Zakładowy plan kont

5/5 - (2 votes)

Elementami polityki rachunkowości w są zakładowy plan kont oraz wykaz ksiąg rachunkowych.

Podstawę do opracowania zakładowego planu kont stanowią plany kont przedstawione w rozporządzeniu w sprawie szczególnych zasad rachunkowości.

Przy ustalaniu zakładowego planu kont należy przestrzegać kilka zasad które, a mianowicie[1]:

  •  podane w planach kont konta traktuje się jako standardową liczbę kont, którą można ograniczyć jedynie do kont służących do księgowania operacji gospodarczych, które nie występują w jednostce albo uzupełnić o konta zgodne co do treści ekonomicznej z odpowiednimi kontami planu kont,
  •  podstawą prowadzenia rachunkowości może być plan kont, uzupełniony co najmniej o wykaz kont ksiąg pomocniczych, które mają być prowadzone do poszczególnych kont syntetycznych,
  •  ZPK powinien zapewniać możliwość sporządzenia sprawozdań finansowych, sprawozdań budżetowych lub innych sprawozdań określonych w odrębnych przepisach.

Plan kont powinien uwzględniać zasady określone w przepisach rozporządzenia w sprawie szczególnych zasad i standardach międzynarodowych.

Zakładowy plan kont musi zawierać wykaz kont analitycznych, które należy prowadzić do poszczególnych kont syntetycznych, oraz ustalenia wybranych przez kierownika jednostki zasad spośród podanych do wyboru w ustawie o rachunkowości.

Przy opisie sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych wymagany jest wykaz ksiąg rachunkowych (zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe w przypadku prowadzenia ich za pomocą komputera), który obejmuje:

  • dziennik,
  • księgę główną,
  • księgi pomocnicze,
  • zestawienie obrotów i sald księgi głównej i kont ksiąg pomocniczych,
  • wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz).

[1]Kołodziej B.; Zakładowy plan kont; Gazeta Prawna nr 138/2008 z dnia 18 lipca 2007r.

Podatnicy opodatkowani w formie karty podatkowej

5/5 - (2 votes)

Podatnicy opodatkowani w formie karty podatkowej są obowiązani zawiadomić w terminie siedmiu dni urząd skarbowy o zmianach, jakie zaszły w stosunku do stanu faktycznego, które powodują utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej. Podatnicy są wówczas obowiązani poczynając od dnia, w którym nastąpiła utrata tych warunków, zaprowadzić tak jak w przypadku zrzeczenia się opodatkowania w formie karty podatkowej:

– ewidencję i płacić ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli spełnia ustawowe warunki, albo

– właściwe księgi chyba, że jest zwolniony od tego obowiązku i płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach.[1]

U podatników podlegających za część roku opodatkowaniu na ogólnych zasadach, za podstawę do ustalenia podatku dochodowego za ten okres przyjmuje się dochód osiągnięty od dnia utraty warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej.[2]

Urząd skarbowy stwierdza wygaśnięcie decyzji ustalającej stawkę podatku w przypadku, gdy podatnik:

– poda we wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej dane niezgodne ze stanem faktycznym, powodujące nieuzasadnione zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej, bądź ustalenie wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej w kwocie niższej od należnej, lub

– prowadzi nierzetelnie ewidencję zatrudnienia bądź, mimo obowiązku, nie prowadzi tej ewidencji, a stwierdzony stan zatrudnienia jest wyższy od zgłoszonego urzędowi skarbowemu, lub

– nie zawiadomi urzędu skarbowego w terminie o zmianach powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej albo mających wpływ na podwyższenie wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej, bądź w zawiadomieniu poda dane w tym zakresie niezgodne ze stanem faktycznym, lub

– w rachunku lub fakturze stwierdzających sprzedaż wyrobu, towaru lub wykonanie usługi poda dane istotnie niezgodne ze stanem faktycznym.[3]

W takim przypadku podatnicy są obowiązani płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach za cały rok podatkowy.

Podatnicy opodatkowani w formie karty podatkowej są obowiązani zawiadomić urząd skarbowy o zmianach, jakie zaszły w stosunku do stanu faktycznego, które mają wpływ na wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej.

Utrata warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej może nastąpić między innymi w wyniku:

– zmiany zakresu wykonywanej działalność poza zakresem zamieszczonym w załączniku nr 4 do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym,

– przekroczenia stanu zatrudnienia określonego w przepisach o karcie podatkowej,

– podjęcia przez małżonka działalności w tym samym zakresie jak podatnik korzystający z karty podatkowej,

– zatrudnienia osób na umowę zlecenia lub umowę o dzieło jak też korzystania z usług innych zakładów i przedsiębiorstw, z wyjątkiem usług specjalistycznych,

– nie zawiadomienia w terminie urzędu skarbowego o zmianach, które mają wpływ na podwyższenie wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej bądź podadzą w zawiadomieniu dane niezgodne ze stanem faktycznym.[4]

Podatnik, który zawiadomi w formie pisemnej urząd skarbowy o utracie warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej, jest obowiązany, poczynając od dnia, w którym nastąpiła utrata tych warunków, zaprowadzić:

– ewidencję i płacić ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli spełnia ustawowe warunki, albo

– właściwe księgi chyba, że jest zwolniony od tego obowiązku i płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach.[5]

W stosunku do podatników podlegających za część roku opodatkowaniu na ogólnych zasadach, za podstawę do ustalenia podatku dochodowego za ten okres przyjmuje się dochód osiągnięty od dnia utraty warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej.

Księgi rachunkowe zwane także handlowymi, to w myśl wyżej wspomnianej ustawy dziennik oraz zbiór utrwalonych na papierze zapisów dokonanych na kontach prowadzonych w postaci ksiąg, rejestrów lub luźnych kart albo przenoszonych z komputerowych nośników danych, uzgodnione za pomocą zestawienia obrotów i sald lub tylko sald i uzupełnione o wykaz składników aktywów i pasywów.

Jednostki prowadzące księgi rachunkowe obowiązane są do stosowania zasad rachunkowości w sposób prawidłowy, zapewniając rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej, wyniku finansowego oraz rentowności jednostki.
Rachunkowość obejmuje:

  • opis przyjętych zasad rachunkowości,
  • prowadzenie ksiąg rachunkowych,
  • okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów,
  • wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego,
  • sporządzanie sprawozdań finansowych i innych, których dane wynikają z ksiąg rachunkowych,
  • gromadzenie i przechowywanie dokumentacji przewidzianej ustawą,
  • poddanie badaniu i ogłaszanie sprawozdań finansowych w przypadkach przewidzianych ustawą.[6]

Jeżeli firma przyjmuje zasady musi je stosować w sposób ciągły, dokonując w kolejnych latach obrotowych jednakowego grupowania operacji gospodarczych na kontach, wyceny aktywów, w tym także dokonywania odpisów amortyzacyjnych, pasywów, ustalania wyniku finansowego i sporządzania sprawozdań finansowych.

Wykazane w bilansie zamknięcia stany aktywów i pasywów należy ująć w tej samej wysokości w bilansie otwarcia następnego roku obrotowego. Przy wycenie aktywów i pasywów oraz ustalaniu wyniku finansowego przyjmuje się, że jednostka będzie kontynuowała w dającej się przewidzieć przyszłości działalność gospodarczą w niezmniejszonym istotnie zakresie, chyba, że jest to niezgodne ze stanem faktycznym lub prawnym.

W księgach rachunkowych i wyniku finansowym jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty.

[1]              P.M. Gaudemet, J. Molinier, Finanse publiczne, PWE, Warszawa 2000, s. 429

[2]              A. Komar, Systemy podatkowe podmiotów gospodarczych, Konieczny i Kruszewski, Warszawa 2005, s. 85

[3]              L. Szyszko, J. Szczepański, Finanse przedsiębiorstwa, PWE, Warszawa 2007, s. 117

[4]              D. Krzemińska, Finanse przedsiębiorstwa. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej, Poznań 2000, s. 209

[5]              G. Szczodrowski, Polski system podatkowy, PWN, Warszawa 2007, s. 43

[6]              Tamże, s. 44

Podatkowa księga przychodów i rozchodów jako forma ewidencji operacji

3.7/5 - (3 votes)

Podczas powstawania nowej firmy, jak również w toku jej działalności ważnym elementem jej funkcjonowania jest wybór odpowiedniej formy opodatkowania w zależności od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej.

Celem pracy jest omówienie istotnej problematyki, jaką jest decyzja związana z wyborem odpowiedniej formy opodatkowania przez małe i średnie przedsiębiorstwa. Wielu przyszłych przedsiębiorców stoi przed trudnym wyborem jakim jest zdecydowanie się na formę opodatkowania, która będzie najkorzystniejsza dla danej działalności gospodarczej. Jak ważną rolę odgrywają podatki w życiu ludzi najlepiej ujął Benjamin Franklin, którego sławne powiedzenie brzmiało „w życiu pewne są tylko śmierć i podatki”.

Właściciel małego przedsiębiorstwa przed rozpoczęciem działalności zobowiązany jest do wyboru formy opodatkowania.

Problematyka wyboru jednej z form opodatkowania opiera się na oszczędności podatkowej oraz uciążliwości prowadzenia ewidencji. Przy wyborze sposobu opodatkowania w przypadku firm działających na niewielką skalę należy uwzględnić rodzaj oraz formę organizacyjno prawną prowadzonej działalności gospodarczej. Aby podatnik mógł dokonać efektywnego wyboru właściwej formy opodatkowania konieczna jest znajomość zasad, a także wad i zalet, każdej z form w celu dokonania wyboru najbardziej korzystnej dla niego.

Przed dokonaniem wyboru formy opodatkowania przedsiębiorca musi wziąć pod uwagę fakt, że każda forma wymaga spełnienia określonych wymogów przewidzianych w aktach prawnych, warunków umożliwiających jej stosowanie, a co za tym idzie każda nakłada na podatnika określony sposób dokumentacji  i ewidencji zaszłości podatkowych. Ponadto każda niesie za sobą różne kwoty obciążeń podatkiem dochodowym.

W pracy zostaną przedstawione poszczególne formy opodatkowania stosowane przez firmy o niewielkich rozmiarach. Zakres pracy obejmować będzie podatkową księgę przychodów i rozchodów, ryczałt ewidencjonowany oraz kartę podatkową.

Praca ta ma na celu przybliżyć istniejące możliwości wyboru formy opodatkowania.

Najwięcej miejsca zostanie poświęcone zasadom ogólnym, czyli podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Aby przybliżyć obraz jej stosowania oparto się na przykładzie firmy X.

Praca będzie składać się z czterech rozdziałów. Pierwszy z nich przedstawiać będzie pojęcie, klasyfikację oraz specyfikę działalności przedsiębiorstw sektora małych i średnich przedsiębiorstw.  Rozdział ten dotyczyć ma istoty podatku, jego cech, elementów, konstrukcji oraz klasyfikacji. W rozdziale tym zostaną omówione również zasady podatkowe. Scharakteryzowane zostaną poszczególne formy opodatkowania, jakie mogą wybrać przedsiębiorstwa, a także ich wady i zalety, dzięki czemu łatwiej można podjąć decyzję o wyborze. Rozdział ten przedstawia kryteria jakie przedsiębiorcy powinni brać pod uwagę wybierając formę opodatkowania.

Tematem drugiego rozdziału będzie omówienie stosowanych form rozliczeń z budżetem z tytułu dochodów. Dział ten jest jednocześnie wprowadzeniem do czwartego działu, gdzie zostanie omówiona podatkowa księga przychodów i rozchodów na przykładzie firmy X. Rozdział trzeci pracy poświęcony zostanie na ogólną charakterystykę działalności oraz struktury organizacyjnej firmy X.

Do napisania pracy w części teoretycznej, czyli w dwóch początkowych rozdziałach posłużono się analizą literatury z zakresu przedsiębiorczości a także podatków oraz form opodatkowania przedsiębiorstw, natomiast rozdział trzeci i czwarty powstanie dzięki dokumentacji udostępnionej przez przedsiębiorstwo, a także dzięki wywiadom przeprowadzonym z właścicielami oraz pracownikami przedsiębiorstwa produkcyjnego X.

Mając na uwadze prawo do ochrony danych osobowych swoich klientów zastosowano zmianę nazwy firmy. Także wszelkiego rodzaju dane liczbowe dotyczące współpracy z tymi klientami zostaną zmienione, ale w proporcjach umożliwiających skonfrontowanie ich z ustawowymi wytycznymi. Wielu podatnikom obowiązujące przepisy podatkowe sprawiają wiele trudności, dlatego zamiarem pracy jest wyjaśnienie jak największej liczby wątpliwości dotyczących stosowanych form rozliczeń.

Kryteria wyróżnienia małego podmiotu gospodarczego

5/5 - (1 vote)

W literaturze ekonomicznej jak i społeczno-gospodarczej problematyka małych i średnich przedsiębiorstw zajmuje ważne miejsce.

Przez wiele lat pojawiały się takie określenia jak: drobna wytwórczość, przemysł drobny, pozarolnicza indywidualna działalność gospodarcza, small business, miało to związek z reformą gospodarczą w naszym kraju, kiedy to nastąpiła transformacja polskiej gospodarki, czyli przejście z gospodarki centralnie planowanej do gospodarki rynkowej. Owa transformacja przyczyniła się do zmian w obszarze stosunków własnościowych tzn. likwidowanie własności państwowej i zastąpienie jej własnością prywatną. Następowało to wskutek stopniowego wypierania przez prywatne podmioty gospodarcze podmioty państwowe przez tworzenie nowych jednostek gospodarczych bądź przekształcanie już istniejących.

W literaturze spotykamy różne definicje małych i średnich przedsiębiorstw i tak np. określamy terminem „małe i średnie” te przedsiębiorstwa, które:

  1. obsługują niewielką część rynku, na którym działają;
  2. zarządzane są przez swoich właścicieli lub współwłaścicieli w sposób bezpośredni;
  3. są niezależne w tym sensie, że nie są częścią wielkiego przedsiębiorstwa,
    a właściciel-menadżer przy podejmowaniu zasadniczych decyzji nie może być uzależniony od nadzoru z zewnątrz.[1]

W polskim prawie zdefiniowano pojęcie małych i średnich firm zgodnie z zale­ceniami Komisji Unii Europejskiej z dnia 3 kwietnia 1996 roku.[2]

Małe przedsiębiorstwa to takie, które w poprzednim roku obrotowym:

  1. zatrudniały poniżej 50 pracowników;
  2. osiągnęły przychód netto ze sprzedaży towarów, wyrobów, usług i operacji finansowych nie przekraczający 7mln euro lub suma aktywów ich bilansu sporządzonego na koniec poprzedniego roku obrotowego nie przekroczyła 5 mln euro.[3]

Natomiast za średnie uznaje się przedsiębiorstwa nie będące małym przedsiębiorstwem, które w poprzednim roku obrotowym:

  1. zatrudniały poniżej 250 pracowników;
  2. osiągnęły przychód netto ze sprzedaży towarów, wyrobów, usług i operacji finansowych nie przekraczający 40 mln euro lub suma aktywów ich bilansu sporządzonego na koniec poprzedniego roku obrotowego nie przekroczyła 27 mln euro.[4]

Nie uważa się jednak za małe i średnie przedsiębiorstwo, w którym przedsiębiorcy inni niż mali i średni posiadają:

  1. więcej niż 25% wkładów, udziałów lub akcji;
  2. prawa do ponad 25% udziału w zysku;
  3. więcej niż 25% głosów w zgromadzeniu wspólników.[5]

Obecnie małe i średnie przedsiębiorstwa możemy podzielić ze względu na kategorie wielkości:

  1. przedsiębiorstwa najmniejsze zatrudniające do 5 pracowników;
  2. przedsiębiorstwa małe zatrudniające w granicach 6-50 pracowników przemyśle i budownictwie i 6-20 pracowników w pozostałych działach gospodarki narodowej;
  3. przedsiębiorstwa średnie zatrudniające w granicach 51-500 pracowników przemyśle i budownictwie i 21-500 pracowników w pozostałych działach gospodarki narodowej.

GUS przyjmuje, że przedsiębiorstwa małe zatrudniają od 5 do 50 osób zaś średnie od 51 do 500 osób.[6]

Przez pojęcie przedsiębiorcy rozumie się osobę, która prowadzi przedsiębiorstwo i spełnia w stosunku do niego funkcje kreatora i organizatora działań gospodarczych, kreatora i inspiratora postępu technicznego oraz kreatora nowych produktów i pozyskiwanie dla nich rynków zbytu. Pojęcie przedsiębiorcy możemy różnie definiować i interpretować, i tak dla przykładu podam definicje przedsiębiorcy w ujęciu Schumpetera i Knighta. Otóż reprezentowali oni odmienne poglądy odnośnie tego kogo możemy określić mianem przedsiębiorcy. Kwestie sporne dotyczyły istoty działań przedsiębiorczych oraz roli kapitalisty w finansowaniu i kierowaniu przedsięwzięciem. Zupełnie innego zdania jest Knight, dla którego istota działań przedsiębiorczych wiąże się z niepewnością, a nie z innowacyjnością. Według Knighta przedsiębiorcą jest każda osoba, która realizuje działania obciążone ryzykiem, nawet wówczas, gdy dotyczą one znanych wcześniej wyrobów i usług, wykorzystują znaną technologię czy działają na dotychczasowych rynkach.[7]

[1]              P.M. Gaudemet, J. Molinier, Finanse publiczne, PWE, Warszawa 2000, s. 214

[2]              I. Przychocka, Małe i średnie przedsiębiorstwa w Polsce, PWE, Warszawa 2002, s. 7-8

[3]              Ustawa z dnia 19 listopada 1999 roku, Prawo Działalności Gospodarczej, Dz.U. Nr 101 z dnia 17 grud­nia, poz. 1178

[4]              A. Gomułowicz, J. Małecki, Podatki i prawo podatkowe, LexisNexis, Warszawa 2010, s. 65

[5]              Tamże, s. 66

[6]              J. Buga, Małe i średnie przedsiębiorstwa jako element prorozwojowej polityki lokalnej, Gospodarka Narodowa, nr 10, 2004, s. 17

[7]              I. Przychocka, Małe i średnie przedsiębiorstwa w Polsce…op. cit., s. 10

Organizacja obiegu dowodów księgowych

5/5 - (1 vote)

Od niej zależy kompletne i terminowe dostarczanie do działu księgowości, gdzie są podstawą czynności ewidencyjno – rozliczeniowych.

Obieg dokumentów rozpoczyna się od momentu ich wystawienia albo wpływu do firmy, a kończy w momencie zaksięgowania i przekazania do archiwizacji. W tym czasie dokument przechodzi przez różne ogniwa w firmie, które mogą dokonywać na nich różnych czynności.

Niewłaściwa organizacja obiegu dokumentów może powodować zakłócenia w pracy wielu ogniw w przedsiębiorstwie.

Dążąc do optymalnego obiegu dokumentów księgowych należy:

  • określić rodzaje dokumentów stosowanych w przedsiębiorstwie, eliminując dokumenty dublujące się i zbędne oraz zapewniające ich maksymalną wartość w myśl zasady, że dana operacja powinna mieć jedno źródło informacji, z którego będą korzystać różni użytkownicy
  • ustalić niezbędna liczbę kopii, uwzględniając zasadę maksymalnego wykorzystania jednego dokumentu przez różnych użytkowników
  • ujednolicić układ dla rozbudowanych dokumentów
  • ograniczyć do minimum liczbę dokumentów zaliczanych do druków ścisłego zarachowania i ścisłej kontroli, których obieg jest zwolniony ze względu na rozbudowane procesy kontroli
  • wprowadzić odpowiedni system symboli kodów co ułatwia wypełnianie dokumentów i identyfikację określonych operacji gospodarczych lub ich elementów
  • ustalić rodzaj, zakres i typ kontroli
  • doprowadzić do skrócenia drogi i czasu obiegu dokumentów przez:
  • wyznaczenia minimalnego czasu pozostawiania dokumentów w określonych ogniwach
  • eliminację zbędnych ogniw
  • jednorazowy przepływ
  • określenie terminów przekazywania dokumentów między komórkami
  • kontrolowanie terminowości przepływu dokumentów przez ogniwa pośrednie i terminowości wpływów do działu rachunkowości

W celu usprawnienia wystawiania obiegu i kontroli dokumentów księgowych w jednostce gospodarczej stosuje się instrukcję dokumentów. Instrukcja składa się z części:

  • ogólnej
  • szczegółowej – dotyczy poszczególnych dokumentów i ich obiegu

Elementy instrukcji:

  • informacje wstępne
  • dokumentacja ksiąg – zasięg
  • zasady przyjmowania, wystawiania i kontroli
  • zasady obiegu dokumentów wg rodzajów operacji

Zawartość:

  • interpretacja skutków, symboli
  • zakres instrukcji
  • wykaz komórek i stanowisk zaangażowanych w obieg dokumentów
  • określenie kompetencji do akceptacji określonych dowodów i zawartych w nich dyspozycji

Instrukcja wystawiona w obiegu i kontroli dokumentów ksiąg w formie zarządzenia kierownika jednostki powinna dotrzeć do wszystkich komórek organizacyjnych, które są związanie z ich obiegiem.

Od wywiązywania się przez nie z ustaleń zawartych w instrukcji co do przyjmowania, wystawiania dowodów, dokonywania adnotacji, obliczeń, kontroli zależy ich jakość.