Wygaśnięcie mandatu radnego

3/5 - (2 votes)

Wygaśnięcie mandatu radnego, czyli zaistnienie sytuacji, w której osoba pełniąca funkcję radnego traci legitymację do jej dalszego sprawowania, może nastąpić wyłącznie w przypadkach określonych przepisami prawa. Sytuacje tego dotyczące unormowane są w:

1)  ustawie z 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw,

2)  ustawie z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

3)  ustawie z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

4)  ustawie z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa

Ordynacja wyborcza w art. 190 ust. 1 wylicza pięć przyczyn powodujących wygaśnięcie mandatu radnego. Są to:

1) odmowa złożenia ślubowania,

2) pisemne zrzeczenie się mandatu,

3) utrata prawa wybieralności lub brak tego prawa w dniu wyborów,

4) prawomocny wyrok sądu, orzeczony za przestępstwo popełnione z winy umyślnej,

5) śmierć

Ad 1. Zgodnie z art. 23a ustawy o samorządzie gminnym przed przystąpieniem do wykonywania mandatu radni składają ślubowanie, którego treść cytowałam w poprzednim podrozdziale. Ślubowanie o treści ustalonej przez ustawodawcę w ust. 1 tego artykułu radni składają na pierwszej sesji rady gminy, a ci, którzy byli nieobecni na pierwszej sesji lub uzyskali mandat w czasie trwania kadencji – na pierwszej sesji, na której są obecni. Dopiero po złożeniu ślubowania radny może zacząć wykonywać swój mandat, może uczestniczyć w pracach rady i jej komisji, ma prawo brać czynny udział w podejmowaniu na sesjach rady uchwał i stanowieniu przepisów gminnych.

Ślubowanie niezgodne z treścią roty sformułowanej w art. 23a lub złożone w innym miejscu niż na sesji rady jest nieważne.

Wygaśnięcie mandatu radnego w przypadku, gdy odmówi on złożenia ślubowania lub będzie chciał je złożyć, lecz w innym miejscu lub posługując się inną treścią roty, jest konsekwencją niewykonania przez radnego tego obligatoryjnego obowiązku wynikającego z ustawy o samorządzie gminnym. Kto nie chce złożyć ślubowania, to znaczy publicznie i uroczyście, w formie określonej prawem, przyrzec, że wypełni wszystkie przewidziane przez prawo obowiązki radnego, nie może zacząć pełnienia mandatu.[1]

Ad 2. Pisemne zrzeczenie się mandatu jest dobrowolnym aktem woli radnego. Nie można bowiem nikogo zmusić, by pełnił tę funkcję, gdy z jakichś powodów pełnić jej nie chce. Radny może wyrazić taką wolę w dowolnej chwili podczas sprawowania mandatu. Nie ma przy tym obowiązku jej uzasadniania, ale rada ma obowiązek umożliwienia radnemu złożenia wyjaśnień, jeśli ten wyrazi taką wolę (Art. 190, ust. 3 Ordynacji wyborczej) Ustawa nakłada na radnego obowiązek złożenia rezygnacji na piśmie. To oczywiste, że jej treść nie powinna budzić wątpliwości co do intencji jak również wątpliwości,  że rzeczywiście pochodzi od radnego zrzekającego się mandatu.

Ad 3. Pisałam na początku rozdziału, że bierne prawo wyborcze do rady gminy ma każdy obywatel polski, który, najpóźniej w dniu wyborów kończy 18 lat i stale zamieszkuje na obszarze działania tej rady. Udowodnienie radnemu, że w dniu wyborów nie miał prawa wybieralności, powoduje wygaśnięcie mandatu, choćby nawet podniesione przyczyny w czasie sprawowania przez niego mandatu ustały. Zatem wygaśnie mandat tego, komu zostanie udowodnione, że w dniu wyborów:

1)  nie ukończył jeszcze 18 lat, choćby nawet w dniu podniesienia zarzutu już od dawna był pełnoletni,

2)  w dniu wyborów nie był obywatelem polskim, nawet jeśli w czasie trwania kadencji nabył polskie obywatelstwo lub

3)  nie zamieszkiwał stale na obszarze działania tej rady, nawet jeśli niedługo po wyborze zacznie na obszarze tym stale zamieszkiwać.

Wygaśnięcie mandatu radnego nastąpi też wówczas, jeżeli ujawni się, że w dniu wyborów był on:

1)    pozbawiony praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądowym,

2)    pozbawiony praw wyborczych orzeczeniem Trybunału Stanu,

3)    ubezwłasnowolniony prawomocnym orzeczeniem sądowym.

Pozbawienie praw publicznych, praw wyborczych lub ubezwłasnowolnienie, które zapadło w czasie trwania kadencji, wobec radnego sprawującego mandat, powoduje, że mandat tego radnego wygasa. Traci też legitymację do sprawowania mandatu radny, który w toku kadencji przestał stale zamieszkiwać na obszarze działania rady gminy, do której został wybrany (choćby nadal na terenie tej gminy był zameldowany na pobyt stały) oraz który utracił obywatelstwo polskie.

Ad 4. Podczas składania ślubowania radny zobowiązuje się, jeszcze przed przystąpieniem do wykonywania mandatu, m.in. działać zawsze zgodnie z prawem. Naturalną konsekwencją tego zapisu jest utrata mandatu, jeśli radny dopuści się przestępstwa popełnionego z winy umyślnej i w konsekwencji zostanie skazany prawomocnym wyrokiem.

Ad 5. Wygaśnięcie mandatu z powodu śmierci radnego nie wymaga żadnego komentarza.

[1] Takie same konsekwencje pociąga za sobą odmowa złożenia ślubowania przez radnego rady powiatowej (Art. 20, ust. 1 Ustawy o samorządzie powiatowym) i sejmiku wojewódzkiego (Art. 22, ust. 1 Ustawy o samorządzie wojewódzkim)

Forma umowy spółki z o.o.

5/5 - (1 vote)

Zgodnie z przepisem art.157§ 2 k.s.h. zawarcie umowy spółki z o. o. wymaga formy aktu notarialnego. Pełnomocnictwo do zawarcia takiej umowy musi być również udzielone w formie aktu notarialnego[1].

Procedura ta polega na sporządzeniu dokumentu zawierającego oświadczenia woli wszystkich stron i złożeniu na nim własnoręcznych podpisów. Dokument taki strony mogą sporządzić wspólnie, jedna z nich lub osoba trzecia. Natomiast tekst umowy, wskutek jej zawarcia przepisywany jest wszystkim stronom.

Dla zachowania formy notarialnej oświadczenia woli należy złożyć je przed notariuszem, który sporządza akt notarialny i podpisuje go wraz z osobami dokonującymi czynności. Zawiązanie następuje jednym aktem notarialnym, a umowę muszą podpisać wszyscy wspólnicy.

Łączy się to z dodatkowymi kosztami dla wspólników i przedłuża proces powstawania spółki, ale zarazem zawiera pewną gwarancję dla nich, ponieważ na notariuszu ciąży obowiązek zbadania zgodności umowy z prawem[2].

W akcie notarialnym powinny się znaleźć: komparycja, właściwa treść, postanowienia dotyczące opłat, stwierdzenie, że akt został odczytany, przyjęty i podpisany, podpisy notariusza i osób biorących udział w akcie lub obecnych przy jego sporządzaniu. Treść aktu notarialnego szczegółowo została określona w ustawie[3].

Jeżeli forma przewidziana dla umowy spółki z o. o. nie zostanie zachowana, czynność zostaje uznana za nieważną, nie powstaje też stosunek prawny żadnej innej spółki. Zgodnie z przepisem art. 169 k.s.h. umowa ulega rozwiązaniu, jeżeli nie została zgłoszona do zarejestrowania w ciągu sześciu miesięcy od daty jej zawarcia, o czym już wspominałem w niniejszej pracy.

Jeżeli akt zawiązania nie jest jednoznaczny, należy dokonać jego interpretacji. Można tu zastosować wykładnię subiektywną, która przemawia za zasadą autonomii woli stron i swobody umów, lub wykładnię obiektywną, która jest bezpieczniejsza, gdyż przestrzega oświadczeń woli podmiotu.

Podczas dokonywania wykładni umowy należy uwzględnić wspólny cel stron. Indywidualny cel określony w umowie ma zawsze pierwszeństwo przed typowym celem umowy[4]. Przy wykładni danej umowy można stosować mieszane metody wykładni. Przy wykładni postanowień kreujących spółkę i dotyczących świadczeń założycieli na jej rzecz stosuje się wykładnię częściej subiektywną, a w przypadku wykładni postanowień o charakterze ustrojowym przeważa wykładnia obiektywna.

Przy wykładni aktów erekcyjnych stosuje się zasadę „życzliwej interpretacji”, czyli takiej która utrzyma umowę w mocy, wychodząc z założenia, że oświadczenia woli są składane w celu wywołania skutków prawnych. Jeżeli w świetle innych reguł wykładni nie można ustalić jednoznacznie treści oświadczenia woli, to przyjmuje się takie jego znaczenie, które nie jest sprzeczne z prawem i zasadami współżycia społecznego.

Zmiany umowy spółki z o. o. mogą mieć miejsce również przed zarejestrowaniem spółki za zgodą wszystkich wspólników, lub kwalifikowaną większością głosów przewidzianą umową[5].

W przypadku jednoosobowej spółki z. o. o. sporządzenie aktu założycielskiego, który ze swojej istoty jest jednostronną czynnością prawną, również wymaga zachowania formy aktu notarialnego, a niezachowanie tej formy powoduje, podobnie jak w powyższej sytuacji, nieważność czynności prawnej.

[1] W kwestii pełnomocnictwa do zawarcia spółki z o.o. wypowiedział się SN w uchwale z 30.05.1990r. III CZP 8/90, OSNPC z .10 – 11 „ 1. Nie jest ważna umowa spółki z o.o. i umowa spółki akcyjnej zawarta przez przedsiębiorstwo państwowe i osobę fizyczną, jeżeli osoba ta występuje równocześnie w imieniu własnym i jako dyrektor przedsiębiorstwa państwowego. 2. nie jest ważna umowa spółki z o.o. i umowa spółki akcyjnej zawarta przez osobę występującą równocześnie w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik przedsiębiorstwa państwowego, jeżeli osoba ta piastuje w tym przedsiębiorstwie stanowisko dyrektora, głównego księgowego lub stanowisko równorzędne albo jest członkiem rady pracowniczej tegoż przedsiębiorstwa”.

[2] A.W. Wiśniewski, Prawo o spółkach, Warszawa 1992r., s. 73.

[3] Ustawa z 14.02.1991r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 1991r. Nr 22 poz. 91 z późn. zm.)

[4] Por. Z. Radwański, Wykładanie oświadczeń woli składanych indywidualnym adresatom, Wyd. PAN 1992, s.111

[5] A. Szajkowski [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, J. Szwaja, Kodeks handlowy.Komentarz,s.870

Problematyka niedojścia spółki z o. o. do skutku

5/5 - (1 vote)

Z sytuacją niedojścia spółki z o. o. do skutku mamy do czynienia wówczas, gdy zostanie zawarta umowa spółki, ale nie zostanie dokonany wpis do rejestru przedsiębiorców.

Przyczyny takiego stanu rzeczy mogą być różne. Najczęstsze z nich to odstąpienie założycieli od zamiaru zawiązania spółki, brak wszystkich wymaganych prawem dokumentów, o których mówią przepisy w artykule 167 kodeksu spółek handlowych. Regulacja ta stanowi bowiem, że do zgłoszenia spółki należy dołączyć:

  1. Umowę spółki
  2. Oświadczenie wszystkich członków zarządu czy wkłady na pokrycie kapitału zakładowego zostały przez wszystkich wspólników wniesione.
  3. Jeżeli o powołaniu członków organów spółki nie stanowi akt notarialny zawierający umowę spółki dowód ich ustanowienia z składu osobowego.
  4.  zgłoszeniem należy złożyć podpisaną przez wszystkich członków zarządu listę wspólników z podaniem nazwiska i imienia lub firmy (nazwa) oraz liczby i wartości nominalnej udziałów każdego z nich.
  5. Po zgłoszeniu spółki oraz zmian składu osobowego zarządu dołączyć należy złożony wobec sądu albo poświadczone notarialnie wzory podpisów członków zarządu.

W przypadku, gdy spółka nie powstała z powodu odstąpienia niektórych założycieli, wówczas ponoszą oni odpowiedzialność w stosunku do pozostałych założycieli.

Jeżeli spółka nie została zarejestrowana z powodu bezczynności powołanego zarządu, który zgodnie z przepisem artykułu 164 kodeksu spółek handlowych jako jedyny ma obowiązek zgłoszenia spółki z o. o. do rejestru, po spełnieniu wymaganych przepisami kodeksu spółek handlowych warunków, pozostaje to w związku z unormowaniem artykułu 169 kodeksu spółek handlowych mówiącym , że umowa spółki ulega rozwiązaniu jeżeli nie została zgłoszona do zarejestrowania w ciągu sześciu miesięcy od daty jej zawarcia lub jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania spółki stało się prawomocne. W takiej sytuacji za niedojście spółki do skutku odpowiedzialność wobec założycieli ciąży na zarządzie.

Odpowiedzialność za niedojście spółki z o. o. do skutku ma charakter odszkodowawczy. Wspólnikom zainteresowanym dojściem spółki z o. o. do skutku przysługują roszczenia, których podstawa prawna może mieć charakter kontraktowy lub deliktowy. Wspólnikom, którzy wnieśli wkłady na poczet przyszłego kapitału zakładowego przysługują roszczenia o ich zwrot. Mogą się także ubiegać o zwrot utraconego zysku. Odszkodowanie obejmuje również poniesione szkody majątkowe (ponad wniesiony wkład ), czyli koszty związane z tworzeniem spółki z o. o. tj. koszty przygotowań do negocjacji, udziału w nich różnego typu analiz, przygotowanie business planu, ewentualnie utraconych korzyści.

Powyższe roszczenia mogłyby wynikać z umowy spółki z o. o. , gdyby zawierała ona stosowane zastrzeżenia o wzajemnych zobowiązaniach wspólników do momentu zarejestrowania spółki.

Źródła regulacji prawnej do zakładania spółek z o.o.

5/5 - (2 votes)

Problematyka zakładania spółki z o. o. została uregulowana głównie w kodeksie spółek handlowych – Ustawa z dnia 15 września 2000r.  (Dz. U.   z dnia 8 listopada 2000r. Nr 94, poz. 1037).

Do źródeł regulacji prawnej odnoszącej się do zakładania spółki z o. o. zaliczyć należy cały szereg przepisów szczegółowych zawierających modyfikacje i uzupełnienia instytucji kodeksowych.

Do takich przepisów należą:

  • Ø Kodeks cywilny z 23 kwietnia 1964r.

(Dz. U. Nr 16 poz. 93 z  późn. zm.);

  • Ø Kodeks postępowania cywilnego z 17 listopada 1964r.

(Dz. U. Nr 43 poz. 296 z  późn. zm.);

  • Ø Przepisy wprowadzające kodeks cywilny ustawa z 23 kwietnia 1964r.

(Dz. U. Nr 16, poz. 94 z  późn zm.);

  • Ø Ustawa Prawo o działalności gospodarczej
  • Ø Ustawa o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne z 25 czerwca 1992r.

(Dz. U. Nr 56, poz. 274);

  • Ø Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z 16 kwietnia 1993r.

(Dz. U. Nr 74, poz. 211);

  • Ø Ustawa o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych z 24 maja 1989r.  (Dz. U. Nr 33, poz. 175)[1].
  • Ø Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym z dnia

Zakładanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) w Polsce reguluje szereg przepisów prawnych, które obejmują zarówno kwestie ogólne, jak i specyficzne zasady dotyczące działalności spółek. Poniżej przedstawiono główne źródła regulacji prawnych dotyczących zakładania spółek z o.o.

Podstawowym aktem prawnym, który reguluje zasady zakładania spółek z o.o., jest Kodeks spółek handlowych (KSH), który stanowi integralną część polskiego prawa cywilnego. Kodeks ten reguluje szerokie aspekty dotyczące działalności spółek, w tym spółek z o.o. W szczególności odnosi się do takich kwestii jak:

  • Zasady tworzenia spółki – w tym wymagania dotyczące umowy spółki, która musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Określa również minimalny kapitał zakładowy, który wynosi 5 000 zł.
  • Zakładanie spółki – opisuje procedury związane z założeniem spółki z o.o., w tym kwestie związane z rejestracją w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), który stanowi oficjalny rejestr podmiotów gospodarczych.
  • Prawa i obowiązki wspólników – w tym zasady dotyczące wniesienia wkładów, podziału zysków oraz odpowiedzialności za zobowiązania spółki.

Drugim ważnym aktem prawnym, który dotyczy zakładania spółek z o.o., jest Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym. Rejestr ten jest centralnym rejestrem, w którym rejestruje się wszystkie spółki z o.o. w Polsce. Ustawa ta reguluje kwestie formalne związane z rejestracją spółek, w tym:

  • Wymogi dotyczące składania wniosków rejestracyjnych – jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o wpis spółki do KRS, w tym umowę spółki oraz inne wymagane dokumenty.
  • Rejestracja w systemie – procedury, które należy przejść, aby spółka mogła rozpocząć działalność.

Trzecim źródłem regulacji prawnej jest Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT), która dotyczy opodatkowania spółek z o.o. W ramach tej ustawy określono m.in. zasady dotyczące:

  • Opodatkowania dochodów spółki – spółka z o.o. jest podatnikiem CIT i zobowiązana jest do płacenia podatku dochodowego od osiąganych zysków.
  • Obowiązki sprawozdawcze – spółki z o.o. muszą składać roczne zeznania podatkowe oraz inne dokumenty sprawozdawcze.

Inne przepisy regulujące działalność spółek z o.o. mogą obejmować różne aspekty działalności gospodarczej, takie jak Ustawa o ochronie danych osobowych (dotycząca m.in. przetwarzania danych osobowych pracowników i kontrahentów) oraz przepisy o rachunkowości (określające zasady prowadzenia księgowości przez spółki).

Ponadto, spółki z o.o. mogą podlegać także przepisom dotyczącym ochrony konkurencji, rejestracji znaków towarowych oraz innych regulacji specyficznych dla branży, w której dana spółka prowadzi działalność.

Warto również zwrócić uwagę na Regulacje dotyczące e-spółek, które umożliwiają zakładanie spółek z o.o. online, bez konieczności wizyty u notariusza, za pośrednictwem portalu S24, co zostało uregulowane w przepisach wykonawczych.

Wszystkie te przepisy tworzą kompleksową ramę prawną, która pozwala na założenie spółki z o.o. w Polsce, gwarantując zarówno odpowiednią ochronę interesów wspólników, jak i prawidłowe funkcjonowanie samej spółki w obrocie gospodarczym.

[1] A. Kowalska, Proces zakładania spółki z o.o., Kraków 1999r. s.28,29

Przenoszenie praw z weksla

5/5 - (2 votes)

Przenoszenie uprawnień wynikających z weksla na inne osoby w istotny sposób wpływa na duże znaczenie tego dokumentu w obrocie gospodarczym. Dzięki temu bowiem weksel nabiera charakteru papieru wartościowego o obiegowym charakterze, spełniającego w ograniczonym zakresie surogat pieniądza.

Przeniesienie uprawnień z weksla wynikających na inną osobę nosi nazwę indosu (od wł, in dosso — na grzbiecie). Polega ono bowiem na zamieszczeniu na odwrotnej stronie weksla (zwanego grzbietem) lub w razie braku miejsca — na przedłużku odpowiedniego oświadczenia przez dotychczasowego posiadacza o odstąpieniu weksla i na wręczeniu dokumentu nowemu posiadaczowi. Indos może być pełny lub niezupełny. Pełny indos może brzmieć: „Ustępujemy na zlecenie…” i powinien być zaopatrzony podpisem dotychczasowego posiadacza weksla oraz podawać miejsce i datę jego sporządzenia. Indos niezupełny, zwany także indosem in blanco ogranicza się do złożenia podpisu na wekslu przez jego dotychczasowego posiadacza. Wówczas następny posiadacz dokumentu może uzupełnić indos o ustąpieniu weksla na jego zlecenie (uczynić indos zupełnym), a przy ustąpieniu weksla na rzecz innej osoby zamieścić kolejny indos in blanco lub zupełny. Może także ustąpić weksel z indosem in blanco innej osobie bez składania swego podpisu na wekslu, jeżeli nabywca się na to zgodzi.

Uwzględniając solidarną odpowiedzialność indosanta, przenoszenie praw z weks­la może być wykorzystane w formie poręki, która nie jest uzewnętrzniana. Poręka na wekslu może bowiem być traktowana przez następnych nabywców weksla jako rezultat niepełnego zaufania dotyczącego solidności płatniczej dłużnika. Jeżeli zatem wierzyciel żąda poręki, a będący wystawcą weksla dłużnik nie chciałby jej ujawniać, to może on wskazać jako remitenta poręczyciela, który niezwłocznie indosuje weksel na rzecz faktycznego wierzyciela, przejmując w ten sposób solidarną odpowiedzial­ność za terminowe uregulowanie zobowiązania. Jest to forma ukrytej poręki.

Przy indosie współdziałają dwie strony, tj. odstępujący weksel, zwany indosantem (wł. indossante) lub żyrantem (wł. girante) będący dotychczasowym prawnym posiadaczem dokumentu oraz jego nabywca, zwany indosatariuszem.

Rola indosu nie ogranicza się jednak jedynie do przeniesienia praw z weksla na inną osobę. Stanowi on bowiem jednocześnie potwierdzenie wobec indosatariusza i jego dalszych następców gwarancji za przyjęcie i zapłatę weksla. Indosant odpowia­da zatem solidarnie z innymi poprzednio podpisanymi na wekslu w razie odmowy zapłaty należności przez głównego dłużnika. Jednak nie tylko wystawca, ale także indosant może ograniczyć prawo dalszego przenoszenia weksla, zamieszczając na przykład formułę: „Ustępuję firmie (panu)…. ale nie na jej (nie na jego) zlecenie”, lub dopisując na indosie słowa „bez zobowiązania”, ..bez obliga” itp, Wówczas indosant — w razie dalszego przenoszenia praw z weksla – zwolniony jest od odpowiedzialno­ści w trybie rygoru wekslowego. Wyklucza także swoją odpowiedzialność wekslową osoba, która nabyła weksel na podstawie indosu in blanco i przekazała go następnej osobie bez składania własnego podpisu.

Istotne znaczenie przy nabywaniu praw wekslowych ma sprawdzenie czy za­chowana została ciągłość podpisów związanych z indosami, która stanowi tzw. legitymację formalną upoważniającą do stwierdzenia, iż osoba prezentująca weksel nabyła to prawnie. Ciągłości tej nie naruszy fakt, jeżeli sfałszowano jeden z poprzed­nich podpisów. Legitymacja prawna jest niezbędna do dochodzenia przez posiadacza weksla jego zapłaty. Dłużnik bowiem ma obowiązek sprawdzić przed dokonaniem zapłaty, czy zachowana została ciągłość podpisów tj. czy osoba weksel przedstawiają­ca jest jego prawnym posiadaczem. Jeżeli ciągłości indosów brak, główny dłużnik może odmówić zapłaty weksla, przekazując należność do depozytu sądowego. Sąd zaś rozstrzyga, kto jest uprawniony do podjęcia sumy wekslowej. Brak legitymacji formalnej nie powoduje jednak utraty praw wekslowych, jeżeli dokument taki został uzyskany w drodze spadku lub darowizny.

Indos dotyczący przeniesienia praw z weksla wynikających na inną osobę można określić mianem własnościowego. Niekiedy jednak w praktyce występują indosy oznaczające realizację niektórych tylko uprawnień wekslowych bez zmiany właś­ciciela. Do tej kategorii należy indos pełnomocniczy oraz zastawniczy.

Indos pełnomocniczy, zwany również indosem zastępczym, upoważnia jedynie do wykonywania określonych praw w imieniu indosanta, którego własnością weksel pozostaje nadal. Indos nabiera charakteru zastępczego, jeżeli zawiera odpowiednią wzmiankę (np. „ustępujemy do inkasa”, „waluta do inkasa”). Indos taki stosowany jest najczęściej, jeżeli właściciel weksla składa go do inkasa bankowi, który wówczas może przedstawić weksel do zapłaty we właściwym terminie, zainkasować należność, a w razie odmowy zapłaty dokonać protestu weksla i przeprowadzić egzekucję należności, którą przekazuje wierzycielowi. Indosatariusz, który dysponuje wekslem na podstawie indosu pełnomocniczego, może go indosować dalej ale przekazując jedynie uprawnienia, jakie sam posiada.

Należy dodać, że indosatariusz pełnomocniczy ustępując weksel na rzecz innej osoby (np. bank krajowy korzysta z pośrednictwa banku zagranicznego przy inkasie weksla klientowskiego płatnego w innym kraju) nie odpowiada wekslowo. Może natomiast ponosić odpowiedzialność wobec klienta zlecającego inkaso za ewentualne straty powstałe wskutek zaniedbań popełnionych przy tej czynności (np. w razie nieterminowego przesłania weksla do zapłaty, co spowodowało utratę praw weks­lowych).

Indos zastawniczy łączy się z przekazaniem weksla indosatariuszowi w formie zastawu w celu zabezpieczenia realizacji występujących wobec niego zobowiązań. W treści takiego indosu uwzględnia się odpowiednią wzmiankę (np. „waluta w zastaw”). Taki indos uprawnia posiadacza do wykonywania wszystkich praw z weksla wynikających, a zwłaszcza do inkasa jego kwoty w dacie płatności w celu zaspokojenia swoich roszczeń.

Wymienić należy także indos zwrotny, występujący wówczas, kiedy dana osoba, która występowała jako indosant, przejmuje ponownie dokument. Indos taki Występuje także wtedy, gdy weksel trafia przed terminem płatności do rąk wystawcy lub akceptanta. Mogą oni weksle dalej indosować, jeżeli jego termin płatności nie nastąpił.