{"id":191,"date":"2020-05-21T15:48:22","date_gmt":"2020-05-21T13:48:22","guid":{"rendered":"http:\/\/pracemgr.com.pl\/turystyka\/?p=191"},"modified":"2020-05-21T15:48:22","modified_gmt":"2020-05-21T13:48:22","slug":"atrakcje-turystyczne-gor-swietokrzyskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/turystyka\/atrakcje-turystyczne-gor-swietokrzyskich\/","title":{"rendered":"Atrakcje turystyczne G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (2 votes) <\/div>\n <\/div>\n

Osobliwo\u015bci przyrodnicze<\/h2>\n

D\u0105b Bartek<\/h3>\n

Tradycja utrzymuje, \u017ce osi\u0105gn\u0105\u0142 on wiek ok. 1200 lat. Jego \u015brednica na wysoko\u015bci 130 m. nad ziemi\u0105 (tzw. pier\u015bcie\u0144 drzewa) wynosi 271 cm a obw\u00f3d 890 cm (mierzony przy powierzchni ziemi wynosi on 1340 cm), wysoko\u015b\u0107 27 m., a rozpi\u0119to\u015b\u0107 konar\u00f3w prawie 40 m. Liczne legendy m\u00f3wi\u0105, \u017ce pod Bartkiem odpoczywa\u0142 Boles\u0142aw Krzywousty, Kazimierz Wielki, Jan III Sobieski.<\/p>\n

Rysunek 1 D\u0105b Bartek.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX w. zabezpieczono jego wn\u0119trze betonowymi plombami, kt\u00f3re wymieniono podczas gruntownej konserwacji w 1973 r. na zespojone \u017cywicami trociny. W\u00f3wczas za\u0142o\u017cono tak\u017ce sztuczne nawadnianie.<\/p>\n

W dniu 3 VI 1991 r. uderzy\u0142 w Bartka piorun. Uszkadzaj\u0105c jeden z konar\u00f3w i zrywaj\u0105c dwa pasy kory spowodowa\u0142 on tak\u017ce zapalenie si\u0119 materia\u0142\u00f3w w\u0142o\u017conych do wn\u0119trza drzewa. Z tego te\u017c powodu zosta\u0142y one usuni\u0119te ze \u015brodka d\u0119bu, a konary wzmocnione drewnianymi podporami. Bartek jest chroniony prawnie jako pomnik przyrody. Tak\u0105 sam\u0105 ochron\u0105 obj\u0119to znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 obok niego alej\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 z oko\u0142o 50 lip, klon\u00f3w, jesion\u00f3w i 300-letniego modrzewia.<\/p>\n

Go\u0142oborza<\/h3>\n

Kamienne usypiska – go\u0142e od boru obszary – miejscowa ludno\u015b\u0107 nazwa\u0142a go\u0142oborzami. Termin ten zosta\u0142 przyj\u0119ty przez literatur\u0119 naukow\u0105, tak\u017ce do okre\u015blania rumowisk skalnych wyst\u0119puj\u0105cych ponad g\u00f3rn\u0105 granic\u0105 lasu (np. \u015anie\u017cka). Go\u0142oborza odcinaj\u0105ce si\u0119 jasn\u0105 plam\u0105 w\u015br\u00f3d ciemnej zieleni lasu, wygl\u0105daj\u0105c\u0105 jak \u0142ysina, da\u0142y nazwy najwy\u017cej wypi\u0119trzonym pasmom (\u0141ysog\u00f3ry) a tak\u017ce dw\u00f3m jego najwy\u017cszym wierzcho\u0142kom (\u0141ysica, \u0141ysiec-\u0141ysa G\u00f3ra). Miejscowa ludno\u015b\u0107 tworzy\u0142a na temat powstania go\u0142oborzy liczne legendy. Jedna z nich powiada, \u017ce kiedy\u015b na szczycie \u0141ysicy sta\u0142 zamek dw\u00f3ch si\u00f3str. Zazdro\u015b\u0107 jednej z nich o przyby\u0142ego rycerza mia\u0142a spowodowa\u0107 otrucie drugiej, w czym przeszkodzi\u0142a opatrzno\u015b\u0107. Pioruny bowiem rozbi\u0142y zamek, pod kt\u00f3rego rumowiskiem zgin\u0119\u0142a wraz z go\u015bciem planuj\u0105ca zbrodni\u0119. Ocala\u0142a ksi\u0119\u017cniczka Agata, op\u0142akuj\u0105c ich \u015bmier\u0107, zostawi\u0142a \u015blady \u0142ez na kamiennych blokach rumowiska skalnego. P\u0142acz by\u0142 tak du\u017cy, \u017ce \u0142zy po dzie\u0144 dzisiejszy zasilaj\u0105 \u017ar\u00f3de\u0142ko \u015bw. Franciszka, powoduj\u0105c lecznicze dzia\u0142anie jego wody. Inna wersja podaje, \u017ce kamienne bloki to nic innego jak sto\u0142ki czarownic, z kt\u00f3rych korzystaj\u0105 w czasie odbywaj\u0105cych si\u0119 na \u0141ysicy sejm\u00f3w zwanych sabatami (g\u0142\u00f3wny zjazd odbywa si\u0119 corocznie w noc \u015bwi\u0119toja\u0144sk\u0105 23\/24 czerwiec).<\/p>\n

Go\u0142oborze w G\u00f3rach \u015awi\u0119tokrzyskich<\/h3>\n

Rysunek 2 Go\u0142oborze w G\u00f3rach \u015awi\u0119tokrzyskich.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Z kolei naukowcy uwa\u017caj\u0105, \u017ce go\u0142oborza powsta\u0142y w innym ni\u017c obecnie klimacie. Zbudowane s\u0105 z twardych blok\u00f3w skalnych – piaskowc\u00f3w kambryjskich zwanych kwarcytami \u0142ysog\u00f3rskimi. Jako jednolite ska\u0142y powsta\u0142y ok. 500 milion\u00f3w lat temu. Zosta\u0142y wyniesione (hercy\u0144skie ruchy g\u00f3rotw\u00f3rcze), za\u015b w czasie ostatnich zlodowace\u0144 wskutek mechanicznego wietrzenia i p\u0119kania ska\u0142, utworzy\u0142y one licz\u0105c\u0105 kilkana\u015bcie metr\u00f3w grubo\u015bci warstw\u0119 rumowa skalnego. Warto nadmieni\u0107, \u017ce go\u0142oborza s\u0105 najstarszymi naturalnymi wychodniami ska\u0142 w G\u00f3rach \u015awi\u0119tokrzyskich.<\/p>\n

Go\u0142oborze na \u0141ysicy<\/p>\n

Rysunek 3 Go\u0142oborze na \u0141ysicy.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Go\u0142oborza zajmuj\u0105 w \u015awi\u0119tokrzyskim Parku Narodowym powierzchni\u0119 ok. 70 ha. G\u0142\u0119boko\u015b\u0107 go\u0142oborzy na p\u00f3\u0142nocnym stoku \u0141ysej G\u00f3ry waha si\u0119 mniej wi\u0119cej od 6 m. u podn\u00f3\u017ca g\u00f3ry do 3,5 m. przy szczycie.<\/p>\n

Jaskinia Piek\u0142o<\/h3>\n

Jest ona usytuowana w p\u0142n.- zach. zboczu G\u00f3ry \u017bakowej (352 m.). Posiada korytarze d\u0142ugo\u015bci 37 m. Nazw\u0119, notowan\u0105 ju\u017c w XVIII w., nada\u0142a jej miejscowa ludno\u015b\u0107. Nie wiedz\u0105c jak tworz\u0105 si\u0119 podziemne pustki, wi\u0105za\u0142a ich powstanie z dzia\u0142aniem si\u0142 nieczystych. Wed\u0142ug poda\u0144 korytarzami mia\u0142y wydobywa\u0107 si\u0119 z „podziemnego piek\u0142a” na \u015bwiat diab\u0142y, aby czyni\u0107 z\u0142o. \u015awiat\u0142o wpadaj\u0105ce przez skalne okno i dwa oko\u0142o 4-metrowe kominy, pozwala nam zwiedzi\u0107 jaskini\u0119 bez latarki. Nale\u017cy tylko uwa\u017ca\u0107 na trzymetrowej g\u0142\u0119boko\u015bci szyb wybity przez g\u00f3rnik\u00f3w poszukuj\u0105cych tu rud o\u0142owiu.<\/p>\n

Jaskinia Raj<\/h3>\n

Chroniona od 1968 roku w rezerwacie przyrody nieo\u017cywionej. Rezerwat sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci: poros\u0142ej lasem powierzchni o obszarze 7,7 ha oraz podziemnych korytarzy o d\u0142. 240 m.<\/p>\n

Rysunek 4 Jaskinia Raj.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jaskinia o rozwini\u0119ciu poziomym wykszta\u0142ci\u0142a si\u0119 wzd\u0142u\u017c tektonicznych sp\u0119ka\u0144 wapieni dewo\u0144skich, z kt\u00f3rych zbudowane jest wzg\u00f3rze Malik (270 m.). Najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 przyrodnicz\u0105 stanowi bogata szata naciekowa. Tworz\u0105 j\u0105 stalaktyty, stalagmity, kolumny naciekowe, draperie, misy i b\u0119d\u0105ce rzadko\u015bci\u0105 w \u015bwiecie pizoidy. Ponadto du\u017c\u0105 warto\u015b\u0107 naukow\u0105 maj\u0105 stanowiska archeologiczne. Znaleziono tu m. in. szcz\u0105tki mamuta, nied\u017awiedzia jaskiniowego oraz narz\u0119dzia wykonane z krzemienia i ko\u015bci przez zamieszkuj\u0105cego ok. 50 – 40 tys. lat temu jaskini\u0119 cz\u0142owieka neandertalskiego.<\/p>\n

W latach 1966 – 1972 wykonano prace, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 zwiedzi\u0107 jaskini\u0119 bez \u017cadnych problem\u00f3w technicznych. Z procesami geologicznymi, kt\u00f3re kszta\u0142towa\u0142y obecny wygl\u0105d zapozna nas przewodnik. Podziemna cz\u0119\u015b\u0107 rezerwatu podlega \u015bcis\u0142ej ochronie. Ruch w niej jest ograniczony, w zwi\u0105zku z czym obowi\u0105zuje wcze\u015bniejsza rezerwacja bilet\u00f3w. Grupy zorganizowane mog\u0105 dokona\u0107 rezerwacji w biurach podr\u00f3\u017cy, natomiast tury\u015bci indywidualni – osobi\u015bcie lub telefonicznie w kasie jaskini.<\/p>\n

Rysunek 5 Jaskinia Raj.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Rezerwat przyrody nieo\u017cywionej „G\u00f3ra Zelejowa”<\/h3>\n

Rezerwat ten powsta\u0142 w 1954 r. i obejmuje grzbiet G\u00f3ry Zelejowej o powierzchni 67 ha. Jego zadaniem jest ochrona i zachowanie wychodni ska\u0142 wapieni dewo\u0144skich, kt\u00f3re tworz\u0105 tu na odcinku oko\u0142o 1 km gra\u0144 g\u00f3rsk\u0105. Rezerwat ten posiada najlepiej wykszta\u0142cone w kraju formy wsp\u00f3\u0142czesnego krasu powierzchniowego. Masyw przecinaj\u0105 dwa wyrobiska dawnych marmuro\u0142om\u00f3w, w kt\u00f3rych wydobywano najpi\u0119kniejszy w G\u00f3rach \u015awi\u0119tokrzyskich gatunek marmuru zwany r\u00f3\u017cank\u0105 zelejowsk\u0105. W \u015bcianach kamienio\u0142omu wida\u0107 \u017cy\u0142y bia\u0142ego i r\u00f3\u017cowego kalcytu. Sam grzbiet stanowi doskona\u0142y punkt widokowy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Osobliwo\u015bci przyrodnicze D\u0105b Bartek Tradycja utrzymuje, \u017ce osi\u0105gn\u0105\u0142 on wiek ok. 1200 lat. Jego \u015brednica na wysoko\u015bci 130 m. nad ziemi\u0105 (tzw. pier\u015bcie\u0144 drzewa) wynosi 271 cm a obw\u00f3d 890 cm (mierzony przy powierzchni ziemi wynosi on 1340 cm), wysoko\u015b\u0107 27 m., a rozpi\u0119to\u015b\u0107 konar\u00f3w prawie 40 m. Liczne legendy m\u00f3wi\u0105, \u017ce pod Bartkiem odpoczywa\u0142 … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[6,48,57],"class_list":["post-191","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne-prace-z-turystyki","tag-atrakcje-turystyczne-gor-swietokrzyskich","tag-praca-dyplomowa","tag-rezerwat-przyrody-nieozywionej-gora-zelejowa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/turystyka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/turystyka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/turystyka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/turystyka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/turystyka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=191"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/turystyka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/turystyka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/turystyka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/turystyka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}