Prace dyplomowe

Polska w NATO

5/5 - (2 votes)

Są trzy podstawowe zasady, bez których nie można sobie wyobrazić istnienia NATO w takiej postaci, w jakiej znamy je dzisiaj. Należą do nich :

  • całkowita suwerenność państw członkowskich;
  • jednomyślność w podejmowaniu decyzji;
  • oddzielenie struktury politycznej od zintegrowanej struktury dowodzenia[1].

Polska była jednym z pierwszych państw, które podjęło się udziału w misjach pokojowych, a udział Sił Zbrojnych RP w międzynarodowej działalności na rzecz wygaszania konfliktów i przywracania pokoju ma już 48 –letnią historię. Trwa nieprzerwanie od połowy 1953 roku, a jego zakres zwiększa się wraz ze zmianami w polskiej polityce zagranicznej i globalnej sytuacji polityczno – wojskowej.

Zaangażowanie w misjach pokojowych wynika z fundamentalnych priorytetów polskiej racji stanu. Jednym z nich jest zapewnienie bezpieczeństwa naszego kraju poprzez włączenie się w systemy i struktury bezpieczeństwa międzynarodowego o charakterze regionalnym, ogólnoeuropejskim i globalnym. Udział w operacjach pokojowych Polska traktuje więc nie tylko jako swój wkład w zapewnieniu pokoju i bezpieczeństwa naszego kraju.

Operacje pokojowe oraz misje obserwatorów wojskowych organizowane są pod auspicjami ONZ, a także organizacji regionalnych m.in. KBWE/OBWE. W Karcie Narodów Zjednoczonych znajduje się zapis, który najwierniej przedstawia zadania i cele operacji pokojowych: „Utrzymać międzynarodowy pokój i bezpieczeństwo i w tym celu: podejmować skuteczne środki kolektywne dla zapobieżenia lub usunięcia zagrożenia dla pokoju oraz powstrzymanie ataków agresji lub innych naruszeń pokoju; dokonywać tego środkami pokojowymi, zgodnie z zasadami sprawiedliwości i prawa międzynarodowego, pokojowego załatwiania sporów, porozumień międzynarodowych lub stanowisk, które mogłyby prowadzić do zachowania pokoju”.

Dotychczasowy bilans udziału Sił Zbrojnych RP to ponad 40.000 żołnierzy i pracowników cywilnych uczestniczących w 46 misjach pokojowych prowadzonych na terytorium 31 państw. Ponadto przedstawiciele Polski wchodzili w skład 7 rozjemczych lub nadzorujących przestrzeganie postanowień pokojowych komisji międzynarodowych powołanych na zasadzie bilateralnej, a więc w wyniku zaproszenia naszego kraju do udziału w pracach komisji wystosowanego przez jedną ze stron konfliktu.

[1] Krystian Piątkowski „Informator dla żołnierzy NATO”, Warszawa 1997 r. Wyd. MON, s. 7

Polskie Jednostki Wojskowe AFOR i KFOR

5/5 - (2 votes)

14 kwietnia 1999 roku Prezydent RP wydał postanowienie o użyciu Polskiej Jednostki Wojskowej w misji pokojowej w składzie sił Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w Albanii.

Pododdział wyłoniono z 21 Brygady Strzelców Podhalańskich. Tzw. „lekka kompania piechoty” (jednostka składająca się ze 140 żołnierzy służby zasadniczej, służby nadterminowej oraz kadry zawodowej) została włączona do stacjonujących w Albanii wielonarodowych jednostek NATO z bazą polową w Durres. Do zadań w ranach operacji „Allied Harbour” („Sojusznicza przystań”), postawionych podhalańczykom przez dowódców sił sojuszu w Albanii znalazło się nie tylko zapewnienie bezpieczeństwa dowódcom AFOR, lecz również niesienie pomocy uchodźcom z Kosowa, w tym budowa obozów, ochrona konwojów i transportów z pomocą humanitarną docierających promami z portów włoskich, zabezpieczenie konwojowania wojsk sprzymierzonych, patrolowania granicy albańskiej z prowincją Kosowo oraz zapewnienie dostaw wody[1].

29 lipca w Bielsku-Białej powitano żołnierzy 18 batalionu Desantowo-Szturmowego, którzy zakończyli pełnienie misji pokojowej w ramach międzynarodowych sił KFOR w Kosowie. Nie pozostaje nic innego jak podsumować 13-miesięczną służbę spadochroniarzy z Bielska-Białej.

Pierwszy transport bielskich spadochroniarzy odjechał na Bałkany 25 czerwca 1999 r. Batalionowi powierzono realizację zadań w składzie sił stabilizujących KFOR. Decyzją Prezydenta RP nasi żołnierze zostali wysłani daleko poza granice kraju z zadaniem powstrzymania dalszego rozlewu krwi[2].

„Pomimo przerwania działań zbrojnych w czerwcu ubiegłego roku, konflikty między Serbami a Albańczykami wciąż narastają. Serbowie mówią, żeby nie wracać do przeszłości. Albańczycy wręcz przeciwnie – domagają się zadośćuczynienia za zbrodnie wojenne. Sprawa się komplikuje. Nic więc dziwnego, że żołnierze KFOR żyją w ciągłym napięciu. Poza bazą i na posterunkach nie rozstają się z kamizelką kuloodporną i hełmem. Ich broń nigdy nie spoczywa w magazynie, a amunicja w zaplombowanych skrzyniach”[3].

Po powrocie z misji dowódca Batalionu – mjr Tomasz Bąk mógł zameldować ministrowi obrony narodowej – Bronisławowi Komorowskiemu, że będąc żołnierzami Międzynarodowej Brygady „Wschód”, z pełnym poświęceniem oraz sumiennością wykonywali powierzone im zadania bojowe. 18 bdsz, co podkreślali wysokiej rangi dowódcy NATO, był oceniany jako jeden z najlepszych oddziałów KFOR. Polacy, dzięki otwartości na problemy zgłaszane przez miejscową ludność, zyskali uznanie zarówno społeczności serbskiej, jak i albańskiej.

Żołnierze spędzili wiele godzin w punktach kontrolnych i obserwacyjnych, zatrzymali ponad 100 Albańczyków i blisko 30 Serbów podejrzanych o dokonanie różnego rodzaju przestępstw, skonfiskowali blisko 300 egzemplarzy broni palnej i tysiące sztuk amunicji oraz wielokrotnie udzielali pierwszej pomocy poszkodowanym w najróżniejszych starciach. saperzy unieszkodliwili setki min.

W okresie największego napięcia w kosowskiej Mitrowicy przez 10 dni, na rozkaz dowódcy Międzynarodowej Brygady „Wschód”, działali na najtrudniejszym odcinku – moście na rzece Ibar- który oddzielał dwie wrogie sobie społeczności. Polacy wspierali również działania wielu pozarządowych organizacji międzynarodowych oraz wykonywali zadania o charakterze humanitarnym, m.in. rozdzielili prawie 100 ton darów z „Caritas Polska” oraz 45 ton z Polskiej Akcji Humanitarnej i niemieckiej organizacji humanitarnej „Die Johaniter”.

Bielscy spadochroniarze nie tylko rozdzielali zwaśnione strony, ale również pomagali w przywracaniu normalnego życia w Kosowie: zapewniali uchodźcom bezpieczny powrót do rodzinnych domów, dzieciom możliwość uczęszczania do szkół, a dorosłym – szukanie pracy[4].

         10 batalion zmechanizowany ze Świętoszowa jest jednostką przygotowaną do działania jako odwód strategiczny międzynarodowych sił KFOR. Wojna w Kosowie skończyła się już w czerwcu ubiegłego roku, dlatego jednostka nie bierze udziału w „krwawych” bojach, lecz swoje działanie ogranicza wyłącznie do czynności typowych dla misji pokojowych: patrolowania terenu, poszukiwania cywilnych pojazdów i konwojowania. 10 batalion zmechanizowany w nowej natowskiej strukturze praktycznie może działać w różnych sytuacjach. Stąd w jego etatowej strukturze, oprócz trzech kompani zmechanizowanych znajduje się kompania wsparcia ogniowego, zabezpieczenia działań, logistyczna, pluton łączności, sekcja finansowa i żandarmerii wojskowej. Jednostka posiada też swojego księgowego i szefów wszystkich służb. Natomiast do Kosowa – ponieważ tego wymaga specyfika zadań – przyjechał w okrojonym składzie – zaledwie cztery „lekkie” kompanie: dowodzenia, logistyczna i dwie bojowe[5].

„Tak długo, jak wspólnota międzynarodowa nie zapewni środków pozwalających na normalne funkcjonowanie Kosowa, żołnierze KFOR muszą wkraczać, by wypełniać zadania, do których nie byli szkoleni.[6]”

[1] „Bałkański syndrom”, op. cit., s. 150

[2] S. Jote: „Udana misja” – Wojska Lądowe nr 9, W-wa 2000 r., s. 12

[3] A. Rawski: „Niebezpieczna misja” – Polska Zbrojna nr 23, czerwiec 2000 r., s. 43

[4] Wojska Lądowe op. cit., s.12

[5] A. Rawski: „Batalion na walizkach” – Polska Zbrojna”, nr 26, czerwiec 2000 r., s. 43

[6] Gen. Klaus Reinhardt: „Dowodząc KFOR-em” – Przegląd NATO, lato/jesień 2000 r., s. 17

Globalizacja a wyzwania globalne

5/5 - (2 votes)

Globalizacja to proces integracji i wzajemnego powiązania krajów, regionów i ludzi na całym świecie, obejmujący rozwój handlu międzynarodowego, swobodny przepływ informacji, ludzi, kapitału i technologii. Jednak z tym procesem wiążą się także liczne wyzwania globalne, które dotyczą wszystkich krajów, niezależnie od ich poziomu rozwoju.

Problemy globalne – istota

  • Globalny charakter problemów jest związany ze wzrastającą współzależnością w skali międzynarodowej.
  • Część problemów globalnych jest wyrazem sprzeczności interesów pomiędzy poszczególnymi krajami czy grupami państw (dewastacja środowiska naturalnego, wyczerpywanie się zasobów).
  • Ich globalny charakter oznacza, iż nie sposób ich rozwiązać jednostronnie, bilateralnie, czy nawet regionalnie, bez współpracy międzynarodowej i bez uwzględnienia wspólnych i zbieżnych interesów, zarówno bieżących, jak i perspektywicznych.
  • Pomiędzy tymi problemami istnieją powiązania.

Zmiana charakteru globalnych wyzwań

  • Wszystkie problemy globalne są dziedzictwem XX wieku.
  • Problemy globalne na ogół nie są wywołane przez globalizację, jednakże globalizacja istotnie zmienia ich charakter.
  • W przeszłości większość tych problemów związana była przede wszystkim z dążeniem do zapewnienia międzynarodowego bezpieczeństwa – militarnego, politycznego, ekonomicznego.
  • Problemy te podejmowane były przez poszczególne państwa, ich ugrupowania i utworzone przez nie organizacje międzynarodowe, które były jedynymi podmiotami władnymi do wypracowywanie rozwiązań, podejmowania decyzji i stosownych działań.

Nowi aktorzy

  • Mapa podmiotów działających w skali międzynarodowej w warunkach globalizacji jest znacznie bardziej urozmaicona – coraz większą rolę odgrywają organizacje biznesowe, związki zawodowe, ale także NGO-sy, zwłaszcza w takich dziedzinach jak ekologia, przestrzeganie praw człowieka czy pomoc humanitarna.
  • Wiąże się to m.in. ze złamaniem monopolu państw w dziedzinie informacji, zarówno ze strony mediów, jak i – i to w rosnącym stopniu – Internetu.

Wzrost złożoności problemów

Wraz z postępującą globalizacją problemy do rozwiązania stają się coraz bardziej złożone:

  • np. tradycyjne negocjacje handlowe przez całe dziesięciolecia dotyczyły praktycznie redukcji stawek celnych;
  • potem pojawiły się różne instrumenty polityki handlowej;
  • obecnie obejmują one problematykę handlu, usług, własności intelektualnej, ale także przestrzegania praw pracowniczych, norm ekologicznych, norm sanitarnych itp.
  • w rezultacie spory o interesy, zagadnienia koordynacji polityki handlowej coraz częściej przekształcają się w zderzenia odmiennych systemów wartości

Jednym z głównych wyzwań jest zmiana klimatu. Globalizacja przyczynia się do wzrostu emisji gazów cieplarnianych poprzez intensyfikację transportu międzynarodowego, produkcji przemysłowej oraz wylesianie. Efekty zmian klimatycznych, takie jak podnoszący się poziom mórz, ekstremalne zjawiska pogodowe czy kryzysy wodne, mają charakter globalny i wpływają na wszystkie kraje.

Kolejnym wyzwaniem są nierówności społeczne i ekonomiczne. Choć globalizacja może przyczynić się do wzrostu gospodarczego, korzyści z niej płynące nie są równomiernie rozłożone. To prowadzi do wzrostu nierówności zarówno między krajami, jak i wewnątrz nich, co może powodować destabilizację społeczną.

Wzrost migracji międzynarodowych to kolejny efekt globalizacji. Rozwój transportu oraz komunikacji powoduje, że migracje stają się powszechniejsze. Choć migracja może przynieść korzyści, wiąże się także z problemami, takimi jak przeludnienie, dyskryminacja oraz trudności związane z integracją migrantów w nowych społeczeństwach.

Zanieczyszczenie środowiska to kolejny ważny problem. Intensyfikacja produkcji przemysłowej oraz transportu towarów i ludzi na dużą skalę prowadzi do zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby, a skutki te mają zasięg globalny.

Globalne zdrowie staje się także wyzwaniem związanym z globalizacją. Wzrost mobilności ludzi przyczynia się do szybszego rozprzestrzeniania się chorób, jak miało to miejsce podczas pandemii COVID-19. Ponadto, nierówności w dostępie do opieki zdrowotnej w różnych częściach świata pogłębiają problem.

Kryzysy finansowe o zasięgu międzynarodowym, takie jak kryzys finansowy z 2008 roku, są również wynikiem globalizacji finansowej. Rynki finansowe są coraz bardziej ze sobą powiązane, co może prowadzić do kryzysów, które mają wpływ na całą gospodarkę światową.

Na koniec, utrata bioróżnorodności jest skutkiem przemiany naturalnych ekosystemów pod wpływem globalizacji. Wylesianie, rozbudowa infrastruktury oraz intensyfikacja rolnictwa prowadzą do zaniku wielu gatunków roślin i zwierząt, co wpływa na stabilność ekosystemów na całym świecie.

Mimo tych wyzwań globalizacja stwarza również możliwości ich rozwiązania, pod warunkiem współpracy międzynarodowej, wdrażania polityk ochrony środowiska oraz dbałości o równość i sprawiedliwość społeczną.

Operacja wojskowa IFOR

5/5 - (2 votes)

Kierowane przez NATO międzynarodowe Siły Implementacyjne IFOR utworzono w ślad za podpisaniem 14 grudnia 1995 roku w Paryżu porozumienia pokojowego w sprawie Bośni. Znane jako IFOR, otrzymały zadanie wprowadzenia w życie wojskowych aspektów porozumienia. Działalność IFOR rozpoczęła się 16 grudnia 1996 roku od operacji „Wspólny wysiłek” a do jego najważniejszych zadań należało:

–         Zapewnienie stałego przestrzegania zawieszenia broni.

–         Doprowadzenie do wycofania się do baz na własnym terytorium sił z uzgodnionych stref rozgraniczających obszary objęte zawieszeniem oraz zapewnienie rozgraniczenia sił.

–         Stworzenie warunków dla bezpiecznego, uporządkowanego i szybkiego wycofania sił ONZ, które nie zostały przeniesione do IFOR.

–         Kontrolowanie przestrzeni powietrznej nad Bośnią i Hercegowiną.

Wykonując te zadania, siły IFOR odgrywały kluczową rolę w przywracaniu pokoju z Dayton. Zapewniały bezpieczne środowisko, w którym mogły funkcjonować inne organizacje międzynarodowe odpowiedzialne za wprowadzenie cywilnych aspektów porozumienia pokojowego i by życie mogło powracać do normy[1].

Czas trwania operacji wojskowej określono na jeden rok. Jeśli chodzi o udział Polaków w misji IFOR, to jeszcze w czasie trwania rozmów w Dayton, w dniu 6 grudnia 1995 r. ambasador Polski przy Wspólnotach Europejskich przekazał Sojuszowi Północnoatlantyckiemu list potwierdzający gotowość Polski do wzięcia udziału w operacji wprowadzania w życie przyszłego porozumienia pokojowego w Bośni i Hercegowinie[2].

Osiemnastego stycznia wyruszyła z Krakowa do Bośni grupa oficerów i żołnierzy (około 100 osób), której zadaniem było przygotowanie inżynieryjne oraz socjalno-bytowe miejsc stacjonowania polskiego 16 batalionu powietrzno-desantowego w pobliżu Tuzli[3].

Przegrupowanie sił zasadniczych polskiej jednostki rozpoczęło się 29 stycznia. Siły główne podzielone zostały na 4 transporty o różnym stanie liczebnym, które dowożono do Slavonskiego Brodu (Chorwacja), a stamtąd transportem samochodowym do rejonu stacjonowania (około 160 kilometrów). Ostateczną dyslokację batalionu zakończono 5 lutego.

Celem operacyjnym działania polskiego, jest realizacja zadań rozjemczo-obserwacyjnym w wyznaczonym rejonie Bośni i Hercegowiny na zachód od Tuzli. Jako miejsce stacjonowania polskiego batalionu wybrano miejscowości: Treślić, Jelah, Jurisicia k. Żepce[4].

        W Treślić rozlokowano największe siły polskiego batalionu: sztab batalionu, 3 kompanię szturmową, która w Bośni określona jest literą „C” (Charlie), kompanię zaopatrzenia oraz plutony łączności, saperów i medyczny.

W Jurisici, dawną bazę oddziałów brytyjskich wchodzących w skład UNPROFOR, przejęła 1 kompania – „A” (Alfa), wzmocniona plutonem artylerii przeciwpancernej. W Jelah stacjonuje 2 kompania – „B” (Brawo) i kompania wsparcia oraz pluton remontowy[5].

Polacy obsadzili już w lutym jeden z pięciu posterunków patrolowo-obserwacyjnych, określony kryptonimem „Zulu 007”. Znajduje się on w strefie rozdzielenia wojsk serbskich i bośniackich około dziesięciu kilometrów od miejscowości Banja Vrucica. Nasi żołnierze patrolują 4 kilometrowy pas rozdzielenia stron. Po odpowiednim przygotowaniu terenu i jego rozminowaniu, zajmują posterunki w strefie o szerokości 20 kilometrów.  Polscy żołnierze są dobrze uzbrojeni. Oprócz podstawowego wyposażenia dysponują niezbędnym sprzętem do wykonywania zadań specjalistycznych, jak transportery opancerzone BRDM, samochody terenowe „Honker”, wyrzutnie pocisków rakietowych, broń maszynową, sprzęt saperski i środki łączności. Polacy otrzymali też wsparcie plutonu czołgów, a w razie potrzeby mogą liczyć na lotnictwo NATO[6].

[1] NATO Vademecum„Operacyjna rola sojuszu w misjach pokojowych”, W-wa ‘99 r., Wyd. Bellona, s120

[2] Myśl wojskowa, op. cit. s. 134

[3] Rzeczpospolita z dn. 19.01.96 r., „Polacy jadą do Bośni”

[4] P. Piątkowski Operacja…, op. cit. s.12

[5] Polska Zbrojna z dn. 29.01.96 r. „Trudna operacja”

[6] Rzeczpospolita z dn. 19.02 1996 r., „Pola minowe”

Aktualne problemy globalne

5/5 - (2 votes)

Współczesny świat zmaga się z wieloma wyzwaniami o charakterze globalnym, które mają dalekosiężne konsekwencje dla społeczeństw, gospodarek i środowiska naturalnego. Problemy te często są ze sobą powiązane, tworząc złożoną sieć wzajemnych zależności i wpływów. Do najważniejszych z nich należą zmiany klimatyczne, konflikty zbrojne, nierówności społeczne i ekonomiczne, migracje, kryzys energetyczny oraz zagrożenia związane z postępem technologicznym i dezinformacją. Każdy z tych problemów wymaga współpracy międzynarodowej oraz długoterminowych działań, które pozwolą na ich skuteczne rozwiązanie.

Jednym z najpoważniejszych wyzwań współczesności są zmiany klimatyczne, które wynikają przede wszystkim z działalności człowieka i nadmiernej emisji gazów cieplarnianych. Globalne ocieplenie prowadzi do ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak fale upałów, huragany, powodzie i susze, które zagrażają życiu milionów ludzi oraz destabilizują gospodarki. Topnienie lodowców i podnoszenie się poziomu mórz stwarzają zagrożenie dla społeczności nadbrzeżnych, a degradacja ekosystemów prowadzi do wymierania gatunków i utraty bioróżnorodności. Pomimo międzynarodowych porozumień, takich jak Porozumienie Paryskie, tempo zmian klimatycznych pozostaje alarmujące, a skuteczność działań podejmowanych przez rządy i korporacje jest niewystarczająca.

Kolejnym palącym problemem są konflikty zbrojne i niestabilność polityczna, które dotykają wiele regionów świata. Wojna na Ukrainie, konflikty na Bliskim Wschodzie, w Afryce i Azji oraz napięcia w rejonie Morza Południowochińskiego są źródłem globalnej niestabilności i eskalacji napięć międzynarodowych. Agresja Rosji na Ukrainę przyczyniła się do zmiany układu sił na świecie, wywołując kryzys energetyczny, kryzys uchodźczy oraz pogłębienie podziałów geopolitycznych. Rywalizacja między Stanami Zjednoczonymi a Chinami prowadzi do napięć gospodarczych i technologicznych, które mogą eskalować do poważniejszych konfliktów. Ponadto, działalność organizacji terrorystycznych oraz konfliktów wewnętrznych w państwach autorytarnych prowadzi do destabilizacji i pogłębiających się kryzysów humanitarnych.

Zestawienie aktualnych problemów globalnych

Problem demograficzny

Problem dysproporcji rozwojowych

Problem zadłużenia

Problem wyżywienia

Problem surowcowo-energetyczny

Problemy bezpieczeństwa międzynarodowego

Problemy ekologiczne

Problemy cywilizacyjno-kulturowe (analfabetyzm)

Problemy zdrowotne (AIDS, SARS, nowotwory)

Problemy społeczne (korupcja, łamanie praw człowieka, zorganizowana przestępczość, zwłaszcza narkobiznes)

Problem ludnościowy

– Do osiągnięcia pierwszego miliarda ludzkość potrzebowała ok. 2 mln. lat (1830)

– Drugiego – 100 lat (1930)

– Trzeciego – 30 lat (1960)

– Czwartego – 15 lat (1975)

– Piątego i szóstego – po 12 lat (1987 i 1999).

– Obecnie narasta prawdziwa bomba demograficzna: w krajach rozwijających się żyje 2,5 miliarda młodych ludzi w wieku poniżej 22 lat;

– Według prognozy ONZ w XXI wieku ludzkość powiększy się o 4,6 mld, prawie cały wzrost przypadnie na Trzeci Świat

– W 2050 r. Południe będzie stanowić 90% ludności świata.

Dysproporcje rozwojowe

– W XX w. gospodarka światowa wzrosła – mierząc wartością PKB brutto (w cenach 1997 r.)– z 2,3 bln. USD w 1900 r. do 39 bln. USD w 1997, a więc siedemnastokrotnie.

– W tym samym czasie PKB per capita zwiększył się z 1,5 tys. $ do 6,6 tys. $, a więc tylko nieco ponad czterokrotnie.

– Na 20% ludności świata z krajów najbogatszych przypada:

– 86% światowego PKB

– 82% światowych rynków eksportowych

– 70% inwestycji bezpośrednich

– Na 20% z krajów najbiedniejszych po 1% tych kategorii

Problem zadłużenia

Na kryzys zadłużeniowy składa się:

– olbrzymi wzrost zadłużenia międzynarodowego dużej części krajów rozwijających się i niektórych państw Europy Środkowej i Wschodniej,

– wzrost kosztów obsługi długu,

– załamanie dopływu kapitału do tych krajów

– transfer netto zasobów do krajów wierzycielskich

–  ekonomiczne i społeczne następstwa tych zjawisk. Łączne zadłużenie krajów rozwijających się, krajów Europy Środkowej i Wschodniej oraz krajów WNP przekracza 2300 mld $ i stale rośnie.

Problem wyżywienia

– Wg FAO 25% ludności świata odżywia się niedostatecznie

– Ponad 10% stale głoduje a

– Ponad 1 mld żyje poniżej progu absolutnej nędzy

– Ale: w minionych 20 latach liczba osób żyjących w skrajnej nędzy (< niż równowartość 1$ dziennie) zmniejszyła się o połowę; w 1981 r. stanowili oni 41 proc. światowej populacji

– Ziemia: dobro nieodnawialne, spadek areału pod uprawę zbóż, degradacja, zmiana struktury upraw

– Woda jako czynnik ograniczający  wzrost produkcji żywności (70-75% światowego zużycia wody idzie na nawadnianie na potrzeby produkcji rolnej)

– Ale: Intensyfikacja metod upraw i wzrost plonów

Problem surowcowo-energetyczny

– Ograniczenia zasobów surowców ujawniły się jako problem globalny na przełomie l. 60 i 70-tych w rezultacie: – Ukazania się dwóch pierwszych raportów Klubu Rzymskiego – Szoku naftowego po 1973 r.

– Zasoby ropy naftowej: – Szacunki z końca l. 60-tych – ponad 70 mld ton – Z początku l. 90-tych – ponad 135 mld. ton – Przy tych szacunkach do tej pory zużyto ok. połowy znanych zasobów – Maksymalne zużycie nastąpi ok. 2010 a potem będzie spadać

Problemy bezpieczeństwa międzynarodowego

– Wiek XX upłynął pod znakiem:

–  Wojen światowych,

– Zimnej wojny, wyścigu zbrojeń (ponad 2 tys. prób z bronią nuklearną),

– Wysokiego przyrostu globalnych nakładów militarnych

– Szybkiego wzrostu handlu bronią

– Konfliktów lokalnych (z 12 w 1950 r. do ponad 50 na początku l. 90-tych i 27 w 1997)

– Proces rozbrojenia, ograniczenie wydatków militarnych (o ok. 40%) i handlu bronią (o ponad 50%)

Przeciąć węzeł gordyjski Pokusa łatwych rozwiązań:

– Np. międzynarodowe embargo na dostawy broni do państw uwikłanych w lokalne konflikty mogłoby wydawać się najprostszym rozwiązaniem dla zakończenia tych konfliktów.

– W praktyce jednak może to prowadzić do całkiem niezamierzonych skutków poprzez stworzenie nowych możliwości dla tych dostawców, państw czy firm, które nie przestrzegają embargo.

– Ograniczenia podaży broni może doprowadzić do wzrostu jej ceny i w rezultacie dać łamiącym embargo dostawcom dodatkowe zyski a problem i tak nie zostanie rozwiązany.

– Podobnie w międzynarodowym narkobiznesie.

Bezpieczeństwo międzynarodowe ery globalizacji

– Nowe tendencje w zakresie prawnych i instytucjonalnych sposobów regulowania konfliktów: od 1990 Rada Bezpieczeństwa ONZ 61 razy zadeklarowała formalne zagrożenie dla bezpieczeństwa międzynarodowego, podczas gdy w ciągu poprzednich 45 lat uczyniła to wszystkiego 6 razy

– Interwencje z motywów humanitarnych, wojny prewencyjne

– Odpowiedzialność przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości

– Terroryzm międzynarodowy – nowe wyzwanie dla XXI w.

Problemy ekologiczne

– Istota problemu: model rozwoju cywilizacyjnego i gospodarczego, który zapewni postęp ludzkości nie niszcząc wspierających go systemów.

– Granice ekspansji:

– Zasoby świeżej wody

– Obszary ziemi uprawnej, lasów i pastwisk

– Łowiska morskie

– Biologiczna rozmaitość

– Atmosfera Ziemi

– Wyzwanie XXI wieku: przejście do gospodarki zrównoważonej ekologicznie