem kontroli państwowej i działa na zasadzie kolegialności. NIK ”kontroluje działalność organów administracji rządowej, Narodowego Banku Polskiego, państwowych osób prawnych i innych państwowych jednostek organizacyjnych. Może również kontrolować działalność organów samorządu terytorialnego, samorządowych osób prawnych i innych samorządowych jednostek organizacyjnych oraz działalność innych jednostek organizacyjnych i podmiotów gospodarczych (przedsiębiorców) w zakresie, w jakim wykorzystują one majątek lub środki państwowe lub komunalne oraz wywiązują się z zobowiązań finansowych na rzecz państwa (Art. 1 i 2)”[1].

Rzecznik Praw Obywatelskich

Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) jest konstytucyjnym, niezależnym i niezawisłym organem ochrony prawnej. Jest powoływany przez Sejm za zgodą Senatu na okres pięciu lat. Zadaniem Rzecznika jest stanie na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji i innych aktach prawnych[2].

Rzecznik Praw Dziecka

Państwowa Inspekcja Pracy

Państwowa Inspekcja Pracy podlega Sejmowi a bezpośredni nadzór sprawuje Rada Ochrony Pracy. Jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, zwłaszcza przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, wynagrodzenia za pracę, czasu pracy, urlopów, legalności zatrudnienia, do podejmowania działań, które zapobiegają i eliminują zagrożenia w środowisku pracy, opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu prawa pracy[1].

Państwowa Inspekcja Sanitarna

Państwowa Inspekcja Sanitarna realizuje zadania z zakresu zdrowia publicznego poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny środowiska (w rozumieniu środowiska naturalnego, miejsca pracy, wypoczynku etc.) i żywnością celem ochrony przed szkodliwym wpływem środowiska oraz zapobiegania chorób[2].

Podmioty sądownicze

Sądy stoją na straży przepisów prawnych, rozstrzygają sprawy indywidualne i podlegają Sądowi Najwyższemu lub Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, natomiast Trybunał Konstytucyjny i Trybunał Stanu pozostają oddzielnie tworząc jakby odrębny instrument władzy sądowniczej[3].

Trybunał Konstytucyjny

Trybunał Konstytucyjny należy traktować jako podmiot sądowniczy. TK składa się z piętnastu sędziów, którzy są wybierani przez Sejm. Kadencja trwa dziewięć lat[4]. Charakteryzuje się niezależnością od władzy ustawodawczej i wykonawczej. Priorytetowym zadaniem Trybunału jest hierarchiczna kontrola zgodności norm prawnych, która polega na rozstrzyganiu czy powstałe lub obowiązujące akty prawne są zgodne z aktami prawnymi wyższego rzędu. Wszystkie akty prawne powinny być zgodne z Konstytucją, która jest fundamentalnym punktem odniesienia. Jeśli Trybunał stwierdza niezgodność aktów prawnych z obowiązującym prawem, wyklucza je z systemu obowiązującego prawa.

Sądy Pracy i Ubezpieczeń Społecznych[5]

Sprawy dotyczące stosunku pracy rozstrzygają sądy pracy tworzone w sądach rejonowych (sądy pierwszej instancji) jako wydziały pod nazwami: wydział pracy bądź wydział pracy i ubezpieczeń społecznych. Natomiast sądy pracy drugiej instancji funkcjonują jako wydziały w sądach okręgowych pod nazwami: wydział pracy, wydział ubezpieczeń społecznych lub wydział pracy i ubezpieczeń społecznych.

Sądy Rodzinno-Opiekuńcze

Sądy rodzinno-opiekuńcze prowadzą sprawy procesowe i nieprocesowe. Do pierwszej grupy spraw zaliczamy sprawy:

  • o rozwód,
  • o ustalenie ojcostwa,
  • o alimenty.

Do spraw nieprocesowych należy zaliczyć wszelkie sprawy dotyczące przysposobienia, wydania zarządzeń opiekuńczych, ustanowienia kuratora, wykonywania, ograniczenia, pozbawienia czy przywrócenia władzy rodzicielskiej, zakazania osobistej styczności z dzieckiem oraz odebrania dziecka[6].

—

[1] Ustawa z dnia 23.12.1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (stan aktualny na dzień 08.04.2008 r.)

[2] Por. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02.04.1997 r. – Art. 208-212 (aktualny stan na dzień 08.04.2008 r.).

[1] Ustawa z dnia 13.04.2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, Rozdział 1-2 (aktualny stan na dzień 08.04.2008 r.).

[2] Ustawa z dnia 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej – Art. 1 (stan aktualny na dzień 23.04.2008 r.).

[3] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02.04.1997 r. – Art. 173, (aktualny stan na dzień 08.04.2008 r.).

[4] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02.04.1997 r. (Art. 194) oraz Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym z dnia 01.08.1997 r. z późn. zm. – Rozdział I, (aktualny stan na dzień 08.04.2008 r.).

[6] Ustawa Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25.02.1964 r. (stan aktualny na dzień 09.04.2008 r.).