{"id":84,"date":"2018-03-08T14:47:02","date_gmt":"2018-03-08T13:47:02","guid":{"rendered":"http:\/\/socjologia.pracemgr.com.pl\/?p=84"},"modified":"2021-11-21T19:49:58","modified_gmt":"2021-11-21T18:49:58","slug":"istota-i-znaczenie-problemow-spolecznych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/istota-i-znaczenie-problemow-spolecznych\/","title":{"rendered":"Istota i znaczenie problem\u00f3w spo\u0142ecznych"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (2 votes) <\/div>\n <\/div>\n

Ka\u017cda zorganizowana ludzka zbiorowo\u015b\u0107, niezale\u017cnie od tego czy jest to rodzina czy grupa r\u00f3wie\u015bnicza lub te\u017c z\u0142o\u017cone, nowoczesne spo\u0142ecze\u0144stwo systematycznie zmaga si\u0119 z pojawiaj\u0105cymi si\u0119 trudno\u015bciami, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej s\u0105 przyczynami naruszenia codziennej r\u00f3wnowagi i harmonii stosunk\u00f3w mi\u0119dzyludzkich. Trudno\u015bci b\u0119d\u0105ce konsekwencjami najr\u00f3\u017cniejszych zak\u0142\u00f3ce\u0144 i nieprawid\u0142owo\u015bci organizacji \u017cycia zbiorowego definiujemy jako problemy spo\u0142eczne (kwestie spo\u0142eczne)[1]<\/a>.<\/p>\n

Zrozumienie wsp\u00f3\u0142czesnych trudno\u015bci zwi\u0105zanych z pos\u0142ugiwaniem si\u0119 kategori\u0105 \u201eproblem spo\u0142eczny\u201d nie jest mo\u017cliwe bez odwo\u0142ania si\u0119 do jej historycznego kontekstu, tj. do historii Europy XVIII i XIX wieku. Poj\u0119cie \u201eproblemu spo\u0142ecznego\u201d stosowane by\u0142o pocz\u0105tkowo w liczbie pojedynczej. Tego, co od XVIII wieku zacz\u0119to nazywa\u0107 kwesti\u0105 spo\u0142eczn\u0105, nie da si\u0119 \u0142atwo okre\u015bli\u0107, bo zjawisko to charakteryzowa\u0142o si\u0119 bogactwem znacze\u0144 i konotacji. U swoich pocz\u0105tk\u00f3w problem spo\u0142eczny by\u0142 rozumiany jako \u201esprawa do za\u0142atwienia\u201d, \u201ezadanie\u201d o wa\u017cnym politycznym znaczeniu. Termin \u201eproblem spo\u0142eczny\u201d by\u0142 zreszt\u0105 okre\u015blany tak\u017ce inaczej, m. in. jako: rozleg\u0142e i gro\u017ane zawik\u0142anie, krzywda spo\u0142eczna, z\u0142owrogie widmo, ogniowa pr\u00f3ba trwa\u0142o\u015bci systemu, n\u0119dza mas, ponura tragedia spo\u0142eczna[2]<\/a>.<\/p>\n

W ka\u017cdym z tych uj\u0119\u0107 kwestia spo\u0142eczna by\u0142a jednak nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zana z tym, co dzia\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas w rozwoju przemys\u0142owym, w rolnictwie i rozwoju ludno\u015bciowym; odnosi\u0142a si\u0119 do po\u0142o\u017cenia \u201ek\u0142opotliwych\u201d grup spo\u0142ecznych czy wr\u0119cz \u201eniebezpiecznych klas\u201d (proletariatu miejskiego, ch\u0142op\u00f3w pozbawionych ziemi, rzemie\u015blnik\u00f3w zagro\u017conych produkcj\u0105 maszynow\u0105); objawia\u0142a si\u0119 we wszystkich formach konflikt\u00f3w spo\u0142ecznych[3]<\/a>. Politycznego znaczenia \u201ekwestia spo\u0142eczna\u201d nabra\u0142a dopiero po Wielkiej Rewolucji Francuskiej. Thomas Geisen uwa\u017ca, \u017ce kwestia spo\u0142eczna […] powsta\u0142a jako taka bezpo\u015brednio po Wielkiej Rewolucji Francuskiej (1789) i rozwin\u0119\u0142a si\u0119 p\u00f3\u017aniej, przede wszystkim w toku proces\u00f3w industrializacji w XX wieku jako jedno\u00a0 z najwa\u017cniejszych p\u00f3l dzia\u0142a\u0144 spo\u0142eczno \u2013 politycznych\u201d. <\/em>Powsta\u0142a […]raczej na bazie zmienionego pojmowania spo\u0142ecznego, wed\u0142ug kt\u00f3rego problemy spo\u0142eczne nie s\u0105 akceptowalne jako co\u015b, co po prostu istnieje, na przyk\u0142ad w sensie nieuchronnego rozumienia przeznaczenia[4]<\/strong><\/a>.<\/em><\/p>\n

Specyficzne spojrzenie na kwesti\u0119 spo\u0142eczn\u0105 prezentuje Hannah Arendt[5]<\/a>.<\/p>\n

\u201eKwestia socjalna, czyli n\u0119dza mas\u201d \u2013 to dla niej sprawa stanowi\u0105ca najpilniejszy i najtrudniejszy do politycznego rozwi\u0105zania problem wszystkich (poza ameryka\u0144sk\u0105) rewolucji. Ju\u017c w czasie Wielkiej Rewolucji Francuskiej \u201ewypar\u0142a spraw\u0119 wolno\u015bci politycznej\u201d, co wp\u0142yn\u0119\u0142o negatywnie na kszta\u0142t i losy samej rewolucji. N\u0119dza jest upodleniem, bo poddaje ludzi absolutnemu dyktatowi konieczno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 wszyscy znamy z najbardziej osobistego do\u015bwiadczenia, pozostaj\u0105cego poza wszelk\u0105 spekulacj\u0105. I w\u0142a\u015bnie pod naciskiem tej konieczno\u015bci masy pospieszy\u0142y rewolucji francuskiej z pomoc\u0105, o\u017cywi\u0142y s\u0105, pchn\u0119\u0142y naprz\u00f3d i ostatecznie przywiod\u0142y do zguby. <\/em>To w\u0142a\u015bnie konieczno\u015b\u0107, czyli \u201enagl\u0105ce ludzkie potrzeby (odzienie, po\u017cywienie, reprodukcja gatunku)\u201d spowodowa\u0142y, \u017ce […] rewolucja zmieni\u0142a kierunek. Nie zmierza\u0142a ju\u017c ku wolno\u015bci. Jej celem sta\u0142 si\u0119 dobrobyt ludu. <\/em>Dalej Arendt przyznaje jednak, \u017ce cho\u0107 niezliczone \u015bwiadectwa dotycz\u0105ce minionych rewolucji dowodz\u0105 ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, \u017ce ka\u017cda pr\u00f3ba rozwi\u0105zania kwestii spo\u0142ecznej \u015brodkami polityki wiedzie do terroru, a terror prowadzi rewolucje do zguby, to unikni\u0119cie tego fatalnego b\u0142\u0119du jest prawie niemo\u017cliwe, gdy rewolucja wybucha w warunkach masowej n\u0119dzy. <\/em>\u00a0Autorka podkre\u015bla r\u00f3wnie\u017c, \u017ce kwestia spo\u0142eczna zacz\u0119\u0142a odgrywa\u0107 rewolucyjn\u0105 rol\u0119 dopiero w epoce nowo\u017cytnej, kiedy ludzie zacz\u0119li pow\u0105tpiewa\u0107 w to, \u017ce \u017cyciu na Ziemi musi towarzyszy\u0107 n\u0119dza.<\/p>\n

W owym czasie kwestia spo\u0142eczna objawi\u0142a si\u0119 nie tylko w konfliktach i ruchach spo\u0142ecznych, ale tak\u017ce w ideologiach spo\u0142ecznych (politycznych programach m\u00f3wi\u0105cych o tym, jak radzi\u0107 sobie ze zmian\u0105, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych podstawowe znaczenie mia\u0142y trzy g\u0142\u00f3wne nurty, reprezentowane przez my\u015bl liberaln\u0105, konserwatywn\u0105 i socjalistyczn\u0105). Zosta\u0142a wreszcie zinstytucjonalizowana przez wprowadzenie prawa pracy, ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych, publicznej edukacji i opieki zdrowotnej \u2013 daj\u0105c tym samym pocz\u0105tek polityce spo\u0142ecznej. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wyodr\u0119bniane modele polityki spo\u0142ecznej w Europie maj\u0105 wyra\u017anie historyczne korzenie w zwi\u0105zkach mi\u0119dzy \u00f3wczesnymi ideologiami spo\u0142ecznymi a przyjmowanymi w danym kraju rozwi\u0105zaniami w dziedzinie polityki spo\u0142ecznej[6]<\/a>.<\/p>\n

Kwestia spo\u0142eczna sta\u0142a si\u0119 te\u017c przedmiotem poznania naukowego (kategori\u0105 stosowan\u0105 w\u00a0 naukach nosz\u0105cych nazw\u0119 \u201enauki spo\u0142eczne\u201d). W naukach spo\u0142ecznych \u2013 pisze J\u00f3zefina Hrynkiewicz[7]<\/a> w monografii po\u015bwi\u0119conej Ludwikowi Krzywickiemu \u2013 rozwa\u017cano kwesti\u0119 spo\u0142eczn\u0105 jako zagadnienie o r\u00f3\u017cnych aspektach i konsekwencjach. Jako zagadnienie dotycz\u0105ce zmian w strukturze i organizacji spo\u0142ecze\u0144stwa, zmian funkcji i rozpadu r\u00f3\u017cnych instytucji \u017cycia spo\u0142ecznego. Etyczne aspekty kwestii spo\u0142ecznej odnoszone by\u0142y do trwa\u0142o\u015bci system\u00f3w warto\u015bci i norm spo\u0142ecznych, zagadnienia krzywdy i niesprawiedliwo\u015bci, dobra powszechnego i jednostkowego. Aspekt ekonomiczny dotyczy\u0142 zakresu niezale\u017cno\u015bci proces\u00f3w gospodarczych od problem\u00f3w spo\u0142ecznych […]. Antropologiczne aspekty kwestii spo\u0142ecznej obejmowa\u0142y zagadnienia trwa\u0142o\u015bci i ci\u0105g\u0142o\u015bci form \u017cycia spo\u0142ecznego, solidarno\u015bci i antagonizmu, post\u0119pu i regresu, zasad udzia\u0142u w dobrach cywilizacyjnych. Aspekt techniczny to zagadnienie \u015brodk\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych zaspokojeniu podstawowych potrzeb. Biologiczne aspekty rozwa\u017ca\u0142y wp\u0142yw warunk\u00f3w \u017cycia i pracy na zdrowie […]. W aspekcie politycznym rozwa\u017cano warunki utrzymania istniej\u0105cego porz\u0105dku spo\u0142eczno \u2013 politycznego, zakres w\u0142adzy i odpowiedzialno\u015bci pa\u0144stwa za stan i rozw\u00f3j poszczeg\u00f3lnych warstw spo\u0142ecznych […].<\/em><\/p>\n

\n

[1]<\/a> K. W. Frieske, P. Po\u0142awski, Opieka i kontrola. Instytucje wobec problem\u00f3w spo\u0142ecznych<\/em>,\u00a0 Biblioteka Pracownika Socjalnego, Katowice 1999, s. 11.<\/p>\n

[2]<\/a> G. Firlit \u2013 Fesnak (red:), Polityka spo\u0142eczna. Podr\u0119cznik akademicki<\/em>, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007, s. 185.<\/p>\n

[3]<\/a> G. Firlit \u2013 Fesnak, (red:), Polityka spo\u0142eczna. Podr\u0119cznik akadem<\/em>icki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007, s. 177 \u2013 178.<\/p>\n

[4]<\/a> T. Geisen, Pa\u0144stwo socjalne w okresie modernizmu. O powstaniu system\u00f3w zabezpieczenia spo\u0142ecznego w Europie<\/em>, w: Pa\u0144stwo socjalne w Europie. Historia \u2013 rozw\u00f3j \u2013 perspektywy<\/em>, Krzysztof Pi\u0105tek (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika, Toru\u0144 2005, s. 33.<\/p>\n

[5]<\/a> H. Arendt, O rewolucji<\/em>, prze\u0142. Mieczys\u0142aw Gody\u0144, Czytelnik, Warszawa 2003, s. 69 \u2013 141.<\/p>\n

[6]<\/a> G. Firlit \u2013 Fesnak (red.), Polityka spo\u0142eczna. Podr\u0119cznik akademicki<\/em>, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007, s. 179.<\/p>\n

[7]<\/a> J. Hryniewicz, Kwestia spo\u0142eczna w pracach Ludwika Krzywickiego<\/em>, Warszawa 1988, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, s. 297 \u2013 298.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ka\u017cda zorganizowana ludzka zbiorowo\u015b\u0107, niezale\u017cnie od tego czy jest to rodzina czy grupa r\u00f3wie\u015bnicza lub te\u017c z\u0142o\u017cone, nowoczesne spo\u0142ecze\u0144stwo systematycznie zmaga si\u0119 z pojawiaj\u0105cymi si\u0119 trudno\u015bciami, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej s\u0105 przyczynami naruszenia codziennej r\u00f3wnowagi i harmonii stosunk\u00f3w mi\u0119dzyludzkich. Trudno\u015bci b\u0119d\u0105ce konsekwencjami najr\u00f3\u017cniejszych zak\u0142\u00f3ce\u0144 i nieprawid\u0142owo\u015bci organizacji \u017cycia zbiorowego definiujemy jako problemy spo\u0142eczne (kwestie spo\u0142eczne)[1]. Zrozumienie wsp\u00f3\u0142czesnych … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[18],"class_list":["post-84","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pisanie-prac","tag-istota-i-znaczenie-problemow-spolecznych"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=84"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":205,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84\/revisions\/205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=84"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=84"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=84"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}