{"id":15,"date":"2013-01-25T16:20:25","date_gmt":"2013-01-25T15:20:25","guid":{"rendered":"http:\/\/pracemgr.com.pl\/turystyka\/?p=15"},"modified":"2013-01-25T16:20:25","modified_gmt":"2013-01-25T15:20:25","slug":"turystyka-w-gospodarce-lokalnej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/turystyka\/turystyka-w-gospodarce-lokalnej\/","title":{"rendered":"Turystyka w gospodarce lokalnej"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (2 votes) <\/div>\n <\/div>\n

Przez ca\u0142e lata turystyka w systemie funkcjonowania pa\u0144stwa postrzegana by\u0142a g\u0142\u00f3wnie jako dziedzina \u017cycia spo\u0142ecznego i element szeroko pojmowanych zjawisk kulturowych. Obecnie do\u015bwiadczenia wielu kraj\u00f3w dowodz\u0105 jednak, \u017ce turystyka mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c sektorem gospodarki narodowej. Dla niekt\u00f3rych region\u00f3w i kraj\u00f3w mo\u017ce ona by\u0107 jednym z cel\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej oraz jednym ze \u015brodk\u00f3w o\u017cywienia gospodarki. Nale\u017cy tu pami\u0119ta\u0107, i\u017c turystyka jako sektor gospodarki narodowej pomimo przestrzennego zr\u00f3\u017cnicowania aktywno\u015bci, sprz\u0119\u017cona jest z niemal wszystkimi jej dzia\u0142ami. Potwierdzaj\u0105 to mi\u0119dzy innymi rozliczne funkcje bezpo\u015bredniej i po\u015bredniej gospodarki turystycznej (B. Lewicka, 1996).<\/p>\n

Gospodarcze i spo\u0142eczne konsekwencje rozwoju turystyki widoczne s\u0105 g\u0142\u00f3wnie w skali region\u00f3w i miejscowo\u015bci turystycznych, czyli upraszczaj\u0105c my\u015bl, w skali gospodarki lokalnej. Dla jej funkcjonowania ogromne znaczenie mia\u0142a restytucja samorz\u0105du lokalnego w Polsce, stanowi\u0105ca jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych, dokonanych dot\u0105d zmian ustrojowych. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce turystyka jest t\u0105 dziedzin\u0105 gospodarki, w kt\u00f3rej mechanizmy i prawa rz\u0105dz\u0105ce wolnym rynkiem zadzia\u0142a\u0142y najszybciej, kt\u00f3ra szybko uleg\u0142a przekszta\u0142ceniom i coraz cz\u0119\u015bciej ma sw\u00f3j udzia\u0142 w prze\u0142amywaniu recesji, zar\u00f3wno w gospodarce regionalnej jak i narodowej, kt\u00f3ra ostatecznie w znacz\u0105cy spos\u00f3b wspomaga i wr\u0119cz stymuluje wzrost gospodarczy kraju (J. B\u0142o\u0144ski, 1996).<\/p>\n

Szacuje si\u0119, \u017ce spo\u015br\u00f3d 2160 jednostek samorz\u0105dowych – miast – gmin i gmin wiejskich oko\u0142o 250 jednostek identyfikuje si\u0119 z gospodark\u0105 turystyczn\u0105 i okre\u015bla swoje funkcje jako: turystyczne, uzdrowiskowe, turystyczno-rolnicze, lub te\u017c wyra\u017ca zainteresowanie rozwojem wsp\u00f3\u0142pracy transgranicznej w zakresie ruchu osobowego. Blisko 200 sta\u0142ych i celowych zwi\u0105zk\u00f3w gmin zawar\u0142o w statutach porozumie\u0144 potrzeb\u0119 rozwijania wsp\u00f3\u0142pracy turystycznej b\u0105d\u017a te\u017c w dziedzinach dla rozwoju turystyki znacz\u0105cych (J. Kasiura, 1997).<\/p>\n

Analiza obecnej sytuacji w kraju wymownie \u015bwiadczy o tym, \u017ce turystyka, stanowi\u0105c jeden z g\u0142\u00f3wnych kierunk\u00f3w specjalizacji gospodarki lokalnej (np. po\u0142udniowa Ma\u0142opolska, pas nadmorski), pe\u0142ni w zwi\u0105zku z tym funkcj\u0119 aktywizuj\u0105c\u0105 ca\u0142\u0105 gospodark\u0119 danego obszaru. Powstaj\u0105 nowe rodzaje us\u0142ug, np. hotelarskich, gastronomicznych, handlowych, transportowych, wypoczynkowo-rozrywkowych, a wraz z tym uruchamiane s\u0105 wybrane dziedziny produkcji przemys\u0142owej, s\u0142u\u017c\u0105ce turystom i spo\u0142eczno\u015bci lokalnej. Obserwuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c rozw\u00f3j dzia\u0142alno\u015bci inwestycyjnej, powstaj\u0105 nowe miejsca pracy, wzrastaj\u0105 dochody bud\u017cet\u00f3w lokalnych, przedsi\u0119biorstw zajmuj\u0105cych si\u0119 obs\u0142ug\u0105 ruchu turystycznego i ludno\u015bci. Pr\u00f3cz wymienionych zjawisk nast\u0119puj\u0105 tak\u017ce przeobra\u017cenia jako\u015bciowe i strukturalne w gospodarce lokalnej (W. W. Gaworecki, 1994).<\/p>\n

Co si\u0119 tyczy lokalnego rynku pracy, to mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce pod wp\u0142ywem rozwoju turystyki wyst\u0119puj\u0105 korzystne warunki jego r\u00f3wnowa\u017cenia, gdy\u017c sprzyja ona, jak wspomniano, powstawaniu nowych miejsc pracy. Nale\u017cy tu zaznaczy\u0107, i\u017c przemys\u0142 turystyczny jest pracoch\u0142onny, co oznacza, \u017ce jego wyniki zale\u017c\u0105 g\u0142\u00f3wnie od ludzi w nim pracuj\u0105cych, nie za\u015b od maszyn i technologii. Z tego te\u017c powodu zorganizowanie jednego miejsca pracy w turystyce kosztuje znacznie mniej ni\u017c w innych dziedzinach gospodarki, takich jak np. przemys\u0142 przetw\u00f3rczy czy elektroniczny. Przyk\u0142adowo, w Wielkiej Brytanii generalnie przyjmuje si\u0119, \u017ce koszt stworzenia miejsca pracy w turystyce w wyniku inwestycji wynosi jedynie oko\u0142o 2\/3 \u015bredniego kosztu tworzenia miejsca pracy t\u0105 drog\u0105 (R. Davidson, 1996).<\/p>\n

Sfera obs\u0142ugi ruchu turystycznego zg\u0142asza zapotrzebowanie na pracownik\u00f3w r\u00f3\u017cnych dziedzin i zawod\u00f3w, jak te\u017c o r\u00f3\u017cnym stopniu umiej\u0119tno\u015bci i poziomie kwalifikacji. Ich zatrudnienie mo\u017ce by\u0107 zwi\u0105zane z bezpo\u015bredni\u0105 gospodark\u0105 turystyczn\u0105, np. hotelarstwem, gastronomi\u0105 czy handlem, jak r\u00f3wnie\u017c z sektorami maj\u0105cymi po\u015bredni zwi\u0105zek z rozwojem turystyki, jak np. us\u0142ugi rzemie\u015blnicze, transport miejski, administracja czy bankowo\u015b\u0107. Warunki wzrostu zatrudnienia powstaj\u0105 tak\u017ce w przemy\u015ble turystycznym, wytwarzaj\u0105cym np. meble hotelowe, sprz\u0119t turystyczny i sportowy, wyroby pami\u0105tkarskie, artyku\u0142y spo\u017cywcze i inne, stanowi\u0105ce przedmiot popytu turystycznego (W. W. Gaworecki, 1994).<\/p>\n

Warto r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107 o roli turystyki w stabilizacji ludno\u015bci w miejscowo\u015bciach turystycznych. Obszary te, niejednokrotnie pozbawione rozwini\u0119tych funkcji pracy, s\u0105 terenem migracji ludno\u015bci. W takich warunkach turystyka, absorbuj\u0105c miejscowe nadwy\u017cki si\u0142y roboczej, zapobiega cz\u0119sto wyludnianiu si\u0119 tych miejscowo\u015bci, stanowi\u0105c \u017ar\u00f3d\u0142o dochod\u00f3w, tym samym stabilizacji ich mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Pozytywn\u0105 rol\u0119 turystyki w aktywizacji gospodarki lokalnej odnotowuje si\u0119 w procesie ekonomicznej urbanizacji wsi turystycznych, zwanych potocznie letniskami. Widoczne jest tam zjawisko sta\u0142ego zwi\u0119kszania si\u0119 liczby ludno\u015bci zatrudnionej w zawodach pozarolniczych w stosunku do ludno\u015bci wykonuj\u0105cej zaj\u0119cia rolnicze. Liczne przyk\u0142ady tego zjawiska szczeg\u00f3lnie wida\u0107 w p\u00f3\u0142nocnych i po\u0142udniowych regionach turystycznych Polski (W. W. Gaworecki, 1994).<\/p>\n

Og\u00f3lnie mo\u017cna stwierdzi\u0107, i\u017c rola turystyki w kszta\u0142towaniu poziomu i struktury zatrudnienia w gospodarce lokalnej jest znacz\u0105ca. Wzrost zatrudnienia w bezpo\u015bredniej gospodarce turystycznej ma swoje odzwierciedlenie w zwi\u0119kszonym popycie na prac\u0119 w po\u015bredniej gospodarce turystycznej. W konsekwencji powstaje wi\u0119c zjawisko komplementarno\u015bci zatrudnienia w sferze obs\u0142ugi ruchu turystycznego. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c doda\u0107, i\u017c turystyka stymuluje lepsze wykorzystanie lokalnych zasob\u00f3w pracy, mo\u017ce wydatnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na obni\u017cenie stopy bezrobocia, a wraz z tym stwarza ludno\u015bci miejscowej mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskiwania godziwych dochod\u00f3w.<\/p>\n

W strukturze czynnik\u00f3w aktywizacji gospodarki lokalnej, zw\u0142aszcza o funkcjach turystycznych, nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c podkre\u015bli\u0107 znaczenie drobnej wytw\u00f3rczo\u015bci. Drobna wytw\u00f3rczo\u015b\u0107 produkcyjno-us\u0142ugowa w wielu krajach pe\u0142ni bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w strukturach gospodarki lokalnej i narodowej. Nie jest do ko\u0144ca prawd\u0105, i\u017c wraz z post\u0119pem ekonomicznym drobna wytw\u00f3rczo\u015b\u0107 traci na swoim znaczeniu. Zmianie ulega tylko jej dzia\u0142anie i funkcja. Z racji swoich specyficznych cech ta forma dzia\u0142alno\u015bci mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c w warunkach polskich zasili\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a wzrostu poda\u017cy produktu turystycznego i tym samym stanowi\u0107 korzystny impuls rozwoju gospodarki lokalnej.<\/p>\n

Znaczenie drobnej wytw\u00f3rczo\u015bci w rozwoju przemys\u0142u turystycznego i w aktywizacji gospodarki lokalnej wynika z szeregu specyficznych w\u0142a\u015bciwo\u015bci tej sfery dzia\u0142ania. Przyk\u0142adowo mo\u017cna wymieni\u0107 niekt\u00f3re z nich (W. W. Gaworecki, 1994):<\/p>\n

1. Du\u017ca elastyczno\u015b\u0107 instalacji produkcyjno-us\u0142ugowych, stwarzaj\u0105ca mo\u017cliwo\u015b\u0107 szybkiej zmiany profilu produkcji i dostosowania go do zmieniaj\u0105cych si\u0119 potrzeb turyst\u00f3w i ludno\u015bci miejscowej, a tak\u017ce umo\u017cliwiaj\u0105ca efektywne wytwarzanie wyrob\u00f3w i us\u0142ug nietypowych w kr\u00f3tkich seriach, cz\u0119sto na indywidualne zam\u00f3wienie odbiorc\u00f3w, co istotnie wzbogaca ofert\u0119 towarow\u0105 i us\u0142ugow\u0105 miejscowego rynku.<\/p>\n

2. Drobna wytw\u00f3rczo\u015b\u0107 w rozmaitych jej zwi\u0105zkach organizacyjnych i uk\u0142adach w\u0142asno\u015bciowych mo\u017ce stanowi\u0107 znacz\u0105cy element infrastruktury kooperacyjnej bezpo\u015bredniej gospodarki turystycznej i sta\u0107 si\u0119 wa\u017cnym sk\u0142adnikiem sfery obs\u0142ugi ruchu turystycznego oraz czynnikiem poprawy jej efektywno\u015bci.<\/p>\n

3. Du\u017ce znaczenie ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 zagospodarowania przez drobn\u0105 wytw\u00f3rczo\u015b\u0107 nieczynnych lub nie w pe\u0142ni wykorzystywanych lokalnych sk\u0142adnik\u00f3w maj\u0105tku trwa\u0142ego, np. piekarni, masarni, wytw\u00f3rni w\u00f3d gazowych, zak\u0142ad\u00f3w rzemie\u015blniczych, a tak\u017ce miejscowych rezerw si\u0142y roboczej.<\/p>\n

4. Poza funkcjami gospodarczymi, drobna wytw\u00f3rczo\u015b\u0107 wype\u0142nia te\u017c zadania spo\u0142eczne, np. szkolenie i doskonalenie zawodowe miejscowej ludno\u015bci, tworzenie dla niej nowych miejsc pracy, kultywowanie r\u0119kodzie\u0142a ludowego i artystycznego, co podnosi atrakcyjno\u015b\u0107 turystyczn\u0105 miejscowo\u015bci, umo\u017cliwia produkcj\u0119 pami\u0105tek turystycznych itp.<\/p>\n

Przedstawione wy\u017cej w\u0142a\u015bciwo\u015bci drobnej wytw\u00f3rczo\u015bci daj\u0105 podstaw\u0119 do wniosku, by sektor ten sta\u0142 si\u0119 przedmiotem szczeg\u00f3lnego zainteresowania samorz\u0105dnych w\u0142adz lokalnych. Drobna wytw\u00f3rczo\u015b\u0107 bowiem wymaga odbudowy, zas\u0142uguje na wy\u017cszy presti\u017c, gdy\u017c mo\u017ce by\u0107 wa\u017cn\u0105 d\u017awigni\u0105 rozwoju gospodarki lokalnej oraz narz\u0119dziem usuwania wielu niedogodno\u015bci w \u017cyciu turyst\u00f3w i spo\u0142eczno\u015bci miejscowej.<\/p>\n

Rozwa\u017caj\u0105c wybrane zagadnienia turystyki w gospodarce lokalnej warto r\u00f3wnie\u017c podkre\u015bli\u0107 jej o\u017cywczy wp\u0142yw na dzia\u0142alno\u015b\u0107 inwestycyjn\u0105. Przeprowadzone badania po\u015bwi\u0119cone czynnikom rozwoju wsp\u00f3\u0142czesnej turystyki i jej miejscu w strukturze gospodarki narodowej wymownie \u015bwiadcz\u0105 o tym, \u017ce rozwijanie funkcji turystycznej w gospodarce lokalnej, bez wzgl\u0119du na wielko\u015b\u0107 miejscowo\u015bci, wymaga odpowiednich nak\u0142ad\u00f3w kapita\u0142owych. Efekty rzeczowe inwestycji turystycznych nobilituj\u0105 dan\u0105 miejscowo\u015b\u0107, wzbogacaj\u0105 jej maj\u0105tek trwa\u0142y, stymuluj\u0105 rozw\u00f3j spo\u0142eczno-gospodarczy, zmieniaj\u0105 te\u017c przestrzenne uk\u0142ady lokalnej gospodarki (W. W. Gaworecki, 1994).<\/p>\n

Maj\u0105c na uwadze powy\u017csze korzy\u015bci, w\u0142adze samorz\u0105dowe realizuj\u0105 polityk\u0119 zach\u0119cania sektora prywatnego do inwestowania w rozw\u00f3j turystyki, przy zachowaniu jednak pewnych zasad uwzgl\u0119dniaj\u0105cych ograniczenia ruchu turystycznego. Preferuj\u0105 one tak\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 inwestor\u00f3w w dziale turystyki, kt\u00f3ra dotyczy m. in. nast\u0119puj\u0105cych kwestii (W. W. Gaworecki, 1998):<\/p>\n