{"id":9023,"date":"2026-10-20T09:08:11","date_gmt":"2026-10-20T07:08:11","guid":{"rendered":"https:\/\/example.invalid\/?p=9004"},"modified":"2026-10-20T09:08:11","modified_gmt":"2026-10-20T07:08:11","slug":"czym-jest-www-hipertekst-przegladarka-i-serwer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/czym-jest-www-hipertekst-przegladarka-i-serwer\/","title":{"rendered":"Czym jest WWW – hipertekst, przegl\u0105darka i serwer"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n Rate this post<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n

Co to jest WWW.<\/h2>\n

System ten, opracowany na pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych w CERN-ie (europejskie centrum bada\u0144 w zakresie fizyki cz\u0105stek elementarnych), sta\u0142 si\u0119 prawdziw\u0105 rewolucj\u0105 w sposobie korzystania z Internetu. Jest on najbardziej dynamicznie rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 us\u0142ug\u0105 Internetow\u0105 w ci\u0105gu ostatnich dwu lat, a zarazem czynnikiem, kt\u00f3ry w b\u0142yskawicznym tempie przekszta\u0142ca charakter sieci, b\u0119d\u0105cej przez dwadzie\u015bcia kilka lat g\u0142\u00f3wnie naukow\u0105 i akademick\u0105, w kierunku powszechnego medium komunikacyjnego. Wspomniana fala nowych u\u017cytkownik\u00f3w, kt\u00f3rzy w\u0142a\u015bnie od WWW rozpoczynaj\u0105 swoj\u0105 sieciow\u0105 edukacj\u0119, to przede wszystkim osoby prywatne, korzystaj\u0105ce z sieci ze swoich domowych komputer\u00f3w za po\u015brednictwem modem\u00f3w, oraz szeroko poj\u0119ty biznes – wszelkiego rodzaju firmy komercyjne, dla kt\u00f3rych Internet jest nie tylko szybkim i skutecznym \u015brodkiem \u0142\u0105czno\u015bci, u\u0142atwiaj\u0105cym prowadzenie interes\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c nowym, o ogromnych potencjalnych mo\u017cliwo\u015bciach, sposobem dotarcia do klienta. \u201eWitryna\u201d firmy w WWW stanowi wszak reklam\u0119 docieraj\u0105c\u0105 do klienta 24 godziny na dob\u0119, widoczn\u0105 z ca\u0142ego \u015bwiata i\u00a0przez nieograniczenie d\u0142ugi czas, st\u0105d te\u017c liczba takich witryn ro\u015bnie lawinowo – obliczono, \u017ce ich liczba podwaja si\u0119 co nieca\u0142e dwa miesi\u0105ce.<\/p>\n

W pierwszym zetkni\u0119ciu system WWW jawi si\u0119 fascynuj\u0105co: efektownie zaprojektowane plansze (pojedynczy dokument prezentowany w systemie WWW nazywa si\u0119 \u201estron\u0105\u201d, aczkolwiek mo\u017ce on, gdyby go wydrukowa\u0107, zaj\u0105\u0107 wiele stron w\u00a0sensie dos\u0142ownym), przyci\u0105gaj\u0105ce oko r\u00f3\u017cnymi krojami czcionek, wstawionymi w\u00a0tekst ilustracjami i innymi ozdobnikami graficznymi. W niekt\u00f3rych miejscach odezwie si\u0119 nam jaki\u015b g\u0142os, gdzie indziej w okienku poka\u017ce si\u0119 fragment filmu – a\u00a0\u201dklikaj\u0105c\u201d na poszczeg\u00f3lne fragmenty mysz\u0105 mo\u017cemy przechodzi\u0107 dalej i dalej, swobodnie \u201eskaka\u0107\u201d po r\u00f3\u017cnych komputerach na ca\u0142ym \u015bwiecie przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 informacjom z najdalszych zak\u0105tk\u00f3w globu.<\/p>\n

Podstaw\u0105 WWW jest idea hipertekstu. Jest to tekst, w kt\u00f3rym niekt\u00f3re s\u0142owa lub fragmenty zda\u0144 s\u0105 wyr\u00f3\u017cnione (np. innym kolorem) i pe\u0142ni\u0105 rol\u0119 odno\u015bnik\u00f3w do innych dokument\u00f3w – podobnie jak tradycyjne odsy\u0142acze w ksi\u0105\u017cce, np. encyklopedii (WWW rozszerza poj\u0119cie hipertekstu – strony WWW mog\u0105 zawiera\u0107 nie tylko tekst, ale i grafik\u0119, i elementy graficzne r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 by\u0107 odsy\u0142aczami). Istota hipertekstu sprowadza si\u0119 do tego, \u017ce wskazanie na ekranie dowolnego z takich odno\u015bnik\u00f3w (typowo odbywa si\u0119 to poprzez znane wszystkim u\u017cytkownikom \u015brodowisk graficznych \u201eklikni\u0119cie\u201d mysz\u0105) powoduje automatyczne przej\u015bcie do dokumentu skojarzonego z danym odsy\u0142aczem i wy\u015bwietlenie go. Jest to idea powszechnie stosowana tak\u017ce w innych programach komputerowych – w ten spos\u00f3b realizowane s\u0105 np. tzw. \u201ehelpy\u201d do wi\u0119kszo\u015bci program\u00f3w u\u017cytkowych, zw\u0142aszcza pracuj\u0105cych w\u00a0\u015brodowisku Windows. Rewolucyjno\u015b\u0107 zastosowania hipertekstu w\u00a0systemie WWW polega jednak\u017ce na tym, \u017ce odsy\u0142acze owe mog\u0105 tu prowadzi\u0107 do dokument\u00f3w, znajduj\u0105cych si\u0119 na dowolnych innych komputerach w Internecie – serwerach WWW (mamy zatem do czynienia z tzw. systemem rozproszonym). Same za\u015b dokumenty dost\u0119pne \u201epod\u201d odsy\u0142aczami mog\u0105 by\u0107 nie tylko kolejnymi hipertekstami (wzgl\u0119dnie zwyk\u0142ymi tekstami bez \u017cadnych odno\u015bnik\u00f3w), ale tak\u017ce plikami graficznymi, d\u017awi\u0119kowymi, czy te\u017c zawieraj\u0105cymi ruchome sekwencje filmowe – odpowiednio skonfigurowana przegl\u0105darka WWW potrafi je odtworzy\u0107. Odsy\u0142acze mog\u0105 te\u017c prowadzi\u0107 do baz danych, w kt\u00f3rych mo\u017cemy wyszukiwa\u0107 informacje wed\u0142ug podanego klucza (np. spisy adresowe), plik\u00f3w binarnych (np. oprogramowania), kt\u00f3re transmitowane s\u0105 na nasz komputer w spos\u00f3b podobny jak przy korzystaniu z us\u0142ugi ftp; mog\u0105 powodowa\u0107 otwarcie sesji telnetowej do okre\u015blonego komputera, wys\u0142anie poczty elektronicznej pod okre\u015blony adres b\u0105d\u017a uruchomienie na komputerze – serwerze, z kt\u00f3rego pochodzi dokument, jakiego\u015b programu i wy\u015bwietlenie wynik\u00f3w jego dzia\u0142ania na naszym ekranie. Dzi\u0119ki odpowiednim odno\u015bnikom mo\u017cliwe jest te\u017c korzystanie z zasob\u00f3w informacji dost\u0119pnych na serwerach poprzednika WWW – systemu gopher, oraz na serwerach anonimowego FTP. Jest to zatem system nie tylko prawdziwie multimedialny, ale te\u017c integruj\u0105cy w jednolit\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, ow\u0105 \u201epaj\u0119czyn\u0119 oplataj\u0105c\u0105 \u015bwiat\u201d (takie polskie t\u0142umaczenie terminu World Wide Web jest ostatnio lansowane).<\/p>\n

Do pracy z WWW (jak zreszt\u0105 z ka\u017cd\u0105 inn\u0105 us\u0142ug\u0105 Internetow\u0105) potrzebne s\u0105 dwa podstawowe programy: klient WWW, zwany te\u017c przegl\u0105dark\u0105 (ang. browser), zainstalowany na komputerze, na kt\u00f3rym bezpo\u015brednio pracujemy oraz serwer WWW, instalowany na komputerach udost\u0119pniaj\u0105cych w sieci informacje w tym systemie (zgodnie z zakorzenionym w\u00a0terminologii sieciowej zwyczajem, komputery takie r\u00f3wnie\u017c nazywa si\u0119 serwerami WWW). \u201eSercem\u201d ca\u0142ego systemu jest przegl\u0105darka: to przez ni\u0105 w\u0142a\u015bnie realizowana jest wi\u0119kszo\u015b\u0107 mo\u017cliwo\u015bci decyduj\u0105cych o\u00a0atrakcyjno\u015bci systemu. Do przegl\u0105darki nale\u017cy zinterpretowanie ci\u0105gu bajt\u00f3w wysy\u0142anych przez serwer i utworzenie z nich wszystkich element\u00f3w sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na wygl\u0105d sformatowanej strony (nag\u0142\u00f3wki, r\u00f3\u017cne kroje i wielko\u015bci czcionek, tabele itp.). To przegl\u0105darka musi \u201eumie\u0107\u201d pobra\u0107 z\u00a0serwera, zdekodowa\u0107 i wy\u015bwietli\u0107 zawarte na stronie obrazy graficzne (w WWW przyj\u0119te s\u0105 jako standard dwa formaty plik\u00f3w graficznych: GIF i JPEG), a tak\u017ce rozpozna\u0107 inne formaty danych spotykane na stronach WWW i uruchomi\u0107 odpowiednie dla nich pomocnicze programy, odtwarzaj\u0105ce np. nagranie d\u017awi\u0119kowe czy sekwencj\u0119 filmow\u0105. To przegl\u0105darka r\u00f3wnie\u017c inicjuje po\u0142\u0105czenia z innymi serwerami WWW (a tak\u017ce serwerami FTP i\u00a0gopher\u2019a) przy wybieraniu odsy\u0142aczy na stronie. Serwer, z kt\u00f3rego pochodzi ogl\u0105dana strona, nie bierze w tym procesie \u017cadnego udzia\u0142u. Tak wi\u0119c to przede wszystkim od mo\u017cliwo\u015bci przegl\u0105darki zale\u017cy atrakcyjno\u015b\u0107 i wygoda korzystania z\u00a0systemu, nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce na rynku przegl\u0105darek, na kt\u00f3rym do ubieg\u0142ego roku istnia\u0142 praktycznie jeden licz\u0105cy si\u0119 program – NCSA Mosaic, opracowany przez National Center for Supercomputing Applications – trwa obecnie ostra konkurencja. Jak to wynika z powy\u017cej przedstawionego opisu, WWW jest us\u0142ug\u0105 wymagaj\u0105c\u0105 dla jej pe\u0142nej realizacji pracy w trybie graficznym, z wykorzystaniem mo\u017cliwo\u015bci dawanych przez okienkowe \u015brodowiska graficzne, takie jak Windows. W takich zatem \u015brodowiskach (konkretnie s\u0105 to: X Window – graficzne \u015brodowisko opracowane dla systemu Unix, dost\u0119pne niemal we wszystkich jego odmianach; MS Windows i\u00a0Windows95 – dla komputer\u00f3w typu PC; oraz w\u0142asny system operacyjny komputer\u00f3w Apple Macintosh) pracuje zatem wi\u0119kszo\u015b\u0107 dost\u0119pnych przegl\u0105darek WWW. W\u015br\u00f3d obecnych na rynku co najmniej kilkunastu program\u00f3w tego typu, zar\u00f3wno komercyjnych jak i darmowych, zdecydowanie na czo\u0142o, tak je\u017celi chodzi o\u00a0mo\u017cliwo\u015bci, jak i popularno\u015b\u0107, wysuwa si\u0119 shareware’owa przegl\u0105darka Netscape Navigator, produkt niezwykle dynamicznie rozwijaj\u0105cej si\u0119 firmy Netscape Communications Corp. Jest to w chwili obecnej zdecydowanie najcz\u0119\u015bciej u\u017cywana przegl\u0105darka WWW na \u015bwiecie; dodatkowo za jej stosowaniem przemawia fakt, \u017ce coraz wi\u0119cej stron WWW dost\u0119pnych na serwerach opracowywanych jest specjalnie pod k\u0105tem mo\u017cliwo\u015bci Netscape\u2019a i ogl\u0105daj\u0105c je przy pomocy tej w\u0142a\u015bnie przegl\u0105darki uzyskuje si\u0119 najlepsze efekty.<\/p>\n

Wyb\u00f3r oprogramowania serwera WWW jest spraw\u0105 drugorz\u0119dn\u0105 – w\u0142a\u015bciwie wszystkie dost\u0119pne programy tego typu jednakowo dobrze spe\u0142niaj\u0105 swoj\u0105 funkcj\u0119. Funkcja ta jest zreszt\u0105 niezwykle prosta – w podstawowym zakresie sprowadza si\u0119 po prostu do wys\u0142ania, w odpowiedzi na \u017c\u0105danie zg\u0142oszone przez przegl\u0105dark\u0119, tre\u015bci znajduj\u0105cego si\u0119 na serwerze pliku tekstowego zawieraj\u0105cego opis \u017c\u0105danej strony. Efektowne i kolorowe strony WWW w istocie s\u0105 bowiem zwyk\u0142ymi plikami tekstowymi ASCII, kt\u00f3re mo\u017cna pisa\u0107 za pomoc\u0105 najprostszego edytora, cho\u0107by takiego jak zawarty w MS-DOS\u2019ie EDIT. Pliki te opr\u00f3cz samego tekstu strony zawieraj\u0105 szereg specjalnych komend w j\u0119zyku HTML (HyperText Markup Language), opisuj\u0105cych spos\u00f3b sformatowania tego tekstu. J\u0119zyk HTML przypomina nieco w swojej idei j\u0119zyk stosowany do opisu strony w popularnym – zw\u0142aszcza w\u00a0\u015brodowiskach akademickich – systemie sk\u0142adu drukarskiego TeX, aczkolwiek jest niew\u0105tpliwie od niego znacznie prostszy. Za pomoc\u0105 komend HTML okre\u015bla si\u0119 miejsca, gdzie w dokumencie maj\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 elementy graficzne, i wskazuje nazwy odpowiednich plik\u00f3w GIF, kt\u00f3re nale\u017cy tam wstawi\u0107 (pliki te przegl\u0105darka musi rzecz jasna osobno pobra\u0107 z\u00a0serwera); inne polecenia s\u0142u\u017c\u0105 do okre\u015blenia fragment\u00f3w strony, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 stanowi\u0142y odsy\u0142acze hipertekstowe, i odpowiadaj\u0105cych im konkretnych adres\u00f3w sieciowych. Odpowiednie zinterpretowanie ca\u0142ego tego \u201eba\u0142aganu\u201d nale\u017cy ju\u017c wy\u0142\u0105cznie do przegl\u0105darki. Wspomniany uprzednio program Netscape realizuje w\u00a0stosunku do standardu HTML wiele rozszerze\u0144, pozwalaj\u0105cych na tworzenie stron o\u00a0znacznie bardziej efektownym wygl\u0105dzie (niestety kiepsko czytelnych w innych przegl\u0105darkach) – to jedna z przyczyn jego tak wielkiej popularno\u015bci.19<\/a><\/sup><\/p>\n<\/section>\n

\n

Podzia\u0142 zada\u0144 mi\u0119dzy przegl\u0105dark\u0105 a serwerem<\/h2>\n

W modelu klient-serwer przegl\u0105darka inicjuje kontakt, wysy\u0142aj\u0105c \u017c\u0105danie wskazanego zasobu, a serwer je rozpoznaje i zwraca odpowied\u017a. Po stronie przegl\u0105darki pozostaje interpretacja otrzymanego dokumentu, pobranie powi\u0105zanych element\u00f3w oraz przedstawienie ca\u0142o\u015bci u\u017cytkownikowi. Serwer odpowiada za udost\u0119pnienie w\u0142a\u015bciwych plik\u00f3w albo wygenerowanie tre\u015bci. Ten podzia\u0142 wyja\u015bnia, dlaczego ten sam serwis mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 nieco inaczej w r\u00f3\u017cnych programach: dane pochodz\u0105 z jednego miejsca, lecz ko\u0144cow\u0105 prezentacj\u0119 przygotowuje oprogramowanie odbiorcy, zale\u017cne r\u00f3wnie\u017c od ustawie\u0144 urz\u0105dzenia.<\/p>\n<\/section>\n

\n

Przypisy<\/h2>\n
    \n
  1. \n

    P. Gilster, Internet, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 1995. \u21a9<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Co to jest WWW. System ten, opracowany na pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych w CERN-ie (europejskie centrum bada\u0144 w zakresie fizyki cz\u0105stek elementarnych), sta\u0142 si\u0119 prawdziw\u0105 rewolucj\u0105 w sposobie korzystania z Internetu. Jest on najbardziej dynamicznie rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 us\u0142ug\u0105 Internetow\u0105 w ci\u0105gu ostatnich dwu lat, a zarazem czynnikiem, kt\u00f3ry w b\u0142yskawicznym tempie przekszta\u0142ca charakter sieci, b\u0119d\u0105cej przez … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[168],"class_list":["post-9023","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-dyplomowe","tag-komercyjne-wykorzystanie-internetu-w-reklamie-i-promocji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9023","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9023"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9023\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9044,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9023\/revisions\/9044"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}