{"id":139,"date":"2019-04-28T17:17:29","date_gmt":"2019-04-28T15:17:29","guid":{"rendered":"http:\/\/ubezpieczenia.pracemgr.com.pl\/?p=139"},"modified":"2021-11-24T16:36:48","modified_gmt":"2021-11-24T15:36:48","slug":"system-ubezpieczen-spolecznych-sytuacja-przed-reforma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/system-ubezpieczen-spolecznych-sytuacja-przed-reforma\/","title":{"rendered":"System ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych \u2013 sytuacja przed reform\u0105"},"content":{"rendered":"\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-top\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;139&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;top&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;1&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;5&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;5&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;G\u0142osuj na ten post&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;5\\\/5 - (1 vote)&quot;,&quot;size&quot;:&quot;24&quot;,&quot;title&quot;:&quot;System ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych \u2013 sytuacja przed reform\u0105&quot;,&quot;width&quot;:&quot;142.5&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;{score}\\\/{best} - ({count} {votes})&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 142.5px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 19.2px;\">\n            5\/5 - (1 vote)    <\/div>\n    <\/div>\n<h2>pierwszy rozdzia\u0142 pracy mgr<\/h2>\n<p>Wszystkie spo\u0142ecze\u0144stwa, aby zapewni\u0107 sobie istnienie i \u0142ad spo\u0142eczny, musz\u0105 zadba\u0107 o zabezpieczenie bytu swoich cz\u0142onk\u00f3w. Jest to jedno z podstawowych praw rozwoju spo\u0142ecze\u0144stw. Ubezpieczenie spo\u0142eczne jest rodzajem przymusowego, wzajemnego ubezpieczenia osobowego, kt\u00f3rego podstawow\u0105 cech\u0105 jest jego cel spo\u0142eczny. \u201e Nie jest z istoty swej obliczone na zysk, a na realizacj\u0119 celu spo\u0142ecznego, jakim\u00a0 jest zapewnienie niezb\u0119dnych \u015bwiadcze\u0144 w wypadkach, w kt\u00f3rych cz\u0142owiek nie jest w stanie zapewni\u0107 sobie, nie ze swej winy, \u015brodk\u00f3w utrzymania\u201d.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n<p>Obowi\u0105zek ubezpieczenia jest zwi\u0105zany z wykonywaniem pracy, lub prowadzeniem okre\u015blonej dzia\u0142alno\u015bci. \u201eObowi\u0105zek ubezpieczenia spo\u0142ecznego pracownik\u00f3w spoczywa na pracodawcy (zak\u0142adzie pracy) i powstaje z dniem nawi\u0105zania stosunku pracy, a wygasa z dniem ustania stosunku pracy.\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n<p>Zak\u0142ad pracy op\u0142aca sk\u0142adki na ubezpieczenie ze \u015brodk\u00f3w w\u0142asnych. W wypadku ubezpieczenia niepracowniczego, obowi\u0105zek ubezpieczenia zaczyna si\u0119 z momentem rozpocz\u0119cia dzia\u0142alno\u015bci. G\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em dochodu funduszu ubezpieczeniowego jest sk\u0142adka, ale cz\u0119sto te\u017c maj\u0105 miejsce dotacje z bud\u017cetu. Ubezpieczenia prowadzone s\u0105 przez odr\u0119bne instytucje publiczne pod nadzorem pa\u0144stwa, lub przez wyspecjalizowany organ administracji pa\u0144stwowej. Uprawnienia z nich wynikaj\u0105ce maj\u0105 charakter roszczeniowy i mog\u0105 one by\u0107 dochodzone drog\u0105 s\u0105dow\u0105.<\/p>\n<p>Pierwszy system zabezpieczenia spo\u0142ecznego powsta\u0142 w Niemczech<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">3<\/a>.<\/p>\n<p>Opiera\u0142 si\u0119 o wcze\u015bniejsze urz\u0105dzenia socjalne i wynika\u0142 z \u00f3wczesnej wewn\u0119trznej sytuacji politycznej kraju. Kanclerz\u00a0 Bismarck musia\u0142 pozyska\u0107 nieprzychylny mu \u015bwiat robotniczy. Wybra\u0142 drog\u0119 reform \u0142agodz\u0105cych n\u0119dze robotnik\u00f3w. Narz\u0119dziem mia\u0142y by\u0107 ubezpieczenia, kt\u00f3re ratowa\u0142y robotnik\u00f3w, kiedy w wyniku wypadk\u00f3w pozostawali oni, wraz z rodzina, bez \u015brodk\u00f3w do \u017cycia. Pozwoli\u0142o mu to z\u0142agodzi\u0107 napi\u0119cia spo\u0142eczne i roz\u0142adowa\u0107 narastaj\u0105ce konflikty i by\u0142y dobrym \u015brodkiem przeciwko opozycji. Za przyk\u0142adem Niemiec posz\u0142y niekt\u00f3re kraje europejskie m.in. Anglia i Szwecja.<\/p>\n<p>Du\u017ce zmiany w systemie ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych zasz\u0142y w okresie mi\u0119dzywojennym. W wielu krajach wprowadzono przymusowe ubezpieczenia emerytalne i na wypadek inwalidztwa. W tym okresie powsta\u0142y te\u017c pierwsze pr\u00f3by budowy systemu ubezpiecze\u0144 w krajach pozaeuropejskich takich jak Chile, Argentyna, czy Brazylia.<\/p>\n<p>W Polsce rozw\u00f3j ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych nast\u0105pi\u0142 po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 roku. Wprowadzono system oparty na przymusie i powszechno\u015bci obj\u0119cia wszystkich pracownik\u00f3w. Rol\u0119 jednostek administracyjnych spe\u0142nia\u0142y kasy chorych. Jednolity system zosta\u0142 wprowadzony na terenie ca\u0142ego kraju do ko\u0144ca 1922 roku.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">1<\/a> W 1933 roku powo\u0142ano\u00a0 Zak\u0142ad Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych, kt\u00f3ry zarz\u0105dza\u0142 pi\u0119cioma funduszami (emerytalnym robotnik\u00f3w, emerytalnym pracownik\u00f3w umys\u0142owych, od wypadk\u00f3w i chor\u00f3b zawodowych, na wypadek braku pracy pracownik\u00f3w umys\u0142owych i na wypadek choroby i macierzy\u0144stwa) po\u0142\u0105czonymi administracyjnie, ale wyodr\u0119bnionymi finansowo. Wszystko kierowane by\u0142o przez rz\u0105d. W Polsce stworzony zosta\u0142 system, kt\u00f3ry nie ust\u0119powa\u0142 innym krajom.<\/p>\n<p>W czasie wojny organizacja ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych przesz\u0142a pod nadz\u00f3r niemiecki, a \u015bwiadczenia przyznawane by\u0142y w zale\u017cno\u015bci od narodowo\u015bci. Utrzymanie polskiej administracji ubezpieczenia\u00a0 pomaga\u0142o w przetrwaniu w warunkach okupacji.<\/p>\n<p>Po wojnie obj\u0119ci ubezpieczeniem byli tylko ludzie pracuj\u0105cy w miastach. Jednak ju\u017c w Manife\u015bcie Lipcowym zapowiadano szybk\u0105 odbudow\u0119 i rozbudow\u0119 ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych. W 1945 roku zniesiono op\u0142acanie sk\u0142adek przez pracownik\u00f3w, obci\u0105\u017caj\u0105c nimi w ca\u0142o\u015bci pracodawc\u0119. W 1950 roku, na wiele lat wprowadzono zasad\u0119 finansowania ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych ze \u015brodk\u00f3w bud\u017cetu pa\u0144stwa. W 1960 roku powo\u0142ano ponownie Zak\u0142ad Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych, by\u0142 on podporz\u0105dkowany Prezesowi Rady Ministr\u00f3w. W 1968 roku utworzono Fundusz Emerytalny, na kt\u00f3ry wp\u0142ywa\u0142o 2\/3 sk\u0142adki p\u0142aconej przez zak\u0142ad pracy, oraz sk\u0142adka p\u0142acona przez pracownik\u00f3w. Z tego funduszu finansowane by\u0142y wydatki na emerytury, renty i dodatki do nich. Inne \u015bwiadczenia ubezpieczeniowe finansowane by\u0142y z bud\u017cetu pa\u0144stwa, do kt\u00f3rego wp\u0142ywa\u0142a 1\/3 sk\u0142adki ubezpieczeniowej.<\/p>\n<p>W latach 1966 \u2013 1976 istnia\u0142 Fundusz Ubezpieczenia Spo\u0142ecznego Niekt\u00f3rych Grup Ludno\u015bci, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 wp\u0142ywy i wydatki ludno\u015bci pracuj\u0105cej na rachunek w\u0142asny. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do Funduszu Emerytalnego i bud\u017cetu pa\u0144stwa. Od 1987 roku istnia\u0142 tylko jeden fundusz, kt\u00f3ry obejmowa\u0142\u00a0 pozarolnicze grupy ludno\u015bci, obs\u0142uguj\u0105cy wszystkie rodzaje \u015bwiadcze\u0144. Dla rolnik\u00f3w\u00a0 indywidualnych\u00a0 utworzono\u00a0 Fundusz\u00a0\u00a0 Ubezpieczenia\u00a0\u00a0 Spo\u0142ecznego Rolnik\u00f3w Indywidualnych.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">1<\/a> Oba te fundusze tworzy\u0142y tzw. fundusze celowe, scentralizowane i niezale\u017cne od bud\u017cetu. Ich wydatki i dochody nie stanowi\u0142y dochod\u00f3w i wydatk\u00f3w bud\u017cetu. Zarz\u0105dzane by\u0142y przez Zak\u0142ad Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych.<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">2<\/a> Z bud\u017cetu pa\u0144stwa finansowane by\u0142y tylko \u015bwiadczenia kr\u00f3tkoterminowe.<\/p>\n<p>Wypadki polityczne w 1970 roku, spowodowa\u0142y generaln\u0105 podwy\u017ck\u0119 cen i obni\u017cenie stopy \u017cyciowej ludno\u015bci. Wywo\u0142a\u0142o to natychmiastow\u0105 potrzeb\u0119 zabezpieczenia warunk\u00f3w \u017cycia ludno\u015bci o najni\u017cszych dochodach. Zmiany cen wywo\u0142a\u0142a konieczno\u015b\u0107 podwy\u017cki \u015bwiadcze\u0144 d\u0142ugoterminowych, kt\u00f3re obj\u0119\u0142y trzy czwarte emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w. Zak\u0142ad Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych przeszed\u0142 pod nadz\u00f3r Ministra Pracy, P\u0142acy i Spraw Socjalnych. Zwi\u0119kszono i dostosowano liczb\u0119 oddzia\u0142\u00f3w ZUS do zwi\u0119kszonej liczby wojew\u00f3dztw.<\/p>\n<p>W latach osiemdziesi\u0105tych przed polityk\u0105 spo\u0142eczn\u0105 stan\u0119\u0142y trudne problemy, kt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142em powstania by\u0142a sytuacja gospodarcza i nowe zjawiska w \u017cyciu spo\u0142ecznym i politycznym. Kryzys gospodarczy spowodowa\u0142 spadek dochodu narodowego i nale\u017ca\u0142o nie dopu\u015bci\u0107 do obni\u017cenia poziomu \u017cycia ludno\u015bci. \u201eW 1983 r. wesz\u0142y w \u017cycie nowe przepisy emerytalno \u2013 rentowe dla wszystkich grup ludno\u015bci, kt\u00f3re zawieraj\u0105, po raz pierwszy w historii polskiego systemu ubezpieczenia spo\u0142ecznego, zapisy o automatycznej indeksacji \u015bwiadcze\u0144 wraz ze wzrostem p\u0142ac.\u201d<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">3<\/a><\/p>\n<p>System ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych opiera\u0142 si\u0119 na trzech g\u0142\u00f3wnych zasadach: przymusu, powszechno\u015bci i wzajemno\u015bci. Zasada przymusu to inaczej zasada obowi\u0105zkowego ubezpieczenia. Pozwala ona na lepsze roz\u0142o\u017cenie ryzyka i na potanienie koszt\u00f3w ubezpieczenia, poprzez wzmacnianie i poszerzanie jego podstawy. Umo\u017cliwia\u00a0 te\u017c udzia\u0142 w ubezpieczeniu s\u0142abszych partner\u00f3w. G\u0142\u00f3wnym powodem przymusu jest ch\u0119\u0107 unikni\u0119cia autoselekcji grupy ludzi, kt\u00f3ra ma by\u0107 obj\u0119ta ubezpieczeniem, czyli zg\u0142aszania si\u0119 os\u00f3b s\u0142abych fizycznie, chorych i starych, a unikanie p\u0142acenia sk\u0142adek przez osoby m\u0142ode i zdrowe, a z drugiej strony chodzi o to, aby instytucje ubezpieczeniowe nie mog\u0142y unika\u0107 przyjmowania os\u00f3b starych i chorych, a przyjmowa\u0107 jedynie tzw. ryzyko dobre.<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">1<\/a> Obowi\u0105zek ubezpieczenia spowodowa\u0142, \u017ce pracodawcy musieli uwzgl\u0119dnia\u0107 przy zarobkach nie tylko tera\u017aniejsze, ale i przysz\u0142e potrzeby. Sk\u0142adka by\u0142a trwa\u0142ym sk\u0142adnikiem p\u0142acy roboczej i przez to wyp\u0142acane \u015bwiadczenie nie by\u0142y darowiznami, tylko przedmiotem nabytego prawa przys\u0142uguj\u0105cego z racji p\u0142acenia sk\u0142adek.<\/p>\n<p>Zasada powszechno\u015bci m\u00f3wi o obj\u0119ciu wszystkimi rodzajami ubezpieczenia wszystkich cz\u0142onk\u00f3w danej spo\u0142eczno\u015bci. Zasada wzajemno\u015bci czyli stosunek prawny \u0142\u0105cz\u0105cy ubezpieczyciela z ubezpieczaj\u0105cym, kt\u00f3ry zobowi\u0105zuje ubezpieczyciela do wyp\u0142acenia odszkodowania w razie wyst\u0105pienie okre\u015blonego zdarzenia losowego, a ubezpieczaj\u0105cego do p\u0142acenia sk\u0142adek. Ponoszony ci\u0119\u017car sk\u0142adek, pozostaje w prostym stosunku do oczekiwanego pokrycia przysz\u0142ej potrzeby, dlatego te\u017c im wi\u0119cej spodziewa si\u0119 jednostka, tym wi\u0119kszy musi ponie\u015b\u0107 ci\u0119\u017car.<\/p>\n<p>Przedmiotami ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych s\u0105 g\u0142\u00f3wnie \u015bwiadczenia kr\u00f3tkookresowe i d\u0142ugookresowe. Pierwsze, razem ze \u015bwiadczeniami jednorazowymi nosz\u0105 nazw\u0119 zasi\u0142k\u00f3w. W ich sk\u0142ad wchodz\u0105 m. in: zasi\u0142ek chorobowy, wyr\u00f3wnawczy, macierzy\u0144ski, opieku\u0144czy, porodowy, pogrzebowy i \u015bwiadczenie rehabilitacyjne. Drugi rodzaj to \u015bwiadczenia emerytalno \u2013 rentowe. Prawo do emerytury wi\u0105\u017ce si\u0119 z zaprzestaniem aktywno\u015bci zawodowej, nie wyklucza jednak wszelkiego zatrudnienia. D\u0142ugoterminowy charakter emerytur wy\u0142\u0105cza ograniczenie okresu ich wyp\u0142aty. \u201eG\u0142\u00f3wna przes\u0142anka powstania uprawnie\u0144 do emerytury by\u0142a formu\u0142owana u nas dawniej jako wym\u00f3g przebycia w ubezpieczeniu okre\u015blonej liczby tygodni czy miesi\u0119cy sk\u0142adkowych i podobnie jest ona ujmowana nadal w ustawodawstwie wielu kraj\u00f3w\u201d.<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">2<\/a><\/p>\n<p>Wymaganym wiekiem emerytalnym dla m\u0119\u017cczyzn jest 65 lat, a dla kobiet 60 lat. Obni\u017cenie wieku emerytalnego dla kobiet jest motywowane nie tylko wzgl\u0119dami socjalnymi, ale tak\u017ce wcze\u015bniejszym spadkiem wydajno\u015bci pracy wskutek wieku ni\u017c u m\u0119\u017cczyzn, mimo d\u0142u\u017cszej przeci\u0119tnej \u017cycia.<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">3<\/a><\/p>\n<p>Wymagany sta\u017c pracy wynosi\u0142\u00a0 odpowiednio 25 lat dla m\u0119\u017cczyzn i 20 lat dla kobiet. Jednak wyst\u0119puje tu wiele odst\u0119pstw np. dla inwalid\u00f3w i pracownik\u00f3w zatrudnionych w szczeg\u00f3lnych warunkach, lub w szczeg\u00f3lnym charakterze. Ka\u017cdy rok pracy ponad wyznaczone 20 lat (dla m\u0119\u017cczyzn), podnosi wymiar pe\u0142nej emerytury przy najni\u017cszym wymaganym okresie zatrudnienia o 5%.<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">1<\/a> O wcze\u015bniejsze emerytury mogli si\u0119 ubiega\u0107 pracownicy, kt\u00f3rzy podlegali grupowym lub indywidualnym zwolnieniom z pracy z przyczyn ekonomicznych lub w zwi\u0105zku ze zmianami organizacyjnymi, produkcyjnymi albo technologicznymi, nie musieli wtedy spe\u0142nia\u0107 wymaga\u0144 wiekowych.<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">2<\/a><\/p>\n<p>Wymiar emerytury mo\u017ce si\u0119 opiera\u0107 na jednej z dw\u00f3ch zasad: wed\u0142ug potrzeb, poj\u0119tych jako powszechne zapewnienie godziwego minimum, albo wed\u0142ug pracy ocenianej przez pryzmat pobieranych poprzednio zarobk\u00f3w. W pierwszym przypadku wymiar ten jest jednolity, poniewa\u017c podstawowe potrzeby, z za\u0142o\u017cenia, u wszystkich emeryt\u00f3w kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 podobnie. Jest to system narzucany przez tward\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 w warunkach kryzysowych. W drugim przypadku przyj\u0119to, \u017ce emerytura powinna gwarantowa\u0107 poziom \u017cycia odpowiadaj\u0105cy osi\u0105gni\u0119temu przez emeryta w okresie zatrudnienia. System ten zak\u0142ada niejednolit\u0105 wysoko\u015b\u0107 emerytur, lecz jednolit\u0105 relacje ich wymiaru w stosunku\u00a0 do zarobk\u00f3w pobieranych w okresie poprzedzaj\u0105cym przej\u015bcie na emerytur\u0119.<\/p>\n<p>Na wysoko\u015b\u0107 emerytury sk\u0142ada\u0142y si\u0119 trzy cz\u0119\u015bci: 24% kwoty bazowej, czyli \u015bredniej p\u0142acy, 1,3% indywidualnie obliczonej podstawy wymiaru za ka\u017cdy przepracowany rok i 0,7% indywidualnie obliczonej podstawy wymiaru za ka\u017cdy \u201erok niesk\u0142adkowy\u201d, czyli np. studia, wojsko lub urlop macierzy\u0144ski. Do ustalenia podstawy wymiaru przechodz\u0105cy na emerytur\u0119 wybiera\u0142 doch\u00f3d z kolejnych 10 lat kalendarzowych w ci\u0105gu 20 ostatnich lat przed przej\u015bciem na emerytur\u0119. Obowi\u0105zuj\u0105cy system by\u0142 typu repartycyjnego, tzn. sk\u0142adki wp\u0142acane przez osoby pracuj\u0105ce by\u0142y na bie\u017c\u0105co wyp\u0142acane obecnym emerytom. By\u0142 on szczeg\u00f3lnie czu\u0142y na zmiany demograficzne. W starzej\u0105cym si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwie ro\u015bnie liczba emeryt\u00f3w, a maleje liczba pracuj\u0105cych i p\u0142ac\u0105cych sk\u0142adki. Nie by\u0142 odporny na wzrost bezrobocia. Bywa\u0142 tak\u017ce cz\u0119sto kart\u0105 przetargow\u0105 gier politycznych.<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">3<\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> W. Muszalski, <em>Ubezpieczenia spo\u0142eczne, zarys og\u00f3lny cz. 1<\/em>. Zak\u0142ad Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych, Warszawa 1984, s. 11.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> P. Kondracki, <em>System zaopatrzenia emerytalno \u2013 rentowego<\/em>, Oficyna Wydawnicza O\u015brodka Post\u0119pu Organizacyjnego, Bydgoszcz 1994, s. 7.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">3<\/a> I. J\u0119drasik \u2013 Jankowska, <em>Ubezpieczenia Spo\u0142eczne (chorobowe, rentowe i emerytalne<\/em>), Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1987, s. 10.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">1<\/a> W. Muszalski, <em>Ubezpieczenia spo\u0142eczne<\/em>&#8230;, s. 35<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">1<\/a> A. Wiktorow, <em>System ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych w Polsce \u2013 jednolito\u015b\u0107 i zr\u00f3\u017cnicowanie<\/em>, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa 1990r, s. 15.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">2<\/a> I. J\u0119drasik \u2013 Jankowska, <em>Ubezpieczenia<\/em>&#8230;, s. 45.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">3<\/a>A. Wiktorow, <em>System<\/em>&#8230;, s. 12<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">1<\/a> I. J\u0119drasik \u2013 Jankowska, <em>Ubezpieczenia<\/em>&#8230;, s. 28.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">2<\/a> W. Szubert, <em>Ubezpieczenie spo\u0142eczne, zarys systemu<\/em>, Pa\u0144stwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1987r., s.163<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">3<\/a> W. Muszalski, <em>Ubezpieczenia spo\u0142eczne<\/em>&#8230;, s. 123<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">1<\/a> Tam\u017ce, s. 124.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">2<\/a> P. Kondracki, <em>Systemy zaopatrzenia<\/em>&#8230;, s. 32.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">3<\/a> <em>Reforma sytemu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych w Polsce<\/em>. Materia\u0142 dla agent\u00f3w ubezpieczeniowych Commercial Union \u2013 Towarzystwa Ubezpiecze\u0144 na \u017bycie S.A., Warszawa 1999r, s. 9.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>pierwszy rozdzia\u0142 pracy mgr Wszystkie spo\u0142ecze\u0144stwa, aby zapewni\u0107 sobie istnienie i \u0142ad spo\u0142eczny, musz\u0105 zadba\u0107 o zabezpieczenie bytu swoich cz\u0142onk\u00f3w. Jest to jedno z podstawowych praw rozwoju spo\u0142ecze\u0144stw. Ubezpieczenie spo\u0142eczne jest rodzajem przymusowego, wzajemnego ubezpieczenia osobowego, kt\u00f3rego podstawow\u0105 cech\u0105 jest jego cel spo\u0142eczny. \u201e Nie jest z istoty swej obliczone na zysk, a na realizacj\u0119 &#8230; <a title=\"System ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych \u2013 sytuacja przed reform\u0105\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/system-ubezpieczen-spolecznych-sytuacja-przed-reforma\/\" aria-label=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o System ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych \u2013 sytuacja przed reform\u0105\">Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[44,79],"class_list":["post-139","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prac-mgr","tag-pierwszy-rozdzial-pracy-mgr","tag-system-ubezpieczen-spolecznych-sytuacja-przed-reforma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=139"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":261,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/139\/revisions\/261"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/ubezpieczenia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}