{"id":284,"date":"2026-05-08T18:10:21","date_gmt":"2026-05-08T16:10:21","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/?p=284"},"modified":"2026-05-08T18:10:21","modified_gmt":"2026-05-08T16:10:21","slug":"schylek-tendencji-kontestacyjnych-ocena-ruchu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/schylek-tendencji-kontestacyjnych-ocena-ruchu\/","title":{"rendered":"Schy\u0142ek tendencji kontestacyjnych. Ocena ruchu"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (1 vote) <\/div>\n <\/div>\n

Podejmuj\u0105c pr\u00f3b\u0119 analizy ruchu kontestacji na \u015bwiecie nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o dw\u00f3ch istotnych faktach rzutuj\u0105cych na ca\u0142okszta\u0142t zjawiska. Po pierwsze – ogromna cz\u0119\u015b\u0107 ludzi, kt\u00f3rych m\u0142odo\u015b\u0107 przypad\u0142a w\u0142a\u015bnie\u00a0 w czasie wybuchu m\u0142odzie\u017cowej rewolty lat 70 – tych, pozostawa\u0142o nie zrzeszonych podczas ca\u0142ego okresu jego trwania.<\/p>\n

Na codzie\u0144 wcielali w\u017cycie, powszechnie w\u00f3wczas testowane, nowe formy kontakt\u00f3w mi\u0119dzy ludzkich w swym bezpo\u015brednim otoczeniu spo\u0142ecznym. Fascynowali si\u0119 oni chi\u0144sk\u0105 rewolucj\u0105 kulturaln\u0105, trockizmem, postaciami Che Guevary i Fidela Castro. Jedynie w tych „najgor\u0119tszych” momentach anga\u017cowali si\u0119 bezpo\u015brednio w batali\u0119 o nowy, lepszy \u015bwiat.[1]<\/a><\/p>\n

Po drugie – w okresie rozkwitu kontestacyjnych nastroj\u00f3w na \u015bwiecie, formowa\u0142o si\u0119 wiele grup, kt\u00f3re tak naprawd\u0119 nie mia\u0142y wiele wsp\u00f3lnego z procesami budowania kontrkultury.<\/p>\n

Te tzw. „antyintelektualne grupy” nie wywodzi\u0142y si\u0119 nawet ze \u015brodowisk studenckich, nie tworzy\u0142y \u017cadnej konkretnej ideologii. Same w sobie stanowi\u0142y „antykultur\u0119”, gdy\u017c w swych postawach zatrzymywali si\u0119 na samym akcje negacji, nie pr\u00f3buj\u0105c zaoferowa\u0107 \u017cadnego konstruktywnego rozwi\u0105zania.[2]<\/a><\/p>\n

Do tego typu grup mo\u017cemy zaliczy\u0107: ameryka\u0144skich motocyklist\u00f3w tzw. „Riders\u00f3w” lub „Hell Angels”, zachodnioeuropejskich Skinheads – wywodz\u0105cych si\u0119 klasy robotniczej czy stanowi\u0105cych rdzennie polskie zjawisko – Gitowc\u00f3w.<\/p>\n

Kontestacja, kt\u00f3rej zarzewiem by\u0142 wybuch wojny w Wietnamie, chyli\u0142a si\u0119 ku ko\u0144cowi wraz z zako\u0144czeniem operacji wojennych na tamtym terenie. Jednak sama przyczyna jej upadku by\u0142a bardziej z\u0142o\u017cona. Ameryka\u0144ska opinia publiczna ca\u0142e z\u0142o XX wieku przypisa\u0142a Hipisom: „Narkomani\u0119 i pospolit\u0105 przest\u0119pczo\u015b\u0107, korupcj\u0119, terroryzm, sekciarstwo religijne, nihilizm uznano za efekty tego ruchu” – pisze w swej ksi\u0105\u017cce p.t: Orient i kontrkultury<\/em> S. Tokarski.[3]<\/a><\/p>\n

Hipisowskie has\u0142o „odmowy zakup\u00f3w” zosta\u0142o odebrane jako zapowiedz katastrofy ekonomiczne. S. Tokarski pisze dalej: ” (…) mia\u0142o rzekomo naruszy\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy produkcj\u0105 a konsumpcj\u0105, cho\u0107 w praktyce naruszy\u0142o zasoby kilku koncern\u00f3w „.[4]<\/a><\/p>\n

Wiele lat po zmierzchu kontestacji lat 60 i 70 – tych, autor artyku\u0142u „( Kontr)kultura ?” zamieszczonym w niezale\u017cnym magazynie ruchu Hardcore Punk kt\u00f3ry jest spadkobierc\u0105 kontrkulturowych warto\u015bci) w ciekawy spos\u00f3b uj\u0105\u0142 jej schy\u0142ek.<\/p>\n

Ot\u00f3\u017c pisze on, \u017ce : \u201cW chwili gdy m\u0142odzie\u017cowa rewolta spowszednia\u0142a i zacz\u0119\u0142a si\u0119 cieszy\u0107 coraz wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 jako kolejna moda, \u015brodki masowego przekazu uczyni\u0142y z niej medialny towar zapewniaj\u0105c zyski i wielka popularno\u015b\u0107\u201d.[5]<\/a><\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c M. P\u0119czak – w jednym z numer\u00f3w „Polityki” <\/em>– napisa\u0142: ” Zachodnia kontrkultura objawi\u0142a si\u0119 jako radykalny bunt m\u0142odego pokolenia przeciw wszystkiemu: pa\u0144stwu, rodzinie, dominuj\u0105cej kulturze, a nawet codziennym rytua\u0142om \u017cycia spo\u0142ecznego. \u017bywi\u0142a si\u0119 silnym przekonaniem, \u017ce skoro przeciwstawiamy systemowi, nie mo\u017cna z nim wchodzi\u0107 w uk\u0142ady. Przegra\u0142a od razu, kiedy system wpad\u0142 na pomys\u0142, \u017ce nawet bunt odpowiednio spreparowany na potrzeby show – bussinesu mo\u017ce by\u0107 niez\u0142ym towarem”.[6]<\/a><\/p>\n

Podobn\u0105 prawid\u0142owo\u015b\u0107 zauwa\u017ca S. Tokarski nazywaj\u0105c komercjalizacj\u0119 atrybut\u00f3w Kultury Hipis\u00f3w „drugim ciosem” jaki zadany zosta\u0142 kontrkulturze.<\/p>\n

Pisze on: ” Rozpocz\u0119to lansowanie kontestacyjnej mody. Zbuntowany ubi\u00f3r, fryzura, zbuntowany styl \u017cycia, zbuntowany dom, zbuntowane wakacje, zbuntowana muzyka – w seryjnej produkcji pozbawi\u0142y uczestnik\u00f3w ruchu protestu bazy, kt\u00f3ra na pocz\u0105tku by\u0142a \u017ar\u00f3d\u0142em ich sukcesu. Bunt zosta\u0142 skomercjalizowany. Kontrkultur\u0119 sprzedano, buntownik\u00f3w kopiowano i seryjnie powielano”. [7]<\/a><\/p>\n

Sta\u0142o si\u0119 to, z czego ju\u017c dawno doskonale zdawali sobie spraw\u0119 specjali\u015bci od reklamy – sprzeda\u017c styl\u00f3w \u017cycia by\u0142a bardziej istotna, bo bardziej op\u0142acalna ni\u017c to, co one w sobie reprezentowa\u0142y.<\/p>\n

Dot\u0105d niezale\u017cni kontrkulturowi arty\u015bci ulegaj\u0105c przemo\u017cnej magii pieni\u0105dza, porzuciwszy swe dotychczas wyznawane idea\u0142y, oddali si\u0119 sztuce komercyjnej. Bardzo podobnie post\u0105pili liderzy ruchu, kt\u00f3rzy porzucili swe warto\u015bci na rzecz korzy\u015bci materialnych, cz\u0119sto dobrowolnie staj\u0105c si\u0119 ubezw\u0142asnowolnionymi trybikami w mechanizmach wielkich korporacji, kt\u00f3re do tej pory zwalczali.[8]<\/a><\/p>\n

Tych, kt\u00f3rym nie uda\u0142o si\u0119 zamkn\u0105\u0107 ust finansowymi gratyfikacjami, starano si\u0119 o\u015bmieszy\u0107 poprzez prowadzon\u0105 akcj\u0119 dezinformacji. By\u0142a ona na tyle skuteczna, i\u017c w nied\u0142ugim czasie od jej rozpocz\u0119cia zacz\u0119to powszechnie uto\u017csamia\u0107 kontestator\u00f3w z nazizmem, terroryzmem, narkomani\u0105, spo\u0142ecznym marginesem.<\/p>\n

Jednak jak pisze, cytowany ju\u017c wcze\u015bniej redaktor „Interwencji”<\/em>: ” Ostateczne s\u0142owo nale\u017ca\u0142o do w\u0142adzy, fundamentu znienawidzonego przez buntownik\u00f3w systemu. W USA od 1965 roku administracja pa\u0144stwowa rozpoczyna akcj\u0119 przeciw kontestatorom. Rozpoczyna si\u0119 infiltracja \u015brodowisk gro\u017anych dla w\u0142adzy (studenci, czarni), wielu lider\u00f3w ruchu otrzymuje karty poboru, inni s\u0105 zamykani w zak\u0142adach psychiatrycznych. FBI przenika do studenckich campus\u00f3w, rozpoczynaj\u0105 si\u0119 naciski finansowe, policja otrzymuje prawo<\/p>\n

ingerencji na terenach prywatnych bez nakazu rewizji czy aresztowania, wprowadza si\u0119 nowe formy funkcjonowania uniwersytet\u00f3w, niszcz\u0105c ich dotychczasow\u0105 autonomi\u0119. Historia zatoczy\u0142a ko\u0142o i wszystko wr\u00f3ci\u0142o do tolerowanej przez polityk\u00f3w normy”.[9]<\/a><\/p>\n

Zjawisko kontestacji nie przesz\u0142o bez ech w sferze kultury. Zmiany jakie dokona\u0142y si\u0119 pod jej wp\u0142ywem by\u0142y ogromne. Nast\u0105pi\u0142o rozlu\u017anienie etykiety towarzyskiej i u\u0142atwienie nawi\u0105zywania kontakt\u00f3w mi\u0119dzyludzkich, upowszechni\u0142 si\u0119 swobodny seks, modelowanie w\u0142asnego wygl\u0105du wed\u0142ug osobistych upodoba\u0144.<\/p>\n

Ponadto zacz\u0119to zwraca\u0107 baczniejsz\u0105 uwag\u0119 na \u015brodowisko naturalne, zmieni\u0142a si\u0119 pozycja kobiety, jak i relacje w szko\u0142ach i rodzinie, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 bardziej partnerskie.<\/p>\n

Kontestatorzy przyczynili si\u0119 do upowszechnienia holistycznej wizji zwi\u0105zku cz\u0142owieka z przyrod\u0105, szeroko rozpropagowali kultur\u0119 Wschodu – nikogo ju\u017c nie dziwi\u0142a medytacja, joga, buddyzm.<\/p>\n

Niestety nie uda\u0142o im si\u0119 zrealizowa\u0107 innych postulat\u00f3w, a mianowicie: uczyni\u0107 cz\u0142owieka wiecznie m\u0142odym, zlikwidowa\u0107 raz na zawsze wszelkie konflikty na tle rasowym lub narodowo\u015bciowym i zast\u0105pi\u0107 rodzin\u0119 gigantyczn\u0105 komun\u0105.[10]<\/a><\/p>\n

Warto r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107, i\u017c mimo wyra\u017anego os\u0142abienia ruch\u00f3w kontestacyjnych pod koniec lat 70-tych, ich idee nie zanik\u0142y ca\u0142kowicie. W wielu przypadkach zosta\u0142y one przekszta\u0142cone i dostosowane do nowych reali\u00f3w spo\u0142ecznych oraz ekonomicznych. Dawni kontestatorzy zacz\u0119li dzia\u0142a\u0107 w organizacjach ekologicznych, ruchach feministycznych, stowarzyszeniach obrony praw cz\u0142owieka czy inicjatywach pokojowych. Rewolucyjny zapa\u0142 m\u0142odo\u015bci ust\u0105pi\u0142 miejsca bardziej umiarkowanym formom aktywno\u015bci spo\u0142ecznej, jednak podstawowe idee wolno\u015bci jednostki, tolerancji i krytyki konsumpcjonizmu nadal pozostawa\u0142y \u017cywe.<\/p>\n

Wraz z nadej\u015bciem lat 80-tych zmieni\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c sytuacja polityczna i gospodarcza \u015bwiata. Kryzysy ekonomiczne, wzrost bezrobocia oraz nasilaj\u0105ce si\u0119 konflikty mi\u0119dzynarodowe sprawi\u0142y, \u017ce m\u0142ode pokolenie zacz\u0119\u0142o zwraca\u0107 uwag\u0119 na inne problemy ni\u017c ich poprzednicy z okresu najwi\u0119kszego rozkwitu kontrkultury. W miejsce wielkich idei przebudowy \u015bwiata pojawi\u0142y si\u0119 bardziej pragmatyczne postawy zwi\u0105zane z indywidualnym sukcesem oraz stabilizacj\u0105 materialn\u0105. Nie oznacza\u0142o to jednak ca\u0142kowitego odrzucenia warto\u015bci wypracowanych przez kontestator\u00f3w. Wiele z nich zosta\u0142o stopniowo zaakceptowanych przez spo\u0142ecze\u0144stwo i wesz\u0142o do kultury masowej.<\/p>\n

Zjawisko to bardzo wyra\u017anie mo\u017cna zaobserwowa\u0107 w muzyce, modzie i sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej. Styl \u017cycia, kt\u00f3ry jeszcze w latach 60-tych budzi\u0142 szok i sprzeciw starszego pokolenia, z czasem sta\u0142 si\u0119 elementem codzienno\u015bci. D\u0142ugie w\u0142osy u m\u0119\u017cczyzn, swobodny ubi\u00f3r, muzyka rockowa czy bardziej liberalne podej\u015bcie do relacji mi\u0119dzyludzkich przesta\u0142y by\u0107 odbierane jako zagro\u017cenie dla porz\u0105dku spo\u0142ecznego. System, przeciwko kt\u00f3remu buntowali si\u0119 kontestatorzy, w du\u017cej mierze wch\u0142on\u0105\u0142 ich symbole i wykorzysta\u0142 je dla w\u0142asnych cel\u00f3w marketingowych.<\/p>\n

Wielu badaczy zwraca uwag\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie ta zdolno\u015b\u0107 systemu kapitalistycznego do adaptowania i komercjalizowania wszelkich przejaw\u00f3w buntu okaza\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn upadku kontrkultury. To, co pocz\u0105tkowo mia\u0142o by\u0107 symbolem sprzeciwu wobec konsumpcyjnego stylu \u017cycia, zacz\u0119\u0142o funkcjonowa\u0107 jako atrakcyjny produkt rynkowy. Koncerny odzie\u017cowe, muzyczne oraz reklamowe bardzo szybko dostrzeg\u0142y ogromny potencja\u0142 ekonomiczny tkwi\u0105cy w m\u0142odzie\u017cowym buncie. W rezultacie kontestacja utraci\u0142a sw\u00f3j pierwotny charakter i zosta\u0142a cz\u0119\u015bciowo sprowadzona do roli kolejnej mody.<\/p>\n

Nie mo\u017cna jednak jednoznacznie ocenia\u0107 ruchu kontrkulturowego wy\u0142\u0105cznie przez pryzmat jego pora\u017cek. Pomimo licznych b\u0142\u0119d\u00f3w i utopijnych za\u0142o\u017ce\u0144, odegra\u0142 on bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w przemianach spo\u0142ecznych drugiej po\u0142owy XX wieku. Kontestatorzy zwr\u00f3cili uwag\u0119 opinii publicznej na wiele problem\u00f3w wcze\u015bniej marginalizowanych lub ca\u0142kowicie pomijanych. Dzi\u0119ki nim zacz\u0119to g\u0142o\u015bniej m\u00f3wi\u0107 o prawach cz\u0142owieka, wolno\u015bci jednostki, ochronie \u015brodowiska naturalnego czy potrzebie tolerancji wobec odmienno\u015bci kulturowej i \u015bwiatopogl\u0105dowej.<\/p>\n

Wa\u017cnym osi\u0105gni\u0119ciem ruch\u00f3w kontestacyjnych by\u0142o r\u00f3wnie\u017c prze\u0142amanie wielu sztywnych norm obyczajowych. Relacje mi\u0119dzyludzkie sta\u0142y si\u0119 mniej formalne, zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 swoboda wyra\u017cania w\u0142asnych pogl\u0105d\u00f3w i emocji, a m\u0142ode pokolenie uzyska\u0142o wi\u0119kszy wp\u0142yw na kultur\u0119 masow\u0105. Zmieni\u0142 si\u0119 tak\u017ce model wychowania dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Autorytarny styl wychowawczy zacz\u0105\u0142 ust\u0119powa\u0107 bardziej partnerskim relacjom opartym na dialogu i wzajemnym zrozumieniu.<\/p>\n

Nale\u017cy tak\u017ce podkre\u015bli\u0107 ogromny wp\u0142yw kontrkultury na rozw\u00f3j wsp\u00f3\u0142czesnych ruch\u00f3w ekologicznych. To w\u0142a\u015bnie \u015brodowiska kontestacyjne jako jedne z pierwszych zacz\u0119\u0142y zwraca\u0107 uwag\u0119 na problem degradacji \u015brodowiska naturalnego, nadmiernej eksploatacji zasob\u00f3w oraz negatywnych skutk\u00f3w uprzemys\u0142owienia. W czasach, gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa traktowa\u0142a rozw\u00f3j gospodarczy jako warto\u015b\u0107 nadrz\u0119dn\u0105, kontestatorzy ostrzegali przed konsekwencjami bezrefleksyjnego post\u0119pu technicznego.<\/p>\n

Z drugiej strony trudno nie dostrzec s\u0142abo\u015bci i wewn\u0119trznych sprzeczno\u015bci ruchu kontrkulturowego. Wiele jego postulat\u00f3w mia\u0142o charakter utopijny i niemo\u017cliwy do pe\u0142nej realizacji. Pr\u00f3by ca\u0142kowitego odrzucenia struktur spo\u0142ecznych, tradycyjnej rodziny czy instytucji pa\u0144stwa okaza\u0142y si\u0119 ma\u0142o realistyczne. R\u00f3wnie\u017c propagowanie ca\u0142kowitej wolno\u015bci jednostki prowadzi\u0142o niekiedy do chaosu oraz zaniku odpowiedzialno\u015bci spo\u0142ecznej. Cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodowisk kontrkulturowych popad\u0142a ponadto w uzale\u017cnienia narkotykowe oraz r\u00f3\u017cnego rodzaju ekstremizmy ideologiczne.<\/p>\n

Mimo tych ogranicze\u0144 kontrkultura pozostawi\u0142a trwa\u0142y \u015blad w historii wsp\u00f3\u0142czesnej cywilizacji. Jej znaczenie nie polega\u0142o wy\u0142\u0105cznie na organizowaniu protest\u00f3w czy manifestacji ulicznych, lecz przede wszystkim na zakwestionowaniu dotychczasowego modelu \u017cycia spo\u0142ecznego. Kontestatorzy udowodnili, \u017ce m\u0142ode pokolenie mo\u017ce aktywnie uczestniczy\u0107 w kszta\u0142towaniu rzeczywisto\u015bci i wp\u0142ywa\u0107 na kierunek przemian kulturowych.<\/p>\n

Mo\u017cna wi\u0119c stwierdzi\u0107, \u017ce cho\u0107 ruch kontrkulturowy nie doprowadzi\u0142 do ca\u0142kowitej przebudowy \u015bwiata zgodnie z w\u0142asnymi idea\u0142ami, to jednak przyczyni\u0142 si\u0119 do wielu wa\u017cnych zmian spo\u0142ecznych i obyczajowych. Wp\u0142yw kontrkultury widoczny jest do dzi\u015b zar\u00f3wno w kulturze popularnej, jak i w sposobie postrzegania wolno\u015bci, praw jednostki oraz relacji mi\u0119dzyludzkich.<\/p>\n

\n

[1]<\/a> Encyklopedia…<\/em> W. Bockenheim\u00a0 (red.), op. cit., s. 198.<\/a><\/p>\n

[3]<\/a> S. Tokarski, Orient i…,<\/em> op. cit., , s. 39.<\/p>\n

[4]<\/a> Tam\u017ce, s. 39.<\/p>\n

[5]<\/a>\u201cInterwencja\u201d <\/em>, 2001, nr 2, s. 23.<\/p>\n

[6]<\/a> \u201cPolityka\u201d <\/em>, 2002, nr 46, s. 63.<\/p>\n

[7]<\/a> S. Tokarski Orient i…,<\/em> op. cit., s. 40.<\/p>\n

[8]<\/a> \u201cInterwencja\u201d<\/em> ,op. cit., s. 23.<\/p>\n

[9]<\/a> Tam\u017ce, <\/em>s. 23<\/a><\/p>\n

[10] „OUT side”, <\/em>1992, nr 1, s. 8.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Podejmuj\u0105c pr\u00f3b\u0119 analizy ruchu kontestacji na \u015bwiecie nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o dw\u00f3ch istotnych faktach rzutuj\u0105cych na ca\u0142okszta\u0142t zjawiska. Po pierwsze – ogromna cz\u0119\u015b\u0107 ludzi, kt\u00f3rych m\u0142odo\u015b\u0107 przypad\u0142a w\u0142a\u015bnie\u00a0 w czasie wybuchu m\u0142odzie\u017cowej rewolty lat 70 – tych, pozostawa\u0142o nie zrzeszonych podczas ca\u0142ego okresu jego trwania. Na codzie\u0144 wcielali w\u017cycie, powszechnie w\u00f3wczas testowane, nowe formy kontakt\u00f3w mi\u0119dzy … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[96],"class_list":["post-284","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-mgr","tag-schylek-tendencji-kontestacyjnych-ocena-ruchu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=284"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":285,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284\/revisions\/285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}