{"id":139,"date":"2020-02-22T19:01:35","date_gmt":"2020-02-22T18:01:35","guid":{"rendered":"http:\/\/pracemgr.com.pl\/turystyka\/?p=139"},"modified":"2020-02-22T19:01:35","modified_gmt":"2020-02-22T18:01:35","slug":"podstawowe-definicje-i-pojecia-w-zakresie-turystyki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/turystyka\/podstawowe-definicje-i-pojecia-w-zakresie-turystyki\/","title":{"rendered":"Podstawowe definicje i poj\u0119cia w zakresie turystyki"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (2 votes) <\/div>\n <\/div>\n

W literaturze po raz pierwszy termin \u201eturystyka\u201d zosta\u0142 u\u017cyty przez Stendhala w ksi\u0105\u017cce Pami\u0119tnik turysty w 1837 roku.[1]<\/a><\/p>\n

W j\u0119zyku polskim s\u0142owo turystyka zosta\u0142o po raz pierwszy wprowadzone przez Xawerego \u0141ukaszewskiego w \u201eS\u0142owniku podr\u0119cznych wyraz\u00f3w obcych i rzadkich w j\u0119zyku polskim u\u017cywanych\u201d wydanym w 1847 roku w Kr\u00f3lewcu.[2]<\/a><\/p>\n

W s\u0142owniku j\u0119zyka polskiego pod has\u0142em \u201eturystyka\u201d czytamy: \u201e\u2026zorganizowane zbiorowe, lub indywidualne wyjazdy poza miejsce sta\u0142ego zamieszkania, w\u0119dr\u00f3wki po obcym terenie, maj\u0105ce cele krajoznawcze lub b\u0119d\u0105ce form\u0105 czynnego wypoczynku\u2026\u201d.[3]<\/a><\/p>\n

Dwaj szwajcarscy ekonomi\u015bci W. Hunziker i K.Krapf uznali, \u017ce turystyka to \u201e\u2026ca\u0142okszta\u0142t stosunk\u00f3w i zjawisk zwi\u0105zanych z podr\u00f3\u017c\u0105 i pobytem w jakiej\u015b miejscowo\u015bci os\u00f3b przyjezdnych, je\u017celi pobyt nie wynika z motywu osiedlenia si\u0119 i przez to nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z jak\u0105kolwiek dzia\u0142alno\u015bci\u0105 zarobkow\u0105\u201d.[4]<\/a> Ci sami autorzy stworzyli definicj\u0119 s\u0142owa \u201eturysta\u201d, kt\u00f3re mia\u0142o oznacza\u0107 \u201e\u2026osob\u0119, kt\u00f3ra udaje si\u0119 poza miejsce sta\u0142ego zamieszkania w celach poznawczych, wypoczynkowych, zdrowotnych, rodzinnych, sportowych, kulturalnych, rozrywkowych lub religijnych, lecz nie w celach zarobkowych\u201d.[5]<\/a><\/p>\n

W literaturze przedmiotu mo\u017cna spotka\u0107 wiele definicji poj\u0119cia \u201eturysta\u201d. Pierwsz\u0105 oficjaln\u0105 definicj\u0119 \u201eturysta zagraniczny\u201d spotykamy w 1937 roku w dokumentach przyj\u0119tych przez Rad\u0119 Ligi Narod\u00f3w, w kt\u00f3rej czytamy : \u201e \u2026dla uzyskania wi\u0119kszej por\u00f3wnywalno\u015bci statystyki mi\u0119dzynarodowej, okre\u015blenie \u201eturysta\u201d powinno w zasadzie by\u0107 rozumiane jako oznaczaj\u0105ce ka\u017cd\u0105 osob\u0119 podr\u00f3\u017cuj\u0105c\u0105 przez czas trwaj\u0105cy 24 godziny, lub wi\u0119cej, w kraju nie b\u0119d\u0105cym krajem jej sta\u0142ego zamieszkania..\u201d.[6]<\/a> Tworz\u0105c wymienion\u0105 definicj\u0119 Liga Narod\u00f3w mia\u0142a na celu ujednolicenie kryteri\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y pos\u0142u\u017cy\u0107 do prowadzenia statystyk przez \u00f3wczesne kraje cz\u0142onkowskie tej organizacji.<\/p>\n

Po II wojnie \u015bwiatowej powy\u017cej zaprezentowana definicja zosta\u0142a przyj\u0119ta przez Mi\u0119dzynarodowy Zwi\u0105zek Oficjalnych Organizacji Turystycznych.[7]<\/a><\/p>\n

W roku 1954 Organizacja Narod\u00f3w Zjednoczonych w przyj\u0119tej definicji \u201eturyst\u0105\u201d okre\u015bli\u0142a:\u201d\u2026.ka\u017cda osob\u0119 niezale\u017cnie od rasy, p\u0142ci, j\u0119zyka, lub religii, kt\u00f3ra z terytorium pa\u0144stwa, gdzie normalnie zamieszkuje, udaje si\u0119 na terytorium pa\u0144stwa i przebywa nie kr\u00f3cej ni\u017c 24 godziny i nie d\u0142u\u017cej ni\u017c 6 miesi\u0119cy w czasie trwania poszczeg\u00f3lnych 12 \u2013 miesi\u0119cznych okres\u00f3w, w celach prawnie dopuszczonych ( z wyj\u0105tkiem emigracji), takich jak turystyka, wypoczynek, sport, zdrowie, wzgl\u0119dy rodzinne, studia, pielgrzymki religijne lub interesy\u201d.[8]<\/a><\/p>\n

W 1963 roku ONZ na Konferencji ds. Mi\u0119dzynarodowych Podr\u00f3\u017cy i Turystyki (Rzym) wyda\u0142a kolejne zalecenia dotycz\u0105ce ujednolicenia terminologii zwi\u0105zanej z turystyk\u0105, kt\u00f3rych celem by\u0142o ujednolicenie kryteri\u00f3w dla cel\u00f3w statystycznych. Zalecenia te znalaz\u0142y swoje odzwierciedlenie i dalsze rozwini\u0119cie w publikacji \u015awiatowej Organizacji Turystyki (World Tourism Organisation – WTO) z 1993 r. zatytu\u0142owanej Terminologia turystyczna. Zalecenia WTO<\/em>.[9]<\/a><\/p>\n

Wytyczne, co do terminologii zawarte w\u00a0 powy\u017cej przedstawionym dokumencie znalaz\u0142y zastosowanie w Mi\u0119dzynarodowej Klasyfikacji Dzia\u0142alno\u015bci Turystycznej (SICTA). \u015awiatowa Organizacja Turystyki dzieli podr\u00f3\u017cnych na dwie kategorie: podr\u00f3\u017cnych \u201eodwiedzaj\u0105cych\u201d i \u201einnych podr\u00f3\u017cnych\u201d. Odwiedzaj\u0105cy wg. tej klasyfikacji to: \u201e\u2026 osoba podr\u00f3\u017cuj\u0105ca do miejscowo\u015bci znajduj\u0105cej si\u0119 poza jej codziennym otoczeniem na czas nie d\u0142u\u017cszy ni\u017c 12 miesi\u0119cy, je\u017celi podstawowym celem podr\u00f3\u017cy nie jest podj\u0119cie dzia\u0142alno\u015bci zarobkowej wynagradzanej w odwiedzanej miejscowo\u015bci\u201d.[10]<\/a><\/p>\n

WTO dla cel\u00f3w statystycznych zaleca podzia\u0142 podr\u00f3\u017cnych odwiedzaj\u0105cych na: odwiedzaj\u0105cych mi\u0119dzynarodowych i odwiedzaj\u0105cych krajowych. Ze wzgl\u0119du na cel, WTO zaleca przyj\u0119cie nast\u0119puj\u0105cych g\u0142\u00f3wnych grup cel\u00f3w turystycznych:<\/p>\n

    \n
  1. Wypoczynek, wakacje i rekreacja.<\/li>\n
  2. Odwiedziny u krewnych i znajomych.<\/li>\n
  3. Sprawy zawodowe, interesy. Wymienia tu: wizytacje, podr\u00f3\u017ce handlowe, uczestnictwo w konferencjach, targach wystawach, kursy j\u0119zykowe, zawodowe uprawianie sportu itp.<\/li>\n
  4. Cele zdrowotne. Tu wymieniane s\u0105: pobyty w sanatoriach, uzdrowiskach i r\u00f3\u017cnego rodzaju terapie.<\/li>\n
  5. Cele religijne, pielgrzymki.<\/li>\n
  6. Na przyk\u0142ad: podr\u00f3\u017ce za\u0142\u00f3g statk\u00f3w i samolot\u00f3w pasa\u017cerskich oraz tranzyt.[11]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n

    Kolejnym terminem, z kt\u00f3rym do\u015b\u0107 cz\u0119sto mo\u017cemy spotka\u0107 si\u0119 w publikacjach jest poj\u0119cie \u201eruchu turystycznego\u201d. Mi\u0119dzynarodowa Akademia Turystyki okre\u015bli\u0142a ruch turystyczny jako \u201e\u2026podr\u00f3\u017ce podejmowane dla przyjemno\u015bci, wypoczynku lub leczenia – pieszo lub jakimkolwiek \u015brodkiem komunikacji. Do zakresu nie nale\u017c\u0105 wiec podr\u00f3\u017ce w celach zarobkowych, ani w celach zmiany miejsca sta\u0142ego zamieszkania\u201d.[12]<\/a><\/p>\n

    Stanis\u0142aw Ostrowski twierdzi, \u017ce w poj\u0119ciu turystyki daje si\u0119 wyodr\u0119bni\u0107 dwa elementy sk\u0142adowe:<\/p>\n

      \n
    1. ruch turystyczny, b\u0119d\u0105cy form\u0105 uzewn\u0119trznienia si\u0119 okre\u015blonych potrzeb stanowi\u0105cych popyt turystyczny,<\/li>\n
    2. zesp\u00f3\u0142 organizacyjnych i materialnych \u015brodk\u00f3w obs\u0142ugi zjawiska, jakim jest ruch turystyczny \u2013 co stanowi w najszerszym poj\u0119ciu poda\u017c turystyczn\u0105.[13]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n

      Ruch turystyczny jest wi\u0119c zjawiskiem z\u0142o\u017conym i analizowanym w literaturze przedmiotu przy zastosowaniu r\u00f3\u017cnych kryteri\u00f3w i podzia\u0142\u00f3w. Zwykle dzielony on jest przede wszystkim na czas trwania pobytu turystycznego. W tym podziale ruch turystyczny dzieli si\u0119 na:<\/p>\n

        \n
      1. pobytowy,<\/li>\n
      2. wycieczkowy,<\/li>\n
      3. wypoczynek \u015bwi\u0105teczny.<\/li>\n<\/ol>\n

        W tym uj\u0119ciu stosuje si\u0119 pomocnicze okre\u015blenia (kryteria) istotne z punktu widzenia obs\u0142ugi ruchu turystycznego na: krajowy i zagraniczny; zorganizowany i niezorganizowany, a tak\u017ce na codzienny, cotygodniowy i doroczny.[14]<\/a><\/p>\n

        Z istoty ruchu turystycznego wynika, \u017ce posiada on charakter spo\u0142eczno – kulturalny, jest ruchem dowolnym i czasowym. Ponadto nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, i\u017c z definicji turysty, turystyki oraz ruchu turystycznego jednoznacznie wynikaj\u0105 skutki ekonomiczne.<\/p>\n

        Turysta realizuj\u0105c przedsi\u0119wzi\u0119cia turystyczne zg\u0142asza potrzeby przemieszczania si\u0119, zaspokojenia potrzeb noclegowych, \u017cywieniowych i innych us\u0142ug bytowych.[15]<\/a><\/p>\n

        T.\u0141obo\u017cewicz dokonuje podzia\u0142u ruchu turystycznego uwzgl\u0119dniaj\u0105c formy podr\u00f3\u017cy oraz cel i czas trwania dzia\u0142alno\u015bci turystycznej. Takie uj\u0119cie podzia\u0142u ruchu turystycznego obrazuje poni\u017cszy schemat:<\/p>\n

        Schemat nr 1. <\/strong>Podzia\u0142 ruchu turystycznego uwzgl\u0119dniaj\u0105cy formy podr\u00f3\u017cy, cel i czas trwania dzia\u0142alno\u015bci turystycznej<\/p>\n

        \"\"<\/a><\/p>\n

        \u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0 \u0141obo\u017cewicz T.,Bie\u0144czyk G.,(2001)Podstawy turystyki, WSE Warszawa, s.88.<\/p>\n

        Turystyka postrzegana jest jako zjawisko psychologiczne, spo\u0142eczne, przestrzenne i kulturowe.[16]<\/a><\/p>\n

        Miano turystyki jako zjawiska psychologicznego wynika z faktu, \u017ce cz\u0142owiek b\u0119d\u0105cy podmiotem podr\u00f3\u017cowania musi mie\u0107 motywacje do podr\u00f3\u017cy turystycznej. Motywacje te bior\u0105 si\u0119 z potrzeb, marze\u0144, wyobra\u017ce\u0144 cz\u0142owieka oraz wynikaj\u0105 z nabytych do\u015bwiadcze\u0144 i wspomnie\u0144.<\/p>\n

        Turystyka jako zjawisko spo\u0142eczne bierze si\u0119 z faktu, \u017ce osoba podejmuj\u0105ca podr\u00f3\u017c turystyczn\u0105 wchodzi w rol\u0119 turysty, wchodzi w kontakty z przedstawicielami r\u00f3\u017cnych spo\u0142eczno\u015bci. Spo\u0142eczno\u015bci te, to: pracownicy biur podr\u00f3\u017cy i informacji turystycznej, grupa turystyczna, przewodnik oraz spo\u0142eczno\u015b\u0107 miejscowa u celu podr\u00f3\u017cy.<\/p>\n

        Okre\u015blenie turystyki jako zjawiska przestrzennego wynika z faktu przekszta\u0142cania przez ruch turystyczny \u015brodowiska przyrodniczego, infrastruktury komunikacyjnej, noclegowej, \u017cywieniowej oraz sfery pozosta\u0142ych us\u0142ug ukierunkowuj\u0105c je ku potrzebom turysty.<\/p>\n

        Okre\u015blenie turystyki jako zjawiska kulturowego znajdujemy w opracowaniu K.Przec\u0142awskiego, gdzie wymienia on zwi\u0105zki zachodz\u0105ce pomi\u0119dzy turystyk\u0105 46 a kultur\u0105.<\/p>\n

        Zdaniem autora turystyka jest funkcja kultury, \u2013 czyli w pewnej cz\u0119\u015bci stanowi odbicie danej kultury; turystyka jest no\u015bnikiem okre\u015blonych warto\u015bci kulturowych; turystyka jest te\u017c spotkaniem kultur \u2013 umo\u017cliwia wymian\u0119 warto\u015bci kulturowych pomi\u0119dzy turyst\u0105 a ludno\u015bci\u0105 miejscow\u0105.[17]<\/a><\/p>\n

        Turystyka postrzegana jest r\u00f3wnie\u017c jako zjawisko ekonomiczne, poniewa\u017c kieruje si\u0119 prawami ekonomi.<\/p>\n

        W opracowaniach ekonomicznych po\u015bwi\u0119conych turystyce i ruchowi turystycznemu formu\u0142uje si\u0119 definicje akcentuj\u0105ce problematyk\u0119 przemieszczania si\u0119, czasu pobytu, niezarobkowania oraz specyficzne cele turystyki. Z uwagi na fakt, \u017ce poj\u0119cie turystyka jest poj\u0119ciem szerszym ni\u017c ruch turystyczny, turystyk\u0119 analizuje si\u0119 w kategoriach zjawisk rynkowych. W tym uj\u0119ciu ruch turystyczny stanowi popyt, a sfera obs\u0142ugi ruchu turystycznego z ca\u0142ym swym zapleczem materialnym i organizacyjnym spe\u0142nia funkcj\u0119 poda\u017cy.[18]<\/a><\/p>\n

        Z turystyk\u0105 zwi\u0105zane s\u0105 mechanizmy transferu pieni\u0105dza z miejsca zamieszkania turysty do miejsca pobytu turystycznego. Wydatki ponoszone w miejscu pobytu turystycznego staj\u0105 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em dochod\u00f3w miejscowej spo\u0142eczno\u015bci, przedsi\u0119biorstw oraz instytucji obs\u0142uguj\u0105cych turyst\u0119. Zatem nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce turystyka mo\u017ce by\u0107 wa\u017cnym czynnikiem rozwoju gospodarczego zar\u00f3wno w miejscu zamieszkania turysty, jak te\u017c w miejscu jego turystycznego celu.[19]<\/a><\/p>\n

        W literaturze przedmiotu spotykamy si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej z poj\u0119ciem \u201eProduktu turystycznego\u201d. Termin ten pojawi\u0142 si\u0119 w Polsce wraz z przej\u015bciem gospodarki z systemu tzw. socjalistycznej gospodarki planowej do systemu gospodarki rynkowej po przemianach ustrojowych, kt\u00f3re zasz\u0142y po 1989 roku.<\/p>\n

        Poprzez poj\u0119cie \u201eproduktu\u201d rozumie si\u0119 us\u0142ugi i dobra zdolne zaspokoi\u0107 potrzeby ludzkie, w spos\u00f3b adekwatny do ich pragnie\u0144, a jako sam w sobie produkt stanowi przedmiot rynkowej wymiany.[20]<\/a><\/p>\n

        Z uwagi na przedmiot naszych rozwa\u017ca\u0144 zajmiemy si\u0119 terminem \u201eprodukt turystyczny\u201d, kt\u00f3ry w w\u0105skim znaczeniu okre\u015bla to wszystko, co tury\u015bci kupuj\u0105 oddzielnie ( np: transport, nocleg ) lub w formie tzw. pakietu ( np: wycieczka z przejazdem, zakwaterowaniem, wy\u017cywieniem i imprez\u0105 rozrywkow\u0105). W szerszym znaczeniu produkt turystyczny to kompozycja tego, co turysta robi w trakcie podr\u00f3\u017cy i w miejscu docelowym, a tak\u017ce walory us\u0142ug i urz\u0105dze\u0144, z kt\u00f3rych korzysta.[21]<\/a><\/p>\n

        W praktyce coraz cz\u0119\u015bciej oferta turystyczna przedstawiana jest potencjalnemu nabywcy w postaci alternatywnych produkt\u00f3w turystycznych, uzale\u017cnionych od mo\u017cliwo\u015bci finansowych klienta, jego wymaga\u0144 i mo\u017cliwo\u015bci organizacyjnych oferuj\u0105cego.<\/p>\n

        V.T.C.Middleton rozr\u00f3\u017cnia poj\u0119cie produktu turystycznego na produkt turystyczny przedsi\u0119biorstwa turystycznego oraz produkt turystyczny obszaru. Ten pierwszy jego zdaniem stanowi oferta r\u00f3\u017cnorakich us\u0142ug, jakie oferuje potencjalnemu tury\u015bcie przedsi\u0119biorstwo turystyczne.<\/p>\n

        Pod poj\u0119ciem produktu turystycznego obszaru autor wymienia takie elementy jak: walory naturalne i antropogeniczne, dost\u0119pno\u015b\u0107, wizerunek, a tak\u017ce cen\u0119, jak\u0105 musi ui\u015bci\u0107 konsument.[22]<\/a><\/p>\n

        A. Rapacz w swojej pracy Przedsi\u0119biorstwo turystyczne. Podstawy i zasady dzia\u0142ania<\/em> przytacza poj\u0119cie produktu turystycznego sformu\u0142owane przez J. Krippendorfa.<\/p>\n

        W tym uj\u0119ciu przez produkt turystyczny nale\u017cy rozumie\u0107:<\/p>\n