{"id":236,"date":"2023-05-18T15:32:30","date_gmt":"2023-05-18T13:32:30","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/?p=236"},"modified":"2023-05-18T15:32:30","modified_gmt":"2023-05-18T13:32:30","slug":"definicja-problemu-niedostepnosci-oraz-konsekwencje-tego-zjawiska-dla-wynikow-badan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/definicja-problemu-niedostepnosci-oraz-konsekwencje-tego-zjawiska-dla-wynikow-badan\/","title":{"rendered":"Definicja problemu niedost\u0119pno\u015bci oraz konsekwencje tego zjawiska dla wynik\u00f3w bada\u0144"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (4 votes) <\/div>\n <\/div>\n

W tym fragmencie [pracy mgr<\/strong>] zagadnienie niedost\u0119pno\u015bci b\u0119dzie przedstawione z perspektywy teoretycznej i praktycznej.<\/p>\n

Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 skupia si\u0119 na definicji problemu niedost\u0119pno\u015bci i umiejscowieniu go w kontek\u015bcie b\u0142\u0119d\u00f3w spotykanych w badaniach sonda\u017cowych. Wraz z kilkoma teoretycznymi modelami, przedstawione zostan\u0105 konsekwencje wyst\u0119powania niedost\u0119pno\u015bci dla rezultat\u00f3w bada\u0144. Druga cz\u0119\u015b\u0107 skupi si\u0119 na prezentacji miar niedost\u0119pno\u015bci i jako\u015bci danych. Ko\u0144cowa cz\u0119\u015b\u0107 om\u00f3wi strategie analizy r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy jednostkami dost\u0119pnymi a niedost\u0119pnymi. Istotno\u015b\u0107 tego typu bada\u0144 polega na mo\u017cliwo\u015bci odpowiadania na pytania dotycz\u0105ce losowego lub systematycznego charakteru niedost\u0119pno\u015bci. Dodatkowo, przedstawione zostan\u0105 trzy przypadki bada\u0144 dotycz\u0105cych jednostek niedost\u0119pnych, reprezentuj\u0105ce dwie strategie badawcze w tym zakresie.<\/p>\n

B\u0142\u0105d powi\u0105zany z wyst\u0119powaniem jednostek niedost\u0119pnych – b\u0142\u0105d braku odpowiedzi – ma miejsce, gdy wybrana jednostka nie bierze udzia\u0142u w badaniu z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w, jest niedost\u0119pna (unit nonresponse). Drugi typ b\u0142\u0119du braku odpowiedzi to sytuacja, w kt\u00f3rej respondent nie udziela odpowiedzi na pojedyncze pytanie (item nonresponse) – brakuje nam pojedynczego wska\u017anika. Niniejsza praca koncentruje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na pierwszym typie b\u0142\u0119du – jednostkach niedost\u0119pnych.<\/p>\n

Niedost\u0119pno\u015b\u0107 wp\u0142ywa na ka\u017cde badanie sonda\u017cowe, niezale\u017cnie od tego, czy jest ono kompleksowe, oparte na losowej lub kwotowej pr\u00f3bie. Zastosowanie jednak doboru probabilistycznego lub kompleksowego badania umo\u017cliwia lepsz\u0105 ocen\u0119 skali zjawiska i potencjalnych konsekwencji. Mo\u017cliwo\u015bci pomiaru niedost\u0119pno\u015bci w badaniach opartych na pr\u00f3bach celowych s\u0105 znacznie bardziej ograniczone, istniej\u0105 jednak narz\u0119dzia umo\u017cliwiaj\u0105ce taki pomiar. Kwestia pomiaru skali zjawiska niedost\u0119pno\u015bci w badaniach zostanie poruszona w dalszej cz\u0119\u015bci rozdzia\u0142u.<\/p>\n

Przyczyny, dla kt\u00f3rych osoby wybrane do pr\u00f3by nie bior\u0105 udzia\u0142u w badaniu, s\u0105 bardzo zr\u00f3\u017cnicowane. Niedost\u0119pno\u015b\u0107 mo\u017ce wynika\u0107 z przyczyn zupe\u0142nie losowych, na przyk\u0142ad gdy wybrana osoba musi opu\u015bci\u0107 miejsce realizacji badania z powod\u00f3w s\u0142u\u017cbowych czy rodzinnych. Innym przyk\u0142adem losowego charakteru niedost\u0119pno\u015bci s\u0105 tzw. „puste” lub „b\u0142\u0119dne” adresy (Grzeszkiewicz-Radulska 2001).<\/p>\n

Niedost\u0119pno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 jednak r\u00f3wnie\u017c wynikiem przyczyn nielosowych. Tak jest, gdy okre\u015blona grupa nie uczestniczy w badaniu z przewidywalnych powod\u00f3w. Na przyk\u0142ad, ankieterzy mog\u0105 odwiedza\u0107 respondent\u00f3w tylko w godzinach pracy, pomijaj\u0105c inne pory dnia. W rezultacie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b pracuj\u0105cych poza domem b\u0119dzie niedoreprezentowana, a osoby bezrobotne, gospodynie domowe i emeryci b\u0119d\u0105 nadreprezentowani. Innym przyk\u0142adem jest grupa jednorodna pod wzgl\u0119dem spo\u0142eczno-demograficznym, kt\u00f3ra z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w konsekwentnie odmawia udzia\u0142u w badaniach. W obu przypadkach mamy do czynienia z niedoreprezentacj\u0105 pewnych grup i zak\u0142\u00f3ceniem wynik\u00f3w badania, kt\u00f3re odzwierciedlaj\u0105 jedynie badan\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 rzeczywisto\u015bci. Do problemu grup niedost\u0119pnych powr\u00f3cimy w kolejnych rozdzia\u0142ach.<\/p>\n

Wyst\u0119powanie zjawiska niedost\u0119pno\u015bci mo\u017ce prowadzi\u0107 do b\u0142\u0119d\u00f3w we wnioskowaniu na podstawie zgromadzonych danych. Z drugiej strony, nie zawsze jednostki niedost\u0119pne prowadz\u0105 do zniekszta\u0142ce\u0144 w danych. To, czy wyniki b\u0119d\u0105 obarczone b\u0142\u0119dem, a tak\u017ce jaki to b\u0119dzie b\u0142\u0105d, zale\u017cy od przyczyn niedost\u0119pno\u015bci.<\/p>\n

Aby zrozumie\u0107 konsekwencje niedost\u0119pno\u015bci niekt\u00f3rych jednostek dla danych, warto przeanalizowa\u0107 przyk\u0142adowe badanie, w kt\u00f3rym u\u017cyto prostego losowego doboru pr\u00f3by. Celem jest oszacowanie \u015bredniej pewnej zmiennej. Rozwa\u017cmy dwie sytuacje, w kt\u00f3rych przyczyny niedost\u0119pno\u015bci maj\u0105 charakter losowy lub systematyczny.<\/p>\n

W pierwszej sytuacji, gdy braki w pr\u00f3bie s\u0105 losowe, mo\u017cna przyj\u0105\u0107 za\u0142o\u017cenie, \u017ce osoby, kt\u00f3re nie wzi\u0119\u0142y udzia\u0142u w badaniu, nie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 istotnie od uczestnik\u00f3w. To oznacza, \u017ce \u015brednia szacowanej zmiennej jest taka sama w\u015br\u00f3d os\u00f3b dost\u0119pnych i niedost\u0119pnych. Pomini\u0119cie jednostek niedost\u0119pnych przy wnioskowaniu z zebranych danych powoduje tylko zwi\u0119kszenie b\u0142\u0119du standardowego \u015bredniej z pr\u00f3by.<\/p>\n

W drugiej sytuacji, gdy braki w pr\u00f3bie s\u0105 wynikiem b\u0142\u0119d\u00f3w systematycznych, za\u0142o\u017cenie o braku r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy uczestnikami badania a osobami niedost\u0119pnymi nie jest uprawnione. Z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem \u015brednie szacowanej zmiennej dla os\u00f3b dost\u0119pnych i niedost\u0119pnych s\u0105 r\u00f3\u017cne. Wyst\u0119powanie niedost\u0119pno\u015bci powoduje, \u017ce wyniki badania s\u0105 obarczone b\u0142\u0119dem systematycznym, kt\u00f3rego nie da si\u0119 przewidzie\u0107 tak jak b\u0142\u0119du standardowego estymatora. Wielko\u015b\u0107 tego b\u0142\u0119du zale\u017cy od r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy \u015brednimi w\u015br\u00f3d jednostek dost\u0119pnych i niedost\u0119pnych, a tak\u017ce od proporcji os\u00f3b niedost\u0119pnych w za\u0142o\u017conej pr\u00f3bie.<\/p>\n

Powy\u017csze sytuacje to oczywi\u015bcie modele idealne. Zazwyczaj w badaniu przyczyny niedost\u0119pno\u015bci maj\u0105 zar\u00f3wno charakter losowy, jak i systematyczny. Dlatego wa\u017cne jest gromadzenie informacji o osobach, kt\u00f3re nie uczestnicz\u0105 w badaniu – przynajmniej o przyczynach ich niedost\u0119pno\u015bci. Ta wiedza pozwala oceni\u0107, na ile wyniki badania mog\u0105 by\u0107 obarczone b\u0142\u0119dem systematycznym.<\/p>\n

\n

Grzeszkiewicz-Radulska, Katarzyna (2001), Jednostki niedost\u0119pne w sonda\u017cach CBOS<\/em>, [w:] Pawe\u0142 Dani\u0142owicz, Zygmunt Gostkowski, Sonda\u017ce opinii spo\u0142ecznej: samowiedza wsp\u00f3\u0142czesnych spo\u0142ecze\u0144stw. Analizy i pr\u00f3by technik badawczych w socjologii, t. X, IFiS PAN.<\/p>\n

Lissowski, Grzegorz (1971), Problem jednostek niedost\u0119pnych w reprezentacyjnych badaniach socjologicznych, [w:] K. Szaniawski (red.) \u201eMetody matematyczne w socjologii\u201d, Ossolineum, Wroc\u0142aw.<\/p>\n

Lessler, Judith T., William D. Kalsbeek (1992), Nonsampling errors in surveys, Wiley, New York.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W tym fragmencie [pracy mgr] zagadnienie niedost\u0119pno\u015bci b\u0119dzie przedstawione z perspektywy teoretycznej i praktycznej. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 skupia si\u0119 na definicji problemu niedost\u0119pno\u015bci i umiejscowieniu go w kontek\u015bcie b\u0142\u0119d\u00f3w spotykanych w badaniach sonda\u017cowych. Wraz z kilkoma teoretycznymi modelami, przedstawione zostan\u0105 konsekwencje wyst\u0119powania niedost\u0119pno\u015bci dla rezultat\u00f3w bada\u0144. Druga cz\u0119\u015b\u0107 skupi si\u0119 na prezentacji miar niedost\u0119pno\u015bci i jako\u015bci … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[87],"class_list":["post-236","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-mgr","tag-definicja-problemu-niedostepnosci-oraz-konsekwencje-tego-zjawiska-dla-wynikow-badan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=236"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/236\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":237,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/236\/revisions\/237"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}