{"id":61,"date":"2014-08-01T21:05:24","date_gmt":"2014-08-01T19:05:24","guid":{"rendered":"http:\/\/psychologia.pracemgr.com.pl\/?p=61"},"modified":"2026-01-01T13:12:14","modified_gmt":"2026-01-01T12:12:14","slug":"lek-dezintegracyjny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/lek-dezintegracyjny\/","title":{"rendered":"L\u0119k dezintegracyjny"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (3 votes) <\/div>\n <\/div>\n

Pomi\u0119dzy jednostk\u0105 a \u015bwiatem zewn\u0119trznym wytwarza si\u0119 okre\u015blona struktura nazywana w literaturze psychologicznej metabolizmem informacyjnym. Na skutek r\u00f3\u017cnego rodzaju zmian sytuacyjnych zostaje naruszony porz\u0105dek wytworzony pomi\u0119\u00addzy jednostk\u0105 a jej \u015brodowiskiem. Owe zmiany mog\u0105 by\u0107 drobne jak i bardzo znacz\u0105ce, jednak\u017ce ka\u017cda zmiana struktury dotychczasowej interakcji z otoczeniem jest po\u0142\u0105czona z uczuciem l\u0119ku.<\/p>\n

\u201eL\u0119k ten mo\u017ce by\u0107 bardzo subtelny i prawie niedostrzegalny, jak np. w wypad\u00adku odruchu orientacyjnego, ale mo\u017ce te\u017c narasta\u0107 a\u017c do paniki, jak w wypadku kataklizmu czy katastrofy, i przybiera\u0107 formy zgo\u0142a koszmarne, jak w schizofrenii. Nasilenie l\u0119ku w znacznej mierze zale\u017cy od prawdopodobie\u0144stwa danej zmiany. Cech\u0105 \u017cycia jest zmienno\u015b\u0107 i ka\u017cdy ustr\u00f3j musi si\u0119 liczy\u0107, \u017ce wci\u0105\u017c w nim i w jego relacjach z otoczeniem zachodzi\u0107 b\u0119d\u0105 r\u00f3\u017cnorodne zmiany. Ka\u017cda zmiana narusza istniej\u0105cy stan r\u00f3wnowagi, pewnego rodzaju spokoju, wprowadza nas w now\u0105 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej nie wiadomo co nas czeka. Przed nami pojawia si\u0119 znak zapytania\u201d.15<\/a><\/p>\n

W literaturze psychologicznej i psychiatrycznej wyst\u0119puje poj\u0119cie \u201epogotowia do l\u0119ku dezintegracyjnego\u201d, kt\u00f3re jest zwi\u0105zane z istniej\u0105cym zachwianiem porz\u0105dku w metabolizmie informacyjnym. Pogotowie do l\u0119ku dezintegracyjnego jest znacznie wi\u0119ksze u ma\u0142ych dzieci ni\u017c w innych okresach \u017cycia ze wzgl\u0119du na to, i\u017c ich metabolizm informacyjny dopiero zaczyna si\u0119 rozwija\u0107.<\/p>\n

L\u0119k dezintegracyjny broni jednostk\u0119 przed nadmiern\u0105 zmienno\u015bci\u0105 \u017cycia, lecz z\u00a0drugiej strony przed jej brakiem poniewa\u017c brak jakiejkolwiek zmiany po pewnym czasie prowadzi do narastania coraz wi\u0119kszego niepokoju, co t\u0142umaczy fakt, i\u017c u ludzi \u017cyj\u0105cych usystematyzowanym trybem \u017cycia pogotowie do l\u0119ku dezintegracyjnego jest wi\u0119ksze ni\u017c u tych, kt\u00f3rzy prowadz\u0105 \u017cycie pe\u0142ne zmian i niespodzianek.<\/p>\n

L\u0119k dezintegracyjny<\/strong> to poj\u0119cie funkcjonuj\u0105ce w psychologii, zw\u0142aszcza w uj\u0119ciach psychodynamicznych i egzystencjalnych, odnosz\u0105ce si\u0119 do specyficznego rodzaju l\u0119ku zwi\u0105zanego z zagro\u017ceniem sp\u00f3jno\u015bci psychicznej jednostki. Nie dotyczy on konkretnego obiektu ani jasno okre\u015blonej sytuacji, lecz do\u015bwiadczenia subiektywnego rozpadu, utraty kontroli nad w\u0142asnym \u201eja\u201d lub destabilizacji dotychczasowego sposobu rozumienia siebie i \u015bwiata. Jest to l\u0119k g\u0142\u0119boki, cz\u0119sto trudny do zwerbalizowania, prze\u017cywany jako poczucie chaosu, pustki lub rozpadu wewn\u0119trznego.<\/p>\n

W perspektywie psychodynamicznej l\u0119k dezintegracyjny bywa \u0142\u0105czony z wczesnymi do\u015bwiadczeniami rozwojowymi, zw\u0142aszcza z zaburzeniami w relacji z obiektem znacz\u0105cym, najcz\u0119\u015bciej opiekunem. Je\u015bli w dzieci\u0144stwie potrzeby bezpiecze\u0144stwa, stabilno\u015bci emocjonalnej i przewidywalno\u015bci nie by\u0142y wystarczaj\u0105co zaspokajane, struktury psychiczne mog\u0105 rozwin\u0105\u0107 si\u0119 w spos\u00f3b kruchy. W doros\u0142ym \u017cyciu sytuacje silnego stresu, straty, kryzysu to\u017csamo\u015bci lub przeci\u0105\u017cenia emocjonalnego mog\u0105 reaktywowa\u0107 ten pierwotny l\u0119k, prowadz\u0105c do poczucia zagro\u017cenia integralno\u015bci psychicznej.<\/p>\n

Z punktu widzenia do\u015bwiadczenia fenomenologicznego l\u0119k dezintegracyjny cz\u0119sto manifestuje si\u0119 jako obawa przed \u201erozpadem\u201d, \u201ezwariowaniem\u201d, utrat\u0105 granic mi\u0119dzy sob\u0105 a \u015bwiatem lub utrat\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015bci w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci. Osoba mo\u017ce mie\u0107 trudno\u015b\u0107 z okre\u015bleniem, czego dok\u0142adnie si\u0119 boi, poniewa\u017c \u017ar\u00f3d\u0142em l\u0119ku nie jest obiekt zewn\u0119trzny, lecz wewn\u0119trzny stan dezorganizacji. W przeciwie\u0144stwie do l\u0119ku sytuacyjnego czy fobicznego, l\u0119k dezintegracyjny ma charakter globalny i dotyczy samego fundamentu funkcjonowania psychicznego.<\/p>\n

W psychopatologii l\u0119k dezintegracyjny bywa obserwowany m.in. w zaburzeniach osobowo\u015bci, szczeg\u00f3lnie z pogranicza (borderline), w ci\u0119\u017ckich zaburzeniach l\u0119kowych oraz w epizodach psychotycznych. Mo\u017ce on r\u00f3wnie\u017c pojawia\u0107 si\u0119 przej\u015bciowo u os\u00f3b zasadniczo zdrowych psychicznie, zw\u0142aszcza w okresach intensywnych zmian \u017cyciowych, takich jak \u017ca\u0142oba, rozw\u00f3d, kryzys egzystencjalny czy nag\u0142e za\u0142amanie dotychczasowego systemu warto\u015bci. W takich przypadkach pe\u0142ni on funkcj\u0119 sygna\u0142u przeci\u0105\u017cenia mechanizm\u00f3w adaptacyjnych.<\/p>\n

W kontek\u015bcie terapii psychologicznej praca z l\u0119kiem dezintegracyjnym wymaga szczeg\u00f3lnej ostro\u017cno\u015bci i stabilizuj\u0105cego podej\u015bcia. Kluczowe znaczenie ma odbudowa poczucia bezpiecze\u0144stwa, wzmocnienie granic \u201eja\u201d oraz stopniowe integrowanie trudnych do\u015bwiadcze\u0144 emocjonalnych. Nurt terapeutyczny ma tu mniejsze znaczenie ni\u017c jako\u015b\u0107 relacji terapeutycznej, kt\u00f3ra cz\u0119sto staje si\u0119 dla pacjenta do\u015bwiadczeniem korektywnym, umo\u017cliwiaj\u0105cym odzyskanie poczucia sp\u00f3jno\u015bci i ci\u0105g\u0142o\u015bci psychicznej.<\/p>\n

L\u0119k dezintegracyjny nie jest jedynie nasilonym l\u0119kiem emocjonalnym, lecz g\u0142\u0119bokim do\u015bwiadczeniem zagro\u017cenia struktury psychicznej jednostki. Jego zrozumienie ma istotne znaczenie zar\u00f3wno w diagnozie klinicznej, jak i w pracy terapeutycznej, poniewa\u017c dotyka podstawowych mechanizm\u00f3w reguluj\u0105cych poczucie to\u017csamo\u015bci, bezpiecze\u0144stwa i sensu istnienia.<\/p>\n

\n

15<\/a> A. K\u0119pi\u0144ski, L\u0119k. Warszawa 1987, PZWL, s. 267<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pomi\u0119dzy jednostk\u0105 a \u015bwiatem zewn\u0119trznym wytwarza si\u0119 okre\u015blona struktura nazywana w literaturze psychologicznej metabolizmem informacyjnym. Na skutek r\u00f3\u017cnego rodzaju zmian sytuacyjnych zostaje naruszony porz\u0105dek wytworzony pomi\u0119\u00addzy jednostk\u0105 a jej \u015brodowiskiem. Owe zmiany mog\u0105 by\u0107 drobne jak i bardzo znacz\u0105ce, jednak\u017ce ka\u017cda zmiana struktury dotychczasowej interakcji z otoczeniem jest po\u0142\u0105czona z uczuciem l\u0119ku. \u201eL\u0119k ten mo\u017ce … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[25],"class_list":["post-61","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-mgr","tag-lek-dezintegracyjny"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":288,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61\/revisions\/288"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}