Charakterystyka logistyki –jako systemu zarządzania gospodarką materiałową

5/5 - (2 votes)

Prezentowana praca ma na celu dostarczenie podstawowych wiadomości o tej nowej dziedzinie a za razem wskazanie na te ogniwa w firmie, gdzie istnieje możliwość znacznej obniżki kosztów a tym samym zwiększenie efektywności działania przedsiębiorstwa. Praca dotyczy głównie niewielkiego odcinka systemu logistycznego a mianowicie utrzymania zapasów i ich magazynowania.

W rozdziale V dla lepszego zrozumienia istoty koncepcji logistycznej ukazany został rys historyczny oraz etapy i przyczyny rozwoju tej nauki. Zostało też omówione pojęcie logistyki i jej rola w zarządzaniu firmą.

Drugi rozdział dotyczy w całości zapasów utrzymywanych w firmie. Omówione zostały podstawowe pojęcia i klasyfikacje zapasów, a także ich koszty utrzymania, dostaw i wyczerpania.

Większy nacisk położony został na koszty wyczerpania zapasów bowiem są one bardzo istotne dla firmy. Ich brak pociąga za sobą utratę klientów co jest sprzeczne z koncepcją logistyczną, bowiem każda firma funkcjonująca w systemie logistycznym jest zorientowana na jak najlepszą obsługę klienta. Jest to jedna ze strategii konkurencji.

W III rozdziale zaprezentowane zostały metody sterowania zapasami w warunkach niepewności, inflacji oraz z uwzględnieniem braku zapasu a także upustów cenowych. Ile zamawiać i kiedy, jakie pozycje zapasów utrzymywać a z jakich zrezygnować. Wszystkie te metody mają na uwadze minimalizację kosztów utrzymania tych zapasów.

Z zapasami w firmie ściśle związana jest gospodarka magazynowa i właśnie jej poświęcono IV rozdział. Odgrywa ona bowiem duże znaczenie w systemie logistycznym firmy z jednej strony w logistyce zaopatrzenia i logistyce dystrybucji z drugiej strony. Szczególna uwaga skupiona została głównie na roli i funkcji magazynów jako głównego przedmiotu zarządzania w tym zakresie. Ich rodzaje, zadania i miejsce lokalizacji odgrywa znaczną rolę we właściwym zarządzaniu dystrybucją. Rozpowszechnienie się firm przewozowo – spedycyjnych uwalnia firmy od utrzymywania własnych magazynów. Właściwa analiza problemu ułatwia podjęcie decyzji o wyborze magazynu własnego czy też publicznego. Właściwy wybór struktury sieci magazynowej może w znacznym stopniu zmniejszyć koszty magazynowania i uwolnić dodatkowy kapitał, który może być wykorzystany w innym celu.

Funkcja i podział magazynów

5/5 - (3 votes)

Magazyny występują zarówno w podsystemie zaopatrzenia produkcyjnym jak i dystrybucyjnym. Można więc powiedzieć, że magazyny stanowią rezerwy materiałów i produktów gromadzonych w celu amortyzowania, buforowania zakłóceń w otoczeniu, w  „źródle”, czyli u dostawców materiałów, w samym systemie logistycznym, a także w celu zagwarantowania zaopatrzenia rynku konsumenta – „ujścia”. [1]

Przyjmując jako kryterium podziału rodzaj jednostki organizacyjnej rozróżnia się magazyny:[2]

  1. przemysłowe
  2. usługowe
  3. handlowe
  4. transportu i spedycji

Zadaniem magazynów przemysłowych jest zapewnienie rytmicznego zaopatrzenia produkcji (magazyny materiałowe) i rytmicznego zbytu produkcji zakończonej (magazyny wyrobów gotowych).

Ze względu na funkcję wykonywaną w przedsiębiorstwie magazyny przemysłowe możemy podzielić na:[3]

  1. materiałowe (surowcowe)  – służące do przechowywania materiałów pomocniczych i podstawowych przeznaczonych do zużycia wewnątrz przedsiębiorstwa,
  2. półfabrykatów (produkcja w toku) –  służące do przechowywania częściowo przerobionych materiałów w postaci detali lub podzespoó przeznaczonych do przerobu wewnątrz przedsiębiorstwa,
  3. wyrobów gotowych –  służące do przechowywania wytworzonych w przedsiębiorstwie wyrobów przeznaczonych na sprzedaż,
  4. opakowań –  służące do przechowywania opakowań zwrotnych lub własnych,
  5. depozytowe – przeznaczone do okresowego przechowywania materiałów reklamowych, postawionych do dyspozycji dostawcy lub materiałów czekających na odbiór jakościowy.

Magazyny usługowe – przeznaczone są do przechowywania sezonowych i okresowych nadwyżek towarów, których właścicielami są przedsiębiorstwa nie posiadające odpowiedniej przestrzeni do ich magazynowania. Zleceniodawcami w głównej mierze są przedsiębiorstwa, w których budowanie i eksploatacja własnych magazynów jest nieopłacalna.

Poza tym magazyny usługowe świadczą na rzecz zleceniodawców następujące usługi:

  1. organizowanie cznynności przeładunkowych,
  2. spedycji krajowej i zagranicznej,
  3. kompletowanie partii wysyłkowych,
  4. przepakowywanie i znakownie ładunków,
  5. konserwowanie przechowywanych zapasów.

Magazyny handlowe są tworzone w jednostkach obrotu towarowego (centralach zbytu, biurach sprzedaży , hurtowniach, jednostkach sprzedaży detalicznej itp.) będących pośredniczącymi w zakupie pomiędzy producentami i użytkownikami. Dzielą się one na magazyny:

a)   hurtowe  – odbierają z przemysłu wyroby w dużych partiach wysyłkowych ,które następnie przeformowują i wysyłają w partiach przystosowanych do potrzeb handlu detalicznego. Są one tworzone głównie jako magazyny branżowe lub rejonowe wielobranżowe.

b)  detalu – charakteryzują się stosunkowo małą pojemnością oraz wieloasotymentowością towarów.

Zadaniem magazynów handlowych jest przygotowanie odpowiednich zestawów towarowych zgodnie z potrzebami odbiorców co do czasu, ilości i miejsca.

[1] Z. B. Szałek, Logistyka-…,op. cit., s. 111.

[2] R. Bąkowski, Leksykom…, op. cit., s. 81.

[3] Z. Dudziński, Organizacja gospodarki…, op. cit., s.12.

Magazyny transportu i spedycji

5/5 - (2 votes)

praceMagazyny transportu i spedycji tworzone są w jednostkach gospodarczych zajmujących się przewozem lub organizacją przewozu ładunków, które nie stanowią ich własności.  magazynach tych są przechowywanie przesyłki, które nie mogą być przewiezione bezpośrednio od dostawcy do odbiorcy z powodu konieczności skompletowania ładunku zbiorczego, oczekiwania na odpowiedni środek transportu. Magazyny takie posiada poczta, PKS, PKP, LOT oraz przedsiębiorstwa spedycyjne. Przechowywanie ładunków w magazynach tych przedsiębiorstw jest na ogół okresowe z wyjątkiem niektórych w portach morskich przeznaczonych do specjalnych celów np. dojrzewania owoców, czy stopniowej dystrybucji towarów importowanych na rynek wewnętrzny.

Według kryterium organizacji i rozmieszczenia rozróżnia się  magazyny:[1]

a)   główne

b)  wydziałowe

c)   oddziałowe

Ze względu na kryterium formy fizycznej rozróżniamy magazyny:[2]

a)   otwarte (place)

b)  półotwarte (wiaty)

c)   zamknięte (zamknięte pomieszczenia)

Innym podziałem jest podział  magazynów na:

a)   uniwersalne

b)  specjalne (chłodnie, składy celne, magazyn polowe)

Ze względu na formę własności można wyodrębnić magazyny:

a)   publiczne

b)  własne

c)   kombinowane

[1] Z. Dudziński, Organizacja gospodarki…, op. cit., s.82.

[2] Z. B. Szałek, Logistyka…, op. cit., s. 112.

Liczba, wielkość i rozmieszczenie magazynów

5/5 - (2 votes)

Ustalając konfigurację sieci magazynowej, należy kierować się wieloma przesłankami. Bierz się pod uwagę między innymi:

  • lokalizacja źródeł surowców, fabryk, klientów (lokalizacja magazynów zorientowana na rynek zaopatrzeniowy, produkcję, rynek zbytu),
  • połączenia transportowe i łącznościowe,
  • rodzi, wielkość, struktura asortymentowa i dynamika strumieni materiałowych wynikająca z poziomu dynamiki popytu,
  • dostępność wykwalifikowanej siły roboczej,
  • względy kosztowe (koszty transportu, magazynowania łącznie z podatkami i ubezpieczeniem),
  • względy naturalne ( np. dostępność wody, odporność gruntu na nacisk),
  • względy rozwojowe (dostępność odpowiednio dużej powierzchni magazynowej),
  • względy usługowe (np. przewidywany poziom obsługi klientów, czas dostawy).

Konfiguracja sieci magazynowej winna być obsługiwana łącznie z obsługiwanym obszarem. Do jej określenia wykorzystuje się rozmaite ogólne prawidłowości, m.in.: -im więcej magazynów, tym relatywnie większe koszty magazynowania tej samej masy towaru.

Polityka magazynowa wiąże się między innymi z przyjętym sposobem zarządzania. W zależności od firmy, może być stosowana polityka „zero zapasów” bądź też mniejsze bądź większe gromadzenie zapasów wynikające z nieprzewidywalnych zdarzeń losowych.

Wyznaczanie miejsca lokalizacji pojedynczego magazynu lub ich sieci nie jest jedynym, strategicznym problemem odnoszącym się do  magazynowania.

Decyzje o przestrzennym rozmieszczeniu magazynów powinny być uzupełnione i skorelowane z postanowieniami dotyczącymi:

  • wyboru modelu obsługi spedycyjnej, opartego na magazynach własnych bądź publicznych,
  •  liczby, wielkości rozplanowania i wyposażenia technicznego wyposażenia magazynów.

Ze względu na konieczność poniesienia znacznych nakładów inwestycyjnych i długotrwałe konsekwencje dla systemu logistycznego firmy wymienione problemy mają wymiar strategiczny.

Pojęcie procesów logistycznych

5/5 - (2 votes)

Pojęcie procesów logistycznych można rozciągnąć na wiele różnych sfer działalności, w których występują strumienie, zasoby i infrastruktura typowa dla procesów logistycznych. W tym ujęciu można mówić o logistyce jednostki wojskowej (jako oddziału gos­podarczego), szpitala, szkoły i innej instytucji społecznej. Procesy logistyczne mają w tych podmiotach jednak szczególny charakter. Zakup towarów, transport, zapasy, magazynowanie itp. służą spełnianiu funkcji tych podmiotów. Funkcje te w odróżnieniu od funkcji przedsiębiorstw nie polegają jednak na wytwarzaniu bądź sprzedaży produktów i usług materialnych. Niemniej jednak pew­ne procesy w przedsiębiorstwach i innych podmiotach gospoda­rujących (np. zakup, magazynowanie, utrzymanie zapasów, kosz­ty) są typowymi procesami logistycznymi. Odmienne są tylko cele działania tych podmiotów.

Logistyka przedsiębiorstwa odznacza się jedną szczególną cechą. Otóż strumienie przepływów realnych mają charakter ot­warty.Możemy wyodrębnić strumienie dopływu i odpływu:

Rys.1. Strumienie przepływów w przedsiębiorstwie.

1

Źródło: Cz. Skowronek Z. Sarjusz-Wolski, Logistyka w przedsiębiorstwie, s. 36.

W przedsiębiorstwie handlowym przepływem realnym jest zakup w celu sprzedaży, a w przedsiębiorstwie produkcyjnym — zakup w celu przetworzenia i sprzedaży produktów o innych cechach i funkcjach niż zakupione produkty.

W podmiotach gospodarujących niebędących przedsiębior­stwami w zasadzie mamy do czynienia tylko ze strumieniami wejścia (dopływu):

Rys.2. Strumień przepływów w podmiotach gospodarujacych, niebędących przedsiębiorstwami.

2

Źródło: Cz. Skowronek Z. Sarjusz-Wolski, Logistyka w przedsiębiorstwie, s. 36

Dostawy i zakupy są dokonywane w celu zaspokojenia po­trzeb materialnych danego podmiotu gospodarującego. Jego cele i funkcje są jednak odmienne. Na wyjściu znajduje się, bowiem specyficzna forma usługi, np. wyleczony pacjent, wykształcony człowiek, wykonane zadanie obronne.

Treść procesów logistycznych „na wejściu” w podmiotach niebędących przedsiębiorstwami jest podobna do treści logistyki sfery zaopatrzenia przedsiębiorstwa. Różny jest natomiast stopień skomplikowania tych funkcji, ich zakres itp. I tak, z punktu widzenia procesów logistycznych zaspokojenie potrzeb material­nych wielkiego szpitala może być bardziej złożone i może wyma­gać bardziej rozwiniętej infrastruktury technicznej niż zaspokoje­nie potrzeb materialnych małego przedsiębiorstwa handlowego, o prostej strukturze organizacyjnej oraz nielicznym asortymencie towarów będących przedmiotem obrotu.