Papiernia w Velkých Losinach pod Jesenikami

5/5 - (2 votes)

Kompleks barokowych i klasycystycznych budowli dawnej fabryki papieru. Dziś wewnątrz mieści się muzeum:

  • turyści mogą nie tylko zwiedzić starą papiernię, ale także sami uczestniczyć w wyrabianiu papieru czerpanego,
  • sprzedaż papieru czerpanego (papeterie, notesy, widokówki itp.).

Papierownia w Velké Losiny to historyczny młyn znajdujący się w Velké Losiny, w regionie Ołomuniec w Czechach. Została założona pod koniec XVI wieku i do dziś wytwarza papier ręcznie. Czterysta lat nieprzerwanej tradycji ręcznej produkcji papieru nie ma sobie równych w Europie Środkowej, a w 2001 roku papierownia została uznana za czeski narodowy zabytek kultury.

Papierownia została zbudowana między 1591 a 1596 rokiem przez Jana Zierotina Młodszego na miejscu dawnego młyna zbożowego. Pierwsze dowody istnienia młyna są potwierdzone przez najstarszy znak wodny datowany na 1596 rok – herb Zierotin przedstawiający lwa z koroną stojącego na trzech wzgórzach.

Na przestrzeni wieków papierownia była własnością wielu rodzin i mistrzów produkujących artykuły piśmienne.

W XVII i XVIII wieku papierownia dostarczała papieru do pisania, szkicowania oraz kartonu.

W 1729 roku młyn nabył rewolucyjny wynalazek – młyn holenderski – do przygotowywania pulpy papierowej. Było to prawdopodobnie pierwsze tego typu urządzenie na Morawach. Mimo wysiłków właścicieli Zierotin w celu ulepszenia i modernizacji procesu produkcji, najemca papierowni w tamtym czasie nie zdołał odnieść sukcesu w konkurencji, zwłaszcza z papierowniami w Šumperku. W 1778 roku Jan Ludwik, hrabia Zierotin, sprzedał młyn mistrzowi papiernicznemu Matthiasowi Wernerowi Młodszemu. Pod jego własnością papierownia rozkwitła ponownie.

Rozwój przemysłowej produkcji papieru w połowie XIX wieku w Europie doprowadził do bankructwa wielu fabryk papieru. W Velké Losiny produkcja przetrwała dzięki przedsiębiorczości Antona Schmidta starszego, którego rodzina kupiła młyn w 1855 roku.

W 1913 roku młyn został zmodernizowany i zaczął używać energii hydroelektrycznej do produkcji swojego gospodarstwa, włókiennictwa i papieru.

Odkrycie doskonałych właściwości filtracyjnych ręcznie wykonanego papieru oraz późniejsza renesans jego wykorzystania w kręgach artystycznych pozwoliło rzemiosłu papierniczemu w Velké Losiny przetrwać trudne okresy gospodarcze w XX wieku.

W 1949 roku przedsiębiorstwo papiernicze zostało znacjonalizowane i stało się częścią państwowego przedsiębiorstwa Olšanské papírny. W 2006 roku powstała niezależna firma Ruční papírna Velké Losiny a.s.

Manufaktura ta jest jednym z najstarszych, wciąż działających przedsiębiorstw tego rodzaju w Europie. Ręcznie wykonany papier wciąż jest tu produkowany z bawełny i lnu, przy użyciu tradycyjnych procesów.

W 1958 roku została uznana za czeski zabytek kultury, a w 2002 roku za narodowy zabytek kultury. Jest także kandydatką do wpisania na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

W 2007 roku Czeski Bank Narodowy wydał złotą monetę kolekcjonerską o nominale 2500 CZK w ramach serii „Miejsca Dziedzictwa Przemysłowego”. Monetę zaprojektował Luboš Charvát.