{"id":198,"date":"2021-05-31T10:08:45","date_gmt":"2021-05-31T08:08:45","guid":{"rendered":"https:\/\/psychologia.pracemgr.com.pl\/?p=198"},"modified":"2021-05-31T10:08:45","modified_gmt":"2021-05-31T08:08:45","slug":"dualizm-plciowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/dualizm-plciowy\/","title":{"rendered":"Dualizm p\u0142ciowy"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (5 votes) <\/div>\n <\/div>\n

wy\u015bmienita praca mgr z antropologii kulturowej<\/h2>\n

Psychologia r\u00f3\u017cnic p\u0142ciowych<\/strong> i przeprowadzone na jej gruncie tysi\u0105ce bada\u0144, opieraj\u0105 si\u0119 na stwierdzeniu, i\u017c \u015bwiaty p\u0142ci r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 istotnie i maj\u0105 odmienny program rozwoju. Przy czym nie ma lepszej czy gorszej p\u0142ci, ka\u017cda jest inna, ma w\u0142asny program rozwoju, odmienne czynno\u015bci. Mo\u017cna zadawa\u0107 pytanie, sk\u0105d pierwotnie powsta\u0142y te r\u00f3\u017cnice. Istniej\u0105 one w \u015bwiecie przyrody i maj\u0105 uzasadnienie w odmiennej roli rodzicielskiej. Przebieg ewolucji cz\u0142owieka r\u00f3wnie\u017c uzasadnia p\u00f3\u017aniejsze zr\u00f3\u017cnicowanie p\u0142ci. Dzieje cz\u0142owieka wskazuj\u0105 na wp\u0142yw odmienno\u015bci r\u00f3l obu p\u0142ci, wykonywanych zada\u0144. Tymczasem zauwa\u017ca si\u0119 obecnie obyczajowe zanikanie r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy p\u0142ciami w rolach spo\u0142ecznych, zawodowych, partnerskich. Mimo i\u017c istnienie pewnych r\u00f3\u017cnic jest niepodwa\u017calne, to jednak uzupe\u0142niaj\u0105cy oraz wymienny charakter odmienno\u015bci kobiet i m\u0119\u017cczyzn jest coraz powszechniej uznawany i wykorzystywany.<\/p>\n

Analizuj\u0105c zagadnienie „naturalnych” odmienno\u015bci psychiki kobiet i m\u0119\u017cczyzn, Kazimierz Pospiszyl zwraca uwag\u0119 na rol\u0119 i znaczenie owych r\u00f3\u017cnic.<\/p>\n

Po pierwsze, stwierdza, \u017ce istnienie kobiecych i m\u0119skich r\u00f3l w \u017cyciu spo\u0142ecznym jest czym\u015b absolutnie koniecznym. Role te stanowi\u0105 bowiem nie tylko jeden z podstawowych namiar\u00f3w socjalizacji dziecka, lecz tak\u017ce s\u0105 g\u0142\u00f3wnym motorem sta\u0142ego doskonalenia si\u0119 cz\u0142owieka, na zasadzie wzajemnego \u015bcierania si\u0119 odmienno\u015bci.<\/p>\n

Po drugie, biologia, czyli natura, wyznacza pewne modele zachowania si\u0119, kt\u00f3re s\u0105 zgodne na og\u00f3\u0142 ze spo\u0142ecznymi stereotypami roli kobiety i m\u0119\u017cczyzny.<\/p>\n

Wreszcie, wyra\u017ca pogl\u0105d, i\u017c najwi\u0119kszym atutem cz\u0142owieka jako gatunku w\u015br\u00f3d reszty istot \u017cyj\u0105cych jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany natury. Przy czym cz\u0142owiek mo\u017ce nie tylko przekszta\u0142ca\u0107 otaczaj\u0105cy go \u015bwiat zewn\u0119trzny, dzi\u0119ki swej inteligencji i sile woli, ale tak\u017ce w wyniku wielkiej plastyczno\u015bci swego zachowania w zasadniczy spos\u00f3b zmienia\u0107 sw\u00f3j \u015bwiat wewn\u0119trzny. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka – jego doskonalenie si\u0119 jednostkowe i gatunkowe – przejawia si\u0119 m.in. zar\u00f3wno w zmianie „naturalnych” modeli zachowania si\u0119 zwi\u0105zanych z rol\u0105 p\u0142ci, jak i w przemianie stereotyp\u00f3w spo\u0142ecznych dotycz\u0105cych kobieco\u015bci i m\u0119sko\u015bci. Prze\u0142amuj\u0105c owe stereotypy, a tak\u017ce pewne „naturalne” sk\u0142onno\u015bci, cz\u0142owiek poszerza skal\u0119 reakcji, rozszerza zakres mo\u017cliwo\u015bci wyra\u017cania siebie, staje si\u0119 przez to lepszy i doskonalszy.<\/p>\n

Istnieje ponadto wiele teorii potwierdzaj\u0105cych fundamentalno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnic p\u0142ciowych. „M\u0119\u017cczy\u017ani r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od kobiet. Obie p\u0142cie s\u0105 sobie r\u00f3wne jedynie ze wzgl\u0119du na wsp\u00f3ln\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 do tego samego gatunku – Homo sapiens…” . Takimi s\u0142owami Anne Moir i David Jessel rozpoczynaj\u0105 swoj\u0105 prac\u0119 „P\u0142e\u0107 m\u00f3zgu”, kt\u00f3ra opiera si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce p\u0142cie s\u0105 od siebie odmienne, poniewa\u017c m\u00f3zgi kobiet i m\u0119\u017cczyzn r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie. M\u00f3zg, narz\u0105d najwa\u017cniejszy dla ludzkich emocji i dzia\u0142a\u0144, jest u p\u0142ci skonstruowany odmiennie. Przetwarza on informacje w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b, co daje w efekcie odmienne postrze\u017cenia, preferencje i zachowania. Autorzy wysuwaj\u0105 jednocze\u015bnie pocieszaj\u0105c\u0105 wizj\u0119, i\u017c kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani mog\u0105 \u017cy\u0107 szcz\u0119\u015bliwiej, lepiej si\u0119 rozumie\u0107, bardziej kocha\u0107 i urz\u0105dzi\u0107 \u015bwiat z lepszym skutkiem, gdy zaakceptuj\u0105 sw\u0105 odmienno\u015b\u0107. B\u0119d\u0105 w\u00f3wczas mogli budowa\u0107 swoje \u017cycie na bli\u017aniaczych, ale odmiennych filarach osobowo\u015bci obu p\u0142ci.<\/p>\n

Badania nad m\u00f3zgiem s\u0105 niezwykle cenne dla okre\u015blania odmienno\u015bci p\u0142ci, ale r\u00f3wnie\u017c uzupe\u0142niaj\u0105 koncepcje psychologiczne.<\/p>\n

Biologiczna to\u017csamo\u015b\u0107 kobiet i m\u0119\u017cczyzn kszta\u0142towana jest ju\u017c w okresie prenatalnym i, jak si\u0119 okazuje, zale\u017cy nie tylko od dziedziczenia od ojca chromosomu X lub Y. Drugim istotnym czynnikiem jest tzw. sekrecja humoralna (wytwarzanie hormon\u00f3w). Ca\u0142kowity, anatomiczny rozw\u00f3j m\u0119\u017cczyzny w \u017cyciu p\u0142odowym wymaga obecno\u015bci zar\u00f3wno androgen\u00f3w (m\u0119skich hormon\u00f3w p\u0142ciowych), jak i chromosomu Y, z kolei rozw\u00f3j kobiety uwarunkowany jest nieobecno\u015bci\u0105 androgen\u00f3w i obecno\u015bci\u0105 dw\u00f3ch chromosom\u00f3w X. Prenatalne hormony wywieraj\u0105 ponadto wp\u0142yw na rozw\u00f3j m\u00f3zgu. Sprawa jest prostsza w przypadku dziewczynek, gdy\u017c kontynuowany jest rozw\u00f3j naturalnej podstawy (wyj\u015bciowy wz\u00f3r jest kobiecy). Inaczej jest w przypadku ch\u0142opc\u00f3w, p\u0142e\u0107 m\u0119ska zale\u017cy od obecno\u015bci hormon\u00f3w m\u0119skich tak, \u017ce do zmiany naturalnego kobiecego m\u00f3zgu na m\u0119ski potrzebna jest interwencja. Proces zmiany m\u00f3zgu jest efektem, podobnie jak zmiany fizyczne, interwencji hormonalnej.<\/p>\n

Odnosz\u0105c si\u0119 do terminologii stosowanej w psychologicznych badaniach androgynii: osoby androgyniczne posiadaj\u0105 m\u00f3zg charakteryzuj\u0105cy si\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015bciami zar\u00f3wno m\u0119skimi, jak i kobiecymi; natomiast osoby typowe, to kobiety posiadaj\u0105ce m\u00f3zg z wzorem kobiecym i m\u0119\u017cczy\u017ani z m\u00f3zgiem o wzorze m\u0119skim; jednostki, u kt\u00f3rych wyst\u0119puje niezgodno\u015b\u0107 biologiczna m\u00f3zgu i cia\u0142a, to osoby o tzw. skrzy\u017cowanej to\u017csamo\u015bci p\u0142ciowej; z kolei m\u00f3zg os\u00f3b niezr\u00f3\u017cnicowanych nie posiada \u017cadnej identyfikacji p\u0142ciowej.<\/p>\n

Ciekawe mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 badania dotycz\u0105ce dziewcz\u0105t poddanych wp\u0142ywowi hormon\u00f3w m\u0119skich w okresie pre-, a tak\u017ce postnatalnym. Androgynizowane z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w, w okresie p\u0142odowym dziewcz\u0119ta charakteryzowa\u0142y si\u0119 wi\u0119ksz\u0105, ni\u017c grupa kontrolna, sk\u0142onno\u015bci\u0105 do m\u0119skich ubior\u00f3w i ch\u0142opi\u0119cych zabawek i jednocze\u015bnie wykazywa\u0142y mniejsze zainteresowanie strojami kobiecymi, zabawkami typowymi dla dziewczynek. Ich to\u017csamo\u015b\u0107 by\u0142a podzielona: uwa\u017ca\u0142y siebie i by\u0142y postrzegane przez matki jako typ dziewczyny – urwisa, wyra\u017ca\u0142y pragnienie kariery zawodowej, cho\u0107 nie wyklucza\u0142y mo\u017cliwo\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodzicielstwa. U dziewcz\u0105t i kobiet androgynizowanych postnatalnie ujawniono homoseksualne fantazje i do\u015bwiadczenia, a jednocze\u015bnie nie stwierdzono sk\u0142onno\u015bci agresywnych, takich jakie obserwuje si\u0119 u m\u0119\u017cczyzn. Jakkolwiek wp\u0142yw androgen\u00f3w (hormon\u00f3w m\u0119skich) prenatalnych nie powoduje przyj\u0119cia m\u0119skiej to\u017csamo\u015bci, to jednak wyniki bada\u0144 wskazuj\u0105, i\u017c niekt\u00f3re preferencje m\u0119skie wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 inkorporowane w kobiec\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105.<\/p>\n

R\u00f3\u017cnice wynikaj\u0105ce z przynale\u017cno\u015bci do okre\u015blonej p\u0142ci dotycz\u0105 repertuaru zachowa\u0144, sposobu ubierania si\u0119, ozdabiania, wygl\u0105du zewn\u0119trznego, budowy narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych, regulacji neurohormonalnej, metabolizmu, jak r\u00f3wnie\u017c zachowa\u0144 zwi\u0105zanych z prokreacj\u0105 i erotyzmem cz\u0142owieka. S\u0105 to wi\u0119c r\u00f3\u017cnice obejmuj\u0105ce zar\u00f3wno budow\u0119 somatyczn\u0105, jak i psychik\u0119 oraz uwarunkowania kulturowe osobnik\u00f3w r\u00f3\u017cnych p\u0142ci.<\/p>\n

Kulturowy wz\u00f3r kobiety i m\u0119\u017cczyzny jest tworzony i przekazywany w procesie socjalizacji, jest reprodukowany, i w tym sensie stanowi podstaw\u0119 to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n

Ju\u017c od momentu narodzin p\u0142e\u0107 dziecka odgrywa bardzo istotn\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu si\u0119 stosunk\u00f3w mi\u0119dzy nim a rodzicami, a to z kolei rzutuje na kszta\u0142towanie si\u0119 jego zdolno\u015bci do nawi\u0105zywania wi\u0119zi z drugim cz\u0142owiekiem w dalszym \u017cyciu. Bez wzgl\u0119du na rodzaj chromosom\u00f3w, hormon\u00f3w, narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych i si\u0142y osobowo\u015bci cz\u0142owiek podlega presji spo\u0142ecznej. Naciski otoczenia s\u0105 przy tym z regu\u0142y silniejsze ni\u017c mo\u017cliwo\u015bci jednostki. Niekiedy potrafi\u0105 w stopniu decyduj\u0105cym wp\u0142yn\u0105\u0107 na kszta\u0142towanie si\u0119 prze\u015bwiadczenia o przynale\u017cno\u015bci do \u015bwiata m\u0119\u017cczyzn lub \u015bwiata kobiet. Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce praktycznie \u017caden cz\u0142owiek nie mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 w sobie poczucia p\u0142ci bez zidentyfikowania siebie jako m\u0119\u017cczyzny lub kobiety. A chocia\u017c sam wytwarza na w\u0142asny u\u017cytek modele, czy te\u017c schematy m\u0119sko\u015bci i kobieco\u015bci, to jednak spo\u0142ecze\u0144stwo znacznie go w tym wspomaga.<\/p>\n

Wraz z rozwojem cielesnym kszta\u0142tuje si\u0119 i dojrzewa w dziecku struktura psychiczna, a przede wszystkim poczucie w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci, poczucie psychicznej przynale\u017cno\u015bci do okre\u015blonej p\u0142ci – ze wszystkimi wynikaj\u0105cymi st\u0105d konsekwencjami, zar\u00f3wno dla jednostki, jak i dla ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. Przynale\u017cno\u015b\u0107 do okre\u015blonej p\u0142ci zostaje dziecku narzucona wcze\u015bnie, jeszcze zanim potrafi si\u0119 ono samookre\u015bli\u0107. Przy czym p\u0142e\u0107 dziecka, ustalona po urodzeniu, jest okre\u015blana na podstawie zewn\u0119trznych narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych, przy ca\u0142kowitym pomini\u0119ciu najwa\u017cniejszego kryterium – psychicznego poczucia przynale\u017cno\u015bci do okre\u015blonej p\u0142ci, kt\u00f3re czasami, w toku rozwoju osobniczego, mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 niezgodne z biologicznymi wyznacznikami p\u0142ciowymi.<\/p>\n

Wed\u0142ug najnowszych okre\u015ble\u0144, m\u0119\u017cczyzna to osoba, kt\u00f3r\u0105 charakteryzuje zgodno\u015b\u0107 mi\u0119dzy p\u0142ci\u0105 psychiczn\u0105 m\u0119sk\u0105 a posiadan\u0105 budow\u0105 cia\u0142a (m\u0119sk\u0105). Natomiast kobieta jest to osoba, kt\u00f3r\u0105 charakteryzuje zgodno\u015b\u0107 mi\u0119dzy p\u0142ci\u0105 psychiczn\u0105 \u017ce\u0144sk\u0105 a posiadan\u0105 budow\u0105 cia\u0142a (\u017ce\u0144sk\u0105).<\/p>\n

\n

Pospiszyl K., Ojciec a rozw\u00f3j dziecka, Wydawnictwo \u0084Wiedza Powszechna\u0094, Warszawa 1980.<\/p>\n

Pospiszyl K., Psychologia kobiety, PWN, Warszawa 1986.<\/p>\n

Pospiszyl K., Tristan i Don Juan, czyli odcienie mi\u0142o\u015bci m\u0119\u017cczyzny w kulturze europejskiej, Pa\u0144stwowe Wydawnictwo \u0084Iskry\u0094, Warszawa 1986.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

wy\u015bmienita praca mgr z antropologii kulturowej Psychologia r\u00f3\u017cnic p\u0142ciowych i przeprowadzone na jej gruncie tysi\u0105ce bada\u0144, opieraj\u0105 si\u0119 na stwierdzeniu, i\u017c \u015bwiaty p\u0142ci r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 istotnie i maj\u0105 odmienny program rozwoju. Przy czym nie ma lepszej czy gorszej p\u0142ci, ka\u017cda jest inna, ma w\u0142asny program rozwoju, odmienne czynno\u015bci. Mo\u017cna zadawa\u0107 pytanie, sk\u0105d pierwotnie powsta\u0142y te … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[13,83],"class_list":["post-198","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-mgr","tag-dualizm-plciowy","tag-wysmienita-praca-z-antropologii-kulturowej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=198"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}