{"id":94,"date":"2017-01-08T14:09:27","date_gmt":"2017-01-08T13:09:27","guid":{"rendered":"http:\/\/prawo.pracemgr.com.pl\/?p=94"},"modified":"2017-01-08T14:09:27","modified_gmt":"2017-01-08T13:09:27","slug":"organy-administracji-rzadowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/organy-administracji-rzadowej\/","title":{"rendered":"Organy administracji rz\u0105dowej"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n G\u0142osuj na ten post<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n

Ka\u017cda osoba prawna dzia\u0142a poprzez swoje organy. W ten spos\u00f3b w imieniu sp\u00f3\u0142ki, sp\u00f3\u0142dzielni czy stowarzyszenia ich wol\u0119 wyra\u017ca zarz\u0105d, zgromadzenie wsp\u00f3lnik\u00f3w, organ kontroli wewn\u0119trznej i inne organy. W imieniu podmiotu, kt\u00f3rym jest pa\u0144stwo dzia\u0142aj\u0105 r\u00f3wnie\u017c jego organy.<\/p>\n

Organ dawnej osoby prawnej wyra\u017ca wol\u0119 tej osoby i osoba ta ponosi wszelkie skutki wynikaj\u0105ce z dzia\u0142a\u0144 swoich organ\u00f3w. Dotyczy to wszelkich podmiot\u00f3w prawa, poza oczywi\u015bcie osobami fizycznymi.<\/p>\n

Przez kilkadziesi\u0105t lat pojecie organu administracji pa\u0144stwowej by\u0142o w polskiej nauce prawa administracyjnego poj\u0119ciem \u0142atwym do zdefiniowania. Tak by\u0142o dzi\u0119ki \u00f3wczesnej scentralizowanej strukturze aparatu pa\u0144stwowego i brakowi samorz\u0105du terytorialnego. Ca\u0142y niemal aparat administracyjny by\u0142 faktycznie scentralizowany i tworzy\u0142 jednolit\u0105 struktur\u0119. W aparacie pa\u0144stwowym wyodr\u0119bniano organy s\u0105dowe, organy w\u0142adzy pa\u0144stwowej oraz organy administracji pa\u0144stwowej. Niejako obok tego tr\u00f3jpodzia\u0142u pozostawa\u0142y organy kontroli pa\u0144stwowej (NIK) oraz prokuratura. Pozwala\u0142o to na jasne definiowanie organ\u00f3w administracji pa\u0144stwowej \u2013 by\u0142y to praktycznie wszystkie organy, kt\u00f3rych nie mo\u017cna by\u0142o zaliczy\u0107 do innej kategorii organ\u00f3w pa\u0144stwa. W definicjach organu administracji formu\u0142owanych przed 1990 rokiem, okre\u015blano \u017ce: \u201eorgan administracji pa\u0144stwowej cechuje: wyodr\u0119bnienie organizacyjne wewn\u0105trz aparatu pa\u0144stwowego, wykonywanie funkcji administracji i posiadanie w\u0142asnych kompetencji czyli przyznanych przez ustaw\u0119 mo\u017cliwo\u015bci w\u0142adczego dzia\u0142ania w imieniu pa\u0144stwa\u201d.[1]<\/a><\/p>\n

Tak rozumianym poj\u0119ciem organu administracji pa\u0144stwowej ch\u0119tnie pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 ustawodawca. Obowi\u0105zuj\u0105ca w\u00f3wczas Konstytucja m\u00f3wi\u0142a o organach administracji pa\u0144stwowej, termin ten mia\u0142 wi\u0119c oparcie w unormowaniach konstytucyjnych.<\/p>\n

Z tych wzgl\u0119d\u00f3w poj\u0119ciem tym ch\u0119tnie pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 doktryna. St\u0105d te\u017c poj\u0119cie to sta\u0142o si\u0119 jednym z kluczowych termin\u00f3w prawa administracyjnego. Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 radykalnie w 1990 roku, kiedy przywr\u00f3cono w Polsce samorz\u0105d terytorialny. Rozdzielono wtedy pa\u0144stwo od gminy, a scentralizowan\u0105 administracje rz\u0105dow\u0105 przeciwstawiono zdecentralizowanej strukturze w\u0142adz gminy. Kompetencje dawnych organ\u00f3w administracji pa\u0144stwowej zosta\u0142y rozdzielone mi\u0119dzy te dwie grupy organ\u00f3w. Sytuacj\u0119 pog\u0142\u0119bi\u0142o uchwalenie 17 pa\u017adziernika 1992 roku tzw. Ma\u0142ej Konstytucji, czyli ustawy o wzajemnych stosunkach mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 ustawodawcz\u0105 i wykonawcz\u0105 RP oraz w samorz\u0105dzie terytorialnym. Ma\u0142a Konstytucja pos\u0142uguje si\u0119 zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 terminologi\u0105 i m\u00f3wi o organach administracji pa\u0144stwowej, lecz tak\u017ce o w\u0142adzy wykonawczej administracji rz\u0105dowej itd.<\/p>\n

Sytuacja ta doprowadzi\u0142a do zamieszania terminologicznego, czego wyrazem mo\u017ce by\u0107 nawet pewna niech\u0119\u0107 doktryny do pos\u0142ugiwania si\u0119 terminem \u201eorgan administracji pa\u0144stwowej\u201d. Spr\u00f3buj\u0119 nieco uporz\u0105dkowa\u0107 ten obraz.<\/p>\n

Punktem wyj\u015bcia winno tu by\u0107 poj\u0119cie organu, przede wszystkim organu osoby prawnej. Przez organ rozumie si\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 jednostk\u0119 organizacyjn\u0105 danego podmiotu prawa, kt\u00f3ra jest wyposa\u017cona w uprawnienie wyra\u017cania woli tego podmiotu. Przy tym uprawnienie organu do wyra\u017cania woli danego podmiotu opiera si\u0119 na obowi\u0105zuj\u0105cym prawie, nie na pe\u0142nomocnictwie udzielonym przez dany podmiot. Z regu\u0142y uprawnienie do wyra\u017cania woli za dany podmiot prawa jest uj\u0119te jako wykaz zada\u0144 i kompetencji danego organu. St\u0105d te\u017c nie ka\u017cda jednostka wewn\u0119trzna organizacyjna b\u0119dzie organem. Jest nim tylko taka jednostka, kt\u00f3ra posiada okre\u015blone uprawnienia do wyra\u017cania woli danego podmiotu. Takie okre\u015blenie organu odnosi si\u0119 zar\u00f3wno do organ\u00f3w os\u00f3b prawnych, jak i organ\u00f3w pa\u0144stwa dzia\u0142aj\u0105cych jako podmiot prawa publicznego. Jak stwierdza T. Rapska \u201ejako organ administracji mo\u017cna traktowa\u0107 tylko t\u0119 jednostk\u0119 organizacyjn\u0105, kt\u00f3ra za tak\u0105 zosta\u0142a przez prawo pozytywnie uznana\u201d.[2]<\/a><\/p>\n

Mo\u017cna jednak podj\u0105\u0107 si\u0119 zdefiniowania organ\u00f3w administracji rz\u0105dowej za pomoc\u0105 innych kryteri\u00f3w i jako punkt wyj\u015bcia przyj\u0105\u0107, \u017ce organ administracji rz\u0105dowej to jeden z rodzaj\u00f3w organ\u00f3w pa\u0144stwowych o swoistych cechach lub potraktowa\u0107 organ administracji jako cz\u0119\u015b\u0107 aparatu pa\u0144stwowego o sobie w\u0142a\u015bciwych cechach.<\/p>\n

Dla cel\u00f3w pracy mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce organ administracji rz\u0105dowej to podmiot stosunk\u00f3w administracyjno \u2013 prawnych dzia\u0142aj\u0105cych w imieniu pa\u0144stwa, kt\u00f3remu prawo przekazuje okre\u015blony zakres kompetencji, przede wszystkim w bezpo\u015brednim wykonywaniu funkcji administracyjnych pa\u0144stwa. B\u0119dzie to wi\u0119c organ zajmuj\u0105cy si\u0119 wykonaniem prawa, a nie jego stanowieniem czy wykonywaniem wymiaru sprawiedliwo\u015bci. Musi by\u0107 tak\u017ce wyodr\u0119bniony organizacyjnie z ca\u0142o\u015bci aparatu pa\u0144stwowego.<\/p>\n

Definicja ta wskazuje po pierwsze, \u017ce chodzi tu o podmioty dzia\u0142aj\u0105ce w imieniu pa\u0144stwa, co odr\u00f3\u017cnia je od organ\u00f3w innych jednostek organizacyjnych. Dzia\u0142anie w imieniu pa\u0144stwa oznacza w szczeg\u00f3lno\u015bci mo\u017cliwo\u015b\u0107 u\u017cycia przymusu pa\u0144stwowego w celu realizacji kompetencji organ\u00f3w. Organ administracji w szczeg\u00f3lno\u015bci w naszym systemie prawnym powo\u0142any jest do stosowania przymusu w formie egzekucji administracyjnej.<\/p>\n

Drug\u0105 cech\u0105 charakterystyczn\u0105 jest wydzielenie przez obowi\u0105zuj\u0105ce prawo okre\u015blonego zakresu kompetencji. Dotyczy to wydzielenia kompetencji przez norm\u0119 prawa ustrojowego. Kompetencje te mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju: do stanowienia akt\u00f3w normatywnych, wydawania decyzji indywidualnych itp.<\/p>\n

W celu wprowadzenia okre\u015blonego porz\u0105dku ustala si\u0119 dla danego organu administracyjnego zakres kompetencji z punktu widzenia przedmiotowego, miejscowego oraz instancyjnego.<\/p>\n

W podanej definicji jest zaakcentowane, \u017ce organ administracji to podmiot stosunk\u00f3w administracyjno \u2013 prawnych dzia\u0142aj\u0105cy w imieniu pa\u0144stwa. Cecha ta odr\u00f3\u017cnia go od innych organ\u00f3w pa\u0144stwowych, kt\u00f3re nie wchodz\u0105 w stosunki administracyjno \u2013 prawne.<\/p>\n

Wskazuje si\u0119 wreszcie na wyodr\u0119bnienie organizacyjne organu. Polega ono na ustaleniu cech wydzielaj\u0105cych dany organ czy grup\u0119 organ\u00f3w z ca\u0142o\u015bci aparatu pa\u0144stwowego.<\/p>\n

Termin \u201eorgan administracji pa\u0144stwowej\u201d czy te\u017c \u201eorgan administracji rz\u0105dowej\u201d mo\u017ce by\u0107 przeciwstawiony terminom \u201eorgan gminy\u201d, \u201eorgan samorz\u0105du terytorialnego\u201d dla podkre\u015blenia rozr\u00f3\u017cnienia administracji pa\u0144stwowej od samorz\u0105du terytorialnego.<\/p>\n

Trzeba jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce taki spos\u00f3b rozumienia organ\u00f3w administracji nie jest konsekwentnie utrzymany w naszym ustawodawstwie. Przepisy wydane przed wprowadzeniem samorz\u0105du terytorialnego w 1990 roku u\u017cywaj\u0105 terminu \u201eorganu administracji pa\u0144stwowej\u201d dla okre\u015blenia zar\u00f3wno organ\u00f3w administracji rz\u0105dowej, jak i organ\u00f3w samorz\u0105du terytorialnego. Kodeks post\u0119powania administracyjnego cho\u0107 nowelizowany po wprowadzeniu samorz\u0105du terytorialnego, tak okre\u015bla organ administracji pa\u0144stwowej: \u201eilekro\u0107 w przepisach K.P.A. jest mowa o organach administracji pa\u0144stwowej \u2013 rozumie si\u0119 przez to naczelne i centralne organy administracji pa\u0144stwowej, terenowe organy administracji rz\u0105dowej, organy samorz\u0105du terytorialnego i organy wymienione w art. 182\u201d.<\/p>\n

Zawarta w K.P.A. bardzo szeroka definicja organu administracji pa\u0144stwowej zosta\u0142a stworzona jednak dla potrzeb tego kodeksu. Winna ona by\u0107 traktowana raczej nie jako definicja ustawowa, lecz jako odes\u0142anie, czyli wskazanie ustawodawcy, \u017ce przepisy dotycz\u0105ce organ\u00f3w administracji pa\u0144stwowej stosuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do organ\u00f3w samorz\u0105du terytorialnego itd.<\/p>\n

—<\/p>\n

[1]<\/a> Por: E. Ochendowski \u201ePrawo administracyjne\u201d Toru\u0144 1998r. s. 263<\/p>\n

[2]<\/a> Por: T. Rapska \u201ePodstawowe pojecia organizacji administracji\u201d w \u201eSystem prawa administracyjnego\u201d T. I pod redakcj\u0105 J. Staro\u015bciaka Wroc\u0142aw 1977r. s. 345<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ka\u017cda osoba prawna dzia\u0142a poprzez swoje organy. W ten spos\u00f3b w imieniu sp\u00f3\u0142ki, sp\u00f3\u0142dzielni czy stowarzyszenia ich wol\u0119 wyra\u017ca zarz\u0105d, zgromadzenie wsp\u00f3lnik\u00f3w, organ kontroli wewn\u0119trznej i inne organy. W imieniu podmiotu, kt\u00f3rym jest pa\u0144stwo dzia\u0142aj\u0105 r\u00f3wnie\u017c jego organy. Organ dawnej osoby prawnej wyra\u017ca wol\u0119 tej osoby i osoba ta ponosi wszelkie skutki wynikaj\u0105ce z dzia\u0142a\u0144 … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[34,42],"class_list":["post-94","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-z-administracji","tag-organy-administracji-rzadowej","tag-praca-mgr-z-administracji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}