{"id":89,"date":"2017-12-10T21:03:12","date_gmt":"2017-12-10T20:03:12","guid":{"rendered":"http:\/\/psychologia.pracemgr.com.pl\/?p=89"},"modified":"2021-11-21T18:03:07","modified_gmt":"2021-11-21T17:03:07","slug":"psychologiczna-typologizacja-religijnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/psychologiczna-typologizacja-religijnosci\/","title":{"rendered":"Psychologiczna typologizacja religijno\u015bci"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (1 vote) <\/div>\n <\/div>\n

kontynuacja ostatniej pracy mgr<\/h2>\n

Religijno\u015b\u0107, jako rzeczywisto\u015b\u0107 bogata i z\u0142o\u017cona,\u00a0 le\u017cy w kr\u0119gu zainteresowania wielu, czasami zupe\u0142nie odr\u0119bnych dyscy\u00adplin naukowych. Samo poj\u0119cie religijno\u015bci najcz\u0119\u015bciej bywa rozumiane niejednoz\u00adnacznie, co pog\u0142\u0119bia trudno\u015bci w jego precyzyjnym sformu\u0142owaniu.<\/p>\n

Poj\u0119cie „religijno\u015b\u0107” pochodzi niew\u0105tpliwie od rzec\u00adzownika „religia”, wywodz\u0105cego si\u0119 od \u0142aci\u0144skiego terminu „religio”, utworzonego z kolei od czasownika „religare”, b\u0105d\u017a „rele\u00adgere”[1]<\/a>. Najog\u00f3lniej m\u00f3wi\u0105c religia jest realn\u0105 i dynamiczn\u0105 relacj\u0105 osobow\u0105 cz\u0142owieka do rzeczywisto\u015bci transcen\u00addentnej[2]<\/a>.<\/p>\n

M\u00f3wi\u0105c inaczej, jest to „ca\u0142okszta\u0142t prze\u017cy\u0107 i postaw osobistych oraz wydarze\u0144 i struktur spo\u0142eczno – kulturo\u00adwych wyra\u017caj\u0105cych w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b relacje cz\u0142owieka zale\u017cno\u015bci od rzeczywisto\u015bci ponad\u015bwiatowej (transcenden\u00adtnej)”[3]<\/a>. W tym znaczeniu religijno\u015b\u0107 mo\u017cna traktowa\u0107 jako postaw\u0119 wobec wyznawanej religii[4]<\/a>.<\/p>\n

W niniejszym rozdziale zostan\u0105 zaprezentowane filozoficzne, teologiczne, a tak\u017ce psychologiczne uj\u0119cia religijno\u015b\u00adci[5]<\/a>. W trzecim paragrafie zostanie ukazana religijno\u015b\u0107 m\u0142odzie\u017cy na tle dost\u0119pnej literatury oraz bada\u0144 socjologiczno – psychologicz\u00adnych.<\/p>\n

Poj\u0119cie „religijno\u015b\u0107” jest bardzo dobrze znane na terenie psychologii religii. Jest bardzo podobnie, cho\u0107 r\u00f3\u017cnymi termina\u00admi okre\u015blana przez wielu psycholog\u00f3w. Np. W. Clark definiuje j\u0105 jako „wewn\u0119trzne do\u015bwiadczenie jednostki w kontakcie z Transcen\u00addentnym, uwidocznione szczeg\u00f3lnie w skutkach tego do\u015bwiadczenia na zachowanie jednostki, gdy usi\u0142uje ona zharmonizowa\u0107 swoje \u017cycie z Transcen\u00addentnym”[6]<\/a>.<\/p>\n

Cz. Walesa religijno\u015b\u0107 okre\u015bla jako „osobiste, indywidualne, a jednocze\u015bnie pozytywne ustosun\u00adkowanie si\u0119 cz\u0142owieka do religii”[7]<\/a>. Pr\u0119\u017cyna twierdzi, \u017ce „religijno\u015b\u0107 jest to postawa cz\u0142owieka, w kt\u00f3rej wyra\u017ca on i realizuje sw\u00f3j stosunek do Boga”[8]<\/a>.<\/p>\n

Z. Chlewi\u0144ski traktuje religij\u00adno\u015b\u0107 jako religijny aspekt osobowo\u015bci. Nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce rola tak poj\u0119tej religijno\u015bci w funkcjonowaniu osobowo\u015bci jest bardzo powa\u017cna i donios\u0142a, poniewa\u017c dotyczy ona ca\u0142ej sfery postaw i dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka[9]<\/a>.<\/p>\n

Psychologowie w wi\u0119kszo\u015bci potwierzaj\u0105 twierdzenia filozo\u00adficzne o trwa\u0142ym zakodowaniu religiijno\u015bci w strukturze bytu ludzkiego. Z. Chlewi\u0144ski pisze: „Podobnie, jak m\u00f3wi si\u0119 o <<osobowo\u015bci spo\u0142ecznej>>, mo\u017cna te\u017c m\u00f3wi\u0107 o <<osobowo\u015bci religijnej>>. Zak\u0142adam tutaj, \u017ce religijno\u015b\u0107 – podobnie, jak uspo\u0142ecznienie – nale\u017cy do w\u0142a\u015bciwo\u015bci konstutuuj\u0105cych osob\u0119 ludzk\u0105, tj. ka\u017cdy cz\u0142owiek jest w szerokim sensie <<religijny>>, czyli ma jaki\u015b stosunek do warto\u015bci transcendentnych, cho\u0107 r\u00f3\u017cnie mo\u017ce je rozumie\u0107”[10]<\/a>.<\/p>\n

Jung twierdzi\u0142, \u017ce w ci\u0105gu swej wielolet\u00adniej praktyki terapeutycznej nie spotka\u0142 doros\u0142ego cz\u0142owieka, u kt\u00f3rego nie pojawi\u0142by si\u0119 problem Boga[11]<\/a>.<\/p>\n

W takim rozumieniu chodzi\u0142oby jednak o religijno\u015b\u0107 w sensie szerokim. W \u015bcis\u0142ym znaczeniu tego s\u0142owa chodzi\u0142oby o uznawanie i przyj\u0119cie Dawcy transcendentnych warto\u015bci, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 odczytujemy w \u015bwiecie[12]<\/a>.<\/p>\n

Innymi s\u0142owy, religijno\u015b\u0107, jest to „podmiotowe, subiektywne, in\u00addywidualne ustosunkowanie si\u0119 osoby do systemu prawd, przy zaan\u00adga\u017cowaniu ca\u0142ej osobowo\u015bci”[13]<\/a>.<\/p>\n

Tak rozumiana religijno\u015b\u0107 si\u0119ga g\u0142\u0119boko w struktur\u0119 osobowo\u015bci, w jej my\u015blenie, przekonania, motywacje i post\u0119powanie. Wobec powy\u017cszego mo\u017ce by\u0107 badana metodami psychologicznymi.<\/p>\n

Religijno\u015b\u0107, podobnie, jak psychika jest bardzo zr\u00f3\u017c\u00adnicowana od strony do\u015bwiad\u00adczalno-prze\u017cyciowej. Mo\u017ce przyj\u00admowa\u0107 mniej lub bardziej dojrza\u0142e formy. Kszta\u0142tuje si\u0119 przez wycho\u00adwanie jednostki w duchu przyj\u0119tych w danym \u015brodowisku poj\u0119\u0107 i w ramach akceptowanych instytucji religijnych. Jest ona r\u00f3wnie\u017c uwarunkowana indywidualnymi do\u015bwiadczeniami[14]<\/a>.<\/p>\n

We wsp\u00f3\u0142czesnej psychologii religii funkcjonuj\u0105 r\u00f3\u017cne pr\u00f3by typologizacji religijno\u015bci. E. Fromm dzieli religijno\u015b\u0107 na humanis\u00adtyczn\u0105 i autorytatywn\u0105; W. Dawid wyr\u00f3\u017cnia religij\u00adno\u015b\u0107 elitarn\u0105 i szerszego og\u00f3\u0142u; W. Gruehn wskazuje na wy\u017ce i ni\u017ce religijnego \u017cycia; G. Allpot zwraca uwag\u0119 na religij\u00adno\u015b\u0107 wewn\u0119trzn\u0105 i zewn\u0119trzn\u0105; A. Maslow rozr\u00f3\u017cnia mi\u0119dzy religijno\u015b\u00adci\u0105 prorok\u00f3w a instytucjonaln\u0105; Z. Uchnast pisze o religijno\u015bci niedojrza\u0142ej i dojrza\u0142ej; W. Pr\u0119\u017cyna wyr\u00f3\u017cnia religijno\u015b\u0107 intensywn\u0105 i nieintensywn\u0105, centraln\u0105 i peryferyjn\u0105[15]<\/a>.<\/p>\n

Spo\u015br\u00f3d wy\u017cej wymienionych typologii poni\u017cej\u00a0 zostan\u0105 zaprezen\u00adtowane tylko wybrane.<\/p>\n

[ci\u0105g dalszy tej pracy mgr<\/strong> nast\u0105pi…]<\/p>\n

\n

[1]<\/a> Por. W. \u0141ydka. Religia. W: A. Zuberbier [red.]. S\u0142ownik teologiczny. Katowice 1989. s. 198.<\/p>\n

[2]<\/a> Por. Z. Zdybicka. Religia. W: Z. Pawlak [red.]. Katolicyzm A-Z.\u00a0 \u0141\u00f3d\u017a 1989 s. 331.<\/p>\n

[3]<\/a> Por. W. \u0141ydka, jw. s. 198.<\/p>\n

[4]<\/a> Por. Olejnik S. Dar \u2011 wezwanie \u2011 odpowied\u017a. Teologia moralna. T. 5. Warszawa 1991. s. 5.<\/p>\n

[5]<\/a> Na temat filozoficznego rozumienia religijno\u015bci pisz\u0105 mi\u0119dzy innymi: E. D\u0105browski [red.]. Religie \u015bwiata. Warszawa 1957; E. D\u0105browski. Religie Wschodu. Pozna\u0144 1962; P. Siwek. Wieczory paryskie. Pozna\u0144 1960; L. Grabowski. Wielki nieznany, Zarys religioznawstwa. P\u0142ock 1983; Z. Zdybicka. Cz\u0142owiek i religia. Zarys filozofii religii. Lublin 1983; H. Wandenfels. Ukrzy\u017cowany i religie \u015bwiata. Warszawa 1985.<\/p>\n

[6]<\/a> W. Clark. The psychology of religion. New York 1958 s. 22. Cyt. za: Z. Chlewi\u0144ski [red.]. Psychologia religii. Lublin 1982 s. 23.<\/p>\n

[7]<\/a>\u00a0 Cz. Walesa. Psychologiczna analiza rozwoju religijno\u015bci cz\u0142owieka ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem pierwszych okres\u00f3w jego ontogenezy. W: Z. Chlewi\u0144ski [red]. Psychologia religii, jw. s. 144.<\/p>\n

[8]<\/a> W. Pr\u0119\u017cyna. Kszta\u0142towanie si\u0119 \u017cycia religijnego w \u015bwietle psychologii rozwojowej. „Znak” 23: 1971 s. 1572-1586.<\/p>\n

[9]<\/a> Por. Z. Chlewi\u0144ski. Dojrza\u0142o\u015b\u0107: osobowo\u015b\u0107, sumienie, religijno\u015b\u0107. Pozna\u0144 1991 s. 85.<\/p>\n

[10]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n

[11]<\/a> Por. J. Strojnowski. Psychologia religii C. G. Junga. „Zeszyty Naukowe KUL” 6: 1963 s. 35-45.<\/p>\n

[12]<\/a> Por. Chlewi\u0144ski. Dojrza\u0142o\u015b\u0107: osobowo\u015b\u0107, sumienie, jw. s. 86.<\/p>\n

[13]<\/a> S. Kuczkowski. Psychologia religii, jw. s. 22.<\/p>\n

[14]<\/a> Tam\u017ce s. 88 nn.<\/p>\n

[15]<\/a> or. R. Jaworski. Psychologiczne korelaty religijno\u015bci personalnej. Lublin 1989. s. 47-48.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

kontynuacja ostatniej pracy mgr Religijno\u015b\u0107, jako rzeczywisto\u015b\u0107 bogata i z\u0142o\u017cona,\u00a0 le\u017cy w kr\u0119gu zainteresowania wielu, czasami zupe\u0142nie odr\u0119bnych dyscy\u00adplin naukowych. Samo poj\u0119cie religijno\u015bci najcz\u0119\u015bciej bywa rozumiane niejednoz\u00adnacznie, co pog\u0142\u0119bia trudno\u015bci w jego precyzyjnym sformu\u0142owaniu. Poj\u0119cie „religijno\u015b\u0107” pochodzi niew\u0105tpliwie od rzec\u00adzownika „religia”, wywodz\u0105cego si\u0119 od \u0142aci\u0144skiego terminu „religio”, utworzonego z kolei od czasownika „religare”, b\u0105d\u017a „rele\u00adgere”[1]. … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[49],"class_list":["post-89","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-mgr","tag-psychologiczna-typologizacja-religijnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":216,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89\/revisions\/216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}