W starej papierni w Dusznikach odbywają się zajęcia muzealne dla grup młodzieżowych. Celem lekcji jest zapoznanie dzieci i młodzieży z dziejami papierni dusznickiej, historią papiernictwa oraz ewolucja papieru jako materiału piśmienniczego. W czasie zajęć uczniowie poznają tajniki wyrobu papieru, wykonują arkusze ze znakiem wodnym oraz papiery barwne z dodatkiem elementów roślinnych. Odbywają się też warsztaty (w ramach edukacji ekologicznej) podczas których masa wyrabiana jest z makulatury.
Po zakończeniu II wojny światowej, Duszniki-Zdrój (niem. Bad Reinerz) stały się częścią Polski. Stara dusznicka papiernia została przekazana najbliższej fabryce papieru w Młynowie k. Kłodzka. Dyrektor fabryki rozpoczął remont budynku, aby szybko wznowić produkcję papieru, ale niestety jego śmierć przerwała dalsze prace.
Obiekt stał przez kilka lat bez opieki, niszczejąc. Dach przeciekał, a resztki urządzeń zostały rozkradzione i zniszczone. W 1953 roku władze miasta Duszniki-Zdrój zwróciły uwagę na ten duży, niszczejący obiekt papierni. Trwało kilka lat, aby pozyskać sprzymierzeńców dla idei zachowania i odnowienia młyna papierniczego jako zabytku techniki. Pojawiały się różne koncepcje – od przekazania obiektu na magazyn owoców po wyburzenie.
W międzyczasie, papiernia zdobyła wielu przyjaciół. W 1962 roku, Wojewódzki Konserwator Zabytków otrzymał fundusze na remont zabezpieczający. Wymieniono gonty na całym dachu i założono nowe odeskowanie. Remont trwał cztery lata.
24 stycznia 1966 roku, wiceminister kultury i sztuki odwiedził Duszniki-Zdrój, zwiedzając zabytkową papiernię i odbywając konferencję z przedstawicielami władz wojewódzkich, powiatowych i miejskich, sugerując urządzenie muzeum papiernictwa oraz produkcję papieru – w ramach resortu leśnictwa i przemysłu drzewnego. Sugestia ta została przychylnie przyjęta przez Ministerstwo Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego, a już 26 stycznia 1966 roku zawarto porozumienie. Ministerstwo Leśnictwa zleciło realizację tego przedsięwzięcia Zjednoczeniu Przemysłu Celulozowo-Papierniczego w Łodzi.
Po zakończeniu remontu zabezpieczającego, 31 marca 1966 roku Wojewódzki Konserwator Zabytków przekazał oficjalnie papiernię przemysłowi papierniczemu pod zarząd Bardeckich Zakładów Celulozowo-Papierniczych w Bardzie Śląskim, po czym przystąpiono do urządzania w budynku muzeum papiernictwa. Kierownikiem Zabytkowej Papierni został Jan Michał Kowalski.
Wybitny czerpalnik Teodor Chojnowski z Jeziornej k. Warszawy skompletował i wyremontował urządzenia potrzebne do uruchomienia czerpalni w Dusznikach. Dzięki wysiłkom papierników polskich oraz miłośników zabytków powstało żywe muzeum gromadzące eksponaty dawnej techniki papierniczej i przetwórstwa papierniczego w Dusznikach-Zdroju.
Otwarcia części Muzeum Papiernictwa dokonał 26 lipca 1968 r. minister leśnictwa i przemysłu drzewnego Roman Gesing. Jednak trwały prace remontowe i adaptacyjne. Pokazową produkcję papieru czerpanego uruchomiono w 1971 r., drukarnię typograficzną w 1974 r., a nową ekspozycję przedstawiającą wyroby polskiego przemysłu papierniczego dwa lata później.
Od 1984 do 2005 kierownictwo muzeum sprawowała Bożena Schweizer-Makowska.
Do końca 1991 r. Muzeum podlegało Bardeckim Zakładom Papierniczym. Od 1 stycznia 1992 r. stało się samodzielną instytucją kultury, podległą Ministerstwu Przemysłu i Handlu. Trzy lata później, po reformie, organizatorem muzeum zostało Ministerstwo Gospodarki.
Po usamodzielnieniu instytucji w 1992 r. powstały działy merytoryczne: Historii Papiernictwa, Papiernictwa Współczesnego, Oświatowy i Biblioteka. W wyremontowanym młynie papierniczym zostały zmienione wszystkie ekspozycje stałe. W 1997 roku powstała ekspozycja Historia papiernictwa światowego, polskiego i śląskiego (scenariusz Józef Dąbrowski, współpraca – Teresa Windyka), a w 1998 roku – Historia techniki i technologii papiernictwa (scenariusz Maciej Szymczyk). Koncepcję aranżacji plastycznej dla obu ekspozycji opracowała Bożena Makowska, a projekty plastyczne wykonał Marek Mikulski.
W nocy z 22 na 23 lipca 1998 roku Muzeum Papiernictwa doznało poważnych strat w czasie kilkugodzinnej powodzi. Dzięki zaangażowaniu pracowników oraz pomocy finansowej rządu polskiego, zakładów branży papierniczej oraz licznych organizacji i osób prywatnych stopniowo usunięto skutki powodzi. Remonty popowodziowe zakończono w 2003 roku realizacją założenia parkowo-ogrodowego.
Z początkiem stycznia 1999 roku Muzeum Papiernictwa zostało przekazane przez Ministerstwo Gospodarki Urzędowi Marszałkowskiemu we Wrocławiu.
Obecnie dusznickie muzeum jest jednym z ważniejszych obiektów turystycznych na Ziemi Kłodzkiej, a roczna frekwencja wynosi około 70 tysięcy osób. Muzeum Papiernictwa zostało wpisane do Państwowego Rejestru Muzeum 28 czerwca 2013 roku na podstawie ustawy o muzeach z 21 listopada 1996 roku. Wpis do rejestru uzyskują jedynie placówki, które spełniają określone w ustawie warunki i charakteryzują się wysokim poziomem merytorycznej działalności oraz dużym znaczeniem zbiorów. Wniosek o wpis do rejestru opiniuje komisja kwalifikacyjna złożona z wybitnych specjalistów z zakresu muzealnictwa i nauk pokrewnych, a decyzję podejmuje minister.