{"id":34,"date":"2015-04-04T20:55:18","date_gmt":"2015-04-04T18:55:18","guid":{"rendered":"http:\/\/psychologia.pracemgr.com.pl\/?p=34"},"modified":"2015-04-04T20:55:18","modified_gmt":"2015-04-04T18:55:18","slug":"zaburzenia-obsesyjno-kompulsyjne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/zaburzenia-obsesyjno-kompulsyjne\/","title":{"rendered":"Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne"},"content":{"rendered":"\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-top\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;34&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;top&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;2&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;5&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;5&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;Rate this post&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;5\\\/5 - (2 votes)&quot;,&quot;size&quot;:&quot;24&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne&quot;,&quot;width&quot;:&quot;142.5&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;{score}\\\/{best} - ({count} {votes})&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 142.5px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 19.2px;\">\n            5\/5 - (2 votes)    <\/div>\n    <\/div>\n<p>Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne charakteryzuje si\u0119 wyst\u0119powaniem dw\u00f3ch element\u00f3w: obsesji i kompulsji. Obsesje to przenikaj\u0105ce do \u015bwiadomo\u015bci natr\u0119tne my\u015bli, wyobra\u017cenia lub impulsy.<\/p>\n<p>Tematyka natr\u0119tnych my\u015bli mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cnorodna, od emocjonalnie oboj\u0119tnych, jak np. przymus powtarzania jaki\u015b liczb lub zas\u0142yszanego zdania, do tematyki wr\u0119cz szokuj\u0105cej b\u0105d\u017a odra\u017caj\u0105cej. \u201eMatka, kt\u00f3ra swe nowo narodzone dziecko darzy bardzo silnym uczuciem, jest przera\u017cona natr\u0119tn\u0105 my\u015bl\u0105, by dziecko to udusi\u0107 lub przebi\u0107 no\u017cem. W obawie, \u017ce t\u0119 straszn\u0105 my\u015bl mo\u017ce zrealizowa\u0107, nieraz chowa przed sam\u0105 sob\u0105 wszystkie ostre przedmioty; na ich widok odczuwa silny l\u0119k. Cz\u0142owiek g\u0142\u0119boko religijny mo\u017ce by\u0107 trapiony przykrymi dla niego my\u015blami o tre\u015bci blu\u017anierczej lub na widok \u015bwi\u0119tych obraz\u00f3w mog\u0105 mu przychodzi\u0107 do g\u0142owy najbardziej drastyczne wyobra\u017cenia scen seksualnych. My\u015bli tego typu wywo\u0142uj\u0105 w nim przera\u017cenie, uwa\u017ca je za ci\u0119\u017cki grzech, a im bardziej z nimi walczy, tym natarczywiej go one nachodz\u0105. Cz\u0142owieka o g\u0142\u0119bokich zasadach moralnych mog\u0105 m\u0119czy\u0107 my\u015bli o wyuzdanej tre\u015bci erotycznej lub te\u017c pe\u0142ne agresji w stosunku do os\u00f3b darzonych przez niego uczuciem.\u201d<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">14<\/a><\/p>\n<p>Natr\u0119tne my\u015bli mog\u0105 tak\u017ce dotyczy\u0107 ci\u0105g\u0142ego sprawdzania siebie. Cz\u0142owiek wci\u0105\u017c zastanawia si\u0119 czy dobrze co\u015b zrobi\u0142, co\u015b powiedzia\u0142, czy czego\u015b nie zapomnia\u0142, a poniewa\u017c ogarniaj\u0105 go w\u0105tpliwo\u015bci, powtarza dan\u0105 czynno\u015b\u0107. Kontrola samego siebie rozrasta si\u0119 do patologicznych rozmiar\u00f3w. \u201eInn\u0105 form\u0105 my\u015bli natr\u0119tnych jest uporczywe my\u015blenie na dany temat, kt\u00f3ry normalnie nie interesuje specjalne danego cz\u0142owieka. Rozmy\u015blania te mog\u0105 dotyczy\u0107 zwyk\u0142ych wydarze\u0144 dnia codziennego, pyta\u0144 \u201efilozoficznych\u201d w rodzaju \u201ekim jestem\u201d, \u201epo co jestem\u201d, \u201eczy jestem naprawd\u0119\u201d, natr\u0119tnych wspomnie\u0144 z dawnych czas\u00f3w.\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">15<\/a><\/p>\n<p>Obsesje w rozumieniu klinicznym charakteryzuj\u0105 si\u0119 trzema specyficznymi cechami:<\/p>\n<ul>\n<li>s\u0105 niepo\u017c\u0105dane i wdzieraj\u0105 si\u0119 do \u015bwiadomo\u015bci wbrew woli;<\/li>\n<li>\u017ar\u00f3d\u0142o obsesji tkwi wewn\u0105trz cz\u0142owieka, a nie w sytuacji zewn\u0119trznej;<\/li>\n<li>obsesje bardzo trudno jest podda\u0107 kontroli.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Reakcj\u0105 na powtarzaj\u0105ce si\u0119 natr\u0119tne my\u015bli, wyobra\u017cenia i impulsy s\u0105 kompulsje. Maj\u0105 one charakter powtarzalny i stereotypowy. S\u0105 reakcjami niepo\u017c\u0105da\u00adnymi, kt\u00f3rym z trudem mo\u017cna si\u0119 oprze\u0107. Ich celem jest zmniejszenie napi\u0119cia lub zapobieganie przera\u017caj\u0105cym sytuacjom. Jednak zwi\u0105zek pomi\u0119dzy nimi a tym, czemu maj\u0105 zapobiec, jest bardzo wyolbrzymiony lub wcale nie istnieje.<\/p>\n<p>Osoby dotkni\u0119te zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym maj\u0105 r\u00f3\u017cny stopie\u0144 \u015bwiadomo\u015bci bezsensowno\u015bci swoich natr\u0119tnych, obsesyjnych my\u015bli i czynno\u015bci. Na og\u00f3\u0142 zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, i\u017c s\u0105 one nieracjonalne i przesadne, ale nie mog\u0105 nad nimi zapanowa\u0107; w niekt\u00f3rych za\u015b przypadkach takiej \u015bwiadomo\u015bci nie maja.<\/p>\n<p>Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne zazwyczaj dotyka ludzi doros\u0142ych, lecz zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c u dzieci, a jej objawy s\u0105 w\u00f3wczas podobne do objaw\u00f3w u os\u00f3b doros\u0142ych. Wczesne pojawienie si\u0119 zaburzenia wi\u0105\u017ce si\u0119 z jego ostrzejszym przebie\u00adgiem. Choroba rozwija si\u0119 na og\u00f3\u0142 stopniowo, ale kiedy osi\u0105gnie zaawansowany stan, nabiera przewlek\u0142ego charakteru o zmiennej intensywno\u015bci.<\/p>\n<p>Osoby z tym zaburzeniem cz\u0119sto powtarzaj\u0105 dzia\u0142ania pozornie bezcelowe i\u00a0pozbawione sensu nawet dla nich samych i nawet wtedy, kiedy nie chc\u0105 ich wykonywa\u0107.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">16<\/a> Czynno\u015bci te mo\u017cna podzieli\u0107 na pi\u0119\u0107 podstawowych typ\u00f3w: czysz\u00adczenie, sprawdzanie, powtarzanie, rozkazywanie oraz liczenie. \u201eWielu ludzi \u0142\u0105czy kilka rytua\u0142\u00f3w. U pewnej grupy przymusowe czynno\u015bci dotycz\u0105 sta\u0142ych punkt\u00f3w dnia i mog\u0105 polega\u0107 na przyk\u0142ad na niezwykle wolnym jedzeniu albo ubieraniu si\u0119. W\u00a0innych przypadkach przymus ka\u017ce zachowywa\u0107 idealn\u0105 symetri\u0119 (&#8230;) Rytua\u0142y mycia s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane od wzgl\u0119dnie \u0142agodnych, polegaj\u0105cych na myciu r\u0105k przez 15-20 minut po ka\u017cdej wizycie w ubikacji, do szorowania ich \u015brodkami dezynfekuj\u0105cymi ca\u0142ymi godzinami, a\u017c d\u0142onie zaczynaj\u0105 krwawi\u0107\u201d.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">17<\/a><\/p>\n<p>Rozmaite formy, od \u0142agodnej do skrajnie ostrej, mog\u0105 przybiera\u0107 tak\u017ce rytua\u0142y sprawdzania. \u201eW\u0105tpliwo\u015bci, czy jaka\u015b czynno\u015b\u0107 zosta\u0142a wykonana nale\u017cycie, ko\u0144cz\u0105 si\u0119 jej powt\u00f3rzeniem. Niekiedy dan\u0105 czynno\u015b\u0107 powtarza si\u0119 okre\u015blon\u0105 ilo\u015b\u0107 razy, np.\u00a0trzy razy, siedem razy itp. Liczba okre\u015blaj\u0105ca, ile razy trzeba czynno\u015b\u0107 powt\u00f3rzy\u0107, odgrywa rol\u0119 liczby magicznej. Tylko ona mo\u017ce zabezpieczy\u0107 przed z\u0142ym wykona\u00adniem. Skrupulatno\u015b\u0107 w wykonywaniu przymusowej czynno\u015bci powoduje, \u017ce musi by\u0107 ona wielokrotnie powtarzana, gdy\u017c za ka\u017cdym razem tkwi jaki\u015b drobny b\u0142\u0105d w jej wykonaniu, tote\u017c trzeba zacz\u0105\u0107 j\u0105 na nowo.\u201d<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">18<\/a><\/p>\n<p>W\u015br\u00f3d element\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych we wszystkich formach tej choroby wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 :<\/p>\n<ul>\n<li>l\u0119k b\u0119d\u0105cy objawem afektywnym;<\/li>\n<li>strach pacjent\u00f3w przed strasznym wydarzeniem, kt\u00f3re dotknie ich bliskich, a oni b\u0119d\u0105 za to odpowiedzialni;<\/li>\n<li>redukcja l\u0119ku za pomoc\u0105 kompulsji, przynajmniej na kr\u00f3tki okres czasu.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Zaburzeniom obsesyjno-kompulsyjnym cz\u0119sto towarzysz\u0105 tak\u017ce inne choroby l\u0119kowe i zaburzenia nastroju takie jak: depresja, fobia spo\u0142eczna, zesp\u00f3\u0142 paniki oraz fobie specyficzne i zaburzenie obrazu cia\u0142a.<\/p>\n<p>Badania dowiod\u0142y, i\u017c odpowiedzialne za wyst\u0105pienie tego zaburzenia mog\u0105 by\u0107 czynniki genetyczne b\u0105d\u017a nieprawid\u0142owo\u015bci w budowie m\u00f3zgu lub systemach neuro\u00adprzeka\u017anik\u00f3w. Zaburzenie to powa\u017cnie upo\u015bledza mo\u017cliwo\u015bci funkcjonowania cz\u0142o\u00adwieka i dzia\u0142a niezwykle destrukcyjnie na jego funkcjonowanie w wielu dziedzinach \u017cycia.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">14<\/a> A. K\u0119pi\u0144ski, Psychopatologia nerwic. Warszawa 1986, PZWL, s. 70<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">15<\/a> Tam\u017ce, s. 71<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">16<\/a> D. L. Rosenhan, M. E P. Seligman, Psychopatologia. Warszawa 1994, PTP, s. 279 &#8211; 280<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">17<\/a> R. C. Carson, J. N. Butcher, S. Mineka, Psychologia zaburze\u0144. Gda\u0144sk 2003, GWP, s. 302<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">18<\/a> A. K\u0119pi\u0144ski, Psychopatologia nerwic. Warszawa 1986, PZWL, s. 73<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne charakteryzuje si\u0119 wyst\u0119powaniem dw\u00f3ch element\u00f3w: obsesji i kompulsji. Obsesje to przenikaj\u0105ce do \u015bwiadomo\u015bci natr\u0119tne my\u015bli, wyobra\u017cenia lub impulsy. Tematyka natr\u0119tnych my\u015bli mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cnorodna, od emocjonalnie oboj\u0119tnych, jak np. przymus powtarzania jaki\u015b liczb lub zas\u0142yszanego zdania, do tematyki wr\u0119cz szokuj\u0105cej b\u0105d\u017a odra\u017caj\u0105cej. \u201eMatka, kt\u00f3ra swe nowo narodzone dziecko darzy bardzo silnym uczuciem, jest &#8230; <a title=\"Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/zaburzenia-obsesyjno-kompulsyjne\/\" aria-label=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne\">Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[89],"class_list":["post-34","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-mgr","tag-zaburzenia-obsesyjno-kompulsyjne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}