{"id":125,"date":"2020-02-27T14:58:43","date_gmt":"2020-02-27T13:58:43","guid":{"rendered":"http:\/\/socjologia.pracemgr.com.pl\/?p=125"},"modified":"2020-02-27T14:58:43","modified_gmt":"2020-02-27T13:58:43","slug":"problematyka-kultury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/problematyka-kultury\/","title":{"rendered":"Problematyka kultury"},"content":{"rendered":"\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-top\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;125&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;top&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;2&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;5&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;5&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;G\u0142osuj na ten post&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;5\\\/5 - (2 votes)&quot;,&quot;size&quot;:&quot;24&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Problematyka kultury&quot;,&quot;width&quot;:&quot;142.5&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;{score}\\\/{best} - ({count} {votes})&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 142.5px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 19.2px;\">\n            5\/5 - (2 votes)    <\/div>\n    <\/div>\n<p>Kultura jest nazw\u0105 wieloznaczn\u0105 i cz\u0119sto u\u017cywan\u0105, wyst\u0119puje w wielu znaczeniach, lecz tak\u017ce w wielu r\u00f3\u017cnych naukach i w filozofii, nadaje si\u0119 jej r\u00f3\u017cn\u0105 tre\u015b\u0107 i r\u00f3\u017cny zakres.<\/p>\n<p>Przede wszystkim nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 u\u017cytek opisowy i u\u017cytek oceniaj\u0105cy tego s\u0142owa. M\u00f3wi si\u0119 czasem o kim\u015b potocznie, \u017ce jest cz\u0142owiekiem kulturalnym lub zachowuj\u0105cym si\u0119 kulturalnie lub nie kulturalnie oceniaj\u0105c go pozytywnie lub negatywnie. W nauce stosuje si\u0119 to znaczenie nadaj\u0105c nazwie kultura tylko sens opisowy tzn. w celu oznaczenia okre\u015blonych klas przedmiot\u00f3w, zjawisk i proces\u00f3w, kt\u00f3re opisujemy lub wyja\u015bniamy.<\/p>\n<p>Nazwa pochodzi z j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego <em>cultura (agri)<\/em> i oznacza\u0142a pierwotnie upraw\u0119 roli. Do dzi\u015b dzie\u0144 u\u017cywa si\u0119 tej nazwy w naukach biologicznych i rolniczych m\u00f3wi si\u0119 o \u201ekulturach\u201d bakterii i \u201ekulturach\u201d ro\u015blin my\u015bl\u0105c o okre\u015blonych uprawach. Kultura oznacza piel\u0119gnowanie uszlachetniania obyczaj\u00f3w ludzkich i ich sposob\u00f3w post\u0119powania. Stwierdzenie to jest przeniesione z rolnictwa, lecz nie w celu uszlachetniania i piel\u0119gnowania ro\u015blin, lecz obyczaj\u00f3w. W znaczeniu filozoficznym jako kultur\u0119 rozumie si\u0119 wszystko, co nie wyrasta samo przez si\u0119 z przyrody, lecz powstaje dzi\u0119ki pracy cz\u0142owieka i jest to wytworem celowej refleksji i dzia\u0142alno\u015bci ludzkiej.<\/p>\n<p>Kultura to og\u00f3\u0142 wytwor\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci ludzkiej materialnych i nie materialnych warto\u015bci i uznawanych sposob\u00f3w post\u0119powania, zobiektywizowanych i przyj\u0119tych w dowolnych zbiorowo\u015bciach przekazywanych innym zbiorowo\u015bciom i nast\u0119pnym pokoleniom nale\u017cy tu podkre\u015bli\u0107, \u017ce kultura sk\u0142ada si\u0119 z wytwor\u00f3w materialnych i system\u00f3w warto\u015bci.<\/p>\n<p>W tym znaczeniu do kultury mo\u017cna by zaliczy\u0107 ka\u017cdy przedmiot wytworzony przez cz\u0142owieka. Podzia\u0142 na kultur\u0119 i przyrod\u0119 da\u0142 podstaw\u0119 do podzia\u0142u nauk na przyrodnicze i humanistyczne.<\/p>\n<p>Cz\u0119sto te\u017c spotykamy si\u0119 z podzia\u0142em na kultur\u0119 materialna i duchow\u0105.<\/p>\n<p><u>Kultura materialna<\/u> zwana te\u017c cywilizacj\u0105 jest zbiorem wytwor\u00f3w og\u00f3lnie zwanych przedmiotami codziennego u\u017cytku.<\/p>\n<p>Kultura duchowa to wytw\u00f3r d\u0105\u017cenia do idea\u0142\u00f3w pi\u0119kna, dobra, prawdy, sprawiedliwo\u015bci, to zespo\u0142y idei, obyczaj\u00f3w, urz\u0105dze\u0144, symbol\u00f3w itp., w kt\u00f3rych te idee zosta\u0142y wcielone lub utrwalone.<\/p>\n<p>A.L. Kroeber i C. Kluckholm po zanalizowaniu kilkuset definicji z ostatnich stuleci stwierdzili, \u017ce:<\/p>\n<p>\u201eKultura polega na uschematyzowanych i ustalonych sposobach my\u015blenia, odczuwania i reagowania nabytych i przekazywanych g\u0142\u00f3wnie przy pomocy symboli, stanowi\u0105cych zamienne osi\u0105gni\u0119cia grup ludzkich w\u0142\u0105czaj\u0105c ich uciele\u015bnienie w wytworach materialnych; istotny trzon kultury stanowi\u0105 tradycyjne tzn. historycznie przekazane i wyselekcjonowane idee, a przede wszystkim do nich przywi\u0105zane warto\u015bci\u201d<\/p>\n<p>Upraszczaj\u0105c mo\u017cna powiedzie\u0107: Istniej\u0105 pewne idee przekazywane z pokolenia na pokolenie z tymi ideami wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 systemy warto\u015bci, te z kolei wyznaczaj\u0105 zachowania si\u0119 i dzia\u0142ania jednostek i grup, ich sposoby my\u015blenia i odczuwania.<\/p>\n<p>Definicje niekiedy okre\u015blaj\u0105 j\u0105 jako: wyuczone zachowania si\u0119, kompleks wzor\u00f3w przyj\u0119tych w danej grupie spo\u0142ecznej; ca\u0142o\u015b\u0107 dziedzictwa spo\u0142ecznego przekazywanego z pokolenia na pokolenie; zesp\u00f3\u0142 wzor\u00f3w okre\u015blaj\u0105cych \u017cycie.<\/p>\n<p>Definicja obejmuje te\u017c og\u00f3\u0142 przedmiot\u00f3w\/narz\u0119dzi produkcji wytworzonych przez cz\u0142owieka lub ca\u0142\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 b\u0119d\u0105cych ich wynikiem pracy w toku zdobywania \u015brodk\u00f3w zaspokajania potrzeb.<\/p>\n<p>Kultura zawsze jest zlokalizowana w przestrzeni i w spo\u0142eczno\u015bci i nie istnieje poza zbiorowo\u015bciami ludzkimi. Nale\u017cy wiec odr\u00f3\u017cni\u0107 kultur\u0119 <em>osobist\u0105<\/em> jednostki od kultury <em>zbiorowo\u015bci<\/em>.<\/p>\n<p><u>Kultura osobista<\/u> jednostki to og\u00f3\u0142 jej osobistych wzor\u00f3w post\u0119powania, jej metod dzia\u0142ania,wytwor\u00f3w jej dzia\u0142alno\u015bci, jej idei i my\u015bli cz\u0119sto nie znanych innym ludziom. Kultura osobista musi si\u0119 mie\u015bci\u0107 w ramach kultury zbiorowo\u015bci jednak\u017ce ka\u017cde spo\u0142ecze\u0144stwo zezwala jednostkom na pewien margines oryginalno\u015bci i odchylenia od powszechnie przyj\u0119tych i uznanych wzor\u00f3w. Ten margines mo\u017ce by\u0107 w\u0119\u017cszy lub szerszy, zale\u017cnie od roli spo\u0142ecznej i pozycji jednostki, jednak\u017ce granice dopuszczalnych odchyle\u0144 s\u0105 mniej lub wi\u0119cej wyra\u017anie ustalone, a ich przekroczenie spotyka si\u0119 z pot\u0119pieniem.<\/p>\n<p><u>Kultura zbiorowo\u015bci<\/u> nie jest sum\u0105 kultur osobistych jej cz\u0142onk\u00f3w, ale jest to og\u00f3\u0142 wytwor\u00f3w, warto\u015bci i sposob\u00f3w zachowania si\u0119, kt\u00f3re zosta\u0142y przyj\u0119te i uznane przez zbiorowo\u015b\u0107 i nabra\u0142y wa\u017cno\u015bci dla jej cz\u0142onk\u00f3w, wyznaczaj\u0105c zachowania si\u0119 uznane za \u201dobowi\u0105zkowe \u201d np. wzory przyzwoito\u015bci, zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia itp.<\/p>\n<p>Trzeba te\u017c odr\u00f3\u017cni\u0107 kultur\u0119 zbiorowo\u015bci od <em>dziedzictwa kulturowego<\/em>, kt\u00f3re zostaje przekazane nast\u0119pnemu pokoleniu. Kultura zbiorowo\u015bci jest ca\u0142o\u015bci\u0105 \u017cywych, aktualnych, funkcjonuj\u0105cych wytwor\u00f3w i wzor\u00f3w odgrywaj\u0105cych uznan\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu wszystkich cz\u0142onk\u00f3w zbiorowo\u015bci.<\/p>\n<p><u>Dziedzictwo kulturowe<\/u> to tylko ta cz\u0119\u015b\u0107 system\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y przekazane nast\u0119pnym pokoleniom, kt\u00f3re zda\u0142y egzamin trwa\u0142o\u015bci w czasie.<\/p>\n<p>Podstawowe sk\u0142adowe jednostki kultury nazywamy <em>elementami <\/em>lub<em> cechami <\/em>kultury. Mog\u0105 by\u0107 nimi jakie\u015b przedmioty materialnego u\u017cytku lub idee, odgrywaj\u0105ce wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w jednej lub wi\u0119cej dziedzinach \u017cycia zbiorowego, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rych koncentruj\u0105 si\u0119 inne funkcjonalnie z nimi powi\u0105zane wytwory lub idee.<\/p>\n<p>W ka\u017cdej dziedzinie kultury mo\u017cemy wykry\u0107 szereg takich podstawowych element\u00f3w, kt\u00f3re w mniejszym lub wi\u0119kszym zakresie,wp\u0142ywaj\u0105 na dzia\u0142alno\u015b\u0107 ludzi, organizuj\u0105 i prowadz\u0105 wysi\u0142ki, prowadza do tworzenia bardziej z\u0142o\u017conych system\u00f3w kulturowych. Taki uk\u0142ad przedmiot\u00f3w, urz\u0105dze\u0144 wyobra\u017ce\u0144 idei wzoru post\u0119powania nazywamy <em>kompleksem<\/em> kulturowym.<\/p>\n<p>Je\u017celi np. uznamy samoch\u00f3d za odr\u0119bny element kulturowy, to wszystkie wytwory, urz\u0105dzenia, instytucje czynno\u015bci, wzory zachowa\u0144 przepisy zwi\u0105zane z produkcja, sprzeda\u017c\u0105 i u\u017cywaniem i naprawianiem samochod\u00f3w tworz\u0105 rozleg\u0142y kompleks kulturowy.<\/p>\n<p>W ka\u017cdej dziedzinie dzia\u0142alno\u015bci kulturalnej zbiorowo\u015bci mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107 charakterystyczne kompleksy: w rolnictwie mo\u017ce to by\u0107 np. uprawa pewnej ro\u015bliny; wyr\u00f3\u017cniamy, wi\u0119c kompleks upraw ry\u017cu kukurydzy, pszenicy czy ziemniak\u00f3w.<\/p>\n<p>Kompleksy kultury nazywamy te\u017c <em>systemami<\/em> kulturowymi, gdy\u017c s\u0105 one wewn\u0119trznie sp\u00f3jne i logicznie powi\u0105zane. Szereg kompleks\u00f3w kulturowych mo\u017ce si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 w szersze ca\u0142o\u015bci, nazywane <em>konfiguracjami <\/em>lub te\u017c czasami <em>wzorami<\/em> kulturowymi.<\/p>\n<p>Wp\u0142yw kultury dokonuje si\u0119 r\u00f3\u017cnymi drogami przez:<\/p>\n<ul>\n<li>socjalizacje i kszta\u0142towanie osobowo\u015bci jednostki<\/li>\n<li>tworzenie i ustanawianie warto\u015bci<\/li>\n<li>wzory dzia\u0142ania i wzory post\u0119powania<\/li>\n<li>stwarzanie modeli instytucji i system\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>1)<\/strong> Kultura jest wytworem dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Nie jest ona czym\u015b istniej\u0105cym poza zbiorowo\u015bciami ludzkimi.<\/p>\n<p>Kultura kszta\u0142tuje nas ju\u017c od pierwszych chwil po urodzeniu znajdujemy si\u0119 pod wp\u0142ywem istniej\u0105cych ju\u017c przedmiot\u00f3w, urz\u0105dze\u0144,pogl\u0105d\u00f3w, wierze\u0144 i ustalonych sposob\u00f3w wychowania.<\/p>\n<p>Jest \u015bwiatem, do kt\u00f3rego musimy wej\u015b\u0107 ucz\u0105c si\u0119 wielu rzeczy i przez wiele lat. Nasz organizm, pop\u0119dy, sk\u0142onno\u015bci naturalne zostaj\u0105 od raz uj\u0119te w karby nakaz\u00f3w, wzor\u00f3w ustalonych w kulturze grupy, z kt\u00f3rej pochodzimy.<\/p>\n<p>Mo\u017cemy si\u0119 przeciwko nimi buntowa\u0107, lecz \u015bwiadomy i zmieniaj\u0105cy zastany stan rzeczy bunt jest mo\u017cliwy dopiero w\u00f3wczas, gdy osi\u0105gniemy doros\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Istot\u0119 sprawy odda\u0142 w zwi\u0119z\u0142ym sformu\u0142owaniu R.E. Parka (Wprowadzenie do nauki socjologii Pozna\u0144 1926) powiedzeniem \u201ecz\u0142owiek nie rodzi si\u0119 ludzkim, lecz staje si\u0119 nim w procesie wychowania\u201d<\/p>\n<p>Po urodzeniu niemowl\u0119 jest organizmem biologicznym, wyposa\u017conym w szereg w\u0142asno\u015bci potencjalnych, kt\u00f3re wychowanie rozwija, modeluje, kszta\u0142tuje i tak ma\u0142e zwierz\u0105tko przekszta\u0142ca si\u0119 w cz\u0142owieka, czyli istot\u0119 rozumn\u0105, zdolna do pracy i tw\u00f3rczo\u015bci. Jednak\u017ce przez samo oddzia\u0142ywanie np. przez \u015brodki chemiczne, na procesy fizjologiczne nie nauczymy dziecka ani m\u00f3wi\u0107 ani czyta\u0107, pracowa\u0107 i rozwi\u0105zywa\u0107 zastane sytuacje praktyczne w swoim \u017cyciu. Jest to mo\u017cliwe dopiero przez oddzia\u0142ywanie doros\u0142ych na dziecko, przez uczenie go i przez \u201ewprowadzenie \u201d do system\u00f3w warto\u015bci i wzorc\u00f3w post\u0119powania.<\/p>\n<p>Proces kszta\u0142towania osobowo\u015bci dziecka i przystosowania do \u017cycia w zbiorowo\u015bci, polegaj\u0105cy na uczeniu go i wprowadzaniu go do kultury umo\u017cliwiaj\u0105cy mu porozumiewanie si\u0119 i inteligentne dzia\u0142anie w jej ramach, nazywamy procesem socjalizacji. Poprzez ten proces kultura kszta\u0142tuje nowych cz\u0142onk\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa, uczy ich, jak si\u0119 nale\u017cy zachowywa\u0107, co nale\u017cy czyni\u0107, aby si\u0119 utrzyma\u0107 i osi\u0105gn\u0105\u0107 zasadnicze cele \u017cyciowe.<\/p>\n<p>W mechanizmie wp\u0142ywu kultury na \u017cycie spo\u0142eczne szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest to, ze kultura ustanawia systemy warto\u015bci i kryteria okre\u015blaj\u0105ce warto\u015bci.<\/p>\n<p>Post\u0119powanie cz\u0142owieka jest wyznaczone przede wszystkim jego potrzebami organizmu wrodzonymi jak i nabytymi wywo\u0142uj\u0105cymi poczucie braku czego\u015b i zmuszaj\u0105ce do dzia\u0142ania (i potrzebami rozwini\u0119tymi na ich podstawie).<\/p>\n<p><strong>2)<\/strong> Jednostki i zbiorowo\u015bci musz\u0105, ci\u0105gle dokonywa\u0107 wyboru miedzy sposobami zaspokajania swoich potrzeb. W takich sytuacjach wyboru w gr\u0119 wchodz\u0105 warto\u015bci i kryteria okre\u015blaj\u0105ce skale warto\u015bci.<\/p>\n<p>Warto\u015bci\u0105 nazywamy tu dowolny przedmiot materialny czy idealny, idee lub instytucj\u0119, przedmiot rzeczywisty czy wyimaginowany, w stosunku, do kt\u00f3rego jednostki lub zbiorowo\u015bci przyjmuj\u0105 postaw\u0119 szacunku, przypisuj\u0105 i m wa\u017cna role w swoim \u017cyciu i d\u0105\u017cenie do jego osi\u0105gni\u0119cia od czuwaj\u0105 jako przymus. Warto\u015bciami s te przedmioty, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 jednostce wewn\u0119trzna r\u00f3wnowag\u0119 i d\u0105\u017cenie do nich daje poczucie dobrze spe\u0142nionego obowi\u0105zku,, lub te, kt\u00f3re dla grupy s\u0105 niezb\u0119dne dla utrzymania wewn\u0119trznej sp\u00f3jno\u015bci.<\/p>\n<p>Pojecie warto\u015bci przedmiotu dla r\u00f3\u017cnych grup mo\u017ce by\u0107 wzgl\u0119dne i najwy\u017csze warto\u015bci mog\u0105 mie\u0107 dla nich r\u00f3\u017cne przedmioty.<\/p>\n<p>Dla jednych b\u0119d\u0105 to przedmioty kultu, wiedza naukowa lub doskona\u0142o\u015b\u0107 moralna dla innych cele polityczne, pieni\u0105dze lub dzie\u0142a sztuki,, a jeszcze innych zdrowe czy honor. Warto\u015bci s\u0105 wiec wa\u017cnym wyznacznikiem post\u0119powania jednostek. S\u0105 one regulatorami ludzkich d\u0105\u017ce\u0144 i post\u0119powania pozwalaj\u0105 na ocen\u0119 post\u0119powania innych, s\u0142u\u017c\u0105 jako podstawa oceny spo\u0142ecznej przydatno\u015bci cz\u0142onk\u00f3w grup. Wyznaczaj\u0105 zasady hierarchii spo\u0142ecznej i okre\u015blaj\u0105 zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia zbiorowego. Warto\u015bci s\u0105 zasadnicz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adowa kultury ka\u017cdej jednostki i zbiorowo\u015bci. W kulturze ka\u017cdej zbiorowo\u015bci przyj\u0119te s\u0105 pewne systemy warto\u015bci i pewna hierarchia.<\/p>\n<p><strong>3)<\/strong> System warto\u015bci wyznacza wyb\u00f3r \u015brodk\u00f3w zaspokajania potrzeb i interes\u00f3w, wyznacza perfekcje w d\u0105\u017ceniach. Natomiast o tym, jak jednostka zachowuje si\u0119 w okre\u015blonych sytuacjach, jak rozwi\u0105zuje poszczeg\u00f3lne sytuacje tak, by nie popa\u015b\u0107 w konflikt z innymi, jak rozwi\u0105zuje konflikty, gdy jej interesy zosta\u0142y naruszone, o tym decyduj\u0105 \u201ewzory\u201d dzia\u0142ania lub szerzej \u201ewzory\u201d post\u0119powania.<\/p>\n<p>Ustalane w ramach poszczeg\u00f3lnej kultury<\/p>\n<p>M\u00f3wi\u0105c w uproszczeniu wzory post\u0119powania s\u0105 pewnymi schematami stosowanymi w okre\u015blonych sytuacjach. \u017bycie spo\u0142eczne mo\u017cna rozpatrywa\u0107 jako ci\u0105g\u0142y szereg sytuacji, w kt\u00f3rych ludzie si\u0119 spotykaj\u0105 oddzia\u0142ywaj\u0105 na siebie, komunikuj\u0105 sobie co\u015b, \u017c\u0105daj\u0105 czego\u015b od siebie staraj\u0105 si\u0119 wywrze\u0107 jaki\u015b wp\u0142yw na post\u0119powanie innych, uzyska\u0107 cos od nich.<\/p>\n<p>Ka\u017cde spotkanie z innymi lud\u017ami jest nowa sytuacj\u0105. Zanim w tej sytuacji cos zrobimy, musimy ja najpierw okre\u015bli\u0107: czy jest to np. narada, czy przyjacielska pogaw\u0119dka.<\/p>\n<p>Zdefiniowanie sytuacji jest konieczne dla zastosowania odpowiedniego wzoru dzia\u0142ania i post\u0119powania. Wz\u00f3r jest to spos\u00f3b zachowania si\u0119 uznany za \u201enormalny\u201d lub dopuszczalny w danej sytuacji. Wzory zachowania okre\u015blone w danej kulturze umo\u017cliwiaj\u0105 porozumiewanie si\u0119, czyni\u0105 zrozumia\u0142e zachowania innych i pozwalaj\u0105 oddzia\u0142ywa\u0107 skutecznie na innych ludzi.<\/p>\n<p><strong>4)<\/strong> Kultura wp\u0142ywa na przebieg \u017cycia spo\u0142ecznego przez ustalanie modeli zachowa\u0144 si\u0119, instytucji, przedmiot\u00f3w, dzie\u0142 sztuki itp. Wz\u00f3r wyra\u017ca pewn\u0105 ustalon\u0105 i przyj\u0119t\u0105 w danej kulturze regularno\u015b\u0107 przebiegu zjawisk, jest ustalonym schematem, kt\u00f3ry pozwala \u201eodczyta\u0107\u201d i zrozumie\u0107 zachowania. Model natomiast jest pewnym obrazem czy symbolicznym przedstawieniem stanu rzeczy po\u017c\u0105danego, ocenianego pozytywnie, s\u0142u\u017c\u0105cego do oceny rzeczywistego stanu rzeczy. Model jest wiec schematem po\u017c\u0105danym, z kt\u00f3rym zwi\u0105zane s\u0105 warto\u015bci, kt\u00f3ry nale\u017cy na\u015bladowa\u0107 i powtarza\u0107.<\/p>\n<hr \/>\n<p>Na podstawie \u201eElementarne poj\u0119cia socjologii\u201d &#8211; Jan Szczepa\u0144ski PWN 1963<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kultura jest nazw\u0105 wieloznaczn\u0105 i cz\u0119sto u\u017cywan\u0105, wyst\u0119puje w wielu znaczeniach, lecz tak\u017ce w wielu r\u00f3\u017cnych naukach i w filozofii, nadaje si\u0119 jej r\u00f3\u017cn\u0105 tre\u015b\u0107 i r\u00f3\u017cny zakres. Przede wszystkim nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 u\u017cytek opisowy i u\u017cytek oceniaj\u0105cy tego s\u0142owa. M\u00f3wi si\u0119 czasem o kim\u015b potocznie, \u017ce jest cz\u0142owiekiem kulturalnym lub zachowuj\u0105cym si\u0119 kulturalnie lub nie &#8230; <a title=\"Problematyka kultury\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/problematyka-kultury\/\" aria-label=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o Problematyka kultury\">Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[48,69],"class_list":["post-125","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pisanie-prac","tag-problematyka-kultury","tag-ustalane-w-ramach-poszczegolnej-kultury"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}