{"id":83,"date":"2015-12-19T18:09:32","date_gmt":"2015-12-19T17:09:32","guid":{"rendered":"http:\/\/prawo.pracemgr.com.pl\/?p=83"},"modified":"2015-12-19T18:09:32","modified_gmt":"2015-12-19T17:09:32","slug":"prawa-dziecka-w-placowkach-opiekunczo-wychowawczych-i-resocjalizacyjnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/prawa-dziecka-w-placowkach-opiekunczo-wychowawczych-i-resocjalizacyjnych\/","title":{"rendered":"Prawa dziecka w plac\u00f3wkach opieku\u0144czo-wychowawczych i resocjalizacyjnych"},"content":{"rendered":"\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-top\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;83&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;top&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;1&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;5&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;5&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;G\u0142osuj na ten post&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;5\\\/5 - (1 vote)&quot;,&quot;size&quot;:&quot;24&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Prawa dziecka w plac\u00f3wkach opieku\u0144czo-wychowawczych i resocjalizacyjnych&quot;,&quot;width&quot;:&quot;142.5&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;{score}\\\/{best} - ({count} {votes})&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 142.5px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 19.2px;\">\n            5\/5 - (1 vote)    <\/div>\n    <\/div>\n<p>W plac\u00f3wce opieku\u0144czo-wychowawczej lub resocjalizacyjnej dziecko mo\u017ce zosta\u0107 umieszczone z dw\u00f3ch przyczyn \u2013 znacznego poziomu demoralizacji oraz niew\u0142a\u015bciwie sprawowanej opieki rodzicielskiej. Je\u017celi wychowanie dziecka jest niemo\u017cliwe w rodzinie, obowi\u0105zek zapewnienia mu odpowiedniej opieki i ochrony spoczywa na pa\u0144stwie<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">46<\/a>.<\/p>\n<p>Obowi\u0105zek \u00f3w oznacza, po pierwsze:<\/p>\n<ul>\n<li>konieczno\u015b\u0107 stworzenia systemu r\u00f3\u017cnorodnych instytucji s\u0142u\u017c\u0105cych zaspokojeniu potrzeb dziecka, wyznaczonych wiekiem, zdrowiem, zagro\u017ceniem warunk\u00f3w materialnych i wychowawczych, stopniem nieprzystosowania spo\u0142ecznego,<\/li>\n<li>zapewnienie odpowiedniej ilo\u015bci plac\u00f3wek, zgodnie z potrzebami \u015brodowiska lokalnego, tak aby dzieci potrzebuj\u0105ce pomocy i opieki mog\u0142y bez trudu znale\u017a\u0107 w nich miejsce.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dla ochrony i realizacji praw dziecka obie te kwestie s\u0105 istotne. Nie jest bowiem oboj\u0119tne jakie to b\u0119d\u0105 instytucje: czy preferowane b\u0119d\u0105 np. plac\u00f3wki typu rodzinnych dom\u00f3w dziecka, czy te\u017c tradycyjne domy dziecka; formy resocjalizacji w \u015brodowisku otwartym czy izolacyjne, itp. Wa\u017cne jest, aby liczba plac\u00f3wek uznawanych za najkorzystniejsze dla dziecka by\u0142a wystarczaj\u0105ca.<\/p>\n<p>Podstawowe akty normatywne, kt\u00f3re tworz\u0105 system instytucji opieku\u0144czo-wychowawczych i resocjalizacyjnych oraz okre\u015blaj\u0105 sytuacj\u0119 prawn\u0105 ich wychowank\u00f3w to: ustawa o systemie o\u015bwiaty<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">47<\/a>, KRiO<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">48<\/a>, ustawa o post\u0119powaniu w sprawach nieletnich<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">49<\/a> oraz ustawa o pomocy spo\u0142ecznej<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">50<\/a>.<\/p>\n<p>Zadania opieku\u0144czo-wychowawcze zosta\u0142y rozdzielone mi\u0119dzy resorty: edukacji, pracy i opieki spo\u0142ecznej oraz sprawiedliwo\u015bci, przy czym g\u0142\u00f3wny ci\u0119\u017car spoczywa na resorcie edukacji, odpowiedzialnym za funkcjonowanie systemu o\u015bwiaty i wychowania. W sytuacji, gdy rodzina nie zapewnia dziecku,<\/p>\n<p>z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w, w\u0142a\u015bciwego wychowania i opieki, resort edukacji zobowi\u0105zany jest do zapewnienia dziecku miejsca w plac\u00f3wce publicznej, odpowiedniej do wieku i rozwoju dziecka. Dzia\u0142ania resortu edukacji obejmuj\u0105 tak\u017ce zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci i m\u0142odzie\u017cy nieprzystosowanej spo\u0142ecznie, wymagaj\u0105cych resocjalizacji. Plac\u00f3wki dla nieletnich, prowadzone przez resort sprawiedliwo\u015bci s\u0105 nieliczne. W systemie opieki i resocjalizacji mo\u017cna wymieni\u0107 instytucje, w kt\u00f3rych czasowo b\u0105d\u017a stale przebywaj\u0105 ma\u0142oletni i nieletni. Plac\u00f3wki te:<\/p>\n<ul>\n<li>przeznaczone s\u0105 dla ma\u0142oletnich i nieletnich, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 czasowo lub trwale w trudnej sytuacji \u017cyciowej, s\u0105 sierotami naturalnymi lub spo\u0142ecznymi, przejawiaj\u0105 zr\u00f3\u017cnicowany stopie\u0144 nieprzystosowania spo\u0142ecznego, z wykolejeniem przest\u0119pczym w\u0142\u0105cznie,<\/li>\n<li>zajmuj\u0105 si\u0119 selekcj\u0105, diagnozowaniem, poradnictwem oraz pe\u0142ni\u0105 zadania opieku\u0144czo-wychowawcze, rewalidacyjne i resocjalizacyjne.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Charakteryzuj\u0105c stan prawny, nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce wymienione ustawy okre\u015blaj\u0105 rodzaje plac\u00f3wek, ich cele i zadania oraz zasady umieszczenia i pobytu w nich podopiecznych. Natomiast szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 struktur\u0119 organizacyjn\u0105 poszczeg\u00f3lnych typ\u00f3w plac\u00f3wek oraz konkretyzacj\u0119 zasad ustawowych mo\u017cemy spotka\u0107 we wzorcowych statutach wydawanych zazwyczaj w aktach o charakterze wykonawczym (rozporz\u0105dzeniach, zarz\u0105dzeniach).<\/p>\n<p>Na przyk\u0142adzie plac\u00f3wek opieku\u0144czo-wychowawczych i resocjalizacyjnych wida\u0107 wyra\u017anie jak wiele wyst\u0119puje niedoci\u0105gni\u0119\u0107 w zapewnieniu dzieciom i m\u0142odzie\u017cy ochrony ich praw. Dotyczy to zar\u00f3wno prawa jak i praktyki.<\/p>\n<p>Ka\u017cde dziecko umieszczone w jakiejkolwiek plac\u00f3wce ma takie same prawa konstytucyjne jak inne dzieci. Spos\u00f3b korzystania z praw oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich ograniczania s\u0105 uzale\u017cnione od rodzaju instytucji oraz powodu umieszczenia dziecka w plac\u00f3wce. Inna jest sytuacja, gdy dziecko umieszczone jest za zgod\u0105 rodzic\u00f3w przez w\u0142adze o\u015bwiatowe, a inna, gdy kieruje je s\u0105d rodzinny. Realizacja cel\u00f3w, dla kt\u00f3rych umieszcza si\u0119 dzieci w plac\u00f3wkach, wymaga zapisania \u2013 obok praw konstytucyjnych \u2013 praw specyficznych, wynikaj\u0105cych ze specyfiki i typu plac\u00f3wki. Prawa, kt\u00f3re w plac\u00f3wkach r\u00f3\u017cnego rodzaju nabieraj\u0105 okre\u015blone tre\u015bci to:<\/p>\n<ul>\n<li>prawo do opieki i ochrony (wynika st\u0105d konieczno\u015b\u0107 tworzenia przez pa\u0144stwo r\u00f3\u017cnego rodzaju instytucji i plac\u00f3wek, kt\u00f3re zapewni\u0107 mog\u0105 dziecku odpowiednie warunki \u017cycia i rozwoju, gdy zada\u0144 tych nie mo\u017ce wype\u0142nia\u0107 rodzina; zgodnie z ustawodawstwem polskim, dziecko mo\u017ce zosta\u0107 umieszczone w plac\u00f3wce opieku\u0144czo-wychowawczej, poprzez orzeczenie s\u0105du (bez zgody rodzic\u00f3w) lub decyzj\u0105 organ\u00f3w administracyjnych za zgod\u0105 rodzic\u00f3w, a nawet na ich \u017cyczenie; cho\u0107 postulat uzale\u017cnienia decyzji od woli dziecka z wielu wzgl\u0119d\u00f3w jest niemo\u017cliwy do spe\u0142nienia, to jednak zobowi\u0105zanie do poznania stanowiska dziecka i uwzgl\u0119dniania go w ka\u017cdym etapie decyzyjnym jest niezb\u0119dne; dziecko winno zosta\u0107 przygotowane do zmiany dotychczasowego \u015brodowiska wychowawczego, maksymalnie niwelowa\u0107, t\u0119 wysoce traumatyczn\u0105 dla niego sytuacj\u0119; Konwencja o prawach dziecka (artyku\u0142 12) przyznaje dzieciom prawo do wyra\u017cania pogl\u0105du i wys\u0142uchiwania stanowiska w ka\u017cdej sprawie s\u0105dowej, administracyjnej, dziecko dotycz\u0105cej; w prawie polskim zapis ten dotyczy jedynie nieletnich w przypadku umieszczenia w plac\u00f3wce w zwi\u0105zku z demoralizacj\u0105 lub pope\u0142nionym przest\u0119pstwem);<\/li>\n<li>prawo do poszanowania godno\u015bci i nietykalno\u015bci osobistej (godno\u015b\u0107 to poj\u0119cie, kt\u00f3re otwiera akty prawa mi\u0119dzynarodowego dotycz\u0105ce praw i wolno\u015bci cz\u0142owieka; Ustawa o systemie o\u015bwiaty w artykule 4 stanowi wprost o obowi\u0105zku kierowania si\u0119 dobrem uczni\u00f3w i poszanowaniem ich godno\u015bci<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">51<\/a>; za\u015b ustawa dotycz\u0105ca nieletnich respektuje to prawo przyjmuj\u0105c mi\u0119dzy innymi takie rozwi\u0105zanie jak: kierowanie si\u0119 dobrem nieletniego oraz przyznanie mu statusu strony; poszanowanie nietykalno\u015bci cielesnej i zakaz stosowania przymusu psychicznego i fizycznego, okre\u015blony jest przez Kodeks karny; w systemie polskim bicie wychowank\u00f3w jest traktowane jako czyn bezprawny; rzeczywisto\u015b\u0107 niestety odbiega od obowi\u0105zuj\u0105cych norm; jest pewien katalog narusze\u0144<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">52<\/a>: przedmiotowy, autorytarny stosunek niekt\u00f3rych wychowawc\u00f3w do wychowank\u00f3w, wypadki niew\u0142a\u015bciwego odnoszenia si\u0119 do dzieci, poni\u017cania w obliczu grupy, niedostateczna staranno\u015b\u0107 o w\u0142a\u015bciwe warunki bytowe, atmosfer\u0119 wychowawcz\u0105);<\/li>\n<li>prawo do ochrony wi\u0119zi rodzinnych (chodzi tu o: wsp\u00f3lne umieszczenie rodze\u0144stwa w plac\u00f3wkach oraz umo\u017cliwienie kontakt\u00f3w z rodzin\u0105 w czasie pobytu wychowanka w plac\u00f3wce; ochrona wi\u0119zi rodzinnej dzieci i m\u0142odzie\u017cy przebywaj\u0105cych w plac\u00f3wkach oznacza utrzymywanie kontakt\u00f3w w formie korespondencji, odwiedzin w plac\u00f3wkach, wyjazd\u00f3w do dom\u00f3w, urlop\u00f3w; prawo to obejmuje tak\u017ce kontakty z krewnymi i jest chronione we wszystkich typach plac\u00f3wek \u0142\u0105cznie z zak\u0142adami poprawczymi; istotne dla realizacji tego prawa wychowanka jest zapis KRiO, w kt\u00f3rym przewiduje si\u0119 utrzymywanie kontakt\u00f3w z dzieckiem nawet w sytuacji pozbawienia w\u0142adzy rodzicielskiej; zakaz styczno\u015bci i obejmuj\u0105cy wszelkie kontakty orzeka s\u0105d rodzinny tylko ze wzgl\u0119du na dobro dziecka -artyku\u0142 113);<\/li>\n<li>prawo do edukacji (wychowankowie plac\u00f3wek, podobnie jak r\u00f3wie\u015bnicy, ucz\u0119szczaj\u0105 do szko\u0142y, a w zak\u0142adach wychowawczych czy poprawczych nauka jest elementem procesu resocjalizacji; w plac\u00f3wkach typu otwartego, tj. domach dziecka, wychowankowie ucz\u0119szczaj\u0105 do szk\u00f3\u0142 istniej\u0105cych w \u015brodowisku lokalnym, inne prowadz\u0105 w\u0142asne szko\u0142y na terenie plac\u00f3wki; szko\u0142y w plac\u00f3wkach stanowi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142adow\u0105 og\u00f3lnego systemu o\u015bwiaty; prawo dziecka do nauki oznacza\u0107 winno dostosowanie nauczania do poziomu jego sprawno\u015bci intelektualnej);<\/li>\n<li>prawo do ochrony zdrowia (wychowankom plac\u00f3wek, tak jak wszystkim dzieciom, przys\u0142uguj\u0105 bezp\u0142atne \u015bwiadczenia w zakresie opieki zdrowotnej, w tym przede wszystkim podstawowe us\u0142ugi medyczne oraz leki; we wszystkich plac\u00f3wkach i zak\u0142adach jest sta\u0142a opieka piel\u0119gniarska, wychowankowie poza dora\u017an\u0105 pomoc\u0105 podlegaj\u0105 te\u017c sta\u0142ej kontroli higienicznej; w zale\u017cno\u015bci od potrzeb plac\u00f3wek zatrudnieni s\u0105 lekarze interni\u015bci, psychologowie, psychiatrzy, neurolodzy, stomatolodzy);<\/li>\n<li>prawo do odpowiedniego standardu \u017cycia (realizacja tego prawa zale\u017cy przede wszystkim od kondycji pa\u0144stwa; regulaminy plac\u00f3wek wymieniaj\u0105 szereg \u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3re przys\u0142uguj\u0105 wychowankom, np. mieszkanie, wy\u017cywienie, odzie\u017c, podr\u0119czniki szkolne, zabawki dla ma\u0142ych dzieci, kieszonkowe, skromne wynagrodzenie w przypadku pracy w warsztatach, wyposa\u017cenie po opuszczeniu plac\u00f3wki, itp.);<\/li>\n<li>prawo do swobody my\u015bli, s\u0142owa, \u015bwiatopogl\u0105du i religii, w tym do jej praktykowania (prawo to le\u017cy u podstaw procesu wychowania dziecka i zale\u017cy od preferowanego przez pedagog\u00f3w modelu post\u0119powania z dzie\u0107mi \u2013 czy jest model partnerski, demokratyczny czy autorytarny; my\u015bl\u0105c o swobodzie wyra\u017cania pogl\u0105d\u00f3w w plac\u00f3wkach resocjalizacyjnych trzeba mie\u0107 na wzgl\u0119dzie specyfik\u0119 m\u0142odzie\u017cy pope\u0142niaj\u0105cej przest\u0119pstwa, kt\u00f3ra w znacznej cz\u0119\u015bci przynale\u017cy do grup podkulturowych o charakterze destrukcyjnym; w zakresie wolno\u015bci praktykowania religii nie stwierdzono narusze\u0144; w zak\u0142adach organizowane s\u0105 msze, m\u0142odzie\u017c ma zapewniony swobodny kontakt<\/li>\n<\/ul>\n<p>z kap\u0142anami; nale\u017cy jednak zaznaczy\u0107, \u017ce po cz\u0119\u015bci jest to prawo ograniczone wol\u0105 rodzic\u00f3w, je\u015bli przys\u0142uguje im w\u0142adza rodzicielska);<\/p>\n<ul>\n<li>prawo do uczestnictwa z \u017cyciu plac\u00f3wki (prawo to rzutuje na system wychowawczy, utrwala mechanizmy demokratyczne i partnerski stosunek do wychowank\u00f3w; przejawia si\u0119 ono przede wszystkim w uczestnictwie w radach, samorz\u0105dach, we wsp\u00f3\u0142tworzeniu regulamin\u00f3w plac\u00f3wek, udziale w podejmowaniu wa\u017cnych dla ca\u0142o\u015bci zak\u0142adu decyzji);<\/li>\n<li>prawo do poszanowania prywatno\u015bci (\u017cycie w grupie, zat\u0142oczenie, d\u0142ugotrwa\u0142y pobyt maj\u0105 powa\u017cne konsekwencje dla rozwoju osobowo\u015bci wychowanka; przeciwdzia\u0142a si\u0119 temu, tworz\u0105c ma\u0142e grupy wychowawcze, dopuszczaj\u0105c mo\u017cliwo\u015b\u0107 indywidualnego urz\u0105dzania sypialni, \u015bwietlic, itp.; przymusowe przebywanie w danej zbiorowo\u015bci \u0142atwo mo\u017ce prowadzi\u0107 do zatracenia prywatno\u015bci wychowank\u00f3w);<\/li>\n<li>prawo do odwo\u0142ania si\u0119 od decyzji dotycz\u0105cych wychowanka (obowi\u0105zuj\u0105cy system kierowania dzieci do plac\u00f3wek opiera si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, i\u017c ostateczna decyzje kwalifikacyjne podejmuj\u0105 zespo\u0142y specjalist\u00f3w; w praktyce do konkretnej plac\u00f3wki kieruje si\u0119 tylko na postawie zgromadzonej dokumentacji bez udzia\u0142u wychowanka; orzeczenie s\u0105du rodzinnego czy decyzje w\u0142adz o\u015bwiatowych okre\u015blaj\u0105 bowiem jedynie typ plac\u00f3wki, w kt\u00f3rej nale\u017cy umie\u015bci\u0107 dziecko; wyb\u00f3r konkretnego zak\u0142adu nast\u0119puje znacznie p\u00f3\u017aniej wed\u0142ug odr\u0119bnej procedury; do domu dziecka kieruj\u0105 pogotowia opieku\u0144cze, do o\u015brodk\u00f3w wychowawczych \u2013 wybrane o\u015brodki pe\u0142ni\u0105ce funkcje diagnostyczno-kieruj\u0105ce; ma to znaczenie dla wychowanka, gdy\u017c mo\u017ce oznacza\u0107 zakwalifikowanie do plac\u00f3wki specjalnej, przeznaczonej dla dzieci chorych, o wzmo\u017conym rygorze, o okre\u015blonym kierunku szkolenia, itp.; odwo\u0142anie si\u0119 od takiej decyzji mo\u017cliwe jest jedynie do plac\u00f3wki kieruj\u0105cej, co bywa nie wystarczaj\u0105ce; mo\u017cliwo\u015b\u0107 sk\u0142adnia pr\u00f3\u015bb, wniosk\u00f3w i skarg jest jednym ze \u015brodk\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych do obrony tych praw i dochodzenia swoich racji; w polskim systemie wychowankowie plac\u00f3wek maj\u0105 bardzo ograniczone mo\u017cliwo\u015bci wypowiadania si\u0119 czy odwo\u0142ywania w sprawach ich dotycz\u0105cych);<\/li>\n<li>prawo do znajomo\u015bci swoich praw (poznanie swoich praw i wolno\u015bci jest podstawowym warunkiem korzystania z nich; prawo to stanowi tak\u017ce wyraz podmiotowego traktowania dziecka; oznacza obowi\u0105zek zapoznania go z regulaminem plac\u00f3wki i zwi\u0105zanych z tym obowi\u0105zk\u00f3w, wskazania dr\u00f3g sk\u0142adania pr\u00f3\u015bb, skarg i wniosk\u00f3w oraz popularyzowania problematyki ochrony praw dziecka; regulamin winien by\u0107 wywieszony w widocznym miejscu, \u0142\u0105cznie z katalogiem praw i obowi\u0105zk\u00f3w, systemem kar i nagr\u00f3d).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Wychowankom s\u0142u\u017c\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju \u015brodki prawne umo\u017cliwiaj\u0105ce obron\u0119 swoich praw. Nie musz\u0105 oni by\u0107 bezbronni w sytuacji, gdy prawa ich s\u0105 naruszane przez personel plac\u00f3wki, wsp\u00f3\u0142wychowank\u00f3w lub inne osoby czy instytucje. Poza skargami, pro\u015bbami i wnioskami mog\u0105 oni korzysta\u0107 z ochrony cywilnoprawnej lub prawnokarnej, kieruj\u0105c spraw\u0119 nawet na drog\u0119 s\u0105dow\u0105.<\/p>\n<p>W cywilnoprawnej ochronie znaczenie maj\u0105 przede wszystkim przepisy artyku\u0142u 415 i nast\u0119pne KC, reguluj\u0105ce problematyk\u0119 czyn\u00f3w niedozwolonych. Przepisy te s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z artyku\u0142em 23 KC, dotycz\u0105cym ochrony d\u00f3br osobistych.<\/p>\n<p>W roszczeniach cywilnoprawnych mo\u017cna \u017c\u0105da\u0107 zaniechania czynno\u015bci godz\u0105cych w interes wychowanka, naprawienia szkody, zado\u015b\u0107uczynienia, itd. do s\u0105du cywilnego mog\u0105 jednak zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 jedynie rodzice lub opiekunowie niepe\u0142noletniego, nie za\u015b on sam. Sytuacja rodzinna cz\u0119sto wyklucza w praktyce mo\u017cliwo\u015b\u0107 takiej ochrony.<\/p>\n<p>W przypadku, gdyby zachowanie skierowane przeciwko wychowankowi mia\u0142o znamiona przest\u0119pstwa, to mo\u017ce on \u017c\u0105da\u0107 ochrony prawnokarnej, zawiadamiaj\u0105c o takim zachowaniu policj\u0119, prokuratur\u0119 lub s\u0105d karny albo s\u0105d rodzinny.<\/p>\n<p>Z prawami \u015bci\u015ble wi\u0105\u017ce si\u0119 problematyka nagr\u00f3d i kar. Wa\u017cne s\u0105 zw\u0142aszcza te ostatnie, gdy\u017c spos\u00f3b ich stosowania mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na ograniczenie praw wychowank\u00f3w. Ka\u017cdy regulamin zawiera system kar i nagr\u00f3d, jednak proporcje, w jakich si\u0119 je przedstawia, s\u0105 r\u00f3\u017cne. Katalogi kar i nagr\u00f3d s\u0105 zwykle rozszerzone w stosunku do akt\u00f3w prawnych. W regulaminach pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c uzasadnienia dla celowo\u015bci kary czy nagrody i zasady ich stosowania. Ujawniaj\u0105 one \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek pomi\u0119dzy karaniem, nagradzaniem i poszanowaniem praw cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Katalogi kar przewa\u017cnie s\u0105 podobne. Kary, to najcz\u0119\u015bciej ograniczenie niekt\u00f3rych uprawnie\u0144, b\u0105d\u017a pozbawienie przywilej\u00f3w, takich jak urlopy, wyj\u015bcia do miasta, udzia\u0142 w imprezach rozrywkowych czy nawet ogl\u0105danie telewizji.<\/p>\n<p>W plac\u00f3wkach wychowawczych i resocjalizacyjnych cz\u0119sto stosuje si\u0119 r\u00f3\u017cnorodne systemy ocen zachowania, np. literowe, stopni resocjalizacyjnych, punkt\u00f3w przyznawanych za ca\u0142okszta\u0142t post\u0119powania lub za konkretne zachowania, itp. Od wychowank\u00f3w wymaga si\u0119 te\u017c swego rodzaju odpowiedzialno\u015bci i umiej\u0119tno\u015bci planowania. Oczywi\u015bcie, w ka\u017cdym z tych system\u00f3w ocena wp\u0142ywa na mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystania z przywilej\u00f3w b\u0105d\u017a ograniczenie uprawnie\u0144 wychowanka.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">46<\/a> L. Lewin, Czy prawodawcy genewscy pomieszali obowi\u0105zki i prawa? [w:] Prawa dziecka- deklaracje i rzeczywisto\u015b\u0107, red. J. Bi\u0144czycka, Warszawa 1993.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">47<\/a> Ustawa z dn.7.09.1991r. o systemie o\u015bwiaty, Dz. U. Nr 95, poz. 425.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">48<\/a> Ustawa z dn. 25.02.1964r., Kodeks rodzinny i opieku\u0144czy, Dz. U. Nr 9, poz. 59.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">49<\/a> Ustawa z dn.26.10.1982r. o post\u0119powaniu w sprawach nieletnich, Dz. U. Nr 35, poz. 228.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">50<\/a> Ustawa z dn. 29.07.1990r. o pomocy spo\u0142ecznej, Dz. U. Nr 13, poz. 60.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">51<\/a> Prawo to sformu\u0142owano wprost w ramowym statucie szko\u0142y (por.\u00a7 35 statutu z 1992 r.).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">52<\/a> K. Socha-Ko\u0142odziej, Przestrzeganie praw dziecka w plac\u00f3wkach opieku\u0144czo-wychowawczych w woj. cz\u0119stochowskim, [w:] Prawa dziecka \u2013 deklaracje i rzeczywisto\u015b\u0107, red. J. Bi\u0144czycka, Warszawa 1993.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W plac\u00f3wce opieku\u0144czo-wychowawczej lub resocjalizacyjnej dziecko mo\u017ce zosta\u0107 umieszczone z dw\u00f3ch przyczyn \u2013 znacznego poziomu demoralizacji oraz niew\u0142a\u015bciwie sprawowanej opieki rodzicielskiej. Je\u017celi wychowanie dziecka jest niemo\u017cliwe w rodzinie, obowi\u0105zek zapewnienia mu odpowiedniej opieki i ochrony spoczywa na pa\u0144stwie46. Obowi\u0105zek \u00f3w oznacza, po pierwsze: konieczno\u015b\u0107 stworzenia systemu r\u00f3\u017cnorodnych instytucji s\u0142u\u017c\u0105cych zaspokojeniu potrzeb dziecka, wyznaczonych wiekiem, zdrowiem, &#8230; <a title=\"Prawa dziecka w plac\u00f3wkach opieku\u0144czo-wychowawczych i resocjalizacyjnych\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/prawa-dziecka-w-placowkach-opiekunczo-wychowawczych-i-resocjalizacyjnych\/\" aria-label=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o Prawa dziecka w plac\u00f3wkach opieku\u0144czo-wychowawczych i resocjalizacyjnych\">Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[49],"class_list":["post-83","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-magisterskie","tag-prawa-dziecka-w-placowkach-opiekunczo-wychowawczych-i-resocjalizacyjnych"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}