{"id":123,"date":"2020-01-17T14:46:05","date_gmt":"2020-01-17T13:46:05","guid":{"rendered":"http:\/\/socjologia.pracemgr.com.pl\/?p=123"},"modified":"2020-01-17T14:46:05","modified_gmt":"2020-01-17T13:46:05","slug":"nowa-polityka-w-spoleczenstwie-informacyjnym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/socjologia\/nowa-polityka-w-spoleczenstwie-informacyjnym\/","title":{"rendered":"„Nowa polityka” w spo\u0142ecze\u0144stwie informacyjnym"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (2 votes) <\/div>\n <\/div>\n

Termin cywilizacja informacyjna („johoka shakai”) pochodzi z Japonii. Zosta\u0142 po raz pierwszy u\u017cyty w 1963 roku przez japo\u0144skiego socjologa Tadao Umesamo(12). Nast\u0119pnie upowszechniony zosta\u0142 przez znanego futurologa Kenichi Koyame, w opublikowanej w 1968 roku ksi\u0105\u017cce „Introduction to Information Theory”(13). W Europie terminem „spo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne” zacz\u0119to si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0107 dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej. Zosta\u0142 u\u017cyty w raporcie Simona Nory i Alaina Minca z 1978 roku na temat „tendencji rozwoju system\u00f3w spo\u0142ecznych”(14). W Stanach Zjednoczonych pojecie to zyska\u0142o na popularno\u015bci w latach osiemdziesi\u0105tych.<\/p>\n

Po II wojnie \u015bwiatowej pr\u00f3bowano znale\u017a\u0107 termin adekwatnie okre\u015blaj\u0105cy proces transformacji spo\u0142ecze\u0144stw II polowy XX wieku. Wysi\u0142ki te obrazuje tabela nr 2 zawieraj\u0105ca zestawienie nazw nadawanych zmianom cywilizacyjnym w okresie 1950 – 1996.<\/p>\n

Tabela 2. <\/strong>Katalog termin\u00f3w, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych pr\u00f3bowano okre\u015bli\u0107 transformacje cywilizacyjna spo\u0142ecze\u0144stw po II wojnie \u015bwiatowej <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Rok<\/strong><\/td>\nNazwa spo\u0142ecze\u0144stwa<\/strong><\/td>\nAutor<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
1950<\/td>\nSamotny t\u0142um
\nCz\u0142owiek posthistoryczny<\/td>\n		Reisman
\nSeidenberg<\/td>\n<\/tr>\n
1953<\/td>\nRewolucja organizacyjna<\/td>\nBoulding<\/td>\n<\/tr>\n
1956<\/td>\nCz\u0142owiek organizacji<\/td>\nWhite<\/td>\n<\/tr>\n
1958<\/td>\nMerytokracja<\/td>\nYoung<\/td>\n<\/tr>\n
1959<\/td>\nRewolucja edukacyjna
\nSpo\u0142ecze\u0144stwo postkapitalistyczne<\/td>\n		Drucker
\nDahrendorf<\/td>\n<\/tr>\n
1960<\/td>\nKoniec ery ideologii<\/td>\nBell<\/td>\n<\/tr>\n
1961<\/td>\nSpo\u0142ecze\u0144stwo przemys\u0142owe<\/td>\nAron<\/td>\n<\/tr>\n
1962<\/td>\nRewolucja komputerowa
\nEkonomia wiedzy<\/td>\n		Berkeley
\nMachlup<\/td>\n<\/tr>\n
1963<\/td>\nNowa klasa pracuj\u0105ca<\/td>\nMallet<\/td>\n<\/tr>\n
1964<\/td>\nGlobalna wioska
\nCz\u0142owiek jednowymiarowy
\nEra postcywilizacyjna
\nSpo\u0142ecze\u0144stwo us\u0142ug
\nSpo\u0142ecze\u0144stwo technologiczne<\/td>\n		McLuhan
\nMarcuse
\nBoulding
\nDahrendorf
\nEllul<\/td>\n<\/tr>\n
1967<\/td>\nNowe pa\u0144stwo przemys\u0142owe
\nRewolucja naukowo-techniczna<\/td>\n		Galbraith
\nRichta<\/td>\n<\/tr>\n
1968<\/td>\nSpo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne
\nPodw\u00f3jna ekonomia
\nNeokapitalizm
\nSpo\u0142ecze\u0144stwo postmodernistyczne
\nTechnokracja<\/td>\n		Umesamo
\nAveritt
\nGorz
\nEtzoni
\nMeynaud<\/td>\n<\/tr>\n
1969<\/td>\nWiek nieci\u0105g\u0142o\u015bci<\/td>\nDrucker<\/td>\n<\/tr>\n
1970<\/td>\nSpo\u0142ecze\u0144stwo skomputeryzowane
\nWiek postliberalny
\nKultura prefiguratywna
\nEra technotroniczna<\/td>\n		Martin i Norman
\nKahn
\nMead
\nBrzezi\u0144ski<\/td>\n<\/tr>\n
1971<\/td>\nWiek informacji
\nCompunifications
\nSpo\u0142ecze\u0144stwo postprzemys\u0142owe<\/td>\n		Helvey
\nOettinger
\nTouraine<\/td>\n<\/tr>\n
1972<\/td>\nSpo\u0142ecze\u0144stwo posttradycjonalne
\n\u015awiat bez granic<\/td>\n		Eisenstat
\nBrown<\/td>\n<\/tr>\n
1973<\/td>\nNowe spo\u0142ecze\u0144stwo us\u0142ug<\/td>\nLewis<\/td>\n<\/tr>\n
1974<\/td>\nRewolucja informacyjna<\/td>\nLamberton<\/td>\n<\/tr>\n
1975<\/td>\nWiek \u015brodk\u00f3w komunikowania
\nMediokracja
\nTrzecia rewolucja przemys\u0142owa<\/td>\n		Philips
\nPhilips
\nStine<\/td>\n<\/tr>\n
1976<\/td>\nSpo\u0142ecze\u0144stwo przemys\u0142owo-technologiczne
\nMegacorp<\/td>\n		Ionescu
\nEichner<\/td>\n<\/tr>\n
1977<\/td>\nRewolucja elektroniczna
\nEkonomia informacji<\/td>\n		Evans
\nPorat<\/td>\n<\/tr>\n
1978<\/td>\nDemokracja antycypacyjna
\nNar\u00f3d sieciowy
\nRepublika technologii
\nSpo\u0142ecze\u0144stwo telematyczne
\nSpo\u0142ecze\u0144stwo okablowane<\/td>\n		Bezold
\nHiltz i Turoff
\nBoorstin
\nNora i Minc
\nMartin<\/td>\n<\/tr>\n
1979<\/td>\nWiek komputerowy
\nTysi\u0105clecie mikro<\/td>\n		Detouzos i Moses
\nEvans<\/td>\n<\/tr>\n
1980<\/td>\nMikro rewolucja
\nRewolucja mikroelektroniczna
\nTrzecia fala<\/td>\n		Arge
\nForester
\nToffler<\/td>\n<\/tr>\n
1981<\/td>\nSpo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne
\nRynek sieciowy<\/td>\n		Martin i Butler
\nDodrick<\/td>\n<\/tr>\n
1982<\/td>\nRewolucja \u015ar\u00f3dk\u00f3w komunikowania
\nWiek informacji<\/td>\n		Williams
\nDizard<\/td>\n<\/tr>\n
1983<\/td>\nPa\u0144stwo komputerowe
\nWiek gen\u00f3w<\/td>\n		Burnham
\nSylvester i Klotz<\/td>\n<\/tr>\n
1984<\/td>\nDrugi podzia\u0142 przemys\u0142owy
\nCz\u0142owiek Turinga<\/td>\n		Piore i Sabel
\nBolter<\/td>\n<\/tr>\n
1996<\/td>\nSpo\u0142ecze\u0144stwo sieciowe<\/td>\nCastells<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Goban-Klas Tomasz, Spo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne: szanse, zagro\u017cenia, wyzwania., Warszawa 1996, s. 36<\/p>\n

Spo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne wyra\u017ca si\u0119 najog\u00f3lniej w wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu dw\u00f3ch czynnik\u00f3w:<\/p>\n

    \n
  1. ogromnego znaczenia informacji,<\/li>\n
  2. mo\u017cliwo\u015bci do jej:\n
      \n
    • wytwarzania,<\/li>\n
    • przechowywania,<\/li>\n
    • przekazywania,<\/li>\n
    • pobierania,<\/li>\n
    • przetwarzania,<\/li>\n
    • wykorzystywania.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n

      Do\u015bwiadczenie historyczne m\u00f3wi, ze „kto ma wiedz\u0119, ten ma w\u0142adze”. Jeszcze do niedawna ludzko\u015b\u0107 nie dysponowa\u0142a tak wielkimi jak dzisiaj mo\u017cliwo\u015bciami przetwarzania informacji. Po\u0142\u0105czenie rozleglej wiedzy z umiej\u0119tno\u015bci\u0105 jej wykorzystania umo\u017cliwia cywilizacji ludzkiej przej\u015bcie od ery materialnej do nowej ery – nie ca\u0142kiem jeszcze rzeczywistej w naszym odczuciu, gdzie miejsce nadrz\u0119dnego dobra zajmie informacja.<\/p>\n

      Bli\u017csza znajomo\u015b\u0107 z literatura po\u015bwi\u0119cona zagadnieniom przewidywania rozwoju cywilizacyjnego spo\u0142ecze\u0144stw nasuwa generalne wnioski:<\/p>\n

        \n
      • istnieje wielo\u015b\u0107 alternatywnych propozycji w tym zakresie,<\/li>\n
      • w ro\u017cnych koncepcjach autorzy k\u0142ad\u0105 nacisk na odmienne zagadnienia jako kluczowe dla cywilizacji ludzkiej.<\/li>\n<\/ul>\n

        Tematyk\u0119 scenariuszy opisuj\u0105cych pozytywne i negatywne skutki transformacji w kierunku spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego podzieli\u0107 mo\u017cna na dziewi\u0119\u0107 podstawowych sfer \u017cycia spo\u0142ecznego i przewidywane implikacje nadej\u015bcia ery informacyjnej. Por\u00f3wnanie jej potencjalnych skutk\u00f3w pozytywnych i negatywnych umo\u017cliwia rzeczywista ocen\u0119 konsekwencji nadchodz\u0105cej „rewolucji informacyjnej”.<\/p>\n

        Tabela nr 3. <\/strong>Konsekwencje transformacji w kierunku spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego w sferze polityki wewn\u0119trznej. <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
        POLITYKA WEWN\u0118TRZNA <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
        SZANSE<\/td>\nZAGRO\u017bENIA<\/td>\n<\/tr>\n
        wykszta\u0142cenie sie „cyberdemokracji”, czyli demokracji bezpo\u015bredniej wykorzystuj\u0105cej zdobycze techniki<\/td>\npowr\u00f3t ustroj\u00f3w totalitarnych i pa\u0144stwowego monopolu informacyjnego<\/td>\n<\/tr>\n
        SKUTKI POZYTYWNE<\/td>\nSKUTKI NEGATYWNE<\/td>\n<\/tr>\n
        wzrost efektywno\u015bci funkcjonowania urz\u0119d\u00f3w pa\u0144stwowych<\/td>\npoczucie ograniczonej wolno\u015bci i braku prywatno\u015bci obywateli<\/td>\n<\/tr>\n
        poprawa jako\u015bci kontakt\u00f3w „obywatel-w\u0142adza” oraz prezentacji polityki<\/td>\npoczucie „bariery technokratycznej” pomi\u0119dzy w\u0142adza a spo\u0142ecze\u0144stwem<\/td>\n<\/tr>\n
        zwi\u0119kszone korzy\u015bci dla obowi\u0105zkowych i rzetelnych polityk\u00f3w<\/td>\nwzrost fragmentacji polityki<\/td>\n<\/tr>\n
        wzrost skuteczno\u015bci podejmowania decyzji i planowania politycznego nowym metodom analizy danych<\/td>\nutrudnienie podejmowania decyzji wskutek wzrostu ilo\u015bci informacji<\/td>\n<\/tr>\n
        u\u0142atwienie systemu zbierania podatk\u00f3w<\/td>\npodatno\u015b\u0107 na zewn\u0119trzne zak\u0142\u00f3cenia informacyjne<\/td>\n<\/tr>\n
        brak mo\u017cliwo\u015bci wprowadzenia szczelnej cenzury i regulacji dost\u0119pu do fal radiowych i telewizyjnych<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

        \u0179r\u00f3d\u0142o: opracowanie w\u0142asne, wykorzystano prace L.W. Zachera, Spo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne: aspekty techniczne, spo\u0142eczne i polityczne, Warszawa 1992<\/p>\n

        Zestawienie powy\u017csze wskazuje na przewag\u0119 pozytywnych skutk\u00f3w informatyzacji w sferze polityki wewn\u0119trznej. Polepszy si\u0119 poziom autoprezentacji polityk\u00f3w. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 komunikacji dwustronnej „polityk – obywatel” zmusi obie strony do rzetelnej dyskusji. Rewolucja informacyjna udost\u0119pni spo\u0142ecze\u0144stwu narz\u0119dzia umo\u017cliwiaj\u0105ce wymuszanie na rz\u0105dz\u0105cych konkretnych odpowiedzi oraz egzekwowanie obietnic przedwyborczych. Zaowocuje to wzrostem aktywno\u015bci politycznej. Parlament podzieli si\u0119 w\u0142adza ze spo\u0142ecze\u0144stwem. Dzi\u0119ki mo\u017cliwo\u015bci cz\u0119stego organizowania referendum (nielimitowanego kosztami) ludzie wsp\u00f3\u0142decydowa\u0107 b\u0119d\u0105 o losach swojego regionu, a nawet pa\u0144stwa. Jednocze\u015bnie wzmocni si\u0119 poczucie „lokalnego patriotyzmu” a os\u0142abia si\u0119 wi\u0119zy og\u00f3lnonarodowe. Wzro\u015bnie obywatelska kontrola instytucji politycznych (administracji publicznej i samorz\u0105d\u00f3w lokalnych), oraz ich wydatk\u00f3w. Dzi\u0119ki informatyzacji \u017cycia gospodarczego ograniczona zostanie „szara strefa”, coraz trudniej B\u0119dzie przeprowadzi\u0107 nielegalne operacje finansowe. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 nowopowstaj\u0105cych medi\u00f3w uniemo\u017cliwi rz\u0105dowa cenzur\u0119 informacji, a spo\u0142ecze\u0144stwo wykszta\u0142ci metody obrony przed zb\u0119dnymi danymi. Sprawa dyskusyjna natomiast jest to, czy dost\u0119pno\u015b\u0107 i mnogo\u015b\u0107 informacji u\u0142atwi, czy utrudni proces planowania centralnego.<\/p>\n

        Tabela nr 4. <\/strong>Konsekwencje transformacji w kierunku spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego w sferze stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
        STOSUNKI MI\u0118DZYNARODOWE <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
        SZANSE<\/td>\nZAGRO\u017bENIA<\/td>\n<\/tr>\n
        wzrost mo\u017cliwo\u015bci wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania w skali mi\u0119dzynarodowej<\/td>\nograniczenie suwerenno\u015bci pa\u0144stw narodowych<\/td>\n<\/tr>\n
        SKUTKI POZYTYWNE<\/td>\nSKUTKI NEGATYWNE<\/td>\n<\/tr>\n
        komputerowe przek\u0142ady j\u0119zykowe pozwalaj\u0105ce na lepsze mi\u0119dzynarodowe porozumienie<\/td>\npog\u0142\u0119bienie si\u0119 luki technicznej, gospodarczej, cywilizacyjnej pomi\u0119dzy bogatymi i biednymi krajami<\/td>\n<\/tr>\n
        <\/td>\nzagro\u017cenie autonomii kulturalnej pa\u0144stw Trzeciego \u015awiata<\/td>\n<\/tr>\n
        <\/td>\ndestabilizacja r\u00f3wnowagi militarnej przez mo\u017cliwe fa\u0142szywe alarmy, wojny domowe, pojawienie sie nowych pa\u0144stw atomowych<\/td>\n<\/tr>\n
        <\/td>\npowstanie nowych form mi\u0119dzynarodowego „infoterroryzmu<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

        \u0179r\u00f3d\u0142o: opracowanie w\u0142asne, wykorzystano prace L.W. Zachera, Spo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne: aspekty techniczne, spo\u0142eczne i polityczne, Warszawa 1992<\/p>\n

        Sadzimy, ze technika informatyczna znacznie u\u0142atwi \u017cycie dyplomatom. Brak p\u0142ynnej znajomo\u015bci je\u017cyk\u00f3w obcych przestanie by\u0107 bariera hamuj\u0105ca mi\u0119dzynarodowa karier\u0119. R\u00f3wnocze\u015bnie wzro\u015bnie zakres wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzynarodowej. Istnieje jednak wiele realnych zagro\u017ce\u0144. Najpowa\u017cniejszym z nich wydaje si\u0119 by\u0107 pog\u0142\u0119bienie si\u0119 luki cywilizacyjnej miedzy pa\u0144stwami wysoko rozwini\u0119tymi i bogatymi a reszta \u015bwiata. Jednocze\u015bnie przestanie istnie\u0107 pojecie „pa\u0144stwa niezale\u017cnego” lub „pa\u0144stwa neutralnego”, liczba powi\u0105za\u0144 (g\u0142ownie finansowych i politycznych) praktycznie uniemo\u017cliwi bierne uczestnictwo w strukturach mi\u0119dzynarodowych. Stopniowo B\u0119dzie zanika\u0107 kultura narod\u00f3w, kt\u00f3re nie osi\u0105gn\u0105 sukcesu ekonomicznego. Pojawia si\u0119 nowi „agresorzy”, zwi\u0119kszy si\u0119 liczba pa\u0144stw posiadaj\u0105cych dost\u0119p do technologii atomowych. Polityka mi\u0119dzynarodowa stanie si\u0119 skomplikowana, a r\u00f3wnowaga nietrwa\u0142a.<\/p>\n

        Tabela nr 5. <\/strong>Konsekwencje transformacji w kierunku spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego w sferze gospodarki i finans\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
        GOSPODARKA I FINANSE <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
        SZANSE<\/td>\nZAGRO\u017bENIA<\/td>\n<\/tr>\n
        wzrost efektywno\u015bci sterowania rynkiem<\/td>\nnadmierna wra\u017cliwo\u015b\u0107 i uzale\u017cnienie od system\u00f3w informatycznych<\/td>\n<\/tr>\n
        SKUTKI POZYTYWNE<\/td>\nNEGATYWNE<\/td>\n<\/tr>\n
        globalizacja i przyspieszenie handlu gie\u0142dowego<\/td>\n<\/tr>\n
        powstanie system\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105cych funkcjonowanie wielkich transnarodowych korporacji oraz wzmacniaj\u0105cych istniej\u0105cy uk\u0142ad sil<\/td>\n<\/tr>\n
        wzrost efektywno\u015bci zarz\u0105dzania strategicznego, dzia\u0142a\u0144 kierowniczych, administracyjnych i koordynacji dzia\u0142a\u0144<\/td>\nkonieczno\u015b\u0107 opracowania nowych metod zarz\u0105dzania, adekwatnych dla nowych modeli struktur organizacyjnych<\/td>\n<\/tr>\n
        skr\u00f3cenie cykli produkcyjnych, poprawa gospodarowania \u015brodkami materia\u0142owymi i technicznymi<\/td>\nwzrost wymaga\u0144 dotycz\u0105cych wykszta\u0142cenia i efektywnej obs\u0142ugi system\u00f3w zautomatyzowanych<\/td>\n<\/tr>\n
        wzrost wydajno\u015bci maszyn i urz\u0105dze\u0144<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        <\/td>\nkonflikty spo\u0142eczne na tle automatyzacji i robotyzacji<\/td>\n<\/tr>\n
        wzrost jako\u015bci wyrob\u00f3w i us\u0142ug, powi\u0119kszenie palety dost\u0119pnych wybor\u00f3w oraz wzrost jako\u015bci kompleksowej obs\u0142ugi i informacji klient\u00f3w<\/td>\nnadmierna standaryzacja wyrob\u00f3w i us\u0142ug<\/td>\n<\/tr>\n
        bankowo\u015b\u0107 lokalna jako zach\u0119ta dla obywateli do wykorzystywania wi\u0119kszej liczby us\u0142ug<\/td>\nzach\u0119ta dla deregulacji finansowej<\/td>\n<\/tr>\n
        u\u0142atwienie op\u0142at i rozlicz\u0119<\/td>\nzbyt silne uzale\u017cnienie zakup\u00f3w od system\u00f3w teleinformatycznych<\/td>\n<\/tr>\n
        wzrost efektywno\u015bci koordynacji dzia\u0142a\u0144 komunikacyjno-transportowych w skali lokalnej i mi\u0119dzynarodowej<\/td>\nzwi\u0119kszona wra\u017cliwo\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowego systemu bankowego<\/td>\n<\/tr>\n
        ROLNICTWO<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        zmniejszenie luki cywilizacyjnej miedzy miastem a wsi\u0105<\/td>\ndalsza migracja ludno\u015bci ze wsi do aglomeracji miejskich<\/td>\n<\/tr>\n
        mo\u017cliwo\u015b\u0107 alokacji us\u0142ug informacyjnych w regiony rolnicze<\/td>\nwzrost bezrobocia na wsi<\/td>\n<\/tr>\n
        wzrost efektywno\u015bci produkcji rolnej i obs\u0142ugi kompleksowej rolnictwa<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

        \u0179r\u00f3d\u0142o: opracowanie w\u0142asne, wykorzystano prace L.W. Zachera, Spo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne: aspekty techniczne, spo\u0142eczne i polityczne, Warszawa 1992<\/p>\n

        Transformacja gospodarki w erze informacyjnej spowoduje najprawdopodobniej umi\u0119dzynarodowienie wszystkich dziedzinach \u017cycia gospodarczego. Spowoduje wzrost efektywno\u015bci oraz przyspieszenie realizacji inwestycji finansowych. Ograniczanie negatywnych skutk\u00f3w informatyzacji umo\u017cliwi wsp\u00f3\u0142istnienie zadowolonych konsument\u00f3w i odnosz\u0105cych sukcesy ekonomiczne producent\u00f3w. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 analizowania czynnik\u00f3w produkcji, stanu rynku mi\u0119dzynarodowego i mo\u017cliwo\u015bci finansowych pozwoli na zoptymalizowanie dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej i obni\u017cy stopi\u0119 ryzyka. Informatyzacja oferuje r\u00f3wnie\u017c wiele rozwi\u0105za\u0144 dla rolnictwa. Je\u015bli jednak \u015bwiatu nie uda si\u0119 unikn\u0105\u0107 negatywnych konsekwencji wynikaj\u0105cych z nadmiernego uzale\u017cnienia od system\u00f3w informacyjnych, czeka nas kolejna era ubezw\u0142asnowolnienia ludzko\u015bci przez bezduszne maszyny.<\/p>\n

        Tabela nr 6. <\/strong>Konsekwencje transformacji w kierunku spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego w sferze opieki zdrowia obywateli. <\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
        OPIEKA ZDROWOTNA OBYWATELI <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
        SZANSE<\/td>\nZAGRO\u017bENIA<\/td>\n<\/tr>\n
        poprawa stanu zdrowia spo\u0142ecze\u0144stwa i przed\u0142u\u017cenie \u015bredniego wieku \u017cycia oraz wzrost wiedzy specjalistycznej lekarzy<\/td>\n„dehumanizacja” opieki medycznej<\/td>\n<\/tr>\n
        SKUTKI POZYTYWNE<\/td>\nSKUTKI NEGATYWNE<\/td>\n<\/tr>\n
        zastosowanie system\u00f3w teleinformatycznych do wspomagania diagnostyki medycznej i do natychmiastowego dost\u0119pu do danych o pacjentach i lekach<\/td>\nmo\u017cliwo\u015b\u0107 wykorzystania danych o stanie zdrowia ludzi do cel\u00f3w pozamedycznych<\/td>\n<\/tr>\n
        bezpo\u015brednia wymiana informacji medycznej miedzy dowolnymi o\u015brodkami w dowolnym czasie i zakresie<\/td>\nzr\u00f3\u017cnicowanie dost\u0119pu do pomocy medycznej<\/td>\n<\/tr>\n
        wzrost mo\u017cliwo\u015bci zapobiegania masowym zagro\u017ceniom zdrowia oraz reakcji w nag\u0142ych przypadkach<\/td>\npowa\u017cne schorzenia zawodowe w przemy\u015ble komputerowym<\/td>\n<\/tr>\n
        „zdalne leczenie”, czyli korzystanie z diagnoz i zalec\u0119 lekarskich w domu za pomoc\u0105 sieci teleinformatycznej<\/td>\n„technostres” – z powodu wszechobecno\u015bci i dominacji techniki<\/td>\n<\/tr>\n
        zwi\u0119kszaj\u0105ca efektywno\u015b\u0107 pomoc system\u00f3w eksperckich w diagnozowaniu i analizie koszt\u00f3w<\/td>\nzbyt du\u017ce uzale\u017cnienie skuteczno\u015bci leczenia od system\u00f3w informatycznych<\/td>\n<\/tr>\n
        inteligentne karty zdrowia z zapisem pe\u0142nej historii choroby oraz „szpital na przegubie”, czyli urz\u0105dzenie zalecaj\u0105ce i kontroluj\u0105ce za\u017cywanie l\u0119k\u00f3w przez pacjenta<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

        \u0179r\u00f3d\u0142o: opracowanie w\u0142asne, wykorzystano prace L.W. Zachera, Spo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne: aspekty techniczne, spo\u0142eczne i polityczne, Warszawa 1992<\/p>\n

        Medycyna jest jedna z najwolniej rozwijaj\u0105cych si\u0119 dziedzin naukowych XX wieku. W por\u00f3wnaniu z rozwojem nauk zwi\u0105zanych z informatyka lub cho\u0107by odkryciami w genetyce, ostatnie stulecie tylko w niewielkim stopniu poprawi\u0142o mo\u017cliwo\u015bci leczenia i zapobiegania dr\u0119cz\u0105cych ludzko\u015b\u0107 chor\u00f3b. Jednocze\u015bnie zdaje si\u0119 zwyci\u0119\u017ca\u0107 pogl\u0105d, ze opieka nad zdrowiem jest prywatna sprawa ka\u017cdego cz\u0142owieka. Od spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego oczekuje sie, wiec znacznej poprawy skuteczno\u015bci medycyny oraz powrotu do idei szerokiej opieki socjalnej obywateli. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 natychmiastowego dost\u0119pu do pe\u0142nej informacji o pacjencie i ci\u0105g\u0142ego kontrolowania jego stanu zdrowia dzi\u0119ki mikrochipom, pozwoli lekarzom na szybkie i efektywne leczenie. Jednocze\u015bnie pe\u0142ny dost\u0119p do wiedzy medycznej i wykorzystanie odkry\u0107 z innych dziedzin nauki pozwoli poszerzy\u0107 wiedz\u0119 i pokona\u0107 wiele gn\u0119bi\u0105cych ludzko\u015b\u0107 schorze\u0144.<\/p>\n

        Tabela nr 7. <\/strong>Konsekwencje transformacji w kierunku spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego w sferze stosunk\u00f3w pracy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
        PRACA <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
        SZANSE<\/td>\nZAGRO\u017bENIA<\/td>\n<\/tr>\n
        <\/td>\nograniczenie kontakt\u00f3w mi\u0119dzyludzkich i wzrost poczucia alienacji<\/td>\n<\/tr>\n
        SKUTKI POZYTYWNE<\/td>\nSKUTKI NEGATYWNE<\/td>\n<\/tr>\n
        zmniejszenie rangi i zmiana r\u00f3l menad\u017cer\u00f3w \u015bredniego szczebla<\/td>\n<\/tr>\n
        oszcz\u0119dno\u015b\u0107 pracy ludzkiej i jej intelektualizacja<\/td>\npodzia\u0142 pracy na zaj\u0119cia Madre i g\u0142upie<\/td>\n<\/tr>\n
        polepszenie warunk\u00f3w pracy<\/td>\nbardziej nudna i wyspecjalizowana praca<\/td>\n<\/tr>\n
        zmniejszenie bezrobocia poprzez tworzenie nowych zaj\u0119\u0107 oraz komputerowa kontrole zatrudnionych<\/td>\nzwi\u0119kszenie bezrobocia poprzez stopniowa automatyzacje zaj\u0119\u0107 odtw\u00f3rczych<\/td>\n<\/tr>\n
        wzrost wydajno\u015bci pracy i u\u0142atwienia w pozyskiwaniu specjalist\u00f3w<\/td>\nredukcja zatrudnienia w rolnictwie i przemys\u0142ach tradycyjnych<\/td>\n<\/tr>\n
        wzrost znaczenia pracy na cze\u015b\u0107 etatu i pracy w domu<\/td>\nograniczenie kontakt\u00f3w mi\u0119dzyludzkich i wzrost poczucia alienacji<\/td>\n<\/tr>\n
        minimalizacja koszt\u00f3w utrzymania powierzchni biurowych i zmniejszenie absencji przez redukcje przejazd\u00f3w do pracy<\/td>\npowi\u0119kszenie si\u0119 luki pokoleniowej i konflikt\u00f3w spo\u0142ecznych<\/td>\n<\/tr>\n
        wzrost ilo\u015bci czasu wolnego<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

        \u0179r\u00f3d\u0142o: opracowanie w\u0142asne, wykorzystano prace L.W. Zachera, Spo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne: aspekty techniczne, spo\u0142eczne i polityczne, Warszawa 1992<\/p>\n

        Wielu futurolog\u00f3w przepowiada, ze rozw\u00f3j nowoczesnych technologii i automatyzacja uwolni cz\u0142owieka od pracy. Istnieje jednak niema\u0142o zagro\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych ze sfera pracy w spo\u0142ecze\u0144stwie informacyjnym. Ludzko\u015b\u0107 pozbawiona konieczno\u015bci dbania o w\u0142asne interesy (wyr\u0119czona przez maszyny) mo\u017ce utr\u0105ci\u0107 impet gatunkowy i zatr\u0105ci\u0107 sens istnienia. Wykorzystanie tanich i funkcjonalnych maszyn mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do pojawienia si\u0119 powszechnego bezrobocia. Jedyna szansa na rozw\u00f3j ludzko\u015bci w\u015br\u00f3d powszechnej automatyzacji i informatyzacji jest wysoki i powszechny poziom wykszta\u0142cenia oraz opieku\u0144cza polityka pa\u0144stwa wobec ludzi pracy.<\/p>\n

        Tabela nr 8. <\/strong>Konsekwencje transformacji w kierunku spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego w sferze edukacji i wiedzy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
        EDUKACJA I WIEDZA <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
        SZANSE<\/td>\nZAGRO\u017bENIA<\/td>\n<\/tr>\n
        wzrost wykszta\u0142cenia ludzko\u015bci i mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwijania zainteresowa\u0144<\/td>\nwykszta\u0142cenie sie w\u0105skiej elity hamuj\u0105cej dost\u0119p do wiedzy<\/td>\n<\/tr>\n
        SKUTKI POZYTYWNE<\/td>\nSKUTKI NEGATYWNE<\/td>\n<\/tr>\n
        wzro\u015bnie zapotrzebowanie na wykszta\u0142cona i elastyczna sile robocza<\/td>\n<\/tr>\n
        usprawnienie nauczania<\/td>\nprze\u0142adowanie informacyjne<\/td>\n<\/tr>\n
        pojawi sie mo\u017cliwo\u015b\u0107 globalnej teleedukacji<\/td>\ngro\u017aba ca\u0142kowitego zast\u0105pienia nauczycieli przez systemy informatyczne<\/td>\n<\/tr>\n
        wykorzystywanie komputer\u00f3w do badan naukowych, dost\u0119p do elektronicznych publikacji bez po\u015brednictwa bibliotek oraz koordynacja nabytk\u00f3w bibliotek<\/td>\nrozkwit \u015blepej wiary w decyzje komputera oraz zmniejszenie sie p\u0119du do wiedzy i czytelnictwa<\/td>\n<\/tr>\n
        egalitarno\u015b\u0107 wiedzy demistyfikuj\u0105ca elitarne ekspertyzy<\/td>\nkomputerowe fotomonta\u017ce umo\u017cliwiaj\u0105ce niebezpieczne oszustwa<\/td>\n<\/tr>\n
        udoskonalenie opracowania map, komputerowe mapy w \u015brodkach lokomocji oraz poprawa prognoz pogody<\/td>\nelektroniczne zanieczyszczenie zbyt wieloma sygna\u0142ami powoduj\u0105ca fa\u0142szywe odczyty instrument\u00f3w<\/td>\n<\/tr>\n
        rozw\u00f3j dziedzin wiedzy korzystnych spo\u0142ecznie<\/td>\nnies\u0142uszne niska ocena pewnych typ\u00f3w wiedzy<\/td>\n<\/tr>\n
        elektroniczna forma publikacji umo\u017cliwi ich modyfikacje w czasie rzeczywistym<\/td>\nci\u0105gle modyfikacje utrudniaj\u0105 powo\u0142ywanie sie na inne \u017ar\u00f3d\u0142a<\/td>\n<\/tr>\n
        <\/td>\nfragmentacja wiedzy w miar\u0119 wzrostu ilo\u015bci informacji<\/td>\n<\/tr>\n
        <\/td>\nerozja kontroli praw autorskich<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

        \u0179r\u00f3d\u0142o: opracowanie w\u0142asne, wykorzystano prace L.W. Zachera, Spo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne: aspekty techniczne, spo\u0142eczne i polityczne, Warszawa 1992<\/p>\n

        Edukacja i ogromna rola, jaka spe\u0142ni\u0107 mo\u017ce podczas transformacji w kierunku spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego, wydaje sie by\u0107 lekcewa\u017cona przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych polityk\u00f3w. Dobre wykszta\u0142cenie pozwoli odnale\u017a\u0107 si\u0119 ludzko\u015bci w nowej rzeczywisto\u015bci ery informacji, gdzie najbardziej poszukiwani b\u0119d\u0105 specjali\u015bci. Egalitarno\u015b\u0107 wiedzy uniemo\u017cliwi elitom politycznym i ekonomicznym manipulowanie spo\u0142ecze\u0144stwem. Niewykszta\u0142ceni stan\u0105 si\u0119 bezbronni wobec prawa, grup ekonomicznych i organizacji przest\u0119pczych. Rozwarstwienie spo\u0142ecze\u0144stwa, oraz przyj\u0119te kryterium skuteczno\u015bci i u\u017cyteczno\u015bci pracownik\u00f3w mo\u017ce doprowadzi\u0107 do wykszta\u0142cenia si\u0119 w\u0105skiej elity naukowc\u00f3w.<\/p>\n

        Tabela nr 9. <\/strong>Konsekwencje transformacji w kierunku spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego w sferze jednostki i spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
        JEDNOSTKA I SPO\u0141ECZE\u0143STWO <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
        SZANSE<\/td>\nZAGRO\u017bENIA<\/td>\n<\/tr>\n
        wyzwolenie ludzi przez zhumanizowane maszyny<\/td>\ndehumanizuj\u0105ce i izoluj\u0105ce cz\u0142owieka interakcje z maszyna<\/td>\n<\/tr>\n
        SKUTKI POZYTYWNE<\/td>\nNEGATYWNE<\/td>\n<\/tr>\n
        zr\u00f3\u017cnicowanie wzorc\u00f3w \u017cycia wraz ze wzrostem r\u00f3\u017cnorodno\u015bci pracy i mo\u017cliwo\u015bci podr\u00f3\u017cowania<\/td>\nzmniejszenie mo\u017cliwo\u015bci dost\u0119pu do informacji przez jej prywatyzacje<\/td>\n<\/tr>\n
        zanik znaczenia miejsca zamieszkania<\/td>\nkontrola i zmniejszenie zakresu prywatno\u015bci<\/td>\n<\/tr>\n
        zr\u00f3wnane role kobiet, m\u0119\u017cczyzn i dzieci<\/td>\nskostnienie percepcyjne<\/td>\n<\/tr>\n
        informatyczne wzmocnienia ludzkiego m\u00f3zgu<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

        \u0179r\u00f3d\u0142o: opracowanie w\u0142asne, wykorzystano prace L.W. Zahera, Spo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne: aspekty techniczne, spo\u0142eczne i polityczne, Warszawa 1992<\/p>\n

        Erozja wsp\u00f3\u0142czesnego systemu warto\u015bci oraz zmiany zwi\u0105zane z przechodzeniem do nowego rodzaju struktury spo\u0142ecznej nie mog\u0105 pozosta\u0107 bez wp\u0142ywu na kondycje jednostek. Trudno dzi\u015b definitywnie oceni\u0107, czy era informacji przyniesie ludzko\u015bci wolno\u015b\u0107 czy zniewolenie. Sadzimy, ze siec informacyjna \u0142\u0105czy ludzi i tworzy miedzy nimi specyficzna wi\u0119\u017a. Jednak wielu filozof\u00f3w ostrzega przed tendencja do zamiany kontakt\u00f3w bezpo\u015brednich na telekomunikacje. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni my\u015bliciele i socjolodzy obawiaj\u0105 sie r\u00f3wnie\u017c ca\u0142kowitego braku prywatno\u015bci jednostki i przeniesienia sie wszystkich form aktywno\u015bci ludzkiej do sieci informatycznej.<\/p>\n

        Tabela nr 10. <\/strong>Konsekwencje transformacji w kierunku spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego w sferze stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
        EKOLOGIA <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
        SZANSE<\/td>\nZAGRO\u017bENIA<\/td>\n<\/tr>\n
        zahamowanie degradacji \u015brodowiska naturalnego<\/td>\nmo\u017cliwo\u015bci sztucznego zapewniania podstawowych potrzeb ludzko\u015bci obni\u017ca stopi\u0119 zainteresowania ekologia<\/td>\n<\/tr>\n
        SKUTKI POZYTYWNE<\/td>\nSKUTKI NEGATYWNE<\/td>\n<\/tr>\n
        rozw\u00f3j system\u00f3w informatycznych przeznaczonych do kontroli i monitorowania \u015brodowiska naturalnego<\/td>\nzbyt silne uzale\u017cnienie kwestii ekologicznych od system\u00f3w technicznych<\/td>\n<\/tr>\n
        stosowanie map cyfrowych do analiz ekologicznych i analiz mo\u017cliwych skutk\u00f3w katastrof ekologicznych<\/td>\nos\u0142abienie „\u015bwiadomo\u015bci ekologicznej” spo\u0142ecze\u0144stwa<\/td>\n<\/tr>\n
        poprawa mo\u017cliwo\u015bci system\u00f3w zapobiegania katastrofom ekologicznym<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
        mi\u0119dzynarodowa wsp\u00f3\u0142praca na rzecz ochrony \u015brodowiska<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

        \u0179r\u00f3d\u0142o: opracowanie w\u0142asne, wykorzystano prace L.W. Zahera, Spo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne: aspekty techniczne, spo\u0142eczne i polityczne, Warszawa 1992<\/p>\n

        Ochrona przyrody jest dziedzina, w kt\u00f3rej wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzynarodowa mo\u017ce przynie\u015b\u0107 ca\u0142emu spo\u0142ecze\u0144stwu ludzkiemu wielkie korzy\u015bci. Spo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne dysponowa\u0107 B\u0119dzie globalnymi analizami skutk\u00f3w katastrof ekologicznych, dlatego dziedzina ta najprawdopodobniej obj\u0119ta zostanie szczeg\u00f3lnym zainteresowaniem. Oczywi\u015bcie, je\u015bli zrealizuje si\u0119 optymistyczny wariant rozwoju ludzko\u015bci. Spo\u0142ecze\u0144stwo podzielone przez finanse i wykszta\u0142cenie b\u0119dzie zbyt zaj\u0119te rozwi\u0105zywaniem w\u0142asnych problem\u00f3w, aby zaj\u0105\u0107 si\u0119 ochrona \u015brodowiska. Jednocze\u015bnie zwr\u00f3cenie uwagi \u015bwiatowym dysydentom na pozytywne i negatywne konsekwencje rozwoju spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego pozwol\u0105, by\u0107 mo\u017ce unikn\u0105\u0107 powy\u017cszych zagro\u017ce\u0144.<\/p>\n

        Liczba zmiennych, jakie nale\u017ca\u0142oby uwzgl\u0119dni\u0107 w powy\u017cszej symulacji przekracza wielokrotnie dzisiejsze mo\u017cliwo\u015bci obliczeniowe ludzi i komputer\u00f3w, dlatego analizuj\u0105c powy\u017csze dane nale\u017cy przyj\u0105\u0107 wysoka granice b\u0142\u0119du. Nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 takie czynniki, jak stopie\u0144 zaawansowania poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw na drodze ku spo\u0142ecze\u0144stwu informacyjnemu, a nawet ku demokracji, upowszechnienie technik teleinformatycznych, poziom kulturalny oraz stopi\u0119 wykszta\u0142cenia obywateli. Nale\u017cy r\u00f3wnocze\u015bnie pami\u0119ta\u0107, ze transformacja nie musi przebiega\u0107 jednotorowo, spo\u0142ecze\u0144stwa mog\u0105 realizowa\u0107 odmienne modele strategii techniczno-gospodarczej i polityki. Scenariusze dla kraj\u00f3w nie nale\u017c\u0105cych do czo\u0142\u00f3wki daj\u0105 si\u0119 podzieli\u0107 na trzy grupy(15):<\/p>\n

          \n
        1. wst\u0119pnego okresu komputeryzacji i informatyzacji,<\/li>\n
        2. okresu dyfuzji i upowszechnienia,<\/li>\n
        3. okresu zmian jako\u015bciowych, modyfikacji i nowych zastosowa\u0144.<\/li>\n<\/ol>\n

          W wielu scenariuszach rozwoju spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego wyst\u0119puj\u0105 sprzeczne tezy, z podobnych przes\u0142anek wyci\u0105gni\u0119te zostaj\u0105 przeciwstawne sobie wnioski. Trudno wiec sformu\u0142owa\u0107 jednoznaczne odpowiedzi na pytania, kt\u00f3re nurtuj\u0105 dzi\u015b intelektualist\u00f3w:<\/p>\n

            \n
          1. Jaki wp\u0142yw rewolucja informacyjna b\u0119dzie mia\u0142a na rynek pracy?\n