{"id":74,"date":"2016-03-10T20:51:40","date_gmt":"2016-03-10T19:51:40","guid":{"rendered":"http:\/\/psychologia.pracemgr.com.pl\/?p=74"},"modified":"2016-03-10T20:51:40","modified_gmt":"2016-03-10T19:51:40","slug":"psychologiczne-koncepcje-doswiadczenia-religijnego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/psychologiczne-koncepcje-doswiadczenia-religijnego\/","title":{"rendered":"Psychologiczne koncepcje do\u015bwiadczenia religijnego"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (1 vote) <\/div>\n <\/div>\n

praca mgr z 1995 roku<\/h2>\n

Psychologia jest nauk\u0105, kt\u00f3ra w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b zajmuje si\u0119 ludzkimi prze\u017cyciami; nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce prze\u017cycie religijne le\u017cy w kr\u0119gu jej zainteresowa\u0144. Poza tym, gdyby psychologia zrezygnowa\u0142a z badania do\u015bwiadcze\u0144 i prze\u017cy\u0107 religijnych, oferowa\u0142aby uproszczony, a nawet okaleczony obraz \u015bwiata i cz\u0142owieka[1]<\/a>. Zagadnieniem prze\u017cycia, czy do\u015bwiadczenia religijnego zajmuje si\u0119 zw\u0142aszcza psychologia g\u0142\u0119bi. Teorie psychologiczne r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 jednak powa\u017cnie od koncepcji chrze\u015bci\u00adja\u0144skich. Jest to uwarunkowane przede wszystkim odmiennymi \u017ar\u00f3d\u0142ami, z kt\u00f3rych czerpi\u0105. Chrze\u015bcija\u0144stwo ca\u0142okszta\u0142t swych koncepcji opiera na Objawieniu, za\u015b psychologia jest typow\u0105 nauk\u0105 empiryczn\u0105, kt\u00f3ra bada zjawiska jako do\u015bwiadczenia[2]<\/a>. Rodzi to jednak niebezpiecze\u0144stwo wyja\u015bniania ca\u0142okszta\u0142tu religii za pomoc\u0105 metod tylko i wy\u0142\u0105cznie psychologicznych, co prowadzi do tzw. psychologizmu. G\u0142\u00f3wnym jego b\u0142\u0119dem jest bezkrytyczne za\u0142o\u017cenie mo\u017cliwo\u015bci wyczerpuj\u0105ce\u00adgo wyt\u0142umaczenia do\u015bwiadczenia religijnego przy pomocy subiektywnych cech charakterys\u00adtycznych przy jednoczesnym apriorycznym odrzuceniu transsubiektywnego znaczenia tego do\u015b\u00adwiadczenia. Wg Heringa do\u015bwiadczenie religijne nie mo\u017ce by\u0107 badane i zrozumiane przy pomocy metod wy\u0142\u0105cznie psychologicznych[3]<\/a>. R\u00f3wnie\u017c Allport przyznaje, \u017ce dojrza\u0142ego prze\u017cycia religijnego nie da si\u0119 opisa\u0107 przez wskazanie jego licznych empirycznych \u017ar\u00f3de\u0142, poniewa\u017c stanowi ono syntez\u0119 wielu czynnik\u00f3w wsp\u00f3\u0142tworz\u0105cych og\u00f3ln\u0105 postaw\u0119, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy temu, by jednostka potrafi\u0142a odnie\u015b\u0107 siebie do ca\u0142o\u015bci Bytu. Nie jest ono wi\u0119c jedynie zale\u017cno\u015bci\u0105 od uk\u0142ad\u00f3w rodzinnych, czy kulturowych, czy te\u017c zwyk\u0142\u0105 profilaktyk\u0105 przed strachem, albo czysto racjonalnym systemem przekona\u0144[4]<\/a>. Ponadto nie wolno do\u015bwiadczenia religijnego umie\u015bci\u0107 tylko wewn\u0105trz ja\u017ani, co czyni si\u0119 na terenie filozofii empirycznej i wyprowadzonej z niej psychologii[5]<\/a>.\u00a0 Z drugiej strony nie mo\u017cna jednak przesadzi\u0107 z krytyk\u0105 metod psychologicznych i przyj\u0105\u0107, tak, jak Scheler, \u017ce stany emocjonalne podmiotu religijnego nie maj\u0105 \u017cadnego znaczenia dla zrozumienia jego postawy[6]<\/a><\/p>\n

Psychologia religii z konieczno\u015bci redukuje do\u015bwiadczenie religijne do zbioru akt\u00f3w czy stan\u00f3w psychicznych. Teorie poszczeg\u00f3l\u00adnych kierunk\u00f3w psychologicznych nie s\u0105 jednak ze sob\u0105 ca\u0142kowicie zgodne.<\/p>\n

Historia psychologicznego badania prze\u017cycia religijnego obejmuje dwa etapy.<\/p>\n

W okresie wst\u0119pnym powsta\u0142y fundamentalne w tej dziedzinie prace Jamesa (1900), Starbucka (1899) i Pratta (1907)[7]<\/a>. Drugi okres znamionuj\u0105 wykonywane w latach sze\u015b\u0107\u00addziesi\u0105tych badania nad wywo\u0142ywaniem do\u015bwiadcze\u0144 religijnych przy pomocy narkoty\u00adk\u00f3w[8]<\/a>.<\/p>\n

Obecnie badania nad do\u015bwiadczeniem religijnym rozwijaj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno na p\u0142aszczy\u017anie teoretycznej, jak i empirycznej. Z jednej strony jest to poszukiwanie mo\u017cliwie precyzyjnych znacze\u0144 tego poj\u0119cia[9]<\/a>, z drugiej za\u015b badanie jego fizjologicznych i psychologicznych uwarunkowa\u0144 oraz wp\u0142ywu na dalsze funkcjo\u00adnowanie jednostki[10]<\/a>.<\/p>\n

[ci\u0105g dalszy tej pracy mgr<\/strong> nast\u0105pi…]<\/p>\n

—<\/p>\n

[1]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Por. J. Kozielecki. Z Bogiem albo bez Boga. Warszawa 1991. s. 72.<\/p>\n

[2]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Por. L. Dupre, jw. s. 60.<\/p>\n

[3]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tam\u017ce s. 80.<\/p>\n

[4]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Por. G. W. Allport. Osobowo\u015b\u0107 i religia. Warszawa 1988. s. 77.<\/p>\n

[5]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Por. L. Dupre, jw. s. 68.<\/p>\n

[6]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tam\u017ce s. 81.<\/p>\n

[7]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 W. James. The varietes of religious experience: A study in human nature. New York 1902 (wyd\u00a0 pol.: Do\u015bwiadczenia religijne. Warszawa 1958.); E. D. Starbuck The psychology of religion: An empirical study of the growh of religious consciousness. New York 1899; J. B. Pratt The psychology of religious belief. New York 1907.<\/p>\n

[8]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Por. H. Grzyma\u0142a-Moszczy\u0144ska. Psychologia religii. Wybrane zagadnienia. Krak\u00f3w 1991 s. 76.<\/p>\n

[9]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Systematycznego przegl\u0105du znacze\u0144 przypisywanych przez r\u00f3\u017cnych autor\u00f3w poj\u0119ciu „prze\u017cycie religijne” dokonuje Jan van der Lans. J. van der Lans. Psychodelic drugs, jw. Cyt. za: H. Grzyma\u0142a Moszczy\u0144ska, jw. s. 76.<\/p>\n

[10]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Por. H. Grzyma\u0142a Moszczy\u0144ska, jw. s. 76.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

praca mgr z 1995 roku Psychologia jest nauk\u0105, kt\u00f3ra w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b zajmuje si\u0119 ludzkimi prze\u017cyciami; nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce prze\u017cycie religijne le\u017cy w kr\u0119gu jej zainteresowa\u0144. Poza tym, gdyby psychologia zrezygnowa\u0142a z badania do\u015bwiadcze\u0144 i prze\u017cy\u0107 religijnych, oferowa\u0142aby uproszczony, a nawet okaleczony obraz \u015bwiata i cz\u0142owieka[1]. Zagadnieniem prze\u017cycia, czy do\u015bwiadczenia religijnego zajmuje si\u0119 zw\u0142aszcza … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[43],"class_list":["post-74","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-mgr","tag-praca-mgr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=74"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=74"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=74"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=74"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}