{"id":71,"date":"2013-12-01T21:33:49","date_gmt":"2013-12-01T20:33:49","guid":{"rendered":"http:\/\/psychologia.pracemgr.com.pl\/?p=71"},"modified":"2013-12-01T21:33:49","modified_gmt":"2013-12-01T20:33:49","slug":"psychologiczne-koncepcje-osobowosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/psychologiczne-koncepcje-osobowosci\/","title":{"rendered":"Psychologiczne koncepcje osobowo\u015bci"},"content":{"rendered":"\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-top\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;71&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;top&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;1&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;5&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;5&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;Rate this post&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;5\\\/5 - (1 vote)&quot;,&quot;size&quot;:&quot;24&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Psychologiczne koncepcje osobowo\u015bci&quot;,&quot;width&quot;:&quot;142.5&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;{score}\\\/{best} - ({count} {votes})&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 142.5px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 19.2px;\">\n            5\/5 - (1 vote)    <\/div>\n    <\/div>\n<h2>podrozdzia\u0142 pracy magisterskiej<\/h2>\n<p>W literaturze psychologicznej istnieje wiele koncepcji i teorii na temat struktury i rozwoju osobowo\u015bci cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Osobowo\u015b\u0107 to ca\u0142o\u015bciowy wzorzec charakterystycznych sposob\u00f3w my\u015blenia, odczuwania i zachowania, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105 relacj\u0119 jednostki z otoczeniem.W badaniach osobowo\u015bci, psychologia koncentruje si\u0119 na cechach sta\u0142ych (niezmiennych w czasie i w r\u00f3\u017cnych sytuacjach) i odr\u00f3\u017cniaj\u0105cych (wyra\u017anych, odr\u00f3\u017cniaj\u0105cych ludzi od siebie). Rozr\u00f3\u017cniamy przy tym dwa podej\u015bcia: podej\u015bcie TYP (wpasowanie ludzi w empirycznie okre\u015blone kategorie) i podej\u015bcie CECHA (koncentracja na trwa\u0142ych wzorcach zachowania, traktowanych jako cecha osobowo\u015bci).<\/p>\n<p>Teorie typ\u00f3w operuj\u0105ce modelami, w kt\u00f3rych indywidualne zachowanie jednostki zdaj\u0119 si\u0119 tworzy\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 zrozumia\u0142\u0105 i konkretn\u0105 (o elementach zgodnie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105cych), przezwyci\u0119\u017caj\u0105 w pewnym sensie elementarno\u015b\u0107 teorii cech. Osobowo\u015b\u0107 okre\u015bla b\u0105d\u017a specyficzna struktura fizyczna jednostki, b\u0105d\u017a chemizm jej organizmu, typ uk\u0142adu nerwowego, b\u0105d\u017a te\u017c indywidualne sk\u0142onno\u015bci psychiczne, czasem te\u017c skrzy\u017cowanie w\u0142a\u015bciwo\u015bci w dw\u00f3ch lub trzech z wy\u017cej wymienionych zakres\u00f3w. Nieco inn\u0105 odmian\u0119 koncepcji osobowej struktury stanowi ujmowanie jej w kategoriach nie tyle cech, ile pewnych indywidualnych nabywanych struktur b\u0119d\u0105cych produktem rozwoju (Ch\u0142opkiewicz M., 1987, s.16). Cecha w psychologii osobowo\u015bci staje si\u0119 podstawowym terminem przyjmowanym przez wielu psycholog\u00f3w, zw\u0142aszcza w opisowym podej\u015bciu do bada\u0144 osobowo\u015bci. Osobowo\u015b\u0107 danego cz\u0142owieka jest zbiorem cech lub charakterystycznych sposob\u00f3w zachowania, my\u015blenia, odczuwania, reagowania. Najbardziej wp\u0142ywowa jest tutaj teoria R.B. Cattella, celem kt\u00f3rej jest takie sformu\u0142owanie zbioru cech indywidualnych, aby mo\u017cna by\u0142o przewidywa\u0107 zachowanie jednostki (Reber A. S., 2000, s.466).<\/p>\n<p>Do najcz\u0119\u015bciej spotykanych uj\u0119\u0107 osobowo\u015bci nale\u017cy opis jej struktury w kategoriach cech lub w\u0142a\u015bciwo\u015bci rozumianych r\u00f3\u017cnie zale\u017cnie od etapu rozwoju psychologicznej wiedzy. Na gruncie psychologii klasycznej poj\u0119cie osobowo\u015bci by\u0142o bardzo bliskie poj\u0119ciom charakteru i temperamentu. Okre\u015blano wi\u0119c osobowo\u015b\u0107 poprzez wskazanie charakterystycznych w\u0142a\u015bciwo\u015bci woli i emocji, jako g\u0142\u00f3wnych wyznacznik\u00f3w indywidualnego zachowania. Niekt\u00f3rzy autorzy (N. D. Lewitow, B. M. Tiep\u0142ow) w\u0142\u0105czali w zakres tego poj\u0119cia tak\u017ce cechy uzdolnie\u0144 i zainteresowa\u0144 jednostki.<\/p>\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesne teorie dyferencjalne (zmierzaj\u0105ce do opisu i wyja\u015bnienia zewn\u0119trznie obserwowanych r\u00f3\u017cnic zachowania poszczeg\u00f3lnych jednostek i ich osobowo\u015bciowego pod\u0142o\u017ca), charakteryzuj\u0105 osobowo\u015b\u0107 podobnie. Ca\u0142\u0105 jej strukturaln\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 sprowadzaj\u0105 one do pewnej liczby wymiar\u00f3w, b\u0119d\u0105cych wyrazem powszechnie wyst\u0119puj\u0105cych r\u00f3\u017cnic indywidualnych oraz wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy nimi. O ile teoria cech jest przy tym klasyfikacj\u0105 jednostek wed\u0142ug tego, w jakim stopniu mog\u0105 by\u0107 scharakteryzowane przez pewn\u0105 liczb\u0119 cech i umieszczone na pewnej liczbie skal wzgl\u0119dnie uporz\u0105dkowanych, o tyle teoria typ\u00f3w klasyfikuje jednostki umieszczaj\u0105c je w jednym z kilku najbardziej znamiennych modeli zachowa\u0144 (Ch\u0142opkiewicz M., 1987, s.15).<\/p>\n<p>W pierwszym przypadku opisu struktury osobowo\u015bci dokonuj\u0119 si\u0119 przez okre\u015blenie pozycji osoby na kilku skalach, mniej lub bardziej arbitralnie dobranych, zazwyczaj bez \u017cadnych danych na ten temat wzajemnych powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami i sposobu ich organizacji (Ch\u0142opkiewicz M., 1987, s.15).<\/p>\n<p>Zdaniem jednych autor\u00f3w s\u0105 to przede wszystkim wyuczone reakcje i schematy dzia\u0142ania w postaci <em>nawyk\u00f3w<\/em>. J. B. Watson tak w\u0142a\u015bnie definiuje osobowo\u015b\u0107. Nie jest ona niczym innym, jak sum\u0105 nawyk\u00f3w, sum\u0105 nawykowych odpowiedzi. Pewne pokrewie\u0144stwo z takim widzeniem sk\u0142adnik\u00f3w osobowo\u015bci wykazuj\u0105 teorie, wed\u0142ug kt\u00f3rych struktur\u0119 osobowo\u015bci wype\u0142nia ca\u0142o\u015b\u0107 przyswojonych r\u00f3l. Rola bywa przy tym rozumiana jako zesp\u00f3\u0142 wymaga\u0144 (norm, oczekiwa\u0144), kt\u00f3re pochodz\u0105 ze struktury spo\u0142ecznej (A. Huxley), b\u0105d\u017a jako zesp\u00f3\u0142 dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re jednostka realizuje zale\u017cnie od swego miejsca w tej strukturze ( E. R. Guthrie). Innym rodzajem struktur uznawanych za konstytutywne dla osobowo\u015bci s\u0105 <em>motywy<\/em>. Klasycznym sposobem takiego uj\u0119cia osobowej struktury jest okre\u015blenie jej przez H. A. Murraya jako systemu d\u0105\u017ce\u0144, a \u015bci\u015blej \u2013 jednolitego, sta\u0142ego, logicznego systemu czasowego powi\u0105zanego przez ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 potrzeb, sposob\u00f3w ich realizacji i obiekt\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych zaspokojeniu. Osobowo\u015b\u0107 nie jest wi\u0119c niczym innym jak indywidualn\u0105 struktur\u0105 d\u0105\u017ce\u0144 (Ch\u0142opkiewicz M., 1987, s.16).<\/p>\n<p>Zupe\u0142nie inn\u0105 kategori\u0119 opisu element\u00f3w konstytutywnych osobowo\u015bci stanowi kategoria <em>struktur poznawczych<\/em>. Poznawcze teorie przedstawiaj\u0105 osobowo\u015b\u0107 jako konstrukcj\u0119 racjonaln\u0105, tworzon\u0105 z materia\u0142u poznawczego i porz\u0105dkowan\u0105 zgodnie z prawami rozumu. Jednym z fundamentalnych element\u00f3w osobowo\u015bci jest wewn\u0105trz psychiczna reprezentacja rzeczywisto\u015bci, jednostkowa konstrukcja \u015bwiata. Jedni przy tym za przynale\u017cne osobowo\u015bci uznaj\u0105 jedynie to, co subiektywnie wa\u017cne dla niej (obraz w\u0142asnego <em>ja<\/em> i najbli\u017cszego otoczenia) oraz wyposa\u017cone w szczeg\u00f3lnie subiektywne znaczenie. Inni wpisuj\u0105 ca\u0142\u0105 tre\u015b\u0107 obiektywnego poznania (system wiedzy) w osobow\u0105 struktur\u0119.<\/p>\n<p>Bardziej z\u0142o\u017con\u0105 kategori\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 opisowi struktury osobowo\u015bci jest kategoria <em>postaw<\/em> czy nastawie\u0144. Podkre\u015bla si\u0119, \u017ce osobowo\u015b\u0107 to nie tylko spos\u00f3b odbierania otoczenia, ale i reagowania na\u0144 (S. L. Rubinsztejn, St. Gerstmann). Postawa psychiczna to klucz do zrozumienia konstrukcji osobowo\u015bci. St. Gerstmann okre\u015bla postawy jako steruj\u0105ce podstruktury osobowo\u015bci spe\u0142niaj\u0105ce funkcje programu ludzkiego dzia\u0142ania, zawieraj\u0105ce w sobie element poznawczy, emocjonalny i wykonawczy w r\u00f3\u017cnej proporcji.<\/p>\n<p>Podobne uj\u0119cie zawiera jedna z pierwszych koncepcji osobowo\u015bci J. Reykowskiego, wed\u0142ug kt\u00f3rej osobowo\u015b\u0107 to organizacja nastawie\u0144 rozumianych jako nadrz\u0119dne schematy dynamiczne cechuj\u0105ce si\u0119 trwa\u0142o\u015bci\u0105, og\u00f3lno\u015bci\u0105 i zdolno\u015bciami integracyjnymi. S\u0105 one pewnymi ca\u0142o\u015bciami z\u0142o\u017conymi ze schemat\u00f3w poznawczych, czynno\u015bciowych oraz trwa\u0142ych d\u0105\u017ce\u0144 i pragnie\u0144.<\/p>\n<p>Jeszcze inny spos\u00f3b widzenia element\u00f3w konstytuuj\u0105cych osobow\u0105 struktur\u0119 prezentuje A. Lewicki. Pojmuje on osobowo\u015b\u0107 jako trwa\u0142\u0105 organizacj\u0119 proces\u00f3w kieruj\u0105cych zachowaniem. Nale\u017c\u0105 do nich procesy orientacji w otoczeniu i samoorientacji, procesy motywacyjne i umys\u0142owe oraz sprz\u0119\u017cenia zwrotne mi\u0119dzy nimi i do\u015bwiadczeniem jednostki sprawiaj\u0105ce, \u017ce ca\u0142y mechanizm zachowania dzia\u0142a jako dynamiczna jedno\u015b\u0107 (Ch\u0142opkiewicz M., 1987, s.18).<\/p>\n<p>Trzeci\u0105 odmian\u0119 koncepcji struktury osobowo\u015bci znajdujemy w teoriach dynamicznych K. Lewina czy Z. Freuda. Nie jest tu ona prost\u0105 sum\u0105 \u2013 ani nawet organizacj\u0105 \u2013 cech, nawyk\u00f3w, motyw\u00f3w, informacji, bardzo og\u00f3lnych postaw lub proces\u00f3w, ale dynamicznym uk\u0142adem podstruktur r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 sposobem i zasadami funkcjonowania. I tak K. Lewin opisuje osobowo\u015b\u0107 jako system obejmuj\u0105cy dwie sfery pozostaj\u0105ce we wzajemnych do\u015b\u0107 lu\u017anych interakcjach i oddzielone barierami: sfer\u0105 frontaln\u0105 (percepcyjn\u0105 i motoryczn\u0105) oraz sfer\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 z\u0142o\u017con\u0105 z peryferyjnej i centralnej (stanowi\u0105cej siedzib\u0119 <em>ja<\/em>). Teoria Z. Freuda ujmuj\u0119 struktur\u0119 osobowo\u015bci w podobny spos\u00f3b. Wyodr\u0119bnia on trzy r\u00f3\u017cne sfery osobowo\u015bci, na innych jednak zasadach. (Ch\u0142opkiewicz M., 1987, s.18). S\u0105 to:<\/p>\n<p>-&#8222;id&#8221; najstarszy ze sk\u0142adnik\u00f3w, kt\u00f3rego tre\u015b\u0107 stanowi wszystko, co dziedziczone, wrodzone, ustalone konstytucyjnie (genetycznie), przede wszystkim pop\u0119dy wynikaj\u0105ce z budowy cia\u0142a, znajduj\u0105ce sw\u00f3j pierwszy wyraz psychiczny, kt\u00f3rego formy nie s\u0105 nam znane. Ta najstarsza cz\u0119\u015b\u0107 aparatu psychicznego pozostaje najwa\u017cniejsza przez ca\u0142e \u017cycie. Od niego zacz\u0119\u0142a si\u0119 praca badawcza psychoanalizy.<\/p>\n<p>-&#8222;ego&#8221;, koordynuje postrze\u017cenia zmys\u0142owe z akcj\u0105 mi\u0119\u015bni. Pe\u0142ni funkcje samoobronne na zewn\u0105trz, przez rozpoznawanie bod\u017ac\u00f3w, gromadzenie o nich do\u015bwiadczenia (w pami\u0119ci), unikanie zbyt silnych bod\u017ac\u00f3w (poprzez ucieczk\u0119), uczy si\u0119 zmienia\u0107 w celowy spos\u00f3b \u015bwiat zewn\u0119trzny na swoj\u0105 korzy\u015b\u0107 (aktywno\u015b\u0107). Kontroluje &#8222;id&#8221; poprzez uzyskiwanie w\u0142adzy nad pop\u0119dami. Stara si\u0119 uzgodni\u0107 relacje pomi\u0119dzy &#8222;id&#8221; i &#8222;superego&#8221;.<\/p>\n<p>-&#8222;superego&#8221;, owoc d\u0142ugotrwa\u0142ego okresu dzieci\u0144stwa, dorastania i dojrzewania, w kt\u00f3rym cz\u0142owiek jest poddany kontroli i wp\u0142ywom wychowawczym rodzic\u00f3w i spo\u0142ecze\u0144stwa (odziedziczona przesz\u0142o\u015b\u0107 i kulturowa tera\u017aniejszo\u015b\u0107 z kt\u00f3rymi musz\u0105 by\u0107 uzgadniane dzia\u0142ania).<\/p>\n<p>Te trzy odr\u0119bne co do struktury i sposobu dzia\u0142ania systemy \u0142\u0105cznie tworz\u0105 osobowo\u015b\u0107 cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Podobnie jak teoria Lewina czy Freuda wi\u0119kszo\u015b\u0107 teorii wsp\u00f3\u0142czesnych dostrzega niesprowadzalno\u015b\u0107 struktury osobowej do sumy czy te\u017c nawet organizacji element\u00f3w, takich jak cechy, nawyki, motywy, role, reprezentacje, postawy. Zwraca si\u0119 uwag\u0119 na niezaprzeczalne zjawisko samo\u015bwiadomo\u015bci i aktywno\u015bci jednostki, na fakt dokonywania przez ni\u0105 wybor\u00f3w niesprowadzalnych do automatycznego przejawiania si\u0119 tych z istoty swojej sztywnych struktur, na podatno\u015b\u0107 osobowo\u015bci na dop\u0142yw nowych danych z otoczenia i zdolno\u015b\u0107 przystosowywania si\u0119 do nich (Ch\u0142opkiewicz M., 1987, s.19).<\/p>\n<p>Koncepcja St. Gerstmanna, J. Reykowskiego i W. \u0141ukaszewskiego przedstawiaj\u0105 osobowo\u015b\u0107 jako organizacj\u0119 uk\u0142ad\u00f3w pe\u0142ni\u0105cych r\u00f3\u017cnorodne funkcje i dzia\u0142aj\u0105cych na r\u00f3\u017cnych zasadach, ale integruj\u0105cych si\u0119 w jakim\u015b osobowym centrum odpowiedzialnych za kontrol\u0119 i regulacj\u0119, skupiaj\u0105cym dane i mo\u017cliwo\u015bci wszystkich uk\u0142ad\u00f3w pozosta\u0142ych (Ch\u0142opkiewicz M., 1987, s. 20 &#8211; 21).<\/p>\n<p>St. Gerstmann opisuje osobowo\u015b\u0107 jako organizacj\u0119, w kt\u00f3rej pewne uk\u0142ady maj\u0105 charakter elementarny (np. funkcje poznawcze i emocjonalno \u2013 zasileniowe), inne za\u015b pe\u0142ni\u0105 centralne funkcje. Centrum osobowej struktury stanowi uk\u0142ad kontrolno \u2013 reguluj\u0105cy (\u0142\u0105cz\u0105cy uk\u0142ad do\u015bwiadcze\u0144 z aktualnymi danymi poznawczymi i emocjonalnymi oraz z funkcjami tw\u00f3rczymi), uk\u0142ad maj\u0105cy mo\u017cliwo\u015b\u0107 formu\u0142owania programu dzia\u0142ania i przekazywania go do uk\u0142adu wykonawczego (Ch\u0142opkiewicz M., 1987, s.21).<\/p>\n<p>Koncepcja Reykowskiego przedstawia osobowo\u015b\u0107 jako system regulacji z\u0142o\u017cony z kilku subsystem\u00f3w, z kt\u00f3rych jedne s\u0105 pierwotne, inne nadbudowuj\u0105 si\u0119 w toku rozwoju. Pierwotn\u0105 struktur\u0119 reguluj\u0105c\u0105 stanowi\u0105 mechanizmy emocjonalno pop\u0119dowe. Kumuluj\u0105ce si\u0119 i organizuj\u0105ce trwa\u0142e \u015blady interakcji z otoczeniem tworz\u0105 sie\u0107 poznawcz\u0105 w postaci subiektywnego modelu rzeczywisto\u015bci w umy\u015ble cz\u0142owieka. Jako element sieci poznawczej wy\u0142ania si\u0119 strktura <em>ja <\/em> &#8211; podstawa poczucia podmiotowo\u015bci, o\u015brodek pe\u0142ni\u0105cy funkcj\u0119 stanowiska dowodzenia w systemie regulacji, sprawuj\u0105cy kontrol\u0119 nad otoczeniem i nad stanem jednostki. Z sieci warto\u015bci jako osobna instancja wy\u0142ania si\u0119 sie\u0107 operacyjna odpowiedzialna za odbi\u00f3r i przetwarzanie informacji oraz programowanie czynno\u015bci. Formuje j\u0105 ca\u0142okszta\u0142t \u015brodk\u00f3w regulacji, czyli wiadomo\u015bci, programy czynno\u015bci i utworzone zdolno\u015bci operowania nimi (Reykowski J., 1976, nr 3).<\/p>\n<p>Nieco inny model osobowej struktury przedstawia W. \u0141ukaszewski. Jego zdaniem centralnym sk\u0142adnikiem osobowo\u015bci jest samo\u015bwiadomo\u015b\u0107. Jest ona zbiorem metainformacji o charakterze oznajmiaj\u0105cym i steruj\u0105cym, systemem proces\u00f3w orientacyjno \u2013 akceptuj\u0105cych. Poziom ni\u017cszy stanowi\u0105 cztery systemy wiedzy powi\u0105zane jedynie funkcjonalnie dzi\u0119ki ich reprezentacji w samo\u015bwiadomo\u015bci (Ch\u0142opkiewicz M., 1987, s.21-22).<\/p>\n<p>Jednoznaczne zdefiniowanie osobowo\u015bci pozostaje wci\u0105\u017c zadaniem trudnym i jak dotychczas nie dopracowano si\u0119 tu og\u00f3lnie zgodnego stanowiska. Wielo\u015b\u0107 funkcjonuj\u0105cych teorii, tworzonych na podstawie r\u00f3\u017cnych, nierzadko sprzecznych za\u0142o\u017ce\u0144, sk\u0142ania do ambiwalentnych ocen i konkluzji. W\u0142odzimierz Szewczuk pisze: gdyby kto\u015b szuka\u0142 przyk\u0142adu, jak bardzo daleko mo\u017ce nauka odbiec od rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra ma przecie\u017c pozna\u0107, w jak du\u017cym stopniu mog\u0105 si\u0119 jej drogi rozej\u015b\u0107 z drog\u0105 zdrowego rozs\u0105dku, to trudno by\u0142oby o lepszy ni\u017c psychologia osobowo\u015bci. J\u00f3zef Pieter natomiast, dostrzegaj\u0105c z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 problematyki oraz to, \u017ce nastr\u0119cza ona badaczom wiele k\u0142opot\u00f3w natury logicznej i metodologicznej, stwierdza, \u017ce sprzeczno\u015bci i spory definicyjne mo\u017cna traktowa\u0107 jako przejaw wielkiej pr\u0119\u017cno\u015bci nauki o osobowo\u015bci.<\/p>\n<p>Nie spos\u00f3b odm\u00f3wi\u0107 racji zar\u00f3wno pierwszemu, jak i drugiemu autorowi. Znaczna kontrowersyjno\u015b\u0107, szczeg\u00f3lnie gdy dotyczy te\u017c elementarnych, utrudnia wzajemne komunikowanie si\u0119 os\u00f3b, nawet zaawansowanych w znajomo\u015bci tematyki, a rozpoczynaj\u0105cym stadia czy powierzchowniej wdro\u017conym w istot\u0119 sprawy mo\u017ce stawia\u0107 niekiedy niemo\u017cliwe wprost do pokonania bariery interpretacyjne. Z drugiej za\u015b strony, w wielo\u015bci nawet sprzecznych pogl\u0105d\u00f3w mo\u017cna odnajdywa\u0107 inspiracje do dalszych poszukiwa\u0144, bada\u0144 i u\u015bci\u015ble\u0144 poj\u0119ciowych.<\/p>\n<hr \/>\n<ol>\n<li>Ch\u0142opkiewicz M.: Osobowo\u015b\u0107 dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Rozw\u00f3j i patologia. WsiP, Warszawa 1987.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>podrozdzia\u0142 pracy magisterskiej W literaturze psychologicznej istnieje wiele koncepcji i teorii na temat struktury i rozwoju osobowo\u015bci cz\u0142owieka. Osobowo\u015b\u0107 to ca\u0142o\u015bciowy wzorzec charakterystycznych sposob\u00f3w my\u015blenia, odczuwania i zachowania, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105 relacj\u0119 jednostki z otoczeniem.W badaniach osobowo\u015bci, psychologia koncentruje si\u0119 na cechach sta\u0142ych (niezmiennych w czasie i w r\u00f3\u017cnych sytuacjach) i odr\u00f3\u017cniaj\u0105cych (wyra\u017anych, odr\u00f3\u017cniaj\u0105cych ludzi od &#8230; <a title=\"Psychologiczne koncepcje osobowo\u015bci\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/psychologiczne-koncepcje-osobowosci\/\" aria-label=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o Psychologiczne koncepcje osobowo\u015bci\">Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[36,52],"class_list":["post-71","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-mgr","tag-podrozdzial-pracy-magisterskiej","tag-psychologiczne-koncepcje-osobowosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=71"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=71"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=71"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=71"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}