{"id":38,"date":"2014-06-13T14:32:41","date_gmt":"2014-06-13T12:32:41","guid":{"rendered":"http:\/\/ubezpieczenia.pracemgr.com.pl\/?p=38"},"modified":"2014-06-13T14:32:41","modified_gmt":"2014-06-13T12:32:41","slug":"systemy-emerytalne-do-1998-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/systemy-emerytalne-do-1998-roku\/","title":{"rendered":"Systemy emerytalne do 1998 roku"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (1 vote) <\/div>\n <\/div>\n

Od zarania dziej\u00f3w cz\u0142owiek stara\u0142 si\u0119 nale\u017a\u0107 rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re pozwoli\u0142oby mu godnie \u017cy\u0107 w okresie staro\u015bci, a wi\u0119c wtedy, gdy malej\u0105 jego zdolno\u015bci i aktywno\u015bci. Jest to naturalne d\u0105\u017cenie i jedna z podstawowych potrzeb ludzkich. Podstawow\u0105 ochron\u0119 na staro\u015b\u0107 dawa\u0142y spo\u0142eczno\u015bci: rodzinne, s\u0105siedzkie czy zawo-dowe. Staro\u015b\u0107 mog\u0142a jednak oznacza\u0107 tak\u017ce eliminacj\u0119 jednostki ze spo\u0142eczno\u015bci, jak to bywa\u0142o w Skandynawii jeszcze w XVIII wieku.[1]<\/a>Pierwszy pa\u0144stwowy system ubezpieczenia na staro\u015b\u0107 pojawi\u0142 si\u0119 w Niemczech w 1889 r. (reformy Bismarcka). Cz\u0119sto jest on podawany jako pocz\u0105tek historii tego typu ubezpiecze\u0144, ale mia\u0142 niewielkie znaczenie praktyczne, wysoki bowiem wiek emerytalny (70 lat) rzadko by\u0142 osi\u0105gany przez pracownik\u00f3w najemnych. Anglia wprowadzi\u0142a system ubezpiecze\u0144 na staro\u015b\u0107 w 1908 roku, a kolejnym pa\u0144stwem by\u0142a Francja (1910 rok). Dopiero po pierwszej wojnie \u015bwiatowej nast\u0105pi\u0142 w Europie szybszy rozw\u00f3j system\u00f3w ubezpiecze\u0144, w kt\u00f3rych pocz\u0105tkowo uczestniczy\u0142o niewielu pracuj\u0105cych (czasami byli to tylko pracownicy pa\u0144stwowi). Systemy te oparte by\u0142y na solidaryzmie pokoleniowym, gdzie sk\u0142adki pracuj\u0105cych pokrywa\u0142y bie\u017c\u0105ce wyp\u0142aty \u015bwiadcze\u0144 dla emeryt\u00f3w (repartycja). Poniewa\u017c prac\u0119 wtedy rozpoczynano w do\u015b\u0107 m\u0142odym wieku, a wiek emerytalny by\u0142 stosunkowo wysoki (w por\u00f3wnaniu do przeci\u0119tnej d\u0142ugo\u015bci \u017cycia), wyp\u0142aty emerytalne stanowi\u0142y niewielkie obci\u0105\u017cenie.[2]<\/a><\/p>\n

R\u00f3wnolegle z systemami repartycyjnymi funkcjonowa\u0142y us\u0142ugi polegaj\u0105ce na wykupie i wyp\u0142acaniu renty do\u017cywotniej. Istnia\u0142a te\u017c forma stopniowego oszcz\u0119dzania bie\u017c\u0105cych dochod\u00f3w na wykup takiej renty (mo\u017cna upatrywa\u0107 si\u0119 w niej zacz\u0105tk\u00f3w obecnych funduszy emerytalnych). Oszcz\u0119dno\u015bci powierzano instytucjom finansowym, kt\u00f3re gospodarowa\u0142y nimi, lokuj\u0105c je w r\u00f3\u017cne przedsi\u0119wzi\u0119cia gospodarcze i papiery warto\u015bciowe. Powa\u017cnym wrogiem jednak dla tego typu system\u00f3w zabezpiecze\u0144 okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 kryzys gospodarczy, a zw\u0142aszcza wielki kryzys okresu mi\u0119dzywojennego, dewaluuj\u0105cy lokowane oszcz\u0119dno\u015bci. Najbardziej pewnym systemem zabezpiecze\u0144 emerytalnych okaza\u0142 si\u0119 system oparty na repartycji zbieranej sk\u0142adki obs\u0142ugiwany przez organy pa\u0144stwowe, kt\u00f3ry po drugiej wojnie \u015bwiatowej obj\u0105\u0142 najwi\u0119kszy odsetek pracuj\u0105cych (idealnym jego przyk\u0142adem by\u0142 brytyjski plan Beveridge\u2019a z 1942 roku).[3]<\/a><\/p>\n

W Polsce po drugiej wojnie \u015bwiatowej ubezpieczenia emerytalne by\u0142y bardzo niejednolite. Urz\u0119dnicy pa\u0144stwowi, pracownicy samorz\u0105dowi, kolejarze, pocztowcy i bankowcy mieli w\u0142asne systemy. W okresie PRL fundusz ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych praktycznie w\u0142\u0105czono do bud\u017cetu pa\u0144stwa. \u015awiadczenia by\u0142y oderwane od sk\u0142adek. Od tego czasu zatrudnieni nie wypracowali swojej emerytury, lecz za przyk\u0142adn\u0105 prac\u0119 otrzymywali odpowiednie \u015bwiadczenia. Wkr\u00f3tce zlikwidowano podatki od ludno\u015bci,\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 co sprawi\u0142o \u017ce system emerytalny wkr\u00f3tce zosta\u0142 wykorzystany do redystrybucji dochod\u00f3w. Zaowocowa\u0142o to tym, \u017ce osoby wi\u0119cej zarabiaj\u0105ce p\u0142acili nieproporcjonalnie wi\u0119cej za swe \u015bwiadczenia, finansuj\u0105c niewsp\u00f3\u0142mierne do sk\u0142adek \u015bwiadczenia dla biedniejszych.[4]<\/a><\/p>\n

—<\/p>\n

[1]<\/a> B. Hadyniak, J. Monkiewicz, Fundusze Emerytalne. II Filar, Poltext, Warszawa 1999, s.11<\/p>\n

[2]<\/a> B. Hadyniak, J. Monkiewicz, Fundusze op. cit., s.11-12<\/p>\n

[3]<\/a> B. Hadyniak, J. Monkiewicz, Fundusze op. cit., s. 13.<\/p>\n

[4]<\/a> T. Liszcz, Ubezpieczenia spo\u0142eczne i zaopatrzenie spo\u0142eczne w Polsce, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Krak\u00f3w-Lublin 1997, s. 9.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od zarania dziej\u00f3w cz\u0142owiek stara\u0142 si\u0119 nale\u017a\u0107 rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re pozwoli\u0142oby mu godnie \u017cy\u0107 w okresie staro\u015bci, a wi\u0119c wtedy, gdy malej\u0105 jego zdolno\u015bci i aktywno\u015bci. Jest to naturalne d\u0105\u017cenie i jedna z podstawowych potrzeb ludzkich. Podstawow\u0105 ochron\u0119 na staro\u015b\u0107 dawa\u0142y spo\u0142eczno\u015bci: rodzinne, s\u0105siedzkie czy zawo-dowe. Staro\u015b\u0107 mog\u0142a jednak oznacza\u0107 tak\u017ce eliminacj\u0119 jednostki ze spo\u0142eczno\u015bci, jak … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[80],"class_list":["post-38","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prac-mgr","tag-systemy-emerytalne-do-1998-roku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}