Koszty zapasów

5/5 - (2 votes)

praceGromadzenie rezerw jest niezbędne do zapewnienia ciągłości produkcji a także na trudne do przewidzenia rozmiary popytu wyrobów gotowych towarów. Wiąże się to z obsługą klienta, który wymaga dostępu do towarów w określonym przez siebie czasie. Brak zamawianego przez klienta towaru w magazynie pociąga za sobą utratę zysku realizowanego na sprzedaży towaru, a także może spowodować utratę potencjalnych klientów w przyszłości (tzw. koszty utraconych korzyści).[1]

Z drugiej strony utrzymywanie towarów na składzie wiąże się z powstawaniem określonych kosztów. Są to koszty zapasów, które można zdefiniować jako “wyrażone w formie pieniężnej nakłady poniesione w związku z tworzeniem, utrzymaniem i ruchem zapasów wewnątrz przedsiębiorstwa oraz ich wyczerpaniem” [2]

W systemie logistycznym firmy koszty zapasów są ważne z następujących powodów:

  1. reprezentują  (obok kosztów transportu) istotny element całkowitych kosztów logistycznych,
  2. zapasy utrzymywane w różnych punktach systemu logistycznego oddziałują na poziom usług, jakie firma może zaoferować klientom; ścisłe powiązanie między kosztami zapasów a poziomem obsługi klientów wymaga równoważenia kosztów zapasów z jakością usług oferowanych klientom,
  3. decyzje trade – offs podejmowane w systemie logistycznym, a także poza nim, w innych funkcjonalnych obszarach przedsiębiorstwa (marketing, produkcja, finanse) znajdują finalne odbicie w kosztach utrzymania zapasów.[3]

Do kosztów zapasów stanowiących podstawę decyzji logistycznych można zaliczyć koszty utrzymania zapasów,, zamawiania (lub przestawienia produkcji), wyczerpania zapasów oraz koszty utrzymania zapasów w tranzycie. Jest to funkcjonalny podział kosztów zapasów stosowany ze względu na ich istotność w systemie logistycznym.


[1] Zob. D. Szwarc, W. Caputa, Cele zarządzania dystrybucją fizyczną w przedsiębiorstwie [w:] Gospodarka Materiałowa & Logistyka, 1996,  nr. 12

[2] Encyklopedia Gospodarki Materiałowej, op. cit., s. 606

[3] J. J. Coyle, E. j. Bardi, C. J. Longley Jr., The Menagement…., op. cit., s. 199.

Termin logistyka i jego znaczenie

5/5 - (2 votes)

Jednym ze źródeł terminu logistyka jest greckie słowo logistikós (logistikos). Oznacza ono człowieka myślącego według reguł logicznych (matematycznych i filozoficznych). Bliski znaczeniowo temu greckiemu terminowi jest łaciński przymiotnik logisticus, oznaczający: zrozumiały, racjonalny, zdolny do logicznego myślenia.

Większość autorów analizujących problemy logistyki źródła tego pojęcia upatruje w działaniach wojskowych. B.H. Kortschak stwierdza, że już cesarz bizantyjski Leontos VI w dziele pt. „Sumaryczne wyłożenie sztuki wojennej” (886-911) odnosił logistykę do sfery militarnej i pisał, że jest rzeczą logistyki „żeby żołd był wypłacany, wojsko odpowiednio uzbrojone i uszeregowa­ne, wyposażone w działa i sprzęt wojenny; żeby potrzeby wojska były dostatecznie i w odpowiednim czasie zaspokojone, a każda wyprawa wojenna odpowiednio przygotowana, tzn. przestrzeń i czas odpowiednio obliczone, obszar oszacowany z uwzględnie­niem ruchu wojsk, a także siły oporu przeciwnika, i zgodnie z tymi funkcjami należy regulować i porządkować ruchy i podział własnych sił zbrojnych[1].

Takie pochodzenie i rozumienie tego terminu sygnalizuje zarazem trudności, jakie napotykano w przyszłości przy próbach jego zdefiniowania. Reguły logiczne są, bowiem wypracowywane w ramach nauk, więc ich stosowanie wykracza poza ścisły przedmiot tych nauk. Zatem zdefiniowanie logistyki wymaga uwzględnienia nie tylko nauki, lecz musi obejmować także obszar jej stosowania oraz przede wszystkim tego, który ją stosuje.

Współczesne rozumienie logistyki nawiązuje do innego źródła, jakim jest francuskie słowo logistique, wywodzące się z terminologii wojskowej i oznaczające „praktyczną sztukę przemieszczania armii, obejmującą także ciągłe jej zaopatrywanie, prace inżynierskie i sztabowe”[2]. Takie znaczenie można odnaleźć w wydanym w Paryżu w 1837 r. dziele de Jomini pt. „Zarys sztuki wojennej”, którego rozdział 6 nosi tytuł „O logistyce, czyli sztuce wprawiania oddziałów w ruch”[3].

W wyniku tego powstało pewne zamieszanie, gdyż tym samym słowem zostały określone dwa różne zjawiska. Czym innym jest, bowiem „stosowanie logiki w praktyce” a czym innym „praktyczna sztuka przemieszczania?

Logistyka to sfera działalności gospodarczej, której przed­miotem są przede wszystkim rzeczowe i informacyjne procesy przepływu produktów materialnych w przedsiębiorstwie oraz między podmiotami gospodarującymi. Strumienie przepływu są tym elementem, który łączy całokształt zjawisk i procesów logis­tycznych. Zarządzanie tymi procesami w ich integralnym rozumie­niu to także domena logistyki, a nawet swego rodzaju filozofia logistyczna. Logistyka jest jednocześnie dziedziną wiedzy, która bada zjawiska i procesy związane z transportem, magazynowa­niem, kształtowaniem zapasów i innymi czynnościami oraz do­starczą praktyce gospodarczej odpowiednie metody i sposoby sterowania tymi procesami.

Ostatnie lata przyniosły dość szerokie zainteresowanie nauki oraz praktyki problematyką logistyki. Organizowane są konferen­cje i seminaria naukowe, będące forum wymiany myśli i konfron­tacji stanowisk ludzi nauki i praktyki gospodarczej. Rozszerza się praktyczne zastosowanie koncepcji logistycznych w przedsiębior­stwach. Lata te są okresem upowszechniania w praktyce gospo­darczej, a także w literaturze ekonomicznej pojęcia „logistyka”. Dotyczy to zwłaszcza krajów o rozwiniętej gospodarce rynkowej, które cechuje wysoka produktywność zaangażowanych zasobów, sprawność procesów gospodarczych, wydłużenie horyzontu czaso­wego w zarządzaniu. Do tych sukcesów ekonomicznych przy­czyniły się niewątpliwie także nowoczesne rozwiązania logistyczne.

W polskiej literaturze ekonomicznej najwcześniej pojęcie logi­styki wprowadził W. Stankiewicz. Jego książka Logistyka została wydana jeszcze w latach 60. i dotyczyła przede wszystkim sfery obronności[4]. Jaka jest jego definicja, proszę podać

Zarówno w literaturze zagranicznej, jak i krajowej nie ma dotychczas powszechnie przyjętej definicji logistyki. Poszczególni autorzy akcentują różne znaczenia tego pojęcia, odnosząc je zarówno do praktyki gospodarczej, jak i do dziedziny wiedzy ekonomicznej.

Na przykład F.J. Beier i K. Rutkowski stwierdzają, że logis­tyka w swym „cywilnym wcieleniu” nie jest jednoznacznie rozu­miana, podobnie jak produkcja czy marketing. Według tych autorów definicja logistyki jest następująca:

„Przez logistykę rozumie się z reguły pojęcie oznaczające zarządzanie działaniami przemieszczania i składowania, które mają ułatwić przepływ produktów z miejsc pochodzenia do miejsc finalnej konsumpcji, jak również związaną z nimi informacją w celu zaoferowania klientowi odpowiedniego pozio­mu obsługi po rozsądnych kosztach[5]

Z definicji tej — jak stwierdzają jej autorzy — wynikają trzy zadania stawiane logistyce:

  • koordynacja przepływu surowców, materiałów i wyrobów gotowych do konsumentów,
  • minimalizacja kosztów tego przepływu,
  • podporządkowanie działalności logistycznej wymogom obsługi klienta.

[1] B.H. Kortschak, Co to jest logistyka?, Wydawnictwo Austriackiej Federalnej Izby Gospodarczej, Wiedeń 1992, s. 11-15

[2] The New Encyclopedia Brytanica

[3] M. Dobrzyński, Logistyka, Instytut Zarządzania i Marketingu, Białystok 1999 s.15

[4] W. Stankiewicz, Logistyka, MON, Warszawa 1968

[5] F.J. Beier, K. Rutkowski, Logistyka, Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 1995, s.16

Zde­finiowanie pojęcia „logistyka”

5/5 - (2 votes)

logistykaTeoretycy logistyki odnoszą pojecie logistyki przede wszystkim do działalności praktycznej.

F.J. Beier i K. Rutkowski podkreślają, że już w latach 50-tych zaczęły się pojawiać w USA, a następnie w innych krajach zachodnich „koncepcje menedżerskie postulujące pogrupowanie działań związanych z przepływami produktów w celu umożliwie­nia kompleksowego zarządzania nimi”[1].

Z kolei, M. Sołtysik definiuje logistykę następująco:

„Logistyka jest dziedziną wiedzy o procesach logistycznych w gospodarce
oraz sztuce skutecznego zarządzania tymi procesami”
[2].

Sądzę, że trafnie definicję logistyki jako sferę działalności gospodarczej sformułowali autorzy podręcznika akademickiego Marketing. Punkt zwrotny nowoczesnej firmy:

„Logistykę w szerokim rozumieniu traktujemy jako zinteg­rowany system kształtowania i kontroli procesów fizycznego przepływu towarów oraz ich informacyjnych uwarunkowań, zmierzających do osiągnięcia możliwie najkorzystniejszych re­lacji między poziomem świadczonych usług (poziomem obsługi odbiorców) a poziomem i strukturą związanych z tym kosztów”[3]

Wielu autorów, definiując pojęcie logistyki, jej zakres i przed­miot, nie rozróżnia logistyki jako sfery działalności gospodarczej i logistyki jako dziedziny wiedzy ekonomicznej. Wydaje się, że takie rozróżnienie może stanowić podstawę precyzyjniejszego zde­finiowania pojęcia „logistyka”.


[1] F.J. Beier, K. Rutkowski, Logistyka, Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 1995, s.14.

[2] M. Sołtysik, Istota i cechy zarządzania logistycznego,[W] „Gospodarka Materiałowa & Logistyka” 1994, nr 7-8, s.145

[3] L.Garbarski, I. Rutkowski, W. Wrzosem, Marketing. Punkt zwrotny nowoczesnej firmy, PWE, Warszawa 1998, s.390.