{"id":155,"date":"2020-03-08T18:37:56","date_gmt":"2020-03-08T17:37:56","guid":{"rendered":"http:\/\/psychologia.pracemgr.com.pl\/?p=155"},"modified":"2023-08-30T13:32:23","modified_gmt":"2023-08-30T11:32:23","slug":"psychologia-rozwojowa-dzieci-i-mlodziezy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/psychologia\/psychologia-rozwojowa-dzieci-i-mlodziezy\/","title":{"rendered":"Psychologia rozwojowa dzieci i m\u0142odzie\u017cy"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (2 votes) <\/div>\n <\/div>\n

wyk\u0142ad z Psychologii rozwojowej dzieci i m\u0142odzie\u017cy<\/strong>
\n<\/em><\/strong><\/h2>\n

I etap.<\/strong> prze\u0142om XIX i XX w. (Darwin, Preyner, Binet, Baldwin, Hall), biologiczne i spo\u0142eczne czynniki rozwoju, metoda obserwacji, rozw\u00f3j poznawczy<\/p>\n

II etap.<\/strong> okres mi\u0119dzywojenny (Paw\u0142ow, Watson), ustalanie empirycznych podstaw psychologii rozwojowej; zwi\u0105zek z teoriami uczenia<\/p>\n

III etap<\/strong>. XX wieczne wielkie syntezy (Piaget, Wygotski, Bowlby)<\/p>\n

III etap <\/strong>XX wieczne wielkie syntezy <\/strong><\/p>\n

(Piaget, Wygotski, Bowlby)<\/strong><\/p>\n

JOHN BOWLBY <\/strong>(1907-1990)<\/p>\n

Ewolucyjna interpretacja rozwoju cz\u0142owieka<\/p>\n

Koncepcja Bowlby\u2019ego \u0142\u0105czy ETOLOGI\u0118 i PSYCHOANALIZ\u0118<\/p>\n

ETOLOGIA – wa\u017cna bliska wi\u0119\u017a matki i dziecka dla utrzymania si\u0119 przy \u017cyciu<\/p>\n

PSYCHOANALIZA – jako\u015b\u0107 wczesnych relacji spo\u0142ecznych ma znaczenie dla dalszego rozwoju; do\u015bwiadczenia\u00a0 dotycz\u0105ce wczesnych relacji spo\u0142. s\u0105 przechowywane w pod\u015bwiadomo\u015bci<\/p>\n

Bowlby pozostawa\u0142 pod wp\u0142ywem dzie\u0142a Harlowa<\/strong>, kt\u00f3ry testowa\u0142 psychoanaliczn\u0105 tez\u0119 o przywi\u0105zaniu dziecka do matki na podstawie zaspokajania jego potrzeb biologicznych.<\/p>\n

Tak rodzi si\u0119 mi\u0142o\u015b\u0107 z wyrachowania (cupboard love).<\/p>\n

Zdaniem Harlowa matki dostarczaj\u0105 komfortu i ciep\u0142a; zapewnia bezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n

Bowlby odni\u00f3s\u0142 idee Harlowa do ludzkiego rozwoju<\/u><\/p>\n

Przywi\u0105zanie oparte jest na specyficznie ludzkich zachowaniach.<\/p>\n

Wyzwalaniu matczynej opieki we wczesnych\u00a0 miesi\u0105cach jest krzyk i u\u015bmiech.<\/p>\n

Z czasem przywi\u0105zanie staje si\u0119 wa\u017cnym czynnikiem w regulowaniu ch\u0119ci do eksplorowania.<\/p>\n

Relacja bezpiecznego przywi\u0105zania<\/em><\/strong> prowadzi dziecko do osi\u0105gni\u0119cia psychicznie zdrowej rozwojowej drogi;<\/p>\n

Natomiast niepewne wzorce przywi\u0105zania <\/em><\/strong>przyczyniaj\u0105 si\u0119 do wytworzenia neurotycznej osobowo\u015bci.<\/p>\n

Dziecko tworzy \u201ewewn\u0119trzny roboczy model\u201d<\/strong> przywi\u0105zania <\/u><\/p>\n

Model bezpieczny<\/em><\/strong> zak\u0142ada, \u017ce ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 skupienia na sobie uwagi i uczucia wa\u017cnych os\u00f3b.<\/p>\n

Mniej bezpieczny model<\/em><\/strong> \u2013 dziecko odkrywa, \u017ce uczucie innych jest uzale\u017cnione od bycia grzecznym; doro\u015bli nie stanowi\u0105 niezawodnego \u017ar\u00f3d\u0142a wsparcia.<\/p>\n

Odkrycia te s\u0105 wynikiem prze\u017cy\u0107 dziecka. Staj\u0105 si\u0119 podstaw\u0105 uog\u00f3lnie\u0144 i wp\u0142ywaj\u0105 na spos\u00f3b interpretowania zachowa\u0144 innych doros\u0142ych w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Koncepcja Bowlby\u2019ego da\u0142a pocz\u0105tek badaniom nad przywi\u0105zaniem<\/u><\/p>\n

Ustalono procedur\u0119 badania przywi\u0105zania tzw. procedur\u0119 obcej sytuacji<\/em><\/strong><\/p>\n

Wska\u017aniki przywi\u0105zania:<\/strong><\/p>\n

    \n
  • u\u015bmiech spo\u0142eczny selektywny (5-6 msc)<\/li>\n
  • l\u0119k przed obcymi (po 6msc)<\/li>\n
  • protest przeciwko rozstaniu (12 msc)<\/li>\n<\/ul>\n

    \u0179r\u00f3d\u0142a przywi\u0105zania:<\/strong><\/p>\n

    akceptacja i gotowo\u015b\u0107 reagowania na sygna\u0142y dziecka:<\/p>\n

      \n
    • u\u015bmiechanie si\u0119<\/li>\n
    • dotykanie<\/li>\n
    • trzymanie na r\u0119kach<\/li>\n
    • utrzymywanie kontaktu wzrokowego<\/li>\n<\/ul>\n

      PRZYWI\u0104ZANIE \u2013 <\/strong>rodzaj wi\u0119zi emocjonalnej mi\u0119dzy niemowl\u0119ciem a jednym lub kilkoma doros\u0142ymi<\/p>\n

      Przejawy przywi\u0105zania:<\/strong><\/p>\n

        \n
      • zbli\u017canie si\u0119 do tych doros\u0142ych w sytuacji stresowej<\/li>\n
      • nie obawianie si\u0119 ich<\/li>\n
      • intensywna reakcja na objawy zajmowania si\u0119 dzieckiem przez bliskich<\/li>\n
      • przejawianie niepokoju, kiedy jest od nich oddzielone<\/li>\n<\/ul>\n

        Badania M. Ainsworth przyczyni\u0142y si\u0119 do ustalenia typ\u00f3w wzorc\u00f3w przywi\u0105zania:<\/u><\/p>\n

          \n
        1. A. l\u0119kowo \u2013unikaj\u0105ce<\/strong>: nie ujawniaj\u0105 emocji negatywnych przy rozstaniu, gdy matka powraca unikaj\u0105 jej; nie stawia matki ponad obcymi<\/li>\n
        2. B. ufne przywi\u0105zanie<\/strong>: przejawiaj\u0105 negatywne emocje przy rozstaniu; reaguj\u0105 entuzjastycznie na powr\u00f3t matki<\/li>\n
        3. C. l\u0119kowo \u2013 ambiwalentne<\/strong>: negatywne emocje w czasie rozstania i po powrocie matki (z\u0142o\u015b\u0107); odporne na pr\u00f3by nawi\u0105zania kontaktu ze strony obcej osoby<\/li>\n<\/ol>\n

          [1 i 3 -brak zaufania do doros\u0142ego]<\/p>\n

          – Prowadzono badania nad kulturowymi uwarunkowaniami przywi\u0105zania (Ijzendoorn, 1988)<\/p>\n

          – Badania nad skutkami wzoru przywi\u0105zania w doros\u0142o\u015bci (D. Cohn, 1991)<\/p>\n

          – Przywi\u0105zanie jest prototypem relacji spo\u0142ecznych tak\u017ce w doros\u0142o\u015bci: sprzyja plastyczno\u015bci i otwarto\u015bci na\u00a0 nowe do\u015bwiadczenia (Goldberg, 2000)<\/p>\n

          – Brak doznawania bezpiecznego przywi\u0105zania mo\u017ce w doros\u0142o\u015bci przejawia\u0107 si\u0119 w parach ma\u0142\u017ce\u0144skich\u00a0 przesadn\u0105 zazdro\u015bci\u0105, konfliktami (Koherk, Hazen)<\/p>\n

          Wzory relacji z matk\u0105 wp\u0142ywaj\u0105 na jako\u015b\u0107 relacji z rodzicami, co ma znaczenie dla transmisji mi\u0119dzypokoleniowej.<\/p>\n

          Ponadto, wi\u0119\u017a z matk\u0105 jest niezb\u0119dnym warunkiem rozwoju empatii.<\/p>\n

          Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce dzieci z silnym poczuciem zaufania do innych s\u0105 w p\u00f3\u017aniejszym wieku mniej skoncentrowane na zaspakajaniu swoich potrzeb, a bardziej\u00a0 \u2026\u2026<\/p>\n

          Implikacje praktyczne:<\/strong><\/p>\n

          Idee Bowlby\u2019ego zastosowano w hospitalizacji dzieci<\/p>\n

          Od 1950r. matki mog\u0142y przebywa\u0107 z ma\u0142ymi dzie\u0107mi w szpitalu<\/p>\n

          H.M. Trautner <\/strong>dzieli wszystkie teorie wed\u0142ug kryterium przebiegu i mechanizm\u00f3w rozwoju.<\/p>\n

          Wyr\u00f3\u017cnia teorie:<\/p>\n

            \n
          • biogenetyczne: Kroh, Werner, Schneirla<\/li>\n
          • psychoanalityczne: Freud, Erikson<\/li>\n
          • behawiorystyczne: Watson, Sears, Baer<\/li>\n
          • poznawcze: Piaget, Labouvie-Vief<\/li>\n
          • spo\u0142eczno-kulturowe: Wygotski<\/li>\n
          • humanistyczne: Maslow<\/li>\n<\/ul>\n

            PSYCHOANALIZA \u2013 uznaje ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 rozwoju<\/strong><\/p>\n

            Proces kszta\u0142towania si\u0119 osobowo\u015bci rozpoczyna si\u0119 we wczesnym dzieci\u0144stwie i daje w rezultacie wzgl\u0119dnie trwa\u0142\u0105 struktur\u0119 osobowo\u015bci.<\/p>\n

            Z. Freud<\/u> (1856-1939)<\/strong><\/p>\n

            Sk\u0142adowe osobowo\u015bci:<\/u><\/p>\n

            Id \u2013 \u00a0impulsy o charakterze biofizjologicznym, kt\u00f3rych zaspokojenie daje poczucie przyjemno\u015bci, za\u015b brak zaspokojenia wywo\u0142uje napi\u0119cie.<\/p>\n

            Ego \u2013 reguluje zachowania cz\u0142owieka wed\u0142ug zasady realizmu; wi\u0105\u017ce si\u0119 ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 jednostki, jej do\u015bwiadczeniem codziennym<\/p>\n

            Superego \u2013 sumienie jednostki; zinterioryzowane normy i zasady zachowania; cenzor tre\u015bci psychicznych (dzia\u0142a zgodnie z normami kulturowymi);<\/em> wywo\u0142uje poczucie winy i wstydu lub dumy<\/p>\n

            Schemat rozwoju polega na ewolucji impuls\u00f3w seksualnych, a pewne zmiany wyst\u0119puj\u0105 powszechnie.<\/p>\n

            Ka\u017cda z faz ma znaczenie dla rozwoju osobowo\u015bci;<\/p>\n

            Zaznacza si\u0119 zjawisko przemieszczania \u2013 co\u015b, co daje przyjemno\u015b\u0107 we wst\u0119pnej fazie jest zast\u0119powane przez co\u015b innego w nast\u0119pnej fazie.<\/p>\n

            Zmiany maj\u0105 charakter intrapsychiczny <\/em><\/strong>; s\u0105 to zmiany osobowo\u015bci<\/p>\n

            Zasadnicz\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 czynniki biologicznego dojrzewania s\u0142abiej uwzgl\u0119dnia si\u0119 czynniki spo\u0142eczne.<\/p>\n

            FAZY ROZWOJU PSYCHOSEKSUALNEGO:<\/strong><\/p>\n

              \n
            1. Do fazy oralnej – zwi\u0105zek z matk\u0105 daje poczucie bezpiecze\u0144stwa<\/li>\n
            2. Do fazy analnej \u2013 podwaliny uporu, destrukcji, tw\u00f3rczo\u015bci ; zasada przemieszczenia<\/li>\n
            3. Do fazy fallicznej – kompleks Edypa\/kompleks Elektry\n
                \n
              • poznawanie r\u00f3l zwi\u0105zanych z p\u0142ci\u0105 i wiekiem oraz relacji z innymi osobami<\/li>\n
              • identyfikacja z rodzicami<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n

                4. Do fazy latencji – w tym okresie rozwijaj\u0105 si\u0119 mechanizmy obronne!<\/p>\n

                  \n
                • relacje z innymi osobami z poza rodziny<\/li>\n
                • zasada przemieszczenia<\/li>\n<\/ul>\n

                  5. Do fazy genitalnej \u2013 przyjemno\u015b\u0107 czerpana ze stosunk\u00f3w seks.<\/p>\n