{"id":184,"date":"2021-01-07T10:30:25","date_gmt":"2021-01-07T09:30:25","guid":{"rendered":"http:\/\/prawo.pracemgr.com.pl\/?p=184"},"modified":"2021-01-07T10:30:25","modified_gmt":"2021-01-07T09:30:25","slug":"sposoby-zabezpieczania-transakcji-handlowych-w-kontekscie-przewidywanych-zmian-w-kodeksie-postepowania-cywilnego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/sposoby-zabezpieczania-transakcji-handlowych-w-kontekscie-przewidywanych-zmian-w-kodeksie-postepowania-cywilnego\/","title":{"rendered":"Sposoby zabezpieczania transakcji handlowych w kontek\u015bcie przewidywanych zmian w kodeksie post\u0119powania cywilnego"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (9 votes) <\/div>\n <\/div>\n\n

Autorzy opisuj\u0105 praktyczne sposoby, metody i przepisy. Doradzaj\u0105 jak przygotowa\u0107 dzia\u0142y handlowe do zmian w Kodeksie Post\u0119powania Cywilnego.<\/p>\n\n\n\n

Jednym z element\u00f3w zmniejszania ryzyka zwi\u0105zanego z konsekwencjami braku terminowej zap\u0142aty za \u015bwiadczenia w obrocie gospodarczym jest w\u0142a\u015bciwe zabezpieczenie transakcji. Ma ono na celu pr\u00f3b\u0119 zaspokojenie wierzyciela w sytuacji braku woli zap\u0142aty przez d\u0142u\u017cnika lub jego niewyp\u0142acalno\u015bci. W przypadkach niedope\u0142nienia w\u0142a\u015bciwych procedur zabezpieczaj\u0105cych wierzyciel jest nara\u017cony na ryzyko powstania nieuregulowanych nale\u017cno\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 zachwia\u0107 jego stabiln\u0105 kondycj\u0119 finansow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Na rynku krajowym zauwa\u017calne jest niewielkie zainteresowanie tego typu instrumentami. Powodowane jest to \u017ale rozumian\u0105 „konkurencj\u0105” w poszczeg\u00f3lnych bran\u017cach oraz oporem przed rozbudowywaniem infrastruktury dla potrzeb tworzenia, ewidencjonowania i archiwizowania dokumentacji. Regu\u0142\u0105 jest wr\u0119cz brak podstawowych dokument\u00f3w rejestrowych swoich odbiorc\u00f3w. To wszystko sprzyja rozwojowi dynamicznego, lecz ma\u0142o wiarygodnego popytu.<\/p>\n\n\n\n

Dla wielu przedsi\u0119biorc\u00f3w wystarczaj\u0105cym zabezpieczeniem transakcji jest faktura z odroczonym terminem p\u0142atno\u015bci. Z do\u015bwiadcze\u0144 Biura Kaczmarski Inkasso wynika, i\u017c jest to bardzo b\u0142\u0119dne mniemanie. Pomijaj\u0105c nawet zagro\u017cenie udzielenia kredytu kupieckiego podmiotowi dzia\u0142aj\u0105cemu z zamiarem przest\u0119pczym, gdzie ew. dodatkowe zabezpieczenie by\u0142oby kolejnym elementem weryfikacji jego wiarygodno\u015bci, normalna kolej\u0105 rzeczy jest chwilowa b\u0105d\u017a trwa\u0142a utrata p\u0142ynno\u015bci finansowej wiarygodnych dotychczas partner\u00f3w powodowana b\u0142\u0119dnym zarz\u0105dzaniem, przeinwestowaniem czy te\u017c gorsz\u0105 koniunktur\u0105 rynkow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ewentualne, zapowiadane zmiany w kodeksie post\u0119powania cywilnego mog\u0105 dodatkowo skomplikowa\u0107 obecn\u0105 sytuacj\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z dochodzeniem niezabezpieczonych nale\u017cno\u015bci na drodze post\u0119powania s\u0105dowego.<\/p>\n\n\n\n

2. Sposoby zabezpieczania transakcji handlowych na bazie praktycznych do\u015bwiadcze\u0144 Biura Kaczmarski Inkasso<\/h3>\n\n\n\n

1. Hipoteka<\/h4>\n\n\n\n

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. O ksi\u0119gach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19. poz. 147).<\/p>\n\n\n\n

Definicja: W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelno\u015bci mo\u017cna nieruchomo\u015bci obci\u0105\u017cy\u0107 prawem, na mocy kt\u00f3rego wierzyciel mo\u017ce dochodzi\u0107 zaspokojenie z nieruchomo\u015bci bez wzgl\u0119du na to czyj\u0105 sta\u0142a si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 i z pierwsze\u0144stwem przed wierzycielami osobistymi w\u0142a\u015bciciela nieruchomo\u015bci. Do ustanowienia hipoteki konieczny jest wpis do ksi\u0119gi wieczystej (art. 67 ust. 1). Hipoteka nie powoduje bezpo\u015bredniego nabycia w\u0142asno\u015bci przedmiotu hipoteki, zaspokojenie nast\u0119puje poprzez s\u0105dowe post\u0119powanie egzekucyjne (sprzeda\u017c). Wierzyciel zaspokajany jest z uzyskanych kwot. Ustanowienie hipoteki powoduje pierwsze\u0144stwo w zaspokojeniu wierzytelno\u015bci oraz skutkuje r\u00f3wnie\u017c w stosunku do nabywc\u00f3w np. nieruchomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Do\u015bwiadczenia wynikaj\u0105ce z pracy Biura Kaczmarski Inkasso pozwalaj\u0105 na okre\u015blenie hipoteki jako \u015brodka zabezpieczaj\u0105cego o du\u017cej skuteczno\u015bci, dalece u\u0142atwiaj\u0105cego potencjalne post\u0119powanie egzekucyjne i znacznie zwi\u0119kszaj\u0105cego szans\u0119 na odzyskanie nale\u017cnych wierzytelno\u015bci. Zobowi\u0105zany, kt\u00f3rego nieruchomo\u015b\u0107 zosta\u0142a obj\u0119ta tym \u015brodkiem nie ma w praktyce, na drodze prawnej, \u017cadnej mo\u017cliwo\u015bci ukrycia b\u0105d\u017a usuni\u0119cia \u017ar\u00f3d\u0142a maj\u0105tkowego, na kt\u00f3rym ustanowiono zabezpieczenie.<\/p>\n\n\n\n

Tym samym nast\u0119puje pe\u0142en rozdzia\u0142 pomi\u0119dzy osob\u0105 d\u0142u\u017cnika a jego zobowi\u0105zaniem, kt\u00f3re zawsze pod\u0105\u017ca za rzecz\u0105. Wa\u017cnym czynnikiem zwi\u0119kszaj\u0105cym skuteczno\u015b\u0107 hipoteki jest nacisk psychologiczny na osob\u0119 zobowi\u0105zan\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Do ujemnych aspekt\u00f3w omawianego \u015brodka zabezpieczaj\u0105cego nale\u017cy niestety zaliczy\u0107 zbytni\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142o\u015b\u0107 oraz skomplikowan\u0105 procedur\u0119 jej ustanawiania i te w\u0142a\u015bnie czynniki mo\u017cemy uzna\u0107 jako determinuj\u0105ce jego stosunkowo niewielk\u0105 popularno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d podmiot\u00f3w prowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

2. Por\u0119czenie<\/h4>\n\n\n\n

Podstawa prawna: kodeks cywilny, artyku\u0142y od 876 do 887.<\/p>\n\n\n\n

Definicja: Przez umow\u0119 por\u0119czenia por\u0119czyciel zobowi\u0105zuje si\u0119 wzgl\u0119dem wierzyciela wykona\u0107 zobowi\u0105zanie, gdyby d\u0142u\u017cnik zobowi\u0105zania nie wykona\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Instytucja por\u0119czenia pozwala na dodatkowe zabezpieczenie nale\u017cno\u015bci. O\u015bwiadczenie por\u0119czyciela powinno by\u0107 pod rygorem niewa\u017cno\u015bci z\u0142o\u017cone na pi\u015bmie. O zakresie zobowi\u0105zania por\u0119czyciela rozstrzyga ka\u017cdoczesny zakres zobowi\u0105zania d\u0142u\u017cnika. Por\u0119czony mo\u017ce by\u0107 ka\u017cdy d\u0142ug, w przypadku, gdy chodzi o d\u0142ug przysz\u0142y przepisy kodeksu wymagaj\u0105 by por\u0119czenie okre\u015bla\u0142o z g\u00f3ry wysoko\u015b\u0107 tego d\u0142ugu. Skutkiem prawnym por\u0119czenia jest obowi\u0105zek wykonania zobowi\u0105zania przez por\u0119czyciela w sytuacji, gdy zobowi\u0105zania nie wykona\u0142 d\u0142u\u017cnik g\u0142\u00f3wny. Umowa stron okre\u015bla czy odpowiedzialno\u015b\u0107 por\u0119czyciela ma charakter odpowiedzialno\u015bci solidarnej.<\/p>\n\n\n\n

W przeciwie\u0144stwie do hipoteki, \u0142atwo\u015b\u0107 i brak wymog\u00f3w formalnych w ustanawianiu tego \u015brodka sprawia, i\u017c w chwili obecnej jest on jednym z najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych rodzaj\u00f3w zabezpieczenia wierzytelno\u015bci. Odpowiedzialno\u015b\u0107 solidarna por\u0119czyciela znacznie u\u0142atwia skuteczne post\u0119powanie egzekucyjne (wielo\u015b\u0107 potencjalnych \u017ar\u00f3de\u0142 maj\u0105tkowych) i tym samym zwi\u0119ksza szans\u0119 na odzyskanie nale\u017cno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

3. Weksel<\/h4>\n\n\n\n

Podstawa prawna: Ustawa z 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe (Dz. U Nr 37, poz.282).<\/p>\n\n\n\n

Definicja: Weksel jako papier warto\u015bciowy jest dokumentem stwierdzaj\u0105cym wierzytelno\u015b\u0107 pieni\u0119\u017cn\u0105 o tre\u015bci i skutkach okre\u015blonych w prawie wekslowym.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 jako weksel w\u0142asny (w\u00f3wczas osob\u0105 zobowi\u0105zan\u0105 z weksla jest jego wystawca, kt\u00f3ry zobowi\u0105zuje si\u0119 do zap\u0142aty sumy wekslowej) lub weksel trasowany (w\u00f3wczas zobowi\u0105zanym jest inna osoba ni\u017c wystawca weksla, a weksel stanowi bezwarunkowe polecenie zap\u0142aty sumy wekslowej skierowane przez wystawc\u0119 do trasata).<\/p>\n\n\n\n

Weksel in blanco <\/b> to weksel niezupe\u0142ny w chwili wystawienia (art. 10 prawa wekslowego), wi\u0119c taki, kt\u00f3ry zaopatrzony zosta\u0142 w podpis wystawcy lub akceptanta i por\u0119czycieli, lecz nie zosta\u0142 wype\u0142niony ca\u0142kowicie lub nie posiada niekt\u00f3rych cech, jakich prawo wekslowe wymaga dla wa\u017cno\u015bci weksla. Niezb\u0119dn\u0105 przes\u0142ank\u0105 powstania zobowi\u0105zania z tego rodzaju weksla jest jego uzupe\u0142nienie przynajmniej w te cechy brakuj\u0105ce, kt\u00f3re s\u0105 okre\u015blone w art. 1 i 2 prawa wekslowego. Zobowi\u0105zanie z weksla in blanco wi\u0105\u017ce si\u0119 dodatkowo z umow\u0105 pomi\u0119dzy wystawc\u0105 weksla a remitentem. Umowa ta nazywana jest porozumieniem wekslowym lub deklaracj\u0105 wekslow\u0105, wskazuje ona, w jaki spos\u00f3b weksel in blanco powinien zosta\u0107 uzupe\u0142niony w brakuj\u0105ce elementy w momencie emisji weksla. Z chwil\u0105 uzupe\u0142nienia weksla in blanco staje si\u0119 on wekslem „zwyczajnym”.<\/p>\n\n\n\n

Por\u0119czenie wekslowe<\/b>, czyli aval za zap\u0142at\u0105 weksla (art. 30-32 prawa wekslowego) to specjalny rodzaj por\u0119czenia za d\u0142ug wekslowy, kt\u00f3ry nie wy\u0142\u0105cza jednak mo\u017cliwo\u015bci por\u0119czenia na og\u00f3lnych zasadach prawa cywilnego (art. 876 i nast\u0119pne kodeksu cywilnego). Por\u0119czyciel wekslowy odpowiada tak samo jak ten, za kogo por\u0119czy\u0142, przy czym jego zobowi\u0105zanie jest wa\u017cne, cho\u0107by nawet zobowi\u0105zanie, za kt\u00f3re por\u0119czy\u0142 by\u0142o niewa\u017cne z jakiejkolwiek przyczyny z wyj\u0105tkiem wady formalnej (niew\u0142a\u015bciwe wype\u0142nienie weksla). Por\u0119czenie wekslowe umieszcza si\u0119 na wekslu lub na przed\u0142u\u017cniku. Aval umieszczony na przedniej stronie weksla mo\u017ce ograniczy\u0107 si\u0119 do samego podpisu por\u0119czyciela (przyjmuje si\u0119, \u017ce por\u0119czenie dane zosta\u0142o na wystawc\u0119). W pozosta\u0142ych przypadkach por\u0119czenie powinno wskazywa\u0107, na kogo jest dane. Aval musi by\u0107 bezwarunkowy, mo\u017ce natomiast ograniczy\u0107 si\u0119 do cz\u0119\u015bci wekslowej.<\/p>\n\n\n\n

Praktyka post\u0119powania s\u0105dowego w oparciu o weksel dowodzi, i\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107 prawna s\u0105d\u00f3w pierwszej instancji uleg\u0142a na przestrzeni ostatnich dw\u00f3ch lat dalekiej poprawie. Obecnie dow\u00f3d z weksla znacznie u\u0142atwia uzyskanie tytu\u0142u wykonawczego w trybie nakazowym, a wierzytelno\u015bci zabezpieczone wekslem s\u0105d uznaje z zasady za bezsporne. Wynika to, jak mo\u017cna przypuszcza\u0107, z wychodzenia s\u0105d\u00f3w na przeciw planowanej nowelizacji kodeksu post\u0119powania cywilnego i tym samym zwi\u0119kszenia ilo\u015bci spraw rozpoznawanych na podstawie prawa wekslowego.<\/p>\n\n\n\n

Najcz\u0119stszym problemem pojawiaj\u0105cym si\u0119 przy ustanawianiu omawianego \u015brodka zabezpieczaj\u0105cego jest niew\u0142a\u015bciwe, ze wzgl\u0119d\u00f3w formalnych, wype\u0142nienie weksla przez wierzyciela.<\/p>\n\n\n\n

Uwagi odnosz\u0105ce si\u0119 do post\u0119powania egzekucyjnego mo\u017cna uzna\u0107 za adekwatne do por\u0119czenia, oczywi\u015bcie tylko w odniesieniu do avalu.<\/p>\n\n\n\n

4. Notarialne poddanie si\u0119 rygorowi egzekucji<\/h4>\n\n\n\n

W my\u015bl art.777 k.p.c. dobrowolne poddanie si\u0119 egzekucji w formie aktu notarialnego stanowi tytu\u0142 egzekucyjny. Omawiana konstrukcja prawna pozwala wi\u0119c na ograniczenie post\u0119powania s\u0105dowego jedynie do nadania klauzuli wykonalno\u015bci tytu\u0142owi egzekucyjnemu.<\/p>\n\n\n\n

Praktyka wykazuje, i\u017c wykorzystanie powy\u017cszego \u015brodka zabezpieczaj\u0105cego znacznie skraca etap post\u0119powania s\u0105dowego w zwi\u0105zku z pomini\u0119ciem jakiegokolwiek post\u0119powania dowodowego. Tym samym wierzyciel ma sposobno\u015b\u0107 szybszego wszcz\u0119cia post\u0119powania egzekucyjnego i ogranicza mo\u017cliwo\u015bci ewentualnego wyzbycia lub ukrycia \u017ar\u00f3de\u0142 maj\u0105tkowych przez d\u0142u\u017cnika.<\/p>\n\n\n\n

5. Ubezpieczenie transakcji<\/h4>\n\n\n\n

W realiach rynku krajowego ubezpieczyciele ograniczaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do asekuracji transakcji z wybranymi, wcze\u015bniej zweryfikowanymi odbiorcami. Powoduje to do\u015b\u0107 du\u017ce ograniczenia w rozwoju tego instrumentu w naszym kraju. W praktyce ubezpieczane s\u0105 transakcje zawierane z kontrahentami, kt\u00f3rzy charakteryzuj\u0105 si\u0119 bardzo dobr\u0105 kondycj\u0105 finansow\u0105, w efekcie czego niecz\u0119sto dochodzi do realizacji praw z polisy.<\/p>\n\n\n\n

6. Factoring<\/h4>\n\n\n\n

Definicja: Umowa o \u015bwiadczeniu us\u0142ug finansowych polegaj\u0105cych na nabywaniu wierzytelno\u015bci, w niekt\u00f3rych wypadkach wraz z przej\u0119ciem ryzyka niewyp\u0142acalno\u015bci d\u0142u\u017cnika, ich rozliczaniu, inkasowaniu nale\u017cno\u015bci, ich ksi\u0119gowaniu oraz udzielaniu kredyt\u00f3w i zaliczek.<\/p>\n\n\n\n

Poprzez umow\u0119 factoringu, zlecaj\u0105cy otrzymuje od factora kwot\u0119 wierzytelno\u015bci (pomniejszon\u0105 zwykle o prowizj\u0119), uzyskuj\u0105c swoj\u0105 nale\u017cno\u015b\u0107, a r\u00f3wnocze\u015bnie przenosz\u0105c ryzyko odzyskania wierzytelno\u015bci na factora. W roli factora wyst\u0119puj\u0105 zwykle wyspecjalizowane firmy factoringowe i banki.<\/p>\n\n\n\n

Jest to nowa us\u0142uga na polskim rynku gospodarczym w zwi\u0105zku z tym nie jest regulowana przez polskie prawodawstwo, nale\u017cy do kategorii um\u00f3w nienazwanych. Strony maj\u0105 pe\u0142n\u0105 swobod\u0119 kszta\u0142towania tre\u015bci umowy. Podstawowy stosunek polega na cesji wierzytelno\u015bci zleceniodawcy na factora, kt\u00f3ry w momencie dokonania sprzeda\u017cy z odroczonym terminem p\u0142atno\u015bci pokrywa koszty kredytu udzielonego przez zleceniodawc\u0119, pobieraj\u0105c za to wynagrodzenie w postaci sta\u0142ych op\u0142at oraz prowizji.<\/p>\n\n\n\n

W polskich realiach factoring sprowadza si\u0119 do teoretycznego przeniesienia ryzyka z wierzyciela na factora. W praktyce niewyp\u0142acalno\u015b\u0107 d\u0142u\u017cnika powoduje regres factora w stosunku do wierzyciela.<\/p>\n\n\n\n

3. Przewidywane zmiany w kodeksie post\u0119powania cywilnego.<\/h3>\n\n\n\n

1. Zmiany og\u00f3lne dotycz\u0105ce procedury cywilnej<\/h4>\n\n\n\n