{"id":9022,"date":"2026-10-13T09:08:11","date_gmt":"2026-10-13T07:08:11","guid":{"rendered":"https:\/\/example.invalid\/?p=9003"},"modified":"2026-10-13T09:08:11","modified_gmt":"2026-10-13T07:08:11","slug":"powstanie-world-wide-web-i-rozwoj-hipertekstu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/powstanie-world-wide-web-i-rozwoj-hipertekstu\/","title":{"rendered":"Powstanie World Wide Web i rozw\u00f3j hipertekstu"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n Rate this post<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n

Powstanie World-Wide Web.<\/h2>\n

World-Wide Web, \u201e\u015bwiatowa paj\u0119czyna\u201d, a jeszcze dok\u0142adniej \u201epaj\u0119czyna rozci\u0105gaj\u0105ca si\u0119 na ca\u0142y \u015bwiat\u201d, zosta\u0142a wynaleziona przez Tima Bernersa-Lee. Dzi\u015b w\u00a0czasach walki o Internet wielkich korporacji informatycznych, ma\u0142o kto o tym pami\u0119ta, a jeszcze mniej wiadomo o szczeg\u00f3\u0142ach powstania systemu, kt\u00f3ry zmieni\u0142 Internet, a z nim ca\u0142y \u015bwiat komputer\u00f3w. Zmieni\u0142 Internet, bo uczyni\u0142 go \u0142atwiejszym, dost\u0119pnym dla milion\u00f3w ludzi. <\/p>\n

Tim Berners-Lee urodzi\u0142 si\u0119 w 1955 roku w East Sheen, niedaleko Londynu. Uko\u0144czy\u0142 fizyk\u0119 w Oxfordzie, po czym pracowa\u0142 kilka lat jako programista, wpierw w\u00a0firmie Plessey Communications, a p\u00f3\u017aniej jako samodzielny konsultant. Jego praca wi\u0105za\u0142a si\u0119 z przetwarzaniem tekstu i oprogramowaniem komunikacyjnym w czasie rzeczywistym. W roku 1980 trafi\u0142 na kr\u00f3tko do CERN, europejskiego o\u015brodka badawczego zajmuj\u0105cego si\u0119 fizyk\u0105 wysokich energii, mieszcz\u0105cego si\u0119 w Genewie, w\u00a0Szwajcarii. <\/p>\n

Berners-Lee napisa\u0142 dla w\u0142asnych potrzeb program u\u017cywaj\u0105cy hipertekstu, kt\u00f3ry nazwa\u0142 Enquire Within (cho\u0107 oczywi\u015bcie nie u\u017cywano wtedy jeszcze terminu \u201ehipertekst\u201d). Program powsta\u0142 po to, by by\u0142o mo\u017cna \u201e\u015bledzi\u0107 wszystko, co si\u0119 dzieje, kto zna kogo, kto co napisa\u0142, co potrzebuje czego…\u201d, jak m\u00f3wi o tym sam Berners-Lee, mia\u0142 wi\u0119c wi\u0119cej wsp\u00f3lnego z dzisiejszymi organizatorami osobistymi (PIMs, personal information managers), ni\u017c z Internetem. Program pozwala\u0142 do\u0142\u0105czy\u0107 kilka informacji do dokumentu, na kt\u00f3rym pracowali\u015bmy. Informacje te mog\u0142y zosta\u0107 przywo\u0142ane i zmienione przy pomocy jednej kombinacji klawiszy. Mo\u017cna by\u0142o w ten spos\u00f3b utworzy\u0107 zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy informacjami, na przyk\u0142ad mi\u0119dzy nazwami firm i\u00a0\u00a0nazwiskami ich pracownik\u00f3w. Zale\u017cno\u015bci te mia\u0142y posta\u0107 po\u0142\u0105czenia hipertekstowego. <\/p>\n

Gdy Berners-Lee wraca, ju\u017c na sta\u0142e, do CERN w roku 1984, ci\u0105gle u\u017cywa swojego programu. Uwa\u017ca, \u017ce warto go upowszechni\u0107 w\u015br\u00f3d naukowc\u00f3w szwajcarskiego o\u015brodka, u\u017cywa\u0107 nie tylko na pojedynczych komputerach, ale i w sieci lokalnej, tak by po\u0142\u0105czenia hipertekstowe mog\u0142y wi\u0105za\u0107 ze sob\u0105 informacje wprowadzane przez wiele os\u00f3b. <\/p>\n

Je\u017celi po\u0142\u0105czenia, czy te\u017c odno\u015bniki hipertekstowe (hiperlinks), mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 w\u00a0sieci lokalnej, to dlaczego by nie mog\u0142y dzia\u0142a\u0107 w Internecie? Internet by\u0142 ju\u017c wtedy do\u015b\u0107 znany w \u015brodowisku naukowym i akademickim, trafia\u0142 powoli do Europy, ale ci\u0105gle by\u0142 trudny w u\u017cyciu i niezbyt bogaty w mo\u017cliwo\u015bci, co powa\u017cnie ogranicza\u0142o jego rozw\u00f3j. Tim Berners-Lee zna ju\u017c wtedy zar\u00f3wno stron\u0119 techniczn\u0105 Internetu – architektur\u0119 i protoko\u0142y telekomunikacyjne – jak i spo\u0142eczn\u0105, opieraj\u0105c\u0105 si\u0119 na wsp\u00f3\u0142pracy i swobodnej wymianie informacji. Wraz z Robertem Caillou z CERN tworzy pierwsz\u0105 specyfikacj\u0119 tego, co p\u00f3\u017aniej stanie si\u0119 \u201epaj\u0119czyn\u0105\u201d. Mia\u0142 powsta\u0107 system, kt\u00f3ry po\u0142\u0105czeniami mi\u0119dzy dokumentami, zbudowanymi przy pomocy hipertekstu, rozprzestrzeni si\u0119 na ca\u0142y \u015bwiat. System dost\u0119pu do informacji. Pierwsza propozycja takiego systemu pojawia si\u0119 w pa\u017adzierniku 1990 roku; wybrana zostaje dla niej nazwa World Wide Web. <\/p>\n

Pierwsza przegl\u0105darka World-Wide Web, pracuj\u0105ca w trybie tekstowym (line-mode) na systemie Unix16<\/a><\/sup>, powsta\u0142a w roku 1991. Pojawili si\u0119 na\u015bladowcy, tworz\u0105cy kolejne przegl\u0105darki w ramach bada\u0144 akademickich. Jednym z nich by\u0142 Marc Andreessen w ameryka\u0144skim o\u015brodku badawczym NCSA (National Centre for Supercomputing Applications), mieszcz\u0105cym si\u0119 w Illinois. Jego zesp\u00f3\u0142 w lutym 1993\u00a0roku stworzy\u0142 program Mosaic. NCSA Mosaic odni\u00f3s\u0142 ogromny sukces, zyskuj\u0105c w\u00a0ci\u0105gu roku dwa miliony u\u017cytkownik\u00f3w. Mia\u0142 jedn\u0105 zalet\u0119: pozwala\u0142 korzysta\u0107 z\u00a0Internetu r\u00f3wnie \u0142atwo, jak pisa\u0107 listy w dzisiejszych edytorach tekstu. World-Wide Web sta\u0142a si\u0119 faktem. <\/p>\n

World-Wide Web rozs\u0142awi\u0142a CERN bardziej ni\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukowa tego o\u015brodka i zbudowany tam wielki akcelerator, gdzie w tunelu licz\u0105cym 27 km cz\u0105stki rozp\u0119dzane s\u0105 prawie do pr\u0119dko\u015bci \u015bwiat\u0142a. Tim Berners-Lee opuszcza Europ\u0119 i\u00a0przenosi si\u0119 do Stan\u00f3w, by tam dalej rozwija\u0107 swoj\u0105 ide\u0119. Dzia\u0142a w W3 Organisation i jej komercyjnej cz\u0119\u015bci W3 Consortium, za\u0142o\u017conym w MIT (Massachusetts Institute of Technology) w Bostonie. Jej celem jest przedstawienie idei World-Wide Web przemys\u0142owi informatycznemu. <\/p>\n

\u201eW pewnym stopniu… definiujemy przysz\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo\u201d, m\u00f3wi Berners-Lee, \u201ePaj\u0119czyna (Web) pozwala ludziom szuka\u0107 i\u00a0odkrywa\u0107, decydowa\u0107 samemu, jakie informacje b\u0119d\u0105 im potrzebne w\u00a0przeciwie\u0144stwie do zalewu informacji, kt\u00f3re uderzaj\u0105 w nich, ale nad kt\u00f3rymi nie maj\u0105 kontroli. My\u015bl\u0119, \u017ce b\u0119dzie to naprawd\u0119 bogate \u017ar\u00f3d\u0142o\u201d. Inaczej ni\u017c telewizja, do kt\u00f3rej Berners-Lee por\u00f3wnuje World-Wide Web.17<\/a><\/sup><\/p>\n

Oczywi\u015bcie, Internet radykalnie zmniejszy\u0142 istniej\u0105cy od wiek\u00f3w dystans mi\u0119dzy firm\u0105 a jej klientami. Sprzedaj\u0105cy i kupuj\u0105cy mog\u0105 niemal natychmiast nawi\u0105za\u0107 bezpo\u015bredni kontakt. Od obop\u00f3lnego zadowolenia dzieli ich zaledwie kilka klikni\u0119\u0107 myszk\u0105.18<\/a><\/sup><\/p>\n<\/section>\n

\n

Sie\u0107 dokument\u00f3w, kt\u00f3ra upro\u015bci\u0142a korzystanie z Internetu<\/h2>\n

World Wide Web nie powsta\u0142a jako nowa sie\u0107 telekomunikacyjna, lecz jako spos\u00f3b porz\u0105dkowania i udost\u0119pniania informacji w dzia\u0142aj\u0105cym ju\u017c Internecie. Internet zapewnia\u0142 infrastruktur\u0119 oraz zestaw regu\u0142 pozwalaj\u0105cych komputerom wymienia\u0107 dane. WWW do\u0142o\u017cy\u0142a do tego model dokument\u00f3w po\u0142\u0105czonych odsy\u0142aczami, mechanizm ich adresowania, protok\u00f3\u0142 pobierania i program zdolny je prezentowa\u0107. To rozr\u00f3\u017cnienie jest wa\u017cne: poczta elektroniczna, transfer plik\u00f3w czy grupy dyskusyjne mog\u0142y korzysta\u0107 z Internetu bez przynale\u017cno\u015bci do Webu.<\/p>\n

Od hipertekstu do wsp\u00f3lnej przestrzeni publikacji<\/h3>\n

Idea hipertekstu by\u0142a starsza od WWW. Jej sednem by\u0142o odej\u015bcie od wy\u0142\u0105cznie linearnej lektury. Czytelnik m\u00f3g\u0142 przechodzi\u0107 mi\u0119dzy powi\u0105zanymi fragmentami zgodnie z w\u0142asn\u0105 potrzeb\u0105, zamiast pod\u0105\u017ca\u0107 jedn\u0105 kolejno\u015bci\u0105 narzucon\u0105 przez autora. W \u015brodowisku sieciowym odsy\u0142acz zyska\u0142 szczeg\u00f3ln\u0105 moc, poniewa\u017c prowadzi\u0142 nie tylko do innego miejsca w tym samym dokumencie, ale r\u00f3wnie\u017c do zasobu znajduj\u0105cego si\u0119 na odleg\u0142ym serwerze. Powsta\u0142a w ten spos\u00f3b rozproszona przestrze\u0144 publikacji, kt\u00f3rej elementy mog\u0142y by\u0107 tworzone niezale\u017cnie.<\/p>\n

Rozw\u00f3j Webu wymaga\u0142 uzgodnienia kilku prostych sk\u0142adnik\u00f3w. Adres wskazywa\u0142 po\u0142o\u017cenie zasobu, j\u0119zyk znacznik\u00f3w opisywa\u0142 struktur\u0119 dokumentu, a protok\u00f3\u0142 okre\u015bla\u0142 spos\u00f3b komunikacji programu u\u017cytkownika z serwerem. Przegl\u0105darka \u0142\u0105czy\u0142a te elementy w do\u015bwiadczenie dost\u0119pne bez znajomo\u015bci komend stosowanych we wcze\u015bniejszych us\u0142ugach. Graficzna prezentacja, obrazy oraz \u0142atwe przechodzenie po odsy\u0142aczach obni\u017ca\u0142y pr\u00f3g wej\u015bcia dla os\u00f3b, kt\u00f3re nie zajmowa\u0142y si\u0119 informatyk\u0105 zawodowo.<\/p>\n

Znaczenie otwartych regu\u0142<\/h3>\n

Istotn\u0105 cech\u0105 tego modelu by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 wdra\u017cania jego podstaw na r\u00f3\u017cnych komputerach i w r\u00f3\u017cnych systemach. Publicznie opisywane standardy ogranicza\u0142y zale\u017cno\u015b\u0107 odbiorcy od jednego producenta programu. Autor dokumentu nie musia\u0142 zna\u0107 marki urz\u0105dzenia, na kt\u00f3rym tre\u015b\u0107 zostanie odczytana, a tw\u00f3rca przegl\u0105darki m\u00f3g\u0142 obs\u0142u\u017cy\u0107 zasoby przygotowane przez wiele niezale\u017cnych podmiot\u00f3w. Interoperacyjno\u015b\u0107 sprzyja\u0142a powi\u0119kszaniu zasobu: ka\u017cda nowa strona zwi\u0119ksza\u0142a u\u017cyteczno\u015b\u0107 ca\u0142ego \u015brodowiska, je\u015bli pozostawa\u0142a dost\u0119pna za pomoc\u0105 wsp\u00f3lnych mechanizm\u00f3w.<\/p>\n

Otwarto\u015b\u0107 nie oznacza\u0142a ca\u0142kowitej jednolito\u015bci. Przegl\u0105darki r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 obs\u0142ugiwanymi rozwi\u0105zaniami, jako\u015bci\u0105 prezentacji i dodatkami. Autorzy stron musieli liczy\u0107 si\u0119 z ograniczeniami \u0142\u0105czy, ekran\u00f3w oraz oprogramowania. Mimo tych trudno\u015bci wsp\u00f3lny rdze\u0144 umo\u017cliwia\u0142 publikacj\u0119 na skal\u0119 wcze\u015bniej trudn\u0105 do osi\u0105gni\u0119cia. Dokument raz umieszczony na serwerze m\u00f3g\u0142 by\u0107 odnajdywany i odczytywany przez odbiorc\u00f3w z wielu miejsc.<\/p>\n

Nowe warunki komunikacji reklamowej<\/h3>\n

Z perspektywy reklamy prze\u0142om nie polega\u0142 jedynie na pojawieniu si\u0119 kolejnego no\u015bnika. Hipertekst zmienia\u0142 spos\u00f3b konstruowania przekazu. Kr\u00f3tki komunikat m\u00f3g\u0142 prowadzi\u0107 do szerszego opisu produktu, informacji o firmie, instrukcji kontaktu lub formularza. Odbiorca wybiera\u0142 w\u0142asn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 i decydowa\u0142, kt\u00f3re wiadomo\u015bci chce rozwin\u0105\u0107. Strona przedsi\u0119biorstwa mog\u0142a jednocze\u015bnie pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 prezentacyjn\u0105, informacyjn\u0105 i kontaktow\u0105, a jej tre\u015b\u0107 da\u0142o si\u0119 modyfikowa\u0107 bez ponownego drukowania materia\u0142\u00f3w.<\/p>\n

We wczesnym okresie komercyjnego Webu trzeba jednak uwzgl\u0119dnia\u0107 techniczne realia epoki. Powolne po\u0142\u0105czenia ogranicza\u0142y wielko\u015b\u0107 grafik, a niewielka liczba internaut\u00f3w zaw\u0119\u017ca\u0142a zasi\u0119g kampanii. Samo opublikowanie strony nie zapewnia\u0142o widoczno\u015bci, dlatego znaczenia nabiera\u0142y katalogi, wyszukiwarki, odsy\u0142acze na innych stronach i podawanie adresu w mediach tradycyjnych. Reklamodawca musia\u0142 po\u0142\u0105czy\u0107 atrakcyjno\u015b\u0107 przekazu z szybko\u015bci\u0105 pobierania oraz czyteln\u0105 nawigacj\u0105.<\/p>\n

WWW stworzy\u0142a tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 obserwowania zachowa\u0144 zwi\u0105zanych z korzystaniem z serwisu. Rejestry serwera pozwala\u0142y analizowa\u0107 \u017c\u0105dania dokument\u00f3w i przej\u015bcia mi\u0119dzy zasobami, cho\u0107 nie ka\u017cde \u017c\u0105danie oznacza\u0142o odr\u0119bnego odbiorc\u0119, a nie ka\u017cde pobranie \u015bwiadczy\u0142o o przeczytaniu tre\u015bci. Ju\u017c wtedy interpretacja danych wymaga\u0142a ostro\u017cno\u015bci. Najwa\u017cniejsza zmiana mia\u0142a charakter jako\u015bciowy: komunikacja firmy przesta\u0142a by\u0107 wy\u0142\u0105cznie jednokierunkowym og\u0142oszeniem i mog\u0142a sta\u0107 si\u0119 pocz\u0105tkiem sekwencji dzia\u0142a\u0144 podejmowanych przez zainteresowan\u0105 osob\u0119.<\/p>\n

Nowy model wp\u0142ywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c na organizacj\u0119 tre\u015bci marki. Zamiast jednego zamkni\u0119tego komunikatu powstawa\u0142 serwis, w kt\u00f3rym poszczeg\u00f3lne dokumenty mia\u0142y w\u0142asne adresy i mog\u0142y prowadzi\u0107 do siebie nawzajem. Wymaga\u0142o to konsekwentnego nazewnictwa, aktualizowania odsy\u0142aczy oraz przewidywania, \u017ce odbiorca trafi najpierw na podstron\u0119, a nie na stron\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105. Reklama stawa\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszego \u015brodowiska informacyjnego. Jej skuteczno\u015b\u0107 zale\u017ca\u0142a zatem tak\u017ce od tego, czy dalsza droga by\u0142a zrozumia\u0142a, a obietnica z kr\u00f3tkiego przekazu znajdowa\u0142a potwierdzenie w dost\u0119pnych materia\u0142ach.<\/p>\n<\/section>\n

\n

Przypisy<\/h2>\n
    \n
  1. \n

    M. Kaniewski, K. Wieremiejczyk, Po porostu UNIX, Mikom, Warszawa 1992. \u21a9<\/a><\/p>\n<\/li>\n

  2. \n

    N. Randall, Untangle the World Wide Web, PC Compuitng, kwiecie\u0144 1995. \u21a9<\/a><\/p>\n<\/li>\n

  3. \n

    J. Rosenoer, D. Armstrong, R. Gates, Firma w Internecie, Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2000, s. 14 \u21a9<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Powstanie World-Wide Web. World-Wide Web, \u201e\u015bwiatowa paj\u0119czyna\u201d, a jeszcze dok\u0142adniej \u201epaj\u0119czyna rozci\u0105gaj\u0105ca si\u0119 na ca\u0142y \u015bwiat\u201d, zosta\u0142a wynaleziona przez Tima Bernersa-Lee. Dzi\u015b w\u00a0czasach walki o Internet wielkich korporacji informatycznych, ma\u0142o kto o tym pami\u0119ta, a jeszcze mniej wiadomo o szczeg\u00f3\u0142ach powstania systemu, kt\u00f3ry zmieni\u0142 Internet, a z nim ca\u0142y \u015bwiat komputer\u00f3w. Zmieni\u0142 Internet, bo uczyni\u0142 … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[168],"class_list":["post-9022","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-dyplomowe","tag-komercyjne-wykorzystanie-internetu-w-reklamie-i-promocji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9022","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9022"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9022\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9043,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9022\/revisions\/9043"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/reklama\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}