{"id":225,"date":"2023-10-20T19:17:41","date_gmt":"2023-10-20T17:17:41","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/zarzadzanie\/?p=225"},"modified":"2023-10-20T19:17:41","modified_gmt":"2023-10-20T17:17:41","slug":"ksztaltowanie-placy-zasadniczej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/zarzadzanie\/ksztaltowanie-placy-zasadniczej\/","title":{"rendered":"Kszta\u0142towanie p\u0142acy zasadniczej"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (1 vote) <\/div>\n <\/div>\n

Aby wynagrodzenia pracownik\u00f3w motywowa\u0142y ich do efektywnej pracy b\u0105d\u017a okre\u015blonych zachowa\u0144, konieczne jest ich w\u0142a\u015bciwe kszta\u0142towanie. Nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 rodzaj realizowanej pracy, to jest jej stopie\u0144 trudno\u015bci, z\u0142o\u017cono\u015bci, odpowiedzialno\u015bci i warunk\u00f3w, w jakich jest wykonywana. Niekt\u00f3rzy autorzy dodaj \u0105 tu r\u00f3wnie\u017c potrzebne kwalifikacje i umiej\u0119tno\u015bci (por. Jasi\u0144ski, 1998; Kostera, 2000). Do zasad kszta\u0142towania wynagrodze\u0144 zaliczy\u0107 nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zasad\u0119 p\u0142acenia wed\u0142ug kryteri\u00f3w rynkowych. Bierze si\u0119 tu pod uwag\u0119 warto\u015b\u0107 pracy na rynku (kt\u00f3r\u0105 kszta\u0142tuje relacja mi\u0119dzy popytem a poda\u017c\u0105 na dana prac\u0119). Wyznaczniki p\u0142acy zasadniczej pokazuje Rys. 2.2.<\/p>\n

Rys. 2.2. Wyznaczniki p\u0142acy zasadniczej<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: opracowanie w\u0142asne<\/p>\n

Aby wi\u0119c zapewni\u0107 zwi\u0105zek p\u0142acy zasadniczej z prac\u0105 niezb\u0119dne jest przeprowadzenie warto\u015bciowania pracy (Jasi\u0144ski, 1988). Warto\u015bciowanie pracy jest procesem analizy i oceny tre\u015bci pracy w celu ustalenia jej miejsca w hierarchii r\u00f3\u017cnych prac dla potrzeb wynagrodzenia (Martyniak, 1992).<\/p>\n

Wiele jest modeli warto\u015bciowania pracy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nawi\u0105zuje do schematu Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Pracy, zwanego te\u017c schematem genewskim. Najcz\u0119\u015bciej spotykany podzia\u0142 to podzia\u0142 na metody sumaryczne i analityczne (por. Pocztowski, 1998; Gick, Tarczy\u0144ska, 1999). Metody sumaryczne polegaj\u0105 na rozpatrywaniu stanowiska, jako ca\u0142o\u015bci. Drugie natomiast s\u0105 badaniem wielu szczeg\u00f3\u0142owych aspekt\u00f3w. W\u015br\u00f3d metod sumarycznych mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107: rangowanie stanowisk, por\u00f3wnywanie parami, klasyfikacj \u0119 stanowisk oraz tworzenie struktur benchmarkowych. Pokazuj\u0105 to poni\u017csze tabele.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Jak wi\u0119c wida\u0107 z Tab. 2.3. firma mo\u017ce sobie wybra\u0107 metod\u0119 warto\u015bciowania stanowiska pracy. Wa\u017cne jest tu tylko, by obra\u0107 jasne kryteria zrozumia\u0142e dla zainteresowanych.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d metod analitycznych wyr\u00f3\u017cniamy metod\u0119 por\u00f3wnywania kryteri\u00f3w i metod\u0119 analityczno – punktow\u0105. Przedstawia to Tab. 2.4.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Jedn\u0105 z metod analityczno-punktowych jest metoda: UMEWAP-87 i jej zweryfikowana wersja UMEWAP-95.<\/p>\n

R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy metod\u0105 UMEWAP-95 a UMEWAP-87 polegaj\u0105 najog\u00f3lniej na:<\/p>\n

    \n
  1. ograniczeniu liczby punkt\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych kryteriach elementarnych,<\/li>\n
  2. zrezygnowaniu z kryterium \u201eobci\u0105\u017cenie psychiczne z tytu\u0142u niskiego presti\u017cu pracy”,<\/li>\n
  3. zmianie definicji okre\u015blaj\u0105cych wymagania pracy w niekt\u00f3rych kluczach analitycznych, u\u0142atwiaj\u0105cych bardziej obiektywn\u0105 wycen\u0119 stanowisk pracy.<\/li>\n<\/ol>\n

    Metoda UMEWAP – 87 to \u201eUniwersalna Metoda Warto\u015bciowania pracy\u201d. Zosta\u0142a wprowadzona w 1987 roku przez ministra pracy, p\u0142ac i spraw socjalnych. Sama koncepcja zosta\u0142a zaczerpni\u0119ta z gospodarki rynkowej, natomiast zawarcie w niej element\u00f3w gospodarki socjalistycznej spowodowa\u0142o przeciwny efekt do zamierzonego: uniformizacj \u0119 i hamowanie post\u0119pu. Metoda ta promowa\u0142a niew\u0142a\u015bciwe rozumienie warto\u015bci pracy – \u201enie decydowa\u0142 o niej wk\u0142ad stanowiska w efekty przedsi\u0119biorstwa, lecz g\u0142\u00f3wnie znoszenie uci\u0105\u017cliwo\u015bci. Pracownicy nadal nie mieli motywacji do zdobywania nowych umiej\u0119tno\u015bci, podejmowania wi\u0119kszej odpowiedzialno\u015bci, a przyznawano im ekwiwalenty za uci\u0105\u017cliwo\u015b\u0107 i trudne warunki pracy\u201d( Gick, Tarczy\u0144ska, 1998, s. 102). Schemat metody UMEWAP-87 przedstawia Tab.<\/p>\n

    Schemat metody UMEWAP-95 przedstawiono w Tab. 2.6.<\/p>\n

    \"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: Zdzis\u0142aw Jasi\u0144ski, Motywowanie w przedsi\u0119biorstwie, Warszawa 1988., s. 34.<\/p>\n

    Przedstawione w Tab. 2.5. i 2.6. metody warto\u015bciowania pracy maj\u0105 charakter uniwersalny i aktualnie raczej rzadko wykorzystuje si\u0119 je w wersji oryginalnej. Jest rzecz\u0105 niemo\u017cliw\u0105 skonstruowanie jednolitej metody, kt\u00f3ra by\u0142aby r\u00f3wnie u\u017cyteczna dla huty, fabryki mebli czy mleczarni (Martyniak, 1992) . Konieczne wi\u0119c staje si\u0119 korzystanie z metod odpowiednio dostosowanych do specyfiki przedsi\u0119biorstw.<\/p>\n

    Do\u015bwiadczenia praktyczne dowodz\u0105, \u017ce metody UMEWAP-87 i UMEWAP-95 przed zastosowaniem by\u0142y zmieniane. Zmiany te dotyczy\u0142y g\u0142\u00f3wnie (Koperty\u0144ska, 1995):<\/p>\n

      \n
    1. eliminacji kryteri\u00f3w, kt\u00f3re w warunkach danej firmy nie maj \u0105 istotnego znaczenia i za co w konsekwencji nie nale\u017cy p\u0142aci\u0107. Mog\u0105 to by\u0107 na przyk\u0142ad nast\u0119puj\u0105ce kryteria: obci\u0105\u017cenie psychiczne z tytu\u0142u niskiego presti\u017cu pracy, monotonia, monotypia, zr\u0119czno\u015b\u0107,<\/li>\n
    2. wprowadzenia w miejsce wyeliminowanych kryteri\u00f3w innych istotnych z punktu widzenia motywacyjnego kszta\u0142towanie poziomu wynagrodze\u0144,<\/li>\n
    3. zmiany udzia\u0142u procentowego kryteri\u00f3w i zmniejszenia b\u0105d\u017a zwi\u0119kszenia wagi dla danego kryterium,<\/li>\n
    4. \u0142\u0105czenia niekt\u00f3rych kryteri\u00f3w, np. wykszta\u0142cenie zawodowe i do\u015bwiadczenie zawodowe w kryterium kwalifikacje zawodowe wymagane na stanowisku pracy.<\/li>\n<\/ol>\n

      Zmiany o kt\u00f3rych mowa wy\u017cej, winny doprowadzi\u0107 do dostosowania kryteri\u00f3w wyceny pracy do specyfiki firmy. W konsekwencji chodzi o to, aby dokonana na podstawie wybranych kryteri\u00f3w wycena pracy zapewni\u0142a odpowiednie relacje p\u0142acowe w firmie i tym samym jej motywacyjny charakter.<\/p>\n

      Ponadto w aktualnych warunkach wyst\u0119puje du\u017ce zapotrzebowanie na metody wypracowane dla potrzeb danej firmy, uwzgl\u0119dniaj\u0105ce jej uwarunkowania i charakter. Tryb prac nad wypracowaniem takiej metody obejmuje (Koperty\u0144ska, 1996):<\/p>\n

        \n
      1. okre\u015blenie kryteri\u00f3w warto\u015bciowania pracy,<\/li>\n
      2. ustalenie wag (udzia\u0142\u00f3w procentowych) dla wybranych stanowisk pracy,<\/li>\n
      3. opracowanie zasad przyznawania punkt\u00f3w,<\/li>\n
      4. weryfikacj\u0119 metody na podstawie wybranych stanowisk pracy .<\/li>\n<\/ol>\n

        Okre\u015blenie kryteri\u00f3w warto\u015bciowania pracy jak r\u00f3wnie\u017c ustalenie wag dla tych kryteri\u00f3w ma istotne znaczenie z punktu widzenia kwalifikacji zawodowych i nadanie mu du\u017cej wagi, a tym samym wysokie op\u0142acanie prac wysokokwalifikowanych b\u0119dzie motywowa\u0142o pracownik\u00f3w do podejmowania takich prac, jak r\u00f3wnie\u017c podnoszenia poziomu kwalifikacji. Z kolei nadanie wysokiej rangi kryterium ci\u0119\u017cko\u015bci pracy i wysokie nagradzanie prac ci\u0119\u017ckich, motywowa\u0107 b\u0119dzie do ich podejmowania.<\/p>\n

        Do grupy kryteri\u00f3w, kt\u00f3re niemal powszechnie stosowane s\u0105 przy wycenie pracy w praktyce firm, nale\u017c\u0105:<\/p>\n

          \n
        1. kwalifikacje zawodowe wymagane na stanowisku,<\/li>\n
        2. r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 prac, rob\u00f3t realizowanych na stanowisku<\/li>\n
        3. odpowiedzialno\u015b\u0107 za kierowanie i koordynacj\u0119<\/li>\n
        4. odpowiedzialno\u015b\u0107 za decyzje,<\/li>\n
        5. odpowiedzialno\u015b\u0107 za kontakty zewn\u0119trzne,<\/li>\n
        6. odpowiedzialno\u015b\u0107 za kontakty wewn\u0119trzne,<\/li>\n
        7. odpowiedzialno\u015b\u0107 za skutki pracy,<\/li>\n
        8. wysi\u0142ek umys\u0142owy oraz pomys\u0142owo\u015b\u0107 i innowacyjno\u015b\u0107 wymagana na stanowisku.<\/li>\n
        9. wysi\u0142ek fizyczny,<\/li>\n
        10. uci\u0105\u017cliwo\u015b\u0107 warunk\u00f3w pracy.<\/li>\n<\/ol>\n

          W przyj\u0119tym do warto\u015bciowania kryterium kwalifikacji uwzgl\u0119dnia si\u0119:<\/p>\n