Atrakcje turystyczne Gór Świętokrzyskich

5/5 - (2 votes)

Osobliwości przyrodnicze

Dąb Bartek

Tradycja utrzymuje, że osiągnął on wiek ok. 1200 lat. Jego średnica na wysokości 130 m. nad ziemią (tzw. pierścień drzewa) wynosi 271 cm a obwód 890 cm (mierzony przy powierzchni ziemi wynosi on 1340 cm), wysokość 27 m., a rozpiętość konarów prawie 40 m. Liczne legendy mówią, że pod Bartkiem odpoczywał Bolesław Krzywousty, Kazimierz Wielki, Jan III Sobieski.

Rysunek 1 Dąb Bartek.

W latach pięćdziesiątych XX w. zabezpieczono jego wnętrze betonowymi plombami, które wymieniono podczas gruntownej konserwacji w 1973 r. na zespojone żywicami trociny. Wówczas założono także sztuczne nawadnianie.

W dniu 3 VI 1991 r. uderzył w Bartka piorun. Uszkadzając jeden z konarów i zrywając dwa pasy kory spowodował on także zapalenie się materiałów włożonych do wnętrza drzewa. Z tego też powodu zostały one usunięte ze środka dębu, a konary wzmocnione drewnianymi podporami. Bartek jest chroniony prawnie jako pomnik przyrody. Taką samą ochroną objęto znajdującą się obok niego aleję złożoną z około 50 lip, klonów, jesionów i 300-letniego modrzewia.

Gołoborza

Kamienne usypiska – gołe od boru obszary – miejscowa ludność nazwała gołoborzami. Termin ten został przyjęty przez literaturę naukową, także do określania rumowisk skalnych występujących ponad górną granicą lasu (np. Śnieżka). Gołoborza odcinające się jasną plamą wśród ciemnej zieleni lasu, wyglądającą jak łysina, dały nazwy najwyżej wypiętrzonym pasmom (Łysogóry) a także dwóm jego najwyższym wierzchołkom (Łysica, Łysiec-Łysa Góra). Miejscowa ludność tworzyła na temat powstania gołoborzy liczne legendy. Jedna z nich powiada, że kiedyś na szczycie Łysicy stał zamek dwóch sióstr. Zazdrość jednej z nich o przybyłego rycerza miała spowodować otrucie drugiej, w czym przeszkodziła opatrzność. Pioruny bowiem rozbiły zamek, pod którego rumowiskiem zginęła wraz z gościem planująca zbrodnię. Ocalała księżniczka Agata, opłakując ich śmierć, zostawiła ślady łez na kamiennych blokach rumowiska skalnego. Płacz był tak duży, że łzy po dzień dzisiejszy zasilają źródełko św. Franciszka, powodując lecznicze działanie jego wody. Inna wersja podaje, że kamienne bloki to nic innego jak stołki czarownic, z których korzystają w czasie odbywających się na Łysicy sejmów zwanych sabatami (główny zjazd odbywa się corocznie w noc świętojańską 23/24 czerwiec).

Gołoborze w Górach Świętokrzyskich

Rysunek 2 Gołoborze w Górach Świętokrzyskich.

Z kolei naukowcy uważają, że gołoborza powstały w innym niż obecnie klimacie. Zbudowane są z twardych bloków skalnych – piaskowców kambryjskich zwanych kwarcytami łysogórskimi. Jako jednolite skały powstały ok. 500 milionów lat temu. Zostały wyniesione (hercyńskie ruchy górotwórcze), zaś w czasie ostatnich zlodowaceń wskutek mechanicznego wietrzenia i pękania skał, utworzyły one liczącą kilkanaście metrów grubości warstwę rumowa skalnego. Warto nadmienić, że gołoborza są najstarszymi naturalnymi wychodniami skał w Górach Świętokrzyskich.

Gołoborze na Łysicy

Rysunek 3 Gołoborze na Łysicy.

Gołoborza zajmują w Świętokrzyskim Parku Narodowym powierzchnię ok. 70 ha. Głębokość gołoborzy na północnym stoku Łysej Góry waha się mniej więcej od 6 m. u podnóża góry do 3,5 m. przy szczycie.

Jaskinia Piekło

Jest ona usytuowana w płn.- zach. zboczu Góry Żakowej (352 m.). Posiada korytarze długości 37 m. Nazwę, notowaną już w XVIII w., nadała jej miejscowa ludność. Nie wiedząc jak tworzą się podziemne pustki, wiązała ich powstanie z działaniem sił nieczystych. Według podań korytarzami miały wydobywać się z „podziemnego piekła” na świat diabły, aby czynić zło. Światło wpadające przez skalne okno i dwa około 4-metrowe kominy, pozwala nam zwiedzić jaskinię bez latarki. Należy tylko uważać na trzymetrowej głębokości szyb wybity przez górników poszukujących tu rud ołowiu.

Jaskinia Raj

Chroniona od 1968 roku w rezerwacie przyrody nieożywionej. Rezerwat składa się z dwóch części: porosłej lasem powierzchni o obszarze 7,7 ha oraz podziemnych korytarzy o dł. 240 m.

Rysunek 4 Jaskinia Raj.

Jaskinia o rozwinięciu poziomym wykształciła się wzdłuż tektonicznych spękań wapieni dewońskich, z których zbudowane jest wzgórze Malik (270 m.). Największą wartość przyrodniczą stanowi bogata szata naciekowa. Tworzą ją stalaktyty, stalagmity, kolumny naciekowe, draperie, misy i będące rzadkością w świecie pizoidy. Ponadto dużą wartość naukową mają stanowiska archeologiczne. Znaleziono tu m. in. szczątki mamuta, niedźwiedzia jaskiniowego oraz narzędzia wykonane z krzemienia i kości przez zamieszkującego ok. 50 – 40 tys. lat temu jaskinię człowieka neandertalskiego.

W latach 1966 – 1972 wykonano prace, które pozwalają zwiedzić jaskinię bez żadnych problemów technicznych. Z procesami geologicznymi, które kształtowały obecny wygląd zapozna nas przewodnik. Podziemna część rezerwatu podlega ścisłej ochronie. Ruch w niej jest ograniczony, w związku z czym obowiązuje wcześniejsza rezerwacja biletów. Grupy zorganizowane mogą dokonać rezerwacji w biurach podróży, natomiast turyści indywidualni – osobiście lub telefonicznie w kasie jaskini.

Rysunek 5 Jaskinia Raj.

Rezerwat przyrody nieożywionej „Góra Zelejowa”

Rezerwat ten powstał w 1954 r. i obejmuje grzbiet Góry Zelejowej o powierzchni 67 ha. Jego zadaniem jest ochrona i zachowanie wychodni skał wapieni dewońskich, które tworzą tu na odcinku około 1 km grań górską. Rezerwat ten posiada najlepiej wykształcone w kraju formy współczesnego krasu powierzchniowego. Masyw przecinają dwa wyrobiska dawnych marmurołomów, w których wydobywano najpiękniejszy w Górach Świętokrzyskich gatunek marmuru zwany różanką zelejowską. W ścianach kamieniołomu widać żyły białego i różowego kalcytu. Sam grzbiet stanowi doskonały punkt widokowy.

Cypr jako destynacja turystyczna

5/5 - (2 votes)

Dziedzictwo kulturowe jest najważniejszym elementem Cypru oraz poczucia tożsamości jego mieszkańców.

Stare obyczaje i tradycje są wciąż pielęgnowane, zwłaszcza na wsi. W pięknej wiosce Lefkara młode dziewczęta nadal zajmują się koronczarstwem, jak robiły to ich babcie. Garncarze w malowniczym Fonii wciąż tworzą antropomorficzne kształty do dekoracji naczyń ceramicznych, a w Fyti, kolebce tkactwa, wciąż można usłyszeć dźwięk ręcznych krosien, podczas gdy mężczyźni ubrani w tradycyjne workowate spodnie ëvrakaí nadal gromadzą się w kawiarni by zagrać w trick-tracka.

Na Cyprze XXI wiek ociera się o stuwiekową cywilizację. Są święta, których pochodzenie sięga czasów antycznych, jak np. Carnival i odbywające sie każdej wiosny Święto Kwiatów Anthestiria organizowane na cześć boga Dionizosa; w Kouklia, gdzie dawniej stała świątynia Afrodyty, jeszcze kilka lat temu istniał kościół znany jako „Kościół Dziewicy Maryi Afrodyty”. Duch Wielkiej Bogini Cypru nadal jest obecny, nie tylko w Pafos, ale i na całym Cyprze w pięknie krajobrazu, łagodnym klimacie i uroku ludzi.

W ciepłe letnie wieczory w Starożytnym Teatrze Kourion i w Pafos Odeon, podczas wystawiania greckich dramatów, rozbrzmiewają nieśmiertelne słowa Eurypidesa i Sofoklesa. Natomiast we wrześniu strumieniami leje się wino, a duch Dionizosa, boga nie tylko tego trunku, ale i wesołości, jest obecny przez cały festiwal.

Na Cyprze wciąż śpiewa się średniowieczne pieśni ludowe, podtrzymując legendę o Digenisie, niepokonanym strażniku granic Bizancjum oraz o jego pięknej królowej, Rigainie. W wąskich uliczkach otoczonego murem miasta Lefkosia (Nikozja) kowale obrabiają miedź tymi samymi metodami, jak ich przodkowie 5000 lat wcześniej. W cieniu starych kamiennych domów z malowniczymi balkonami można niemal poczuć ducha przeszłości.

Na Cyprze przeszłość zgodnie współistnieje z teraźniejszością, tworząc jedyny w swoim rodzaju obraz żywej historii.

WAKACJE Z DZIEĆMI NA CYPRZE

Cypr jest miejscem bezpiecznym i wprost idealnym na rodzinne wakacje z dziećmi. Ciepłe morze i rozwinięta infrastruktura sprawiają, że na Wyspie Afrodyty wypoczywa sie przyjemnie i komfortowo. Drogi są w bardzo dobrym stanie, a w wypożyczalniach samochodowych nie ma problemu z wypożyczeniem fotelika dla dzieci. Dzięki temu można bezpiecznie podróżować po Cyprze na własną rękę. Odległości nie są zbyt wielkie, więc bez trudu można dotrzeć autostradami w najodleglejsze zakątki wyspy nie forsując dzieci. Doradzamy wypożyczenie samochodu z klimatyzacją. Upał może dać się we znaki wszystkim, a maluchom w szczególności.
Na Cyprze panują dobre warunki higieniczne, co ma niebagatelne znaczenie, kiedy podróżujemy z dziećmi. Woda z kranu jest zdatna do picia, nie ma specjalnych obaw o dolegliwości żołądkowe na tle odmiennej flory bakteryjnej.
Ludzie na Cyprze są przemili. Dzieci są mile widzianymi gośćmi w tym kraju. Cypr jest dobrze przygotowany na przyjęcie maluchów. Niemal w każdej restauracji czy tawernie, nawet w małych wioskach, czekają na najmłodszych gości krzesełka do karmienia.

Dla rodzin z dziećmi szczególnie polecany jest region Agia Napa, Protaras i Paralimni. Słynie on z pięknych, piaszczystych plaż, doskonałej hotelowej infrastruktury, specjalnie przygotowanej dla rodzin z dziećmi. Wiele hoteli zatrudnia wykwalifikowanych opiekunów, którzy w czasie innych zajęć rodziców zajmą się maluchami.  Świetnymi miejscami są parki wodne, których na Cyprze jest aż pięć.

Park Dinozaurów w Agia Napa to niezapomniane wrażenia tak dla dzieci jak i rodziców. Oryginalne dźwięki, otocznie, roślinność i ruchome makiety prehistorycznych gadów sprawiają wrażenie, że przenieśliśmy się w odległą, zamierzchłą przeszłość. Nowy, egzotyczny wystrój wnętrz sprawia, że wszyscy uczestnicy tego spektaklu czują fantastyczną obecność i wręcz oddech jaszczurów twarzą w twarz. Na terenie parku znajduje się Dino Bar, sklep z pamiątkami i McDonald`s.

Nie lada atrakcją jest też „Time Elevator” – niezwykłe miejsce znajdujące się w Limassol, gdzie można odbyć fascynującą podróż poznając historię Cypru, począwszy od czasów najdawniejszych aż po współczesność.  Cypr oferuje także szereg innych atrakcji, łącznie z rejsem łodzią podwodną. Dzieci na pewno nie będą się tu nudzić!

Jadąc na Cypr z dziećmi należy dobrze przemyśleć termin wyjazdu. Lipiec i sierpień to czas największych upałów (nie zapominajmy o dużej ilości picia i ochronie przed słońcem!). Korzystniej jest wyjechać we wrześniu, lub maju/czerwcu. Wrzesień wydaje się idealny, bo woda w morzu jest wtedy bardzo ciepła, znakomita do kąpieli. Oczywiście na Cyprze sezon trwa cały rok, więc każda inna pora też ma swoje zalety.

PLAŻE

39 plaż na Cyprze zostało odznaczonych znakiem „błękitnej flagi” przez Fundację Edukacji Środowiska w Europie (FEEE) w ramach kampanii Błękitna Flaga. Znak jakości posiadają m. in. kurorty Pernera w Paralimni i Pernera w Agia Napa, Glyko Nero, Vathia Gonia, Protaras, Vryssi, Kermia, Katsarka, Agia Thekla, Nissi Bay, Nissi, Ammos to Kombouri, Santa Barbara, Pantachou, Lanta, Pissouri Beach, a także Loures, Pachyammos, Castella, Onesilos, Municipal Baths w Pafos, Coral, Dasoudi, Polis Chrysochous Municipal Beach, Voroklini, Mckenzie, Fhinikoudes, Laourou, Pharos, Alykes, Aphrodite, Vrysoudia A&B, Geroskipou Municipal Beach, Vouppa, Panagies/Aoratoi, Makronissos.

Cypr został członkiem stowarzyszenia w 1995 roku, a rok później 11 plaż uzyskało certyfikat.

 

AQUAPARKI

Na terenie wyspy znajduje się 5 najnowocześniejszych aquaparków, wyposażonych w wodne atrakcje zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych. Można tutaj całymi dniami szaleć na licznych zjeżdżalniach, rynnach i kąpać się w basenach. Dla spragnionych adrenaliny stworzono „sztuczne fale”, kaskady, jazdę w gumowych pontonach, ekwilibrystykę po „pływających plasterkach pomarańczy”, bijące, podwodne źródła.

Zjeżdżalnie na Cyprze, to wyższa szkoła jazdy. Niektóre rynny zachwycają licznymi zakrętami, inne fascynują oszałamiającą wysokością i torem przelotu. Zenit Zeusa, zwany inaczej zjeżdżalnią „kamikadze”, składa się z 370 zakrętów, a obok niego znajdują się zbudowane na kształt saneczkowych torów wyścigowych strome zjazdy, z których można się ścigać niemal z 20 metrowej wysokości.

Park wodny w Agia Napa wystrojem nawiązuje do mitologii greckiej. Można przepłynąć przez odmęty Aeolosa, bryzę Zefira lub skorzystać z kąpieli Afrodyty. Po wyjściu z wody na turystów czeka pizza Minotaura i sklep z upominkami Midasa.

Na Cyprze mamy do wyboru Water World w Agia Napa, Wet & Wild w Limassol (Lemesos), Fasouri Water Mania również w Limassol, Aphrodite w Pafos oraz Protaras Fun Park.
Parki wodne są wybudowane pod gołym niebem i otwarte jedynie w sezonie letnim. Późną jesienią i zimą cypryjskie hotele zapraszają amatorów kąpieli do swoich obiektów wodnych pod dachem.

AGROTURYSTYKA NA CYPRZE

Cypryjska agroturystyka, znacznie różni się od polskiej. Na turystów czekają specjalnie przygotowane miejsca w małych wioskach, w domach tradycyjnie wznoszonych z kamienia. Tam staroświeckość i antyczny wystrój pomieszczeń przeplata się z nowoczesnością. Każdy dom jest klimatyzowany, wyposażony w stare, wręcz antyczne meble i luksusowe łazienki. Bo agroturystyka na Cyprze to nowoczesność wtopiona w starodawne środowisko wsi, dająca możliwość podpatrzenia sposobów wyrobu tradycyjnych miejscowych specjałów: wina, sera halloumi, czy słodyczy.

PRZYRODA

Cypr jest prawdziwym rajem dla miłośników przyrody. Od poszarpanej linii brzegowej do górskich szczytów, od zalanych słońcem winnic do chłodnych lasów sosnowych, od rozległych pszenicznych pól do zielonych sadów cytrusowych, szybko zmieniający się krajobraz w każdym obudzi duszę artysty lub fotografika.

Wyspa jest też obowiązkowym przystankiem dla ornitologów. Łagodne zimy przyciągają do raju Afrodyty tysiące ptaków: różowe flamingi, gęsi i łabędzie.Cypr jest przystankiem w podróży między Afryką i Europą dla wielu gatunków ptaków migrujących. Dla przeciętnego turysty, różnorodność ptactwa na wyspie jest łatwo zauważalna i stanowi dodatkową atrakcję podczas pieszych i rowerowych wędrówek.

Botanicy znajdą tutaj rzadkie rośliny, takie jak cypryjskie tulipany czy cyklameny, a geologów zainteresują ciekawe formacje skalne wypiętrzone z morskich otchłani. Ponadto Cypr jest jednym z nielicznych miejsc w basenie Morza Śródziemnego, gdzie można spotkać żółwie morskie! Przypływają tutaj każdego roku w celu złożenia jaj. Lokalne piaszczyste plaże stanowią miejsce ich lęgu. Zarówno żółwie jak i ich gniazda są objęte ścisłą ochroną. Aby zobaczyć na własne oczy miejsca lęgowe, należy udać się na Półwysep Akamas, na plażę Lara. Chronionymi gatunkami są także muflon oraz niezmiernie rzadko spotykana dzika, górska owca zamieszkująca Góry Troodos.

PORUSZANIE SIĘ PO WYSPIE

  1. Na Cyprze obowiązuje ruch lewostronny,
  2. Używane są międzynarodowe oznaczenia drogowe. Maksymalna dopuszczalna na autostradach szybkość to 100 km/h, możliwość minimalna to 65 km/h, na pozostałych drogach maksymalna szybkość to 80 km/h, a w terenie zabudowanym – 50 km/h.
  3. Obowiązkowe jest zapinanie pasów bezpieczeństwa przez kierowcę i pasażera z przodu.
  4. Miasta są połączone siecią nowoczesnych autostrad.
  5. Tanią formą podróżowania po wyspie jest skorzystanie z usług wieloosobowych taksówek, kursujących między Nikozją, Larnaką, Limassol i Pafos.
  6. Stacje benzynowe są wyposażone w automatyczne dystrybutory paliwa oraz terminale akceptujące banknoty i karty kredytowe działające przez całą dobę.
  7. Wiele firm turystycznych organizuje do ciekawych miejsc na wyspie całodniowe wycieczki w klimatyzowanych autokarach i z udziałem licencjonowanych przewodników.
  8. Popularną formą podróżowania po wyspie jest wynajęcie samochodu.
  9. Kierowcy powinni nosić okulary przeciwsłoneczne i unikać popołudniowej jazdy w kierunku zachodnim.
  10. Istnieje możliwość wyczarterowania jachtu (z załogą lub bez).

INFORMACJE OGÓLNE

  1. Obywatele Polski nie mają obowiązku posiadania wizy wjazdowej,
  2. Wwóz, posiadanie i używanie narkotyków oraz innych substancji odurzających jest zabronione,
  3. Przed przyjazdem na Cypr nie są wymagane żadne szczepienia,
  4. Woda z kranu jest zdatna do picia,
  5. Banki czynne są od poniedziałku do piątku w godzinach od 8:30 do 13:00. Automatyczne punkty wymiany i bankomaty działają przez całą dobę. Niektóre placówki bankowe w części turystycznej czynne są również w godzinach popołudniowych,
  6. W aptekach dostępne są powszechne również w innych krajach leki,
  7. Z publicznych aparatów telefonicznych można uzyskać połączenie w ruchu automatycznym z ponad 200 krajami. Karty telefoniczne są do nabycia w urzędach pocztowych, kioskach i sklepach pamiątkarskich,
  8. Wywożenie zabytków bez specjalnego zezwolenia jest zabronione,
  9. Zwiedzający miejsca kultu religijnego proszeni są o właściwy strój,
  10. Istnieje możliwość odbycia rejsu do Egiptu, Libanu, Syrii i na wyspy greckie na pokładzie promów wycieczkowych oferujących dodatkowo płatne pełne wyżywienie i doskonałą rozrywkę,
  11. Wręczanie napiwków nie jest obligatoryjne, aczkolwiek zawsze mile widziane,
  12. Popularny lokalny przysmak „souvlaki stin pitta” (grillowane mięso w chlebie pitta) można nabyć w wielu miejscach za bardzo przystępną cenę

OPIEKA ZDROWOTNA NA CYPRZE

Cypr jest członkiem Unii Europejskiej. Przed wyjazdem warto więc zaopatrzyć się w Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego, która jest dokumentem uprawniającym do korzystania ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu w innych państwach UE.
Na Cyprze można korzystać ze świadczeń lekarzy pracujących w państwowym szpitalach lub ośrodkach zdrowia. Leczenie specjalistyczne i szpitalne wymaga skierowania. W nagłych przypadkach można zgłaszać się bezpośrednio do szpitali. Swoją Euroepkską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego należy okazać lekarzowi lub personelowi szpitala.

Opłaty za świadczenia zdrowotne na Cyprze

Na Cyprze obowiązuje zryczałtowana opłata za wizytę u lekarza lub stomatologa.
Transport sanitarny na terytorium Cypru jest płatny. Transport powrotny do Polski jest całkowicie płatny przez pacjenta, dlatego warto wykupić na tę okoliczność dodatkowe ubezpieczenie. Leczenie w prywatnych zakładach opieki zdrowotnej jest płatne (koszty leczenia prywatnego nie podlegają zwrotowi). Wyjątkiem są sytuacje, gdy państwowa służba zdrowia wyda skierowanie na zabiegi, których nie zapewniają jej zakłady.

Leki objęte refundacją

Recepty objęte refundacją może wystawiać lekarz działający w ramach państwowej służby zdrowia. Recepty te należy przedstawić w państwowej aptece razem z Europejską Kartą Ubezpieczenia Zdrowotnego.

Zwrot kosztów leczenia

Aby uzyskać zwrot kosztów leczenia należy bezwzględnie zachować oryginały rachunków i dowodów zapłaty.

Stary kamieniołom w Tata na Węgrzech

5/5 - (2 votes)

W węgierskiej miejscowości Tata (północne Węgry) znajduje się stary kamieniołom, zaadaptowany do celów turystycznych. Powstało w nim Muzeum Geologiczne na wolnym powietrzu. Zwiedzanie ułatwiają tablice informacyjne (ścieżka dydaktyczna). W zadaszonym pawilonie w starych kopalnianych wagonikach (ustawionych na fragmentach szyn kolejki wąskotorowej) można pooglądać różnego rodzaju surowce skalne wydobywane w miejscowym kamieniołomie oraz w innych kamieniołomach na Węgrzech (na wagonikach opisy skały i miejsca wydobycia). Przy wejściu do muzeum, obok kasy znajduje się mały sklepik, w którym turyści mogą zakupić minerały, wyroby jubilerskie z oryginalnymi miejscowymi kamieniami, są tu też mapy przewodniki i materiały promocyjne.

Tata to urokliwe miasto o średniowiecznym rodowodzie, położone nad brzegami dwóch jezior: Öreg-tó i Cseke-tó. Jego najważniejszym zabytkiem jest gotycki Zamek Tata, który obecnie pełni funkcję muzeum.

Założone w XIII wieku, miasto przeszło w ręce możnej rodziny Lackfi, która wybudowała tu gotycką warownię. W kolejnych wiekach zamek został przebudowany w stylu renesansowym. Tata doświadczyła zniszczeń w wyniku wojen oraz okupacji tureckiej. Na początku XVIII wieku, miasto weszło w skład posiadłości Esterházych, jednej z najważniejszych węgierskich rodzin szlacheckich.

Nowi właściciele wybudowali w Tata swoją rezydencję – późnobarokowy Zamek Esterhazy oraz pałacyk letni. Otaczają je malownicze parki utrzymane w stylu angielskim. Wśród atrakcji turystycznych Tata warto wymienić Kalwarię, ośmioboczną dzwonnicę kościelną oraz Muzeum Mniejszości Niemieckiej.

Ogród Geologów, zlokalizowany w dawnym kamieniołomie, stanowi interesujące miejsce na spacery. Na jego obrzeżach znajduje się Wieża obserwacyjna Jakuba Fellnera, z której można podziwiać piękne widoki na okolicę.

Papiernia w Velkých Losinach pod Jesenikami

5/5 - (2 votes)

Kompleks barokowych i klasycystycznych budowli dawnej fabryki papieru. Dziś wewnątrz mieści się muzeum:

  • turyści mogą nie tylko zwiedzić starą papiernię, ale także sami uczestniczyć w wyrabianiu papieru czerpanego,
  • sprzedaż papieru czerpanego (papeterie, notesy, widokówki itp.).

Papierownia w Velké Losiny to historyczny młyn znajdujący się w Velké Losiny, w regionie Ołomuniec w Czechach. Została założona pod koniec XVI wieku i do dziś wytwarza papier ręcznie. Czterysta lat nieprzerwanej tradycji ręcznej produkcji papieru nie ma sobie równych w Europie Środkowej, a w 2001 roku papierownia została uznana za czeski narodowy zabytek kultury.

Papierownia została zbudowana między 1591 a 1596 rokiem przez Jana Zierotina Młodszego na miejscu dawnego młyna zbożowego. Pierwsze dowody istnienia młyna są potwierdzone przez najstarszy znak wodny datowany na 1596 rok – herb Zierotin przedstawiający lwa z koroną stojącego na trzech wzgórzach.

Na przestrzeni wieków papierownia była własnością wielu rodzin i mistrzów produkujących artykuły piśmienne.

W XVII i XVIII wieku papierownia dostarczała papieru do pisania, szkicowania oraz kartonu.

W 1729 roku młyn nabył rewolucyjny wynalazek – młyn holenderski – do przygotowywania pulpy papierowej. Było to prawdopodobnie pierwsze tego typu urządzenie na Morawach. Mimo wysiłków właścicieli Zierotin w celu ulepszenia i modernizacji procesu produkcji, najemca papierowni w tamtym czasie nie zdołał odnieść sukcesu w konkurencji, zwłaszcza z papierowniami w Šumperku. W 1778 roku Jan Ludwik, hrabia Zierotin, sprzedał młyn mistrzowi papiernicznemu Matthiasowi Wernerowi Młodszemu. Pod jego własnością papierownia rozkwitła ponownie.

Rozwój przemysłowej produkcji papieru w połowie XIX wieku w Europie doprowadził do bankructwa wielu fabryk papieru. W Velké Losiny produkcja przetrwała dzięki przedsiębiorczości Antona Schmidta starszego, którego rodzina kupiła młyn w 1855 roku.

W 1913 roku młyn został zmodernizowany i zaczął używać energii hydroelektrycznej do produkcji swojego gospodarstwa, włókiennictwa i papieru.

Odkrycie doskonałych właściwości filtracyjnych ręcznie wykonanego papieru oraz późniejsza renesans jego wykorzystania w kręgach artystycznych pozwoliło rzemiosłu papierniczemu w Velké Losiny przetrwać trudne okresy gospodarcze w XX wieku.

W 1949 roku przedsiębiorstwo papiernicze zostało znacjonalizowane i stało się częścią państwowego przedsiębiorstwa Olšanské papírny. W 2006 roku powstała niezależna firma Ruční papírna Velké Losiny a.s.

Manufaktura ta jest jednym z najstarszych, wciąż działających przedsiębiorstw tego rodzaju w Europie. Ręcznie wykonany papier wciąż jest tu produkowany z bawełny i lnu, przy użyciu tradycyjnych procesów.

W 1958 roku została uznana za czeski zabytek kultury, a w 2002 roku za narodowy zabytek kultury. Jest także kandydatką do wpisania na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

W 2007 roku Czeski Bank Narodowy wydał złotą monetę kolekcjonerską o nominale 2500 CZK w ramach serii „Miejsca Dziedzictwa Przemysłowego”. Monetę zaprojektował Luboš Charvát.

Mini skansen w Zaluží w południowych Czechach

5/5 - (3 votes)

Budynek starej kuźni i budynek mieszkalny w stylu sielskiego baroku z 1899 r., obejrzeć można dawne sprzęty używane w kuźni, dom z białą i czarną izbą (kuchnią) oraz warsztat rzemieślniczy do wyrobu lalek i kolekcję dawnych lalek. Obiekt ten pełni funkcję skansenu, ale jest tu też możliwość noclegu w stylowej izbie dla 2 – 3 osób, wyżywienia oraz przyglądania się jak wyglądał dawniej wyrób lalek oraz zakupu wyrabianych tu aktualnie lalek. Ponieważ skansen jest niewielki przewodnik po skansenie to zarazem osoba wyrabiająca lalki i sprzedająca je.

Mini skansen w Zaluží to małe muzeum na wolnym powietrzu położone w południowych Czechach. Chociaż nie posiadam dokładnych informacji na temat tego specyficznego skansenu, mogę opisać typowe elementy, które można znaleźć w takich obiektach na terenie Czech.

Skansen to miejsce, w którym zgromadzono i zachowano historyczne budynki, maszyny oraz przedmioty codziennego użytku związane z tradycyjnym życiem na wsi w przeszłości. W takim muzeum na wolnym powietrzu można zobaczyć różnorodne budynki, takie jak domy mieszkalne, stodoły, kaplice czy młyny, a także elementy infrastruktury, takie jak studnie, mosty czy ogrodzenia.

W mini skansenach w Czechach można również zetknąć się z tradycyjnym rzemiosłem i życiem codziennym, obejrzeć dawne narzędzia rolnicze, sprzęty kuchenne, meble i wyposażenie wnętrz. W niektórych skansenach organizowane są również pokazy rzemiosła, warsztaty i wydarzenia, które pozwalają zwiedzającym na poznanie kultury i zwyczajów regionu.

Wizyta w mini skansenie w Zaluží może być interesującym doświadczeniem, które pozwala na zrozumienie historii i kultury południowych Czech, a także na docenienie piękna tradycyjnej architektury i krajobrazu.