{"id":281,"date":"2026-01-01T12:50:57","date_gmt":"2026-01-01T11:50:57","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/?p=281"},"modified":"2026-01-01T12:51:24","modified_gmt":"2026-01-01T11:51:24","slug":"tozsamosc-w-literaturze-przedmiotu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/tozsamosc-w-literaturze-przedmiotu\/","title":{"rendered":"To\u017csamo\u015b\u0107 w literaturze przedmiotu"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (1 vote) <\/div>\n <\/div>\n

Celem niniejszego opracowania jest syntetyczne przedstawienie r\u00f3\u017cnorodnych koncepcji to\u017csamo\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 charakterystyczne dla najbardziej znanych teorii psychologicznych, co pozwoli na szkicowe zasygnalizowanie aktualnego stanu wiedzy w tym zakresie.<\/p>\n

W zetkni\u0119ciu ze wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiatem cz\u0142owiek staje przed konieczno\u015bci\u0105 odkrywania i poszanowania w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci, a potrzeba ta staje si\u0119 tym silniejsza, im bardziej do\u015bwiadcza on relatywizacji lub ca\u0142kowitego pomijania norm, warto\u015bci i zasad post\u0119powania w\u0142a\u015bciwych dla niego oraz jego \u015brodowiska spo\u0142ecznego, kulturowego czy religijnego. W tej sytuacji nie dziwi fakt, \u017ce problematyka ludzkiej to\u017csamo\u015bci zajmuje wa\u017cne miejsce w naukach teologicznych, filozoficznych i humanistycznych. R\u00f3wnie\u017c g\u0142\u00f3wne nurty i szko\u0142y psychologiczne koncentruj\u0105 si\u0119 na poszukiwaniu struktur integruj\u0105cych zachowanie jednostki i okre\u015blaj\u0105cych jej to\u017csamo\u015b\u0107.<\/p>\n

Analiza literatury przedmiotu w zakresie to\u017csamo\u015bci cz\u0142owieka ujawnia wieloznaczno\u015b\u0107 i brak precyzji terminologicznej. Przyk\u0142adowo, A. Maslow traktuje jako synonimy poj\u0119cia takie jak: to\u017csamo\u015b\u0107, indywidualno\u015b\u0107, prawdziwe \u201eja\u201d czy samorealizacja. Z kolei E. Goffman podkre\u015bla, \u017ce to\u017csamo\u015b\u0107 ludzka nie jest zjawiskiem jednorodnym ani jednowymiarowym, lecz sk\u0142ada si\u0119 z wielu aspekt\u00f3w strukturalnych. Mo\u017cna j\u0105 rozpatrywa\u0107 w wymiarze subiektywnego do\u015bwiadczenia (poczucie to\u017csamo\u015bci) oraz w wymiarze tre\u015bciowym. W tym drugim aspekcie Goffman wyr\u00f3\u017cnia to\u017csamo\u015b\u0107 prywatn\u0105, spo\u0142eczn\u0105 oraz subiektywn\u0105 (ja-to\u017csamo\u015b\u0107). Jeszcze bardziej rozbudowan\u0105 koncepcj\u0119 strukturaln\u0105 proponuje A. Cencini, kt\u00f3ry wyr\u00f3\u017cnia pi\u0119\u0107 warstw to\u017csamo\u015bci: somatyczn\u0105, psychiczn\u0105, ontologiczn\u0105, metapsychiczn\u0105 oraz metasomatyczn\u0105. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do tej teorii, mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce najprostszym i najbardziej spontanicznie odczuwanym wymiarem jest to\u017csamo\u015b\u0107 fizyczno-somatyczna. Cz\u0142owiek o prawid\u0142owym funkcjonowaniu psychicznym pozostaje w sta\u0142ym kontakcie z w\u0142asnym cia\u0142em, u\u015bwiadamiaj\u0105c sobie swoje specyficzne cechy, zdolno\u015bci fizyczne oraz stany fizjologiczne.<\/p>\n

Termin \u201eto\u017csamo\u015b\u0107\u201d zosta\u0142 wprowadzony do nauk spo\u0142ecznych w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych przez Erika Eriksona. S\u0142owo to w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim oznacza \u201eten sam\u201d (pochodzi od \u201eidem\u201d), co wskazuje na podobie\u0144stwo i identyczno\u015b\u0107. Poj\u0119cie to odnosi si\u0119 zar\u00f3wno do jednostki, jak i do grupy, przy czym okre\u015blenia takie jak to\u017csamo\u015b\u0107 spo\u0142eczna, kulturowa czy narodowa dotycz\u0105 zbiorowo\u015bci.<\/p>\n

Poj\u0119cie to\u017csamo\u015bci narodowej, b\u0119d\u0105ce szczeg\u00f3lnym przypadkiem to\u017csamo\u015bci zbiorowej, opiera si\u0119 na dw\u00f3ch koncepcjach po\u015brednicz\u0105cych: kultury narodowej oraz to\u017csamo\u015bci jednostkowej (osobniczej). Koncepcje te bazuj\u0105 na szeregu za\u0142o\u017ce\u0144 i diagnoz, kt\u00f3re nie zawsze s\u0105 formu\u0142owane wprost. Definiowanie to\u017csamo\u015bci narodowej nastr\u0119cza trudno\u015bci, wynikaj\u0105ce m.in. z faktu, \u017ce to\u017csamo\u015bci zbiorowej nie mo\u017cna traktowa\u0107 jako prostej ekstrapolacji to\u017csamo\u015bci jednostkowej. \u017badna zbiorowo\u015b\u0107 spo\u0142eczna nie posiada bowiem psychicznego organu samowiedzy, kt\u00f3ry wytwarza\u0142by odpowiednik samo\u015bwiadomo\u015bci osobniczej. Rodzi to pytanie o to, kto lub co do\u015bwiadcza i wyra\u017ca to\u017csamo\u015b\u0107 zbiorowo\u015bci. Je\u015bli odrzucimy hipotez\u0119 o istnieniu \u201eduszy zbiorowej\u201d (jak czasem interpretowano Durkheima), poj\u0119cie to\u017csamo\u015bci zbiorowej musi koncentrowa\u0107 si\u0119 na relacji jednostka-kultura. W tym uj\u0119ciu to\u017csamo\u015b\u0107 zbiorowa polega na przyswojeniu przez jednostk\u0119 i wpleceniu w jej to\u017csamo\u015b\u0107 osobnicz\u0105 istotnych element\u00f3w kultury danej zbiorowo\u015bci (narodu). Stanowi\u0105 one fundament budowania odr\u0119bno\u015bci od \u201eobcych\u201d, poczucia zwi\u0105zku ze \u201eswoimi\u201d oraz \u015bwiadomo\u015bci ci\u0105g\u0142o\u015bci i historycznego trwania grupy. Na tej bazie kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 mechanizmy wyznaczania granic swojsko\u015bci i obco\u015bci, co sprawia, \u017ce fenomen to\u017csamo\u015bci narodowej jest zale\u017cny od fenomenu kultury narodowej.<\/p>\n

Nale\u017cy doda\u0107, \u017ce cz\u0142owiek posiada naturaln\u0105 potrzeb\u0119 identyfikacji z grup\u0105. Tylko cz\u0119\u015b\u0107 osobowo\u015bci wytwarzamy samodzielnie, reszt\u0119 przejmujemy od innych w formie kultury. Cz\u0142owiek wykorzeniony, wyrwany z kultury swojej spo\u0142eczno\u015bci, czuje si\u0119 zagubiony, a akulturacja zuba\u017ca jego osobowo\u015b\u0107. Bez oparcia w kulturze i to\u017csamo\u015bci zbiorowej staje si\u0119 podatny na manipulacj\u0119 w\u0142adzy i bezmy\u015blne uleganie modom. Wolno\u015b\u0107 cz\u0142owieka przejawia si\u0119 w prawie do zachowania w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci i odmienno\u015bci. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 rodzaju ludzkiego jest faktem bezdyskusyjnym, a bogactwo bytu wynikaj\u0105ce z tego zr\u00f3\u017cnicowania stanowi warto\u015b\u0107 godn\u0105 obrony. Prawo do zachowania zbiorowej to\u017csamo\u015bci kulturowej wynika z prawa jednostki do zachowania to\u017csamo\u015bci indywidualnej; to\u017csamo\u015b\u0107 zbiorowa jest te\u017c warto\u015bci\u0105 samoistn\u0105 jako spoiwo solidarno\u015bci spo\u0142ecznej. Nieograniczona swoboda zmiany to\u017csamo\u015bci wprowadza chaos, os\u0142abia grup\u0119 i u\u0142atwia asymilacj\u0119 mniejszych zbiorowo\u015bci przez wi\u0119ksze. Wyb\u00f3r to\u017csamo\u015bci nie powinien by\u0107 wy\u0142\u0105cznym prawem jednostki – musi by\u0107 akceptowany przez innych. To\u017csamo\u015bci zbiorowe tworz\u0105 si\u0119 na r\u00f3\u017cnych fundamentach, lecz najpowszechniejsza jest to\u017csamo\u015b\u0107 etniczna (narodowa, plemienna, regionalna). Jej obrona to obrona bogactwa \u015bwiata i realnej wolno\u015bci grupy, kt\u00f3ra nie mo\u017ce by\u0107 wolna bez \u015bwiadomo\u015bci swojej odr\u0119bno\u015bci. Zakorzenienie w kulturze uwra\u017cliwia na odmienno\u015b\u0107 innych kultur, podczas gdy dla cz\u0142owieka wykorzenionego wszystkie kultury s\u0105 jednakowo obce, co nie jest tolerancj\u0105, lecz brakiem w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci mamy zawsze do czynienia z procesem samookre\u015blania si\u0119 jednostki wobec grup spo\u0142ecznych i kultury. Poj\u0119cie to\u017csamo\u015bci ma sens obiektywny i subiektywny. Obiektywnie to\u017csamo\u015b\u0107 to wzgl\u0119dna odr\u0119bno\u015b\u0107, sp\u00f3jno\u015b\u0107 i ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 w czasie jednostki lub grupy widzianej z zewn\u0105trz. Subiektywnie to\u017csamo\u015b\u0107 to samo\u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnej odr\u0119bno\u015bci, sp\u00f3jno\u015bci i ci\u0105g\u0142o\u015bci grupy, do kt\u00f3rej si\u0119 nale\u017cy.<\/p>\n

Kontrowersje wok\u00f3\u0142 terminu \u201eto\u017csamo\u015b\u0107\u201d wynikaj\u0105 z r\u00f3\u017cnego rozumienia istoty, zakresu i tre\u015bci poj\u0119cia oraz z odmiennych podstaw ontologicznych. Trudno rozstrzygn\u0105\u0107, czy to\u017csamo\u015b\u0107 przys\u0142uguje tylko ludziom, czy dotyczy jednostek, czy te\u017c grup. Wielu autor\u00f3w tworzy w\u0142asne kategorie poj\u0119ciowe, co r\u00f3\u017cnicuje zakres znaczeniowy terminu. Niekt\u00f3rzy badacze (np. Maciej Kar\u0142owski) sugeruj\u0105, \u017ce cz\u0142owiek posiada wiele to\u017csamo\u015bci, a \u017cycie spo\u0142eczne to ci\u0105g epizodycznych interakcji, co podwa\u017ca istnienie sta\u0142ej to\u017csamo\u015bci. Inni autorzy, mimo wielo\u015bci identyfikacji, m\u00f3wi\u0105 o ca\u0142o\u015bciowej i stabilnej to\u017csamo\u015bci, decydowanej przez charakter i osobowo\u015b\u0107 ukszta\u0142towan\u0105 w rozwoju i uczestnictwie w \u015brodowisku oraz przez ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 przynale\u017cno\u015bci grupowej. Niejasno\u015bci wynikaj\u0105 te\u017c ze skojarze\u0144 z j\u0119zyka potocznego.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie to\u017csamo\u015b\u0107 uznaje si\u0119 za poj\u0119cie niezwykle donios\u0142e w definiowaniu ludzkiej egzystencji. Zbigniew Boksza\u0144ski w swojej pracy przegl\u0105dowej stwierdza, \u017ce poj\u0119cie to\u017csamo\u015bci jednostki jest niezb\u0119dnym, a mo\u017ce nawet zasadniczym narz\u0119dziem w analizie sytuacji cz\u0142owieka we wsp\u00f3\u0142czesnym spo\u0142ecze\u0144stwie i w pr\u00f3bach wyja\u015bnienia kluczowych fenomen\u00f3w spo\u0142ecznych. W socjologii to\u017csamo\u015b\u0107 jednostkowa to problem autodefinicji aktora spo\u0142ecznego. Za Boksza\u0144skim mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 cztery modele to\u017csamo\u015bci:<\/p>\n

    \n
  1. \n

    Model zdrowia to\u017csamo\u015bci \u2013 opisuj\u0105cy j\u0105 w kontek\u015bcie zaburze\u0144 psychospo\u0142ecznych i adaptacji.<\/p>\n<\/li>\n

  2. \n

    \u015awiatopogl\u0105dowy model to\u017csamo\u015bci \u2013 k\u0142ad\u0105cy nacisk na sytuacj\u0119 psychospo\u0142eczn\u0105 i wykorzystanie kultury do tworzenia wizerunku \u201eja\u201d oraz ekspresji w\u0142asnej osoby.<\/p>\n<\/li>\n

  3. \n

    Model egologiczny \u2013 popularny w\u015br\u00f3d psychosocjolog\u00f3w, opisuj\u0105cy mechanizmy (mikroprocesy my\u015blenia) tworzenia to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n<\/li>\n

  4. \n

    Model interakcyjny \u2013 r\u00f3\u017cni\u0105cy si\u0119 od poprzednich za\u0142o\u017ceniem o sytuacyjno\u015bci to\u017csamo\u015bci, kt\u00f3ra jest negocjowana i zmieniana w interakcjach (w przeciwie\u0144stwie do wzgl\u0119dnej trwa\u0142o\u015bci w innych modelach). W ramach interakcjonizmu wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 orientacje skupione na tworzeniu tre\u015bci to\u017csamo\u015bci oraz na procedurach j\u0119zykowych (etnometodologia, analiza konwersacyjna).<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

    Problem to\u017csamo\u015bci jest szczeg\u00f3lnie aktualny w XX wieku, nazywanym wiekiem kryzysu to\u017csamo\u015bci ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 styl\u00f3w \u017cycia i \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w. Konieczno\u015b\u0107 odkrywania w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci ro\u015bnie w obliczu relatywizacji norm. Zagadnienie to jest centralne dla g\u0142\u00f3wnych szk\u00f3\u0142 psychologicznych, odzwierciedlaj\u0105c sp\u00f3r o antropologiczne za\u0142o\u017cenia dotycz\u0105ce natury cz\u0142owieka. Rozbie\u017cno\u015bci w koncepcjach wynikaj\u0105 z zainteresowa\u0144 autor\u00f3w oraz doboru metod badawczych.<\/p>\n

    Niekt\u00f3re kierunki, jak behawioryzm (Watson, Skinner), wykluczaj\u0105 zasadno\u015b\u0107 badania to\u017csamo\u015bci psychicznej, traktuj\u0105c cz\u0142owieka mechanistycznie jako bierny organizm sterowany przez \u015brodowisko (system nagr\u00f3d i kar). Dla behawioryzmu procesy psychiczne to \u201eczarna skrzynka\u201d, do kt\u00f3rej nie trzeba zagl\u0105da\u0107, by zrozumie\u0107 zachowanie. Kierunek ten interesuje si\u0119 tylko zachowaniami molekularnymi, ignoruj\u0105c zachowania molarne (ca\u0142o\u015bciowe). Stanowisko to jest jednak odosobnione; wi\u0119kszo\u015b\u0107 kierunk\u00f3w uznaje konieczno\u015b\u0107 analizy wewn\u0119trznych mechanizm\u00f3w psychicznych.<\/p>\n

    W psychologii spo\u0142ecznej problem to\u017csamo\u015bci jest szeroko podejmowany w nurcie interakcjonizmu spo\u0142ecznego (nurt socjologiczny, jego reinterpretacja psychologiczna, interakcjonizm symboliczny). Nurty te odrzucaj\u0105 determinizm biologiczny i redukcj\u0119 nomotetyczn\u0105 (t\u0142umaczenie zachowania jednym typem czynnik\u00f3w). Cz\u0142owiek jest tu istot\u0105 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3rej zachowanie wynika z kontaktu z innymi i interpretowania wzajemnych oczekiwa\u0144.<\/p>\n

    Koncepcja to\u017csamo\u015bci w psychoanalizie (koncepcja psychodynamiczna) obejmuje r\u00f3\u017cne nurty, kt\u00f3re \u0142\u0105czy przekonanie o kszta\u0142towaniu zachowania przez nie\u015bwiadome si\u0142y biologiczne. Freud interpretuje rzeczywisto\u015b\u0107 cz\u0142owieka w kategoriach konfliktu mi\u0119dzy pop\u0119dami (seksualnymi, agresywnymi) a wymogami otoczenia. Bezpo\u015brednie zaspokajanie pop\u0119d\u00f3w prowadzi\u0142oby do konfliktu, l\u0119ku i poczucia winy, zagra\u017caj\u0105c egzystencji.<\/p>\n

    Wsp\u00f3\u0142czesna psychoanaliza spo\u0142eczna, reprezentowana przez Eriksona, wyr\u00f3\u017cnia osiem faz formowania si\u0119 to\u017csamo\u015bci, interpretowanych jako fazy psychospo\u0142eczne. Kategoria to\u017csamo\u015bci u Eriksona nie jest to\u017csama z jawn\u0105 samowiedz\u0105, lecz obejmuje nie\u015bwiadomy \u201estyl syntezy ego\u201d, okre\u015blaj\u0105cy jako\u015b\u0107 egzystencji. Subiektywne poczucie to\u017csamo\u015bci wi\u0105\u017ce si\u0119 z ci\u0105g\u0142o\u015bci\u0105 w czasie, sp\u00f3jno\u015bci\u0105 atrybut\u00f3w oraz zgodno\u015bci\u0105 mi\u0119dzy wiedz\u0105 o sobie a postrzeganiem przez innych.<\/p>\n

    Psychologia rozwojowa i wychowawcza bada rozw\u00f3j to\u017csamo\u015bci, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c fazy symbiozy i separacji oraz kryzys to\u017csamo\u015bci w okresie dojrzewania, zwi\u0105zany z trudno\u015bciami samookre\u015blenia. Subiektywne odczucia i autorefleksja s\u0105 kluczowe dla tworzenia autodefinicji. \u015awiadomo\u015b\u0107 siebie jest elementem wi\u0119kszo\u015bci definicji to\u017csamo\u015bci, rozumianej jako zbi\u00f3r wyobra\u017ce\u0144 i przekona\u0144 o sobie.<\/p>\n

    Socjologia wi\u0105\u017ce to\u017csamo\u015b\u0107 z procesem spo\u0142ecznego istnienia cz\u0142owieka. Jest ona narz\u0119dziem analizy sytuacji jednostki we wsp\u00f3\u0142czesnym spo\u0142ecze\u0144stwie, pozwalaj\u0105cym zrozumie\u0107 zachowania zwi\u0105zane z indywidualno\u015bci\u0105, miejscem w strukturze i konfliktami. To\u017csamo\u015b\u0107 definiuje si\u0119 jako zesp\u00f3\u0142 wyobra\u017ce\u0144, uczu\u0107 i wspomnie\u0144 odnoszonych do siebie, obejmuj\u0105cy samo\u015bwiadomo\u015b\u0107, poczucie ci\u0105g\u0142o\u015bci, uczestnictwo w grupach i zdolno\u015b\u0107 do por\u00f3wna\u0144. Zawiera ide\u0119 kontynuacji cech (identyfikacja i identyzacja).<\/p>\n

    Podsumowuj\u0105c ten skr\u00f3towy przegl\u0105d, mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce to\u017csamo\u015b\u0107 ludzka jest zjawiskiem z\u0142o\u017conym. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 koncepcji wynika ze z\u0142o\u017cono\u015bci zjawiska oraz odmiennych za\u0142o\u017ce\u0144 antropologicznych r\u00f3\u017cnych kierunk\u00f3w psychologicznych. Ka\u017cda z om\u00f3wionych koncepcji wnosi cenny wk\u0142ad w wyja\u015bnienie tego zagadnienia.<\/p>\n

    BIBLIOGRAFIA:<\/p>\n

      \n
    1. \n

      Oleszkowicz A. \u201eKryzys m\u0142odzie\u0144czy- istota i przebieg\u201d, Wroc\u0142aw 1995;<\/p>\n<\/li>\n

    2. \n

      Szyma\u0144ski M. \u201eTo\u017csamo\u015b\u0107 kulturowa m\u0142odych Polak\u00f3w a zjednoczenie Europy\u201d, Warszawa 1993;<\/p>\n<\/li>\n

    3. \n

      Szwed R. \u201eOntologiczne podstawy koncepcji to\u017csamo\u015bci\u201d, Studia Socjologiczne nr 2, 1999;<\/p>\n<\/li>\n

    4. \n

      Zakorzenienie nr 1\/1998, To\u017csamo\u015b\u0107-\u201dManifest etnopluralistyczny\u201d http:\/\/www.most.org.pl\/zakorzenienie\/index.htm<\/p>\n<\/li>\n

    5. \n

      Dziewiecki M. http:\/\/szydlowiec.szkoly.edu.pl\/mardzie\/text\/to\u017csamos.html<\/p>\n<\/li>\n

    6. \n

      Boksza\u0144ski Z. \u201eTo\u017csamo\u015b\u0107 jednostki\u201d, Kultura i spo\u0142ecze\u0144stwo nr 2, 1988;<\/p>\n<\/li>\n

    7. \n

      Wujek T. Red. \u201eWprowadzenie do andragogiki\u201d, Warszawa 1996;<\/p>\n<\/li>\n

    8. \n

      Szpoci\u0144ski A., To\u017csamo\u015b\u0107 narodowa w perspektywie kulturalistycznej, www.orw.poznan.pl\/orw\/Archiwum\/001019\/index\/html<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Celem niniejszego opracowania jest syntetyczne przedstawienie r\u00f3\u017cnorodnych koncepcji to\u017csamo\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 charakterystyczne dla najbardziej znanych teorii psychologicznych, co pozwoli na szkicowe zasygnalizowanie aktualnego stanu wiedzy w tym zakresie. W zetkni\u0119ciu ze wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiatem cz\u0142owiek staje przed konieczno\u015bci\u0105 odkrywania i poszanowania w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci, a potrzeba ta staje si\u0119 tym silniejsza, im bardziej do\u015bwiadcza on relatywizacji lub … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[118],"class_list":["post-281","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly","tag-tozsamosc-w-literaturze-przedmiotu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/281","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=281"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/281\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":283,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/281\/revisions\/283"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}