{"id":174,"date":"2020-07-25T13:12:36","date_gmt":"2020-07-25T11:12:36","guid":{"rendered":"http:\/\/prawo.pracemgr.com.pl\/?p=174"},"modified":"2020-07-25T13:12:36","modified_gmt":"2020-07-25T11:12:36","slug":"porzucenie-i-uprowadzenie-lub-zatrzymanie-maloletniego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/porzucenie-i-uprowadzenie-lub-zatrzymanie-maloletniego\/","title":{"rendered":"Porzucenie i uprowadzenie lub zatrzymanie ma\u0142oletniego"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (4 votes) <\/div>\n <\/div>\n

podrozdzia\u0142 pracy mgr<\/h2>\n

O porzuceniu mowa w art. 210 k.k., o uprowadzenie lub zatrzymanie ma\u0142oletniego w art. 211 k.k.<\/p>\n

Dziecko ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 niedojrza\u0142o\u015b\u0107 psychiczn\u0105 i fizyczn\u0105 nie jest w stanie samodzielnie dba\u0107 o swoje interesy. Dlatego te\u017c wymaga ono troski i opieki ze strony doros\u0142ych. Artyku\u0142y 92 i 94 \u00a7\u00a03 Kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego gwarantuj\u0105 ka\u017cdemu ma\u0142oletniemu sta\u0142\u0105 opiek\u0119 do uzyskania pe\u0142noletno\u015bci. Sytuacje zaniedbania tego obowi\u0105zku przez doros\u0142ych statuuje art.\u00a0210\u00a0k.k., kt\u00f3ry stanowi, \u017ce: \u201eKto wbrew obowi\u0105zkowi troszczenia si\u0119 o ma\u0142oletniego poni\u017cej lat 15 albo osob\u0119 nieporadna ze wzgl\u0119du na jej stan psychiczny lub fizyczny osob\u0119 t\u0119 porzuca, podlega karze pozbawienia wolno\u015bci do lat 3. Je\u017celi nast\u0119pstwem czynu jest \u015bmier\u0107 osoby okre\u015blonej w\u00a0\u00a7\u00a01 sprawca podlega karze pozbawienia wolno\u015bci od 6 miesi\u0119cy do lat 8.\u201d<\/p>\n

Przedmiotem czynno\u015bci wykonawczej jest dobro osobiste osoby porzuconej, jej bezpiecze\u0144stwo i wolno\u015b\u0107. Ustawodawca obj\u0105\u0142 opiek\u0105 tylko ma\u0142oletnich poni\u017cej 15 roku \u017cycia, a wi\u0119c najm\u0142odszych, co pozostaje w niew\u0105tpliwym konflikcie z\u00a0art.\u00a092 i\u00a094 Kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego. Mo\u017cna by poddawa\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 rozwi\u0105zania ustawodawcy, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cy\u0142, \u017ce dziecko po uko\u0144czeniu 15 roku \u017cycia jest na tyle samodzielne, i\u017c nie musi podlega\u0107 ochronie opieka nad nim, co oczywi\u015bcie jest nieprawd\u0105. Powszechnie wiadomo, \u017ce dziecko nie jest w stanie opiekowa\u0107 si\u0119 sob\u0105 i zapewni\u0107 sobie byt po uko\u0144czeniu 15 roku \u017cycia ze wzgl\u0119du na sw\u0105 niedojrza\u0142o\u015b\u0107. Tym bardziej pozostaje niezrozumia\u0142a granica wieku ochrony ma\u0142oletnich.<\/p>\n

Podmiotem przest\u0119pstwa jest osoba, na kt\u00f3rej ci\u0105\u017cy obowi\u0105zek troszczenia si\u0119 o\u00a0ma\u0142oletniego. Mo\u017ce on wynika\u0107 z ustawy, umowy, ale tak\u017ce z przyj\u0119tego na siebie obowi\u0105zku[1]<\/a>. Osoba ta musi uchyla\u0107 si\u0119 od obowi\u0105zku, przy czym mo\u017ce to by\u0107 realizowane przez dzia\u0142anie, np. przez przeniesienie osoby w miejsce, w warunki, w jakich nie powinna si\u0119 znajdowa\u0107, jak te\u017c przez zaniechanie, np. pozostawienie w jakim\u015b miejscu i oddalenie si\u0119 od niego. Przest\u0119pstwo to ma charakter umy\u015blny, mo\u017cliwy jest tutaj zamiar tak bezpo\u015bredni jak i ewentualny. Przy czym nie jest istotny fakt, czy osoba dozna\u0142a jakiego\u015b uszczerbku na zdrowiu i czy znalaz\u0142a si\u0119 w sytuacji niebezpiecznej dla niej. Tak wi\u0119c jest to przest\u0119pstwo formalne. Dla jego bytu nie jest wymagany konkretny skutek, wystarczy jedynie samo dzia\u0142anie. Jednak w\u00a0art.\u00a0210 \u00a7\u00a02\u00a0k.k. przewidziany jest typ kwalifikowany przest\u0119pstwa porzucenia, gdzie skutkiem jest \u015bmier\u0107 ma\u0142oletniego lub osoby nieporadnej. Jest to przyk\u0142ad tzw. winy kombinowanej. Sprawca umy\u015blnie pope\u0142nia przest\u0119pstwo w postaci porzucenia, a\u00a0nast\u0119pnie ma miejsce nieumy\u015blny skutek w postaci \u015bmierci[2]<\/a>; \u201e(…) surowsza odpowiedzialno\u015b\u0107 b\u0119dzie wchodzi\u0142a w gr\u0119 tak\u017ce w\u00f3wczas, gdy \u015bmier\u0107 ofiary porzucenia wywo\u0142ana zostanie bezpo\u015brednio przez dzia\u0142anie innych os\u00f3b (np. w wyniku przejechania porzuconego dziecka, kt\u00f3re znalaz\u0142o si\u0119 na torze pojazdu), czy zjawisk przyrody (np. uderzenie pioruna).\u201d[3]<\/a><\/p>\n

Niejednokrotnie porzucenia wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z dramatami rodzinnymi dzieci niechcianych, \u017ale traktowanych, odepchni\u0119tych na margines.<\/p>\n

Skala zjawiska przedstawia si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Rok<\/strong><\/td>\nArt. 210<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
\u00a7 1<\/strong><\/td>\n\u00a7 2<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
1998<\/strong><\/td>\n17<\/td>\n2<\/td>\n<\/tr>\n
1999<\/strong><\/td>\n46<\/td>\n1<\/td>\n<\/tr>\n
2000<\/strong><\/td>\n71<\/td>\n0<\/td>\n<\/tr>\n
2001<\/strong><\/td>\n76<\/td>\n0<\/td>\n<\/tr>\n
2002<\/strong><\/td>\n63<\/td>\n3<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Mi\u0119dzy kolejnymi latami 1998, 1999, 2000 obserwujemy du\u017cy wzrost liczby przest\u0119pstw porzucenia. A w ostatnim roku a\u017c 3 ze skutkiem \u015bmiertelnym. Nie jest to liczba zatrwa\u017caj\u0105ca w stosunku do innych przest\u0119pstw przeciwko ma\u0142oletnim, lecz nie umniejsza to problem\u00f3w dzieci odrzuconych niemaj\u0105cych godnych warunk\u00f3w rozwoju.<\/p>\n

Podobnie rzecz ma si\u0119, gdy chodzi o przest\u0119pstwo uprowadzenia. Cz\u0119sto s\u0105 to przypadki tzw. kidnapingu, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy si\u0119 z wymuszeniem okupu. Przepisem, kt\u00f3ry ma zabezpiecza\u0107 ochron\u0119 dziecka do wychowania we w\u0142asnej rodzinie lub w kr\u0119gu powo\u0142anych do tego os\u00f3b jest art.\u00a0211\u00a0k.k., kt\u00f3ry brzmi: \u201eKto wbrew woli osoby powo\u0142anej do opieki lub nadzoru uprowadza lub zatrzymuje ma\u0142oletniego poni\u017cej lat 15 albo osob\u0119 nieporadn\u0105 ze wzgl\u0119du na jej stan psychiczny lub fizyczny podlega karze pozbawienia wolno\u015bci do lat 3.\u201d[4]<\/a> Konstrukcja tego przest\u0119pstwa w minimalny spos\u00f3b r\u00f3\u017cni si\u0119 od art.\u00a0188\u00a0d.\u00a0k.k.[5]<\/a> W\u00a0doktrynie proponowano wiele zmian dotycz\u0105cych przest\u0119pstwa uprowadzenia ma\u0142oletniego. Mi\u0119dzy innymi zmiany te dotyczy\u0142y obj\u0119cia kryminalizacj\u0105 \u201eumy\u015blnego uniemo\u017cliwienia lub utrudniania rodzicom osobistego kontaktu z ich ma\u0142oletnim dzieckiem lub wykonywania przys\u0142uguj\u0105cej z mocy ustawy lub orzeczenia s\u0105du w\u0142adzy rodzicielskiej.\u201d[6]<\/a> Uzasadniono ten fakt tym, \u017ce matki, kt\u00f3re maj\u0105 powierzon\u0105 opiek\u0119 nad dzieckiem cz\u0119sto ograniczaj\u0105 samowolnie prawa ojca. Jednak ta propozycja nie uzyska\u0142a akceptacji Komisji do Spraw Reformy Prawa Karnego przy \u00f3wczesnym Ministrze Sprawiedliwo\u015bci. Natomiast Senat rozpatruj\u0105c uchwalon\u0105 przez Sejm w dniu 20\u00a0marca\u00a01997\u00a0r. ustaw\u0119 \u2013 Kodeks karny zaproponowa\u0142 nowy kontratyp do przest\u0119pstwa uprowadzenia[7]<\/a>. Mia\u0142 on polega\u0107 na zniesieniu przest\u0119pczo\u015bci czynu w razie uprowadzenia lub zatrzymania osoby poddanej opiece lub nadzorowi, kt\u00f3ry ma na celu ochron\u0119 jego \u017cycia, zdrowia lub uchronienia przed demoralizacj\u0105. Sejm nie przyj\u0105\u0142 tej poprawki.<\/p>\n

Przepis art.\u00a0211\u00a0k.k. chroni wykonywanie opieki i nadzoru nad dzie\u0107mi i osobami bezradnymi przez osoby do tego zadania powo\u0142ane. Nale\u017cy zgodzi\u0107 si\u0119 w tym miejscu z\u00a0V.\u00a0Konarska \u2013 Wrzosek, \u017ce kwesti\u0105 najistotniejsz\u0105 tutaj jest przeciwdzia\u0142anie pewnej dowolno\u015bci w dysponowaniu sprawami opieki lub nadzoru nad podopiecznymi[8]<\/a>. Opieka i\u00a0nadz\u00f3r ustanawiane s\u0105 w trosce o ma\u0142oletniego lub osoby nieporadne, dlatego te\u017c dzia\u0142ania, kt\u00f3re godz\u0105 w funkcjonowanie nadzoru lub opieki naruszaj\u0105 dobro osoby, kt\u00f3ra jest takiej opiece poddana. Chodzi tutaj o ochron\u0119 d\u00f3br, kt\u00f3rym instytucja nadzoru i opieki s\u0142u\u017cy, a\u00a0po\u015brednio tak\u017ce praw os\u00f3b, kt\u00f3rym ta instytucja s\u0142u\u017cy. S\u0105d Najwy\u017cszy w postanowieniu z\u00a018\u00a0grudnia\u00a01992\u00a0r. przyj\u0105\u0142, \u017ce: \u201ePrzedmiotem ochrony prawnej w art. 188 (obecnie jest to art.\u00a0211)\u00a0kk. nie jest wolno\u015b\u0107 osoby uprowadzonej czy zatrzymanej, jak r\u00f3wnie\u017c przedmiotem tej ochrony jest tre\u015b\u0107 orzecze\u0144 s\u0105dowych dotycz\u0105cych opieki lub nadzoru nad t\u0105 osob\u0105, lecz instytucja samej opieki i nadzoru.\u201d[9]<\/a><\/p>\n

Przedmiotem zamachu z\u00a0art.\u00a0211\u00a0k.k. jest osoba, kt\u00f3ra podlega opiece lub nadzorowi, poniewa\u017c jest ma\u0142oletnia lub nieporadna, przy czym w stosunku do ma\u0142oletniego \u2013 podobnie jak w przypadku przest\u0119pstwa porzucenia \u2013 wprowadzona zosta\u0142a granica wieku. Tak wi\u0119c nie chodzi tutaj o ka\u017cd\u0105 osob\u0119 ma\u0142oletni\u0105, ale o tak\u0105, kt\u00f3ra nie uko\u0144czy\u0142a 15 lat.<\/p>\n

Uprowadzeniem jest wyj\u0119cie spod opieki lub nadzoru osoby poddanej opiece lub nadzorowi, wbrew woli osoby powo\u0142anej do sprawowania opieki lub nadzoru, polegaj\u0105ce na zmianie jej miejsca pobytu, przez co osoba uprawniona jest pozbawiona mo\u017cliwo\u015bci sprawowania w\u0142adzy nad t\u0105 osob\u0105[10]<\/a>. Przy czym nie musi by\u0107 ono zrealizowane za pomoc\u0105 podst\u0119pu czy przemocy, ale tak\u017ce mo\u017ce by\u0107 wynikiem wykorzystania nieobecno\u015bci lub nieuwagi osoby uprawnionej[11]<\/a>. Uprowadzenie wi\u0119c polega na pewnym dzianiu, tak zatrzymaniu jak i zaniechaniu. Jest to spowodowanie pozostania osoby ma\u0142oletniej poni\u017cej 15\u00a0lat lub nieporadnej poza miejscem dotychczasowego pobytu. Skutkiem tego jest brak mo\u017cliwo\u015bci wykonywania opieki lub nadzoru nad dan\u0105 osob\u0105 przez osoby do tego powo\u0142ane[12]<\/a>.<\/p>\n

Przest\u0119pstwo to jest przest\u0119pstwem materialnym. Podmiotem przest\u0119pstwa uprowadzenia mo\u017ce by\u0107 ka\u017cdy, kto w konkretnym momencie nie ma przymiotu osoby powo\u0142anej do opieki lub nadzoru nad danym dzieckiem lub osob\u0105 nieporadn\u0105.<\/p>\n

W praktyce przypadki uprowadze\u0144 i zatrzyma\u0144 dotycz\u0105 w\u0142asnych dzieci. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z ograniczeniem w\u0142adzy rodzicielskiej jednego z rodzic\u00f3w i niegodzenie si\u0119 na ten fakt.<\/p>\n

\n

[1]<\/a> Ten obowi\u0105zek mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c per facta concludentia<\/em> \u2013 tak V. Konarska \u2013 Wrzosek: Ochrona dziecka…<\/em>, jw. s. 127.<\/p>\n

[2]<\/a> Por. A. Marek Prawo karne…<\/em>, jw. s. 527.<\/p>\n

[3]<\/a> V. Konarska \u2013 Wrzosek: op. cit. s. 130.<\/p>\n

[4]<\/a> Por. A. Marek: \u201ePrawo karne\u201d, jw. s. 328.<\/p>\n

[5]<\/a> Ta r\u00f3\u017cnica sprowadza si\u0119 jedynie do ustalenia wieku osoby ma\u0142oletniej na poni\u017cej 15 roku \u017cycia a tak\u017ce obni\u017cenia sankcji za pope\u0142nienie tego przest\u0119pstwa.<\/p>\n

[6]<\/a> R. A. Stefa\u0144ski: Przest\u0119pstwo uprowadzenia ma\u0142oletniego (art. 211 k.k.)<\/em>. \u201eProkuratura i Prawo\u201d 94\/5 s.\u00a058.<\/p>\n

[7]<\/a> Senat w punkcie 41 uchwa\u0142y z dnia 26 kwietnia 1997 r. zaproponowa\u0142 art. 210 dotychczasow\u0105 tre\u015b\u0107 oznaczy\u0107 jako \u00a7 1 i doda\u0107 \u00a7 2 w brzmieniu: \u201eNie pope\u0142nia przest\u0119pstwa, kto dopuszcza si\u0119 czynu okre\u015blonego w \u00a7 1 je\u017celi ma to na celu ochron\u0119 \u017cycia os\u00f3b wymienionych w \u00a7 1, ich zdrowia psychicznego albo uchronienie przed demoralizacj\u0105.\u201d Wiadomo\u015b\u0107 na podst. R. A. Stefa\u0144ski: Przest\u0119pstwo uprowadzenia ma\u0142oletniego<\/em>, jw. s. 58.<\/p>\n

[8]<\/a>Konarska \u2013 Wrzosek V: Ochrona dziecka<\/em>, jw. s. 132, a tak\u017ce Stefa\u0144ski A. R. w: Przest\u0119pstwa przeciwko rodzinie i m\u0142odzie\u017cy oraz obyczajno\u015bci<\/em>, Warszawa 1970 s. 15.<\/p>\n

[9]<\/a> Postanowienie SN z dnia 18 grudnia 1992 r., I KZP 40\/92, niepubl.<\/p>\n

[10]<\/a> R. A. Stefa\u0144ski: Przest\u0119pstwa przeciwko rodzinie<\/em> jw. s. 64.<\/p>\n

[11]<\/a> L. Gardocki: Prawo karne<\/em>, Warszawa 1998, s. 255.<\/p>\n

[12]<\/a> Por. Konarska \u2013 Wrzosek: Ochrona dziecka…<\/em> jw. s. 134.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

podrozdzia\u0142 pracy mgr O porzuceniu mowa w art. 210 k.k., o uprowadzenie lub zatrzymanie ma\u0142oletniego w art. 211 k.k. Dziecko ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 niedojrza\u0142o\u015b\u0107 psychiczn\u0105 i fizyczn\u0105 nie jest w stanie samodzielnie dba\u0107 o swoje interesy. Dlatego te\u017c wymaga ono troski i opieki ze strony doros\u0142ych. Artyku\u0142y 92 i 94 \u00a7\u00a03 Kodeksu rodzinnego i … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[36,39],"class_list":["post-174","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-magisterskie","tag-podrozdzial-pracy-mgr","tag-porzucenie-i-uprowadzenie-lub-zatrzymanie-maloletniego"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=174"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/174\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}