{"id":67,"date":"2015-06-01T21:08:12","date_gmt":"2015-06-01T19:08:12","guid":{"rendered":"http:\/\/psychologia.pracemgr.com.pl\/?p=67"},"modified":"2015-06-01T21:08:12","modified_gmt":"2015-06-01T19:08:12","slug":"charakterystyka-i-podzial-lekow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/charakterystyka-i-podzial-lekow\/","title":{"rendered":"Charakterystyka i podzia\u0142 l\u0119k\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (1 vote) <\/div>\n <\/div>\n

L\u0119k jest emocj\u0105 o decyduj\u0105cym znaczeniu. Spe\u0142ni\u0142 wa\u017ck\u0105 rol\u0119 w tym, i\u017c cz\u0142owiek we wczesnym stadium filogenezy by\u0142 zdolny do zachowania gatunku po\u015br\u00f3d czyhaj\u0105cych na niego zewsz\u0105d niebezpiecze\u0144stw. Podobn\u0105 funkcj\u0119 pe\u0142ni tak\u017ce w \u017cyciu jednostki. Pragnienie unikni\u0119cia niebezpiecze\u0144stwa mobilizuje i alarmuje organizm, zapewniaj\u0105c odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 energii do wykonania potrzebnego dzia\u0142ania. Jednocze\u015bnie jednak niekiedy staje si\u0119 naprawd\u0119 szkodliwy i zamiast sk\u0142ania\u0107 do dzia\u0142ania, prowadzi do dr\u0119cz\u0105cej bezradno\u015bci.<\/p>\n

Problematyka l\u0119ku by\u0142a od dawna przedmiotem zainteresowania wielu psychiatr\u00f3w i psycholog\u00f3w. Pomimo, i\u017c doczeka\u0142a si\u0119 ona wielu opracowa\u0144, poj\u0119cie l\u0119ku nie jest jednoznacznie zdefiniowane w literaturze psychologicznej. Nie ma r\u00f3wnie\u017c zgodno\u015bci pogl\u0105d\u00f3w na temat podzia\u0142u reakcji l\u0119kowych, ich kszta\u0142towania i\u00a0rozwoju.<\/p>\n

W literaturze fachowej spotykamy tak\u017ce wiele pogl\u0105d\u00f3w na temat struktury, podzia\u0142u i kszta\u0142towania reakcji l\u0119kowych. Nale\u017c\u0105 do nich m. in. Psychoanalityczna teoria l\u0119ku Z. Freuda, neopsychoanalityczna koncepcja K. Horney, koncepcja J.\u00a0Konorskiego i inne.1<\/a> W wi\u0119kszo\u015bci z tych koncepcji l\u0119k okre\u015blany jest poprzez zestawienie z pokrewn\u0105 mu emocj\u0105, strachem.<\/p>\n

Wed\u0142ug Freuda strach powstaje w sytuacji pojawienia si\u0119 okre\u015blonego i\u00a0realnego czynnika zagra\u017caj\u0105cego, l\u0119k natomiast jest bezprzedmiotowy, nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z realnym i\u00a0konkretnym zagro\u017ceniem. L\u0119k jest odczuciem subiektywnym, reakcj\u0105 na nieznane niebezpiecze\u0144stwo, kt\u00f3rego \u017ar\u00f3d\u0142em jest sama jednostka. Stanowi on zagro\u017cenie dla ca\u0142ej osobowo\u015bci jednostki, dla systemu jej warto\u015bci, a jego \u017ar\u00f3d\u0142em s\u0105 wewn\u0119trzne frustracje i konflikty. Poniewa\u017c l\u0119ku nie wywo\u0142uj\u0105 czynniki realne, nie mo\u017ce by\u0107 ani racjonalny ani celowy.2<\/a><\/p>\n

Reprezentantka nurtu neopsychoanalitycznego K. Horney uwa\u017ca, i\u017c zar\u00f3wno l\u0119k jak i strach s\u0105 bardzo przykrymi emocjami dla organizmu, wywo\u0142anymi przez jakie\u015b okre\u015blone niebezpiecze\u0144stwo. W przypadku l\u0119ku niebezpiecze\u0144stwo jest ukryte i\u00a0subiektywne, za\u015b w przypadku strachu widoczne. L\u0119k prowadzi do wytworzenia zaburze\u0144 obrazu \u201eja\u201d, poczucia mniejszej warto\u015bci, za\u015b jego istotn\u0105 tre\u015bci\u0105 jest poczucie bezradno\u015bci, irracjonalno\u015b\u0107 i brak poczucia kontroli.<\/p>\n

Pieter nazywa l\u0119k \u201estrachem wobec zagro\u017ce\u0144 pomy\u015blanych\u201d, reakcj\u0105 na \u201euprzytomnienie sobie mo\u017cliwo\u015bci danego niebezpiecze\u0144stwa\u201d, \u201eantycypowanym strachem\u201d, zaznaczaj\u0105c jednak, \u017ce takie uj\u0119cie l\u0119ku nie obejmuje wszystkich jego form.3<\/a><\/p>\n

Zdaniem E. Hilgarda l\u0119k jest stanem obawy, troski i zaniepokojenia, jest pewn\u0105 odmian\u0105 strachu, \u201epodczas gdy zwyk\u0142y strach ma zawsze sw\u00f3j przedmiot, to l\u0119k jest strachem o przedmiocie niejasnym lub w og\u00f3le nie ma przedmiotu. Nieokre\u015blony strach b\u0119dzie zatem jednym ze znacze\u0144 l\u0119ku.\u201d4<\/a><\/p>\n

Kozielecki tak\u017ce opowiada si\u0119 za nie uto\u017csamianiem l\u0119ku i strachu. Strach to nieprzyjemny stan emocjonalny sygnalizuj\u0105ce wewn\u0119trzne niebezpiecze\u0144stwo. Przyczyny strachu s\u0105 znane jednostce, mo\u017ce si\u0119 przed nimi broni\u0107. Natomiast l\u0119k jest sygna\u0142em niebezpiecze\u0144stwa wewn\u0119trznego, z kt\u00f3rego jednostka niedok\u0142adnie zdaje sobie spraw\u0119.5<\/a><\/p>\n

Wielu autor\u00f3w twierdzi, i\u017c rozr\u00f3\u017cnienia pomi\u0119dzy strachem a l\u0119kiem nie s\u0105 \u015bcis\u0142e i nie wydaj\u0105 si\u0119 stanowi\u0107 najwa\u017cniejszego elementu w omawianej problematyce.<\/p>\n

W literaturze psychologicznej istniej\u0105 tak\u017ce podzia\u0142y reakcji l\u0119kowych. Przy takim rozr\u00f3\u017cnieniu stosuje si\u0119 wiele kryteri\u00f3w podzia\u0142u, np. rodzaj wywo\u0142uj\u0105cych bod\u017ac\u00f3w, tre\u015b\u0107 l\u0119ku, jego nasilenie i inne. Najcz\u0119\u015bciej wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwa rodzaje l\u0119ku:<\/p>\n