{"id":150,"date":"2020-10-21T13:52:08","date_gmt":"2020-10-21T11:52:08","guid":{"rendered":"http:\/\/socjologia.pracemgr.com.pl\/?p=150"},"modified":"2020-10-21T13:52:08","modified_gmt":"2020-10-21T11:52:08","slug":"postrzeganie-ciala-hiszpanow-przez-aztekow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/postrzeganie-ciala-hiszpanow-przez-aztekow\/","title":{"rendered":"Postrzeganie cia\u0142a Hiszpan\u00f3w przez Aztek\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (2 votes) <\/div>\n <\/div>\n

podrozdzia\u0142 \u015bwietnej pracy licencjackiej<\/h2>\n

Zrozumienie kategorii w jakich ujmowane by\u0142o cia\u0142o Hiszpan\u00f3w przez spo\u0142ecze\u0144stwo Aztek\u00f3w wymaga przybli\u017cenia kulturowych determinant odnosz\u0105cych si\u0119 do samej sytuacji przybycia konkwistador\u00f3w.<\/p>\n

Ciekawym faktem jest zwi\u0105zek mitologii azteckiej z przybyciem obcych. Pojawienie si\u0119 bia\u0142ych wi\u0105zane by\u0142o bowiem przez ludno\u015b\u0107 Meksyku z dawnym mitem o bogu Qetzalcoatlu[1]<\/sup><\/a>. B\u00f3g ten, b\u0119d\u0105cy opiekunem nauki i przeciwnikiem ofiar ludzkich, zosta\u0142 wygnany z Meksyku przez swojego antagonist\u0119 Tazatlipoc\u0119 reprezentuj\u0105cego si\u0142y z\u0142a. Qetzalcoatl odp\u0142yn\u0105\u0142 na zach\u00f3d jednak przed ucieczk\u0105 zapowiedzia\u0142 on sw\u00f3j powr\u00f3t. Hiszpanie pod wodz\u0105 Corteza przybyli w\u0142a\u015bnie ze wschodu, czyli kierunku z kt\u00f3rego mia\u0142 powr\u00f3ci\u0107 wygnany b\u00f3g. Potwierdzeniem uto\u017csamienia Hiszpan\u00f3w z powrotem boga by\u0142 kolor sk\u00f3ry i brody noszone przez Europejczyk\u00f3w. W mitologii Qetzalcoatl mia\u0142 bia\u0142\u0105 sk\u00f3r\u0119 i d\u0142uga brod\u0119. Atrybuty te nie wyst\u0119powa\u0142y w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w Meksyku. Cech\u0105 rasow\u0105 Aztek\u00f3w by\u0142 nik\u0142y, prawie nie wyst\u0119puj\u0105cy zarost i czerwonawy odcie\u0144 sk\u00f3ry (z wyj\u0105tkiem albinos\u00f3w). Opr\u00f3cz tego, wa\u017cny jest sam spos\u00f3b postrzegania morza w kulturze nahuatl. Uwa\u017cano bowiem, \u017ce ocean i niebo tworzy ze sob\u0105 jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Ocean sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z tej samej substancji, z kt\u00f3rej sk\u0142ada\u0142o si\u0119 niebo. St\u0105d przybycie Hiszpan\u00f3w uznawane by\u0142o za \u201el\u0105dowanie\u201d bog\u00f3w, kt\u00f3rzy przyp\u0142yn\u0119li z nieba. Sakralnego znaczenia dodawa\u0142 r\u00f3wnie\u017c sam kierunek wschodni. Na wschodzie bowiem umiejscowiony by\u0142 mityczny Dom S\u0142o\u0144ca. Zaprz\u0119gni\u0119ty w poleg\u0142ych na o\u0142tarzu wojownik\u00f3w rydwan s\u0142o\u0144ca zaczyna\u0142 sw\u00f3j poch\u00f3d po niebosk\u0142onie wychodz\u0105c z tego mitycznego miejsca. Rydwan ci\u0105gni\u0119ty by\u0142 przez samych m\u0119\u017cczyzn do po\u0142udnia, potem przejmowa\u0142y go kobiety, kt\u00f3re umar\u0142y w po\u0142ogu i ci\u0105gn\u0119\u0142y go na zach\u00f3d. St\u0105d strona wschodnia wi\u0105zana by\u0142a z pierwiastkiem m\u0119skim. Jak uj\u0105\u0142 to R. Tomicki: \u201e[…] fakt przybycia na ziemi\u0119 ze wschodu lub odchodzenia z ziemi na wsch\u00f3d mia\u0142 dodatkowe znaczenie diagnostyczne wskazuj \u0105c na zwi\u0105zek poruszaj \u0105cych si\u0119 tak istot z konkretnym aspektem nieba – \u201ejasnym\u201d i prawdopodobnie \u201em\u0119skim\u201d, kt\u00f3ry w innych wierzeniach upostaciowiony bywa jako Tonatiuch ichan \u201eDom S\u0142o\u0144ca\u201d zajmuj\u0105cy wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 nieba\u201d[2]<\/sup><\/a>. Jak wiadomo pierwsi Hiszpanie byli armi\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a zbada\u0107 i skolonizowa\u0107 nowo odkryte tereny. St\u0105d w szeregach konkwistador\u00f3w byli sami m\u0119\u017cczy\u017ani, co potwierdza\u0142o pochodzenie boskie przybysz\u00f3w. R. Tomicki chc\u0105c zobrazowa\u0107 sytuacj\u0119 pierwszego kontaktu Indian z Hiszpanami cytuje jednego z metyskich dziejopisarzy dobrze znaj\u0105cego tradycj\u0119 azteck\u0105: \u201eKiedy tubylcy ujrzeli przybycie ludzi tak niezwyk\u0142ych, rzecz nigdy dot\u0105d nie widzian\u0105 i nie s\u0142yszan\u0105, kt\u00f3\u017c mo\u017ce sobie przedstawi\u0107 i wyobrazi\u0107 trwog\u0119, strach i ogrom przera\u017cenia, jakie opanowa\u0142y ca\u0142y kraj. A to dla tego, \u017ce gdy Indianie z Cempualla [Cempoalan] zobaczyli tak wielkie statki oraz ludzi tak odmiennych od nich samych, my\u015bleli i byli przekonani, \u017ce s\u0105 oni bogami, kt\u00f3rzy zst\u0105pili z nieba\u201d[3]<\/sup><\/a>. Podobnie na pojawienie si\u0119 bia\u0142ych osadnik\u00f3w reagowa\u0142y ludy Nowej Gwinei. Wytworzy\u0142 si\u0119 tam kult cargo. Opiera\u0142 si\u0119 on na prze\u015bwiadczeniu, \u017ce biali s\u0105 wys\u0142annikami duch\u00f3w i przybyli, aby obdarowywa\u0107 tubylc\u00f3w[4]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

W przytaczanej powy\u017cej relacji azteckiej pojawia si\u0119 kolejny aspekt oddaj \u0105cy specyfik\u0119 l\u0105dowania Hiszpan\u00f3w na wybrze\u017cach Meksyku, a mianowicie \u017cegluga. Spo\u0142eczno\u015bci Indian mieszkaj\u0105cych w pobli\u017cu oceanu zajmowa\u0142y si\u0119 wprawdzie przybrze\u017cnym rybo\u0142\u00f3wstwem i handlem, \u201ejednak \u017cegluga po otwartym morzu by\u0142a nieznana i niemo\u017cliwa ze wzgl\u0119d\u00f3w technicznych\u201d[5]<\/sup><\/a>. Piotr Brykczy\u0144ski, badacz zajmuj\u0105cy si\u0119 analizowaniem znaczenia morza w kulturach prekolumbijskich stwierdzi\u0142, \u017ce \u017cadna ze spo\u0142eczno\u015bci india\u0144skich \u017cyj \u0105cych na obszarach Mezoameryki nie zbudowa\u0142a morskiej cywilizacji[6]<\/sup><\/a>. Dlatego te\u017c okr\u0119ty tej wielko\u015bci co hiszpa\u0144skie w \u017caden spos\u00f3b nie mie\u015bci\u0142y si\u0119 w poj\u0119ciu tego, co Aztekowie nazywali cz\u00f3\u0142nem lub \u0142odzi\u0105. \u201eW kronikach czerpi\u0105cych z india\u0144skich relacji spotyka si\u0119 opisy odzwierciedlaj\u0105ce zapewne do\u015b\u0107 wiernie sposoby postrzegania statk\u00f3w: \u201ewidzia\u0142em poruszaj\u0105c\u0105 si\u0119 w \u015brodku morza g\u00f3r\u0119 […], nigdy czego\u015b takiego nie widzieli\u015bmy\u201d; \u201e w zatoce by\u0142a rzecz zdumiewaj\u0105ca, wielka, okr\u0105g\u0142a, w \u015brodku w\u00f3d, i porusza\u0142a si\u0119 […], a w jej wn\u0119trzu byli ludzie kt\u00f3rzy od czasu do czasu pokazywali si\u0119\u201d[7]<\/sup><\/a> [8]<\/a><\/sup>. Cz\u0119sto tak\u017ce hiszpa\u0144skie statki brane by\u0142y przez Indian za p\u0142ywaj\u0105ce piramidy, \u015bwi\u0105tynie.<\/p>\n

Wspomniany ju\u017c b\u00f3g Qetzalcoatl szybko uto\u017csamiony zosta\u0142 z samym Cortesem. Jednej z relacji india\u0144skiej mo\u017cemy znale\u017a\u0107 taki opis: \u201eA oni zbli\u017cyli si\u0119 do chrze\u015bcijan, a kiedy ukazano im Cortesa […], a potem kiedy si\u0119 mu przyjrzeli nies\u0142ychanie si\u0119 zdumieli widz\u0105c cz\u0142owieka tak bia\u0142ego i brodatego kt\u00f3rego postawa pe\u0142na by\u0142a majestatu\u201d[9]<\/sup><\/a> [10]<\/a><\/sup>.<\/p>\n

Wa\u017cny by\u0142 r\u00f3wnie\u017c fakt, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 w micie, \u017ce b\u00f3g ten zabrania\u0142 sk\u0142adania ofiar z ludzi. Dla Hiszpan\u00f3w ofiary ludzkie by\u0142y rzecz\u0105 wstr\u0119tn\u0105 i przera\u017caj\u0105c\u0105 zarazem. Dlatego te\u017c sami zabraniali rytualnych morderstw, co by\u0142o zadziwiaj\u0105ce dla Aztek\u00f3w i potwierdza\u0142o zarazem prawdziwo\u015b\u0107 uto\u017csamienia Cortesa z Qetzalcoatlem. W jednym z Azteckich opis\u00f3w mo\u017cemy znale\u017a\u0107 relacj\u0119 o gwa\u0142townej reakcji Cortesa na sk\u0142adanych przed nim w ofierze je\u0144c\u00f3w: \u201eW obecno\u015bci kapitana sk\u0142adaj \u0105 ofiary z ludzi. Kapitan bardzo si\u0119 rozgniewa\u0142 bo dali mu krew w \u201enaczyniu Or\u0142a\u201d, szpad\u0105 przebi\u0142 tego kt\u00f3ry mu j\u0105 poda\u0142\u201d . Przyzwyczajeni do czczenia swych bog\u00f3w krwi\u0105 ofiar Aztekowie niejednokrotnie zdumieni byli reakcjami<\/p>\n

Hiszpan\u00f3w na podawan\u0105 im krew, co oddaje sytuacja wys\u0142ania przez Montezume je\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych \u015bmier\u0107 mia\u0142a uczci\u0107 przybycie bog\u00f3w: \u201ePos\u0142a\u0142 tak\u017ce je\u0144c\u00f3w, aby z\u0142o\u017cono ich w ofierze: by\u0107 mo\u017ce Hiszpanie pragn\u0119li napi\u0107 si\u0119 ich krwi […]. Ale kiedy oni (Hiszpanie) zobaczyli (te ofiary) czuli wielka odraz\u0119, spluwali, ocierali \u0142zy z powiek, zamykali oczy i potrz\u0105sali g\u0142owami. Z obrzydzeniem odepchn\u0119li jad\u0142o splamione krwi\u0105, albowiem skrwawione cuchn\u0119\u0142o wywo\u0142uj \u0105c md\u0142o\u015bci, jakby krew ta by\u0142a zepsuta\u201d[11]<\/sup><\/a>. Naiwne przekonanie Aztek\u00f3w o tym, \u017ce Europejczycy \u017cywi\u0105 si\u0119 ludzk\u0105 krwi\u0105 najlepszy wyraz znajduje w ostatnich s\u0142owach cytowanej relacji. Indianie nie mogli wyobrazi\u0107 sobie istot boskich nie od\u017cywiaj\u0105cych si\u0119 krwi\u0105 ludzk\u0105, dlatego woleli my\u015ble\u0107, \u017ce \u201ekrew by\u0142a zepsuta\u201d ni\u017c podwa\u017ca\u0107 boskie pochodzenie przybysz\u00f3w.<\/p>\n

W postrzeganiu konkwistador\u00f3w wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142y r\u00f3\u017cnice w wygl\u0105dzie zewn\u0119trznym. Europejczycy reprezentowali sob\u0105 nieznane dot\u0105d cechy rasowe, co jeszcze bardziej podkre\u015bla\u0142o ich \u201eobco\u015b\u0107\u201d i inno\u015b\u0107 dla Aztek\u00f3w. W opisach odnajdujemy cechy, kt\u00f3re by\u0142y niepoj\u0119te dla Aztek\u00f3w: \u201e[…] dziwni ludzie o cia\u0142ach, bardzo bia\u0142ych, bielszych od naszych cia\u0142, d\u0142ugich brodach i w\u0142osach spadaj\u0105cych im na uszy\u201d[12]<\/sup><\/a>. Zdziwienie wywo\u0142ywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c jasny kolor w\u0142os\u00f3w i brody, cechy cielesne nieznane s\u0142abo ow\u0142osionym i czarnow\u0142osym Aztekom. Dlatego te\u017c w relacjach znajdujemy cz\u0119sto bardzo dok\u0142adne opisy tych element\u00f3w: \u201e[…] \u017c\u00f3\u0142te w\u0142osy, ale u niekt\u00f3rych w\u0142os jest czarny. Ich brody d\u0142ugie, tak \u017c\u00f3\u0142te, s\u0105 \u017c\u00f3\u0142to brodzi, [a u niekt\u00f3rych brody s\u0105] porozdzielane na ma\u0142e kosmyki, poskr\u0119cane\u201d[13]<\/sup><\/a>. Wspomina\u0142em ju\u017c jakie znaczenie w \u015bwiadomo\u015bci Aztek\u00f3w mia\u0142a g\u0142owa i fryzura oraz odnosz\u0105ce si\u0119 do niej ozdoby i atrybuty. St\u0105d te\u017c w opisach pierwszych kontakt\u00f3w Aztek\u00f3w z Hiszpanami sporo miejsca po\u015bwiecono r\u00f3wnie\u017c nakryciom g\u0142owy noszonym przez Europejczyk\u00f3w: \u201e[…] na g\u0142owach barwne chusty lub czapki koloru koszenili, a jeszcze inni mieli nakrycia g\u0142owy bardzo du\u017ce i okr\u0105g\u0142e, podobne do ma\u0142ych camales, kt\u00f3re pewno chroni\u0105 ich od s\u0142o\u0144ca\u201d[14]<\/sup><\/a> [15]<\/a> [16]<\/a> [17]<\/a><\/sup>. Podczas spotkania Cortesa z wys\u0142annikiem Montezumy Hiszpanie ofiarowali w\u0142adcy he\u0142m. Podarunek ten wywo\u0142a\u0142 rado\u015b\u0107, gdy\u017c bogowie dawnego Meksyku rozpoznawani byli g\u0142\u00f3wnie po nakryciach g\u0142owy . Dar taki m\u00f3g\u0142 bowiem pom\u00f3c Montezumie w identyfikacji naje\u017ad\u017ac\u00f3w.<\/p>\n

Podobnie jasna karnacja i blond w\u0142osy Hiszpan\u00f3w nasuwa\u0142y Aztekom por\u00f3wnanie konkwistador\u00f3w do dzieci s\u0142o\u0144ca (co potwierdza\u0142 fakt przybycia obcych ze wschodu): \u201eIndianie kl\u0119kali i czcili ich jak syn\u00f3w s\u0142o\u0144ca, kt\u00f3re by\u0142o ich bogiem […]\u201d . Du\u017c\u0105 uwag\u0119 zwraca\u0142 r\u00f3wnie\u017c dziwny str\u00f3j naje\u017ad\u017ac\u00f3w. Aztekowie \u017cyj \u0105cy w do\u015b\u0107 gor\u0105cym klimacie nosili lekkie stroje, przepaski, biodrowe i p\u0142aszcze z pi\u00f3r. Natomiast konkwistadorzy mieli ca\u0142e cia\u0142o zas\u0142oni\u0119te ubraniem (zbroj \u0105). Zar\u00f3wno tak szczelne okrycie cia\u0142a, jak i dziwny materia\u0142, z kt\u00f3rego wykonane by\u0142y stroje Hiszpan\u00f3w (Aztekowie nie znali \u017celaza) zwraca\u0142 powszechn\u0105 uwag\u0119 w\u015br\u00f3d Indian. W podaniach azteckich dotycz\u0105cych pierwszych kontakt\u00f3w z Europejczykami fakt \u00f3w jest nast\u0119puj\u0105co ujmowany: \u201eCia\u0142a maj\u0105 wsz\u0119dzie zakryte tylko wida\u0107 twarze\u201d . \u201eCa\u0142y z czarnej miedzi jest ich str\u00f3j wojenny, w czarn\u0105 mied\u017a odziewaj \u0105 si\u0119, czarn\u0105 mied\u017a k\u0142ad\u0105 na swe g\u0142owy, […] I zewsz\u0105d os\u0142oni\u0119te s\u0105 ich cia\u0142a, odkryte s\u0105 tylko ich twarze, zupe\u0142nie bia\u0142e\u201d . \u201eNiekt\u00f3rzy s\u0105 odziani od st\u00f3p do g\u0142owy w \u017celazo, id\u0105 odziani w \u017celazo, id\u0105 o\u015blepiaj\u0105c blaskiem\u201d[18]<\/sup><\/a> [19]<\/a> [20]<\/a> [21]<\/a><\/sup>.<\/p>\n

Por\u00f3wnanie konkwistador\u00f3w hiszpa\u0144skich do bog\u00f3w mia\u0142o r\u00f3wnie\u017c swoje uzasadnienie w technice jak\u0105 dysponowali. Bro\u0144 palna, miecze i zbroje z \u201eczarnej miedzi\u201d kojarzone by\u0142y przez Indian z boskimi atrybutami. Technika ta zupe\u0142nie niezrozumia\u0142a dla Aztek\u00f3w by\u0142a pojmowana przez nich jako rodzaj magii. Bro\u0144 palna pocz\u0105tkowo uwa\u017cana mog\u0142a by\u0107 za naturaln\u0105 cech\u0119 cielesno\u015bci Europejczyk\u00f3w. Potwierdza\u0142by to nast\u0119puj\u0105cy opis pochodu armii konkwistador\u00f3w: \u201eNa czele szli ci co miotaj\u0105 ogie\u0144 z r\u0105k […]\u201d . Innym elementem techniki budz\u0105cym trwog\u0119 Aztek\u00f3w by\u0142o zastosowanie podczas walki konnicy. Sami Aztekowie praktycznie nie hodowali zwierz\u0105t, a konie wymar\u0142y w Ameryce i nieby\u0142y znane Indianom. Je\u017ad\u017ac\u00f3w, jak twierdzi Hugh Thomas, uwa\u017cano za p\u00f3\u0142-ludzkie, p\u00f3\u0142-zwierz\u0119ce hybrydy . Sami Hiszpanie przekonali si\u0119 o tym ju\u017c we wcze\u015bniejszych kontaktach z Majami: \u201eWra\u017cenie robi\u0142 nie tylko sam widok i pr\u0119dko\u015b\u0107 tych zwierz\u0105t, ale tak\u017ce \u0142atwo\u015b\u0107, z jaka Hiszpanie ich dosiadali. Majowie byli przekonani, \u017ce to potwory\u201d[22]<\/sup><\/a> [23]<\/a><\/sup>. W opisach azteckich kronikarzy z czas\u00f3w konkwisty r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna wra\u017cenie, jakie wywar\u0142y na Indianach konie nazywane przez tubylc\u00f3w jeleniami. Cz\u0119sto w relacjach tych ukazany jest l\u0119k i trwo\u017cliwy szacunek wobec je\u017ad\u017ac\u00f3w. Jeden z azteckich rozm\u00f3wc\u00f3w Sahaguna tak oto opisuje swoje wra\u017cenia dotycz\u0105ce je\u017ad\u017ac\u00f3w: \u201ePrzybywaj \u0105 jelenie, kt\u00f3re na swych grzbietach nios\u0105 ludzi w kaftanach z bawe\u0142ny, z tarczami ze sk\u00f3ry, z dzidami z \u017celaza. Ich szpady zwisaj\u0105 u szyi jeleni. […] Te jelenie parskaj\u0105, r\u017c\u0105, sp\u0142ywaj\u0105 potokami potu: niby woda \u015bcieka z nich pot. A piana z ich pysk\u00f3w opada kapi\u0105c na ziemi\u0119 […]. Kiedy biegn\u0105, s\u0142ycha\u0107 dudnienie; s\u0142ycha\u0107 ha\u0142as, jak gdyby na ziemi\u0119 pada\u0142y kamienie. Tam gdzie postawi\u0105 nog\u0119, ziemia si\u0119 przedziurawia, natychmiast robi\u0105 si\u0119 do\u0142y. Tam gdzie Hiszpanie dotkn\u0105\u0142 jej nog\u0105 lub r\u0119k\u0105, sama si\u0119 rozst\u0119puje\u201d .<\/p>\n

Sami Hiszpanie do\u015b\u0107 szybko zorientowali si\u0119 w wierzeniach i przes\u0105dach azteckich wykorzystuj\u0105c je dla w\u0142asnych korzy\u015bci. Znamienny jest tutaj spos\u00f3b w jaki Cortes jeszcze przed dotarciem do Tenochtitlanu, stolicy pa\u0144stwa azteckiego, wy\u0142udza\u0142 z\u0142oto od wys\u0142annik\u00f3w Montezumy. Cortes pytaj\u0105c o z\u0142oto jednego z azteckich pos\u0142\u00f3w motywowa\u0142 swoj\u0105 pro\u015bb\u0119 tym, \u017ce ten cenny metal jest pomocny przy b\u00f3lu serca na kt\u00f3ry cierpi\u0105 jego ludzie[24]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Bosko\u015b\u0107 Hiszpan\u00f3w znajduj\u0105ca swoje potwierdzenie w wierzeniach i mitach przez d\u0142ugi czas nie by\u0142a kwestionowana i budzi\u0142a mistyczny l\u0119k. Nale\u017cy tu wspomnie\u0107, \u017ce przedstawione powy\u017cej opisy postrzegania Hiszpan\u00f3w dokonywane by\u0142y przez ludzi wykszta\u0142conych stanowi\u0105cych elit\u0119 intelektualn\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa azteckiego. W kr\u0119gach gorzej wykszta\u0142conych zbroje mog\u0142y by\u0107 uznawane za rodzaj metalowej sk\u00f3ry, podobnie jak wspomniani je\u017ad\u017acy uznawani byli za hybrydy ludzko zwierz\u0119ce, a tak po\u017c\u0105dane przez Hiszpan\u00f3w z\u0142oto mog\u0142o by\u0107 uto\u017csamiane przez tych Indian z ich pokarmem.<\/p>\n

Przedstawiony obraz kategorii cielesnych, w jakich Aztekowie pojmowali siebie i europejskich naje\u017ad\u017ac\u00f3w warto dope\u0142ni\u0107 relacjami, jakie zachowa\u0142y si\u0119 w pierwszych kronikach z okresu konkwisty. Spojrzenie od strony Hiszpan\u00f3w na Aztek\u00f3w pozwoli w miar\u0119 ca\u0142o\u015bciowo odda\u0107 wygl\u0105d zewn\u0119trzny i cechy cielesno\u015bci Indian.<\/p>\n

\n

[1]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0\u00a0 R. Tomicki, op. cit, s. 97.<\/p>\n

[2]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0\u00a0 Ibidem, s. 106.<\/p>\n

[3]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0\u00a0 Ibidem, s. 97.<\/p>\n

[4]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0\u00a0 Janusz Kamocki, Etnologia lud\u00f3w pozaeuropejskich, Krak\u00f3w 2003, s. 110-111.<\/p>\n

[5]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0\u00a0 R. Tomicki, op. cit., s. 99.<\/p>\n

[6]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Piotr Brykczy\u0144ski, Morze w kulturze przedkolumbijskiej Ameryki, [w:] Morze w kulturach \u015bwiata, red. Andrzej Piskozub, Wroc\u0142aw 1976, s.457-478.<\/p>\n

[7]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0\u00a0 R. Tomicki, op. cit., s.99.<\/p>\n

[8]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0\u00a0 Ibidem, s. 99.<\/p>\n

[9]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0\u00a0 M. Le\u00f3n – Portilla, Zmierzch Aztek\u00f3w…, s. 105.<\/p>\n

[10]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0 Ibidem, s.179.<\/p>\n

[11]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0 Ibidem, s. 80.<\/p>\n

[12]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0 Ibidem, s. 59.<\/p>\n

[13]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0 Aztek Anonim, op. cit, s. 25.<\/p>\n

[14]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0 Miguel Le\u00f3n – Portilla, Zmierzch Aztek\u00f3w…, s. 64.<\/p>\n

[15]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0 H. Thomas, op.cit., s. 169.<\/p>\n

[16]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0 Ibidem, s. 106.<\/p>\n

[17]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0 Ibidem, s. 77.<\/p>\n

[18]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0 Aztek Anonim, op. cit., s. 25.<\/p>\n

[19]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0 M. Le\u00f3n – Portilla, Zmierzch Aztek\u00f3w…, s. 89.<\/p>\n

[20]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0 Aztek Anonim, op. cit., s. 76.<\/p>\n

[21]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0 H. Thomas, op. cit., s. 161.<\/p>\n

[22]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0 Ibidem, s. 61.<\/p>\n

[23]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0 M. Le\u00f3n – Portilla, Zmierzch Aztek\u00f3w…, s. 43.<\/p>\n

[24]<\/sup><\/a>\u00a0\u00a0 H. Thomas, op. cit., s. 168.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

podrozdzia\u0142 \u015bwietnej pracy licencjackiej Zrozumienie kategorii w jakich ujmowane by\u0142o cia\u0142o Hiszpan\u00f3w przez spo\u0142ecze\u0144stwo Aztek\u00f3w wymaga przybli\u017cenia kulturowych determinant odnosz\u0105cych si\u0119 do samej sytuacji przybycia konkwistador\u00f3w. Ciekawym faktem jest zwi\u0105zek mitologii azteckiej z przybyciem obcych. Pojawienie si\u0119 bia\u0142ych wi\u0105zane by\u0142o bowiem przez ludno\u015b\u0107 Meksyku z dawnym mitem o bogu Qetzalcoatlu[1]. B\u00f3g ten, b\u0119d\u0105cy opiekunem nauki … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[36,42],"class_list":["post-150","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pisanie-prac","tag-podrozdzial-swietnej-pracy-licencjackiej","tag-postrzeganie-ciala-hiszpanow-przez-aztekow"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=150"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}