Inne prace

Inne prace z rachunkowości

Przedmiot i podmiot rachunkowości

5/5 - (2 votes)

Określenie przedmiotu rachunkowości jest ściśle związane z przedmiotem działania jednostki gospodarczej. Ponieważ jednostki gospodarcze mogą prowadzić bardzo różną działalność, określenie przedmiotu rachunkowości musi być odpowiednio uogólnione.

Zazwyczaj określa się, że przedmiotem rachunkowości są występujące w jednostkach gospodarczych zjawiska i procesy gospodarcze wpływające na stan i strukturę majątku, źródła jego finansowania oraz efekty działania.

Podmiotami rachunkowości są wszystkie jednostki gospodarcze prowadzące rachunkowość z formalnego obowiązku bądź z wyboru.

Różna może być ich forma własności, organizacja, zakres i rodzaje działalności. Warunkiem uznania danej jednostki za podmiot rachunkowości jest jej majątkowe wyodrębnienie. Wyodrębnienie to może być dokonane w sposób formalnoprawny, na podstawie ustaleń statutowych, lub tylko umownie przez wyodrębnienie jednostki w samej rachunkowości jako samodzielnie bilansującej np. w ramach jednostki wielozakładowej – odrębnych zakładów prowadzących odrębną ewidencję i sporządzających samodzielnie sprawozdanie finansowe, które staje się elementem sprawozdania łącznego.

Wyodrębnienie majątkowe podmiotu rachunkowości ma:

  • po pierwsze: znaczenie ekonomiczne, które oznacza oddzielenie majątku jednostki od majątku właścicieli, a tym samym realizację na własny rachunek przychodów i ponoszenie kosztów, zaciąganie i spłatę pożyczek, kredytów i zobowiązań,
  • po drugie: znaczenie metodologiczne, bowiem na koncepcji podmiotu gospodarczego opiera się cała budowa rachunkowości: interpretacja faktów gospodarczych oraz kształt sprawozdań finansowych.

Podmiotami rachunkowości z punktu widzenia formalnego są:

  • wszystkie osoby prawne (przedsiębiorstwa państwowe, spółdzielcze, spółki kapitałowe),
  • jednostki nie posiadające osobowości prawnej (spółki osobowe: cywilna, jawna, komandytowa oraz niektóre jednostki państwowe),
  • osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na szerszą skalę.

Zadania rachunkowości

5/5 - (2 votes)

Rachunkowość stosując właściwe jej metody ma za zadanie dostarczenie podstawowych wiadomości o działalności danej jednostki gospodarczej.

Rachunkowości stawia się zazwyczaj 3 zadania:

  1. obiektywne informowanie zewnętrznych użytkowników informacji dostarczanych przez rachunkowość, a w szczególności: potencjalnych inwestorów, banków i innych pożyczkodawców, wierzycieli, agend rządowych, pracowników i ich związków;
  2. kontrola działalności, a zwłaszcza ochrona interesów jednostki gospodarczej,
  3. dostarczanie danych przydatnych do zarządzania.

Dla realizacji tych zadań rachunkowość jednostki gospodarczej powinna w szczególności informować o:

  • stanie składników majątkowych i źródłach ich pochodzenia (finansowania) oraz wszelkich zmianach, powstających w trakcie działalności,
  • zużyciu składników majątkowych w toku działalności,
  • wykonaniu zadań gospodarczych, sprecyzowanych w zamierzeniach, np. planie finansowo-gospodarczym danej jednostki,
  • finansowych rezultatach działalności jednostki, dzięki rejestrowaniu osiąganych wyników finansowych,
  • wykorzystaniu zysku osiągniętego w rezultacie działalności gospodarczej.
  1. Irena Olchowicz, Podstawy rachunkowości, Wyd. Dyfin, Warszawa 1998.
  2. Jan Matuszkiewicz, Piotr Matuszkiewicz, Rachunkowość od podstaw, Wyd. Finans-Servis, Warszawa 1997.

Istota rachunkowości

5/5 - (2 votes)

Na wynik działalności jednostki gospodarczej oddziaływuje szereg czynników zależnych i niezależnych od danej jednostki, odzwierciedlanych przez poniesione koszty i zrealizowane przychody ze sprzedaży oraz wzajemne relacje pomiędzy tymi podstawowymi dla funkcjonowania jednostki kategoriami ekonomicznymi. Dlatego podlegają one wieloaspektowej ewidencji, kontroli i ocenie, tak, aby zarządzający daną jednostką w imieniu ich właścicieli, a także sami właściciele mogli być informowani na bieżąco o poziomie kosztów i przychodów, operatywnie zarządzać i trafnie oceniać przyszłość ekonomiczną jednostki.

Jednostka gospodarcza każdego typu realizując działalność gospodarczą wchodzi w umowne związki z kontrahentami, z którymi zawiera transakcje kupna-sprzedaży. W wyniku tych transakcji powstają rozrachunki w postaci należności i zobowiązań, które powinny być regulowane terminowo dla zachowania wiarygodności jednostki gospodarczej. Dlatego każda jednostka gospodarcza musi posiadać szczegółowe informacje o wysokości i terminach rozliczeń, a także na bieżąco śledzić czy jest wypłacalna.

Korzyści osiągane z działalności gospodarczej przypadają przede wszystkim jej właścicielom, jednakże w pierwszej kolejności część zysku ustawowo należy przekazać do budżetu. Skarb Państwa chce być informowany, czy jego udział w zysku jest ustalany rzetelnie. Oceny tej na podstawie ksiąg rachunkowych dokonują urzędnicy skarbowi.

Źródłem większości tych informacji ekonomicznych jest rachunkowość, bowiem celem jej prowadzenia jest dostarczanie bieżących informacji dla potrzeb zarządzania, a także ustalanie i informowanie o wyniku działalności i stanie majątkowym i finansowym jednostki gospodarczej na koniec każdego okresu sprawozdawczego, ewentualnie na każdy inny ważny moment np. zmiany prawnej, bądź likwidacji jednostki.

Dlatego RACHUNKOWOŚĆ trzeba zdefiniować jako system informacyjny danej jednostki gospodarczej. Dokonuje ona bowiem identyfikacji, pomiaru, zbierania i przetwarzania danych, analizy i oceny zjawisk i procesów gospodarczych oraz przekazuje informacje finansowe różnym użytkownikom.

Innymi słowy rachunkowość stanowi oparty na dokumentach, zamknięty i bilansujący się system ewidencji gospodarczej. Ujmuje ona w sposób systematyczny i ciągły, przebieg oraz skutki procesów gospodarczych występujących w jednostce gospodarczej tj. procesów zaopatrzenia, produkcji, zbytu i finansowania. Rachunkowość posługuje się miernikiem pieniężnym i w pieniądzu wyraża przebieg zjawisk gospodarczych.

Zatem rachunkowość zajmuje się liczbowym ujęciem i interpretacją – dla celów poznawczych i decyzyjnych – zjawisk i procesów zachodzących w jednostkach gospodarczych.

Omawiając pojęcie rachunkowości należy również zwrócić uwagę na zakres rachunkowości i jej elementy składowe:

  1. Księgowość to podstawowy element rachunkowości. Stanowi ona jej część rejestracyjną (ewidencyjną), której efektem jest odzwierciedlenie zmian w majątku i jego stanów, źródeł pochodzenia majątku oraz efektów działalności jednostki gospodarczej. Księgowość stanowi tym samym prowadzenie ksiąg rachunkowych. Mianem tym określa się również służbę organizacyjną jednostki gospodarczej zajmującą się prowadzeniem tychże ksiąg.
  2. Rachunek kosztów to następny element rachunkowości. Obejmuje on ewidencję, kalkulację, analizę i planowanie kosztów. Służy do oceny do oceny sytuacji w zakresie ponoszenia kosztów, ich kontroli i podejmowania decyzji gospodarczych. Dołączane do rachunku kosztów elementy planowania i zarządzania finansami powodują, iż ta część rachunkowości jest coraz częściej traktowana jako odrębny element rachunkowości.
  3. Sprawozdawczość finansowa jest elementem rachunkowości zintegrowanym z księgowością, a także rachunkiem kosztów. Jest ona zestawieniem informacji charakteryzujących stan majątkowy i sytuację finansową oraz efekty działalności jednostki gospodarczej sporządzonym na określony moment i w określonej formie. Zasadniczo sprawozdanie finansowe jest sporządzane na koniec roku obrotowego.

Rachunkowość w Polsce jest prowadzona według zasad wzorowanych na Międzynarodowych Standardach Rachunkowości i Dyrektywach EWG zawartych w ustawie z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz.U. nr 121, poz. 591).

W ustawie tej zawarto przepisy składające się na sposób prowadzenia rachunkowości, a mianowicie:

  • opis przyjętych zasad rachunkowości,
  • sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych,
  • zasady dokonywania inwentaryzacji,
  • wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego, i inne.

Wskaźniki efektywności BGŻ S.A.

5/5 - (2 votes)

Wskaźniki efektywności BGŻ S.A. – wskaźnik zwrotu z aktywów netto (ROA) i wskaźnik zwrotu z kapitału netto (ROE) przedstawiono na wykresach.

Wykres 10. Wskaźnik efektywności ROA BGŻ S.A. w latach 1997 – 2001

Źródło: Opracowanie własne na podstawie Raportów rocznych BGŻ S.A. 1997 – 2001 oraz danych zawartych w raportach NBP Sytuacja finansowa banków z lat 1999 – 200

Wykres 11. Wskaźnik efektywności ROE BGŻ S.A. w latach 1997 – 2001

Źródło: Opracowanie własne na podstawie Raportów rocznych BGŻ S.A. z lat 1997 – 2001 oraz danych zawartych w raportach NBP z lat 1999 – 2001 Sytuacja finansowa banków

Z danych przedstawionych na wykresach wynika, że w roku 1997 wskaźnik rentowności ROA Banku był wyższy od przeciętnego dla sektora bankowego o 1,7 pp, ROE o 1,4 pp, natomiast w roku 1998 wskaźnik ROA wyższy był o 1,0 pp, ROE o 9,2pp. Wskaźnik ROA BGŻ S.A. wynosił w roku 1998 1,7%, połowa banków komercyjnych osiągnęła ROA wyższy niż 1,35%, a 25 banków powyżej 2%.W roku 1999 poziom ROA wyższy był od przeciętnego dla banków komercyjnych o 1,3 pp i wynosił 2,3%, podczas gdy połowa banków charakteryzowała się ROA nie większym niż 0,82%, natomiast ROA powyżej 2% osiągnęło 11 banków. Poziom ROE Banku wyższy był od przeciętnego dla banków komercyjnych o 21,4 pp. Zwrotem z kapitału wyższym od wskaźnika średniej rocznej inflacji (9,8%) wykazały się 43 banki komercyjne W latach 2000 – 2001 sytuacja zmieniła się – w roku 2000 poziom ROA Banku był niższy od przeciętnego w sektorze banków komercyjnych o 4,0 pp, w roku 2001 natomiast o 5,4 pp. W roku 2000 zaledwie 27 banków (wobec 43 przed rokiem) osiągnęło zwrot z kapitału wyższy od stopy inflacji (8,5%). W roku 2001 na skutek niskiej dynamiki wyniku finansowego obniżyły się wszystkie przeciętne wskaźniki efektywności banków komercyjnych.

Plan zarządzania wspólnotą mieszkaniową. Ustalenie stopy dyskonta

5/5 - (2 votes)

Przed przystąpieniem do przedstawienia dwóch możliwych wariantów postępowania dla nieruchomości – zachowawczego i rozwojowego należy ustalić stopę dyskonta, która umożliwia porównanie wyniku gotówkowego brutto w kolejnych latach analizy. Wyraża ona koszt kapitału zaangażowanego w dane przedsięwzięcie oraz towarzyszące mu ryzyko. Jest to newralgiczny element w ocenie efektywności inwestycji, gdyż wyznaczenie stopy dyskonta jest obarczone subiektywizmem i możliwością popełnienia błędu, bowiem przyjmuje się jako podstawę obliczeń dane dnia dzisiejszego, a te w przyszłości mogą ulec zmianie.

Stopę dyskonta można obliczyć z zależności:

r = rb x ro

gdzie: rb – stopa zwrotu z inwestycji wolna od ryzyka

ro – ryzyko związane ze specyfiką danej inwestycji przy czym:

rb= {(1 + stopa nominalna oprocentowania depozytów bankowych) / (1 + stopa inflacji)} -1

Stopa nominalna oprocentowania depozytów bankowych powstaje jako średnia z różnych stóp przyjmowanych przesz banki; dla celów analizy przyjmuje się następujące podstawowe stopy bankowe:

  • stopa lokat terminowych na poziomie 4,65%
  • oprocentowanie bonów skarbowych na poziomie 4,25%
  • stopa kredytów bankowych na poziomie 7,75%
  • stopa redyskonta weksli na poziomie 5,25%
  • kredyt lombardowy na poziomie 6,25%

(4,65% + 4,25% + 7,75% + 5,25% + 6,25% ) / 5 = 5,63%

Stopa inflacji wynosi 1,4% w porównaniu z rokiem ubiegłym.

Ustalenie stopy zwrotu z inwestycji wolnej od ryzyka: rb = {( 1 + 0,056) / (1 + 0,014)} – 1 = 0,041

Ustalenie stopy ryzyka związanej ze specyfiką danej inwestycji – ro ro = rr x ri

gdzie: rr – ryzyko inwestowania ri – ryzyko indywidualne

Wagi dla ryzyka inwestowania w zależności od użytego przybierają następujące wartości:

1,2; 1,5; 2,0

(1,2 – ryzyko najmniejsze, 2,0 – inwestycja obarczona dużym ryzykiem)

Wagi dla ryzyka indywidualnego związanego z przedsięwzięciem określa inwestor:

1,1; 1,3; 1,5

Przyjmuje się dla poniższej inwestycji najmniejsze wartości wag: ro = 1,2 x 1,1 = 1,32

Z powyższych obliczeń wynika, że: r = 0,041 x 1,32 = 0,054

Przyjmuje się stopę dyskontową w wysokości 5%.