{"id":17,"date":"2013-03-17T11:01:27","date_gmt":"2013-03-17T10:01:27","guid":{"rendered":"http:\/\/prawo.pracemgr.com.pl\/?p=17"},"modified":"2024-12-16T17:48:09","modified_gmt":"2024-12-16T16:48:09","slug":"wolnosc-zrzeszania-sie-w-stosunkach-pracy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wolnosc-zrzeszania-sie-w-stosunkach-pracy\/","title":{"rendered":"Wolno\u015b\u0107 zrzeszania si\u0119 w stosunkach pracy"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (1 vote) <\/div>\n <\/div>\n

Wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105 (obejmuj\u0105ca zar\u00f3wno pracownik\u00f3w i pracodawc\u00f3w) proklamuje bogaty w tre\u015b\u0107 art. 59 Konstytucji. Jej umieszczenie w rozdziale zatytu\u0142owanym Wolno\u015bci i prawa polityczne mo\u017ce mylnie sugerowa\u0107 priorytety dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej. Chodzi tu jednak zapewne o szczeg\u00f3lne rozumienie polityczno\u015bci tej wolno\u015bci, kt\u00f3re nie mo\u017ce stanowi\u0107 uzasadnienia dla rozwijania na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 dzia\u0142alno\u015bci politycznej przez zwi\u0105zki zawodowe oraz organizacje pracodawc\u00f3w i przejmowania przez nie roli partii politycznych.
\nOg\u00f3lna norma ustanawiaj\u0105ca wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105 zawarta zosta\u0142a w rozdziale I Konstytucji (kt\u00f3ry okre\u015bla podstawy ustroju pa\u0144stwa), co \u015bwiadczy o du\u017cej randze jak\u0105 przyzna\u0142 tej wolno\u015bci ustawodawca konstytucyjny. Art. 12 KRP stanowi: Rzeczpospolita Polska zapewnia wolno\u015b\u0107 tworzenia i dzia\u0142ania zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, organizacji spo\u0142eczno-zawodowych rolnik\u00f3w, stowarzysze\u0144, ruch\u00f3w obywatelskich, innych dobrowolnych zrzesze\u0144 oraz fundacji. Niezrozumia\u0142ym pozostaje fakt pomini\u0119cia w tym wyliczeniu zwi\u0105zk\u00f3w pracodawc\u00f3w, cho\u0107 przy odpowiedniej interpretacji mo\u017cna je zaliczy\u0107 do kategorii innych dobrowolnych organizacji. Po analizie przepis\u00f3w nasuwa si\u0119 wniosek, \u017ce Konstytucja w spos\u00f3b bardziej uprzywilejowany traktuje tylko zwi\u0105zki zawodowe, co powoduje zachwianie przynajmniej formalnej r\u00f3wno\u015bci stron zbiorowych stosunk\u00f3w pracy.<\/p>\n

Prawo koalicji i jego ograniczenia. <\/b>Konstytucja zapewnia wolno\u015b\u0107 zrzeszania si\u0119 w zwi\u0105zkach zawodowych (nie precyzuj\u0105c komu ta wolno\u015b\u0107 przys\u0142uguje; jak si\u0119 wydaje, oczywiste jest, \u017ce chodzi tu o pracownik\u00f3w), organizacjach spo\u0142eczno-zawodowych rolnik\u00f3w oraz w organizacjach pracodawc\u00f3w (art. 59 ust. 1 KRP). Tre\u015bci\u0105 prawa koalicji jest reprezentacja i ochrona interes\u00f3w oraz praw ekonomicznych, zawodowych i socjalnych podmiot\u00f3w z niego korzystaj\u0105cych tj. pracownik\u00f3w i pracodawc\u00f3w. Podmioty te maj\u0105 prawo swobodnego, bez uzyskiwania uprzednich zezwole\u0144 tworzenia zwi\u0105zk\u00f3w (organizacji) i przyst\u0119powania do\u0144 z w\u0142asnego wyboru. Przepisy konstytucyjne nawi\u0105zuj\u0105 tutaj przede wszystkim do podstawowej w tej materii konwencji MOP nr 87 z 1948 r. dotycz\u0105cej wolno\u015bci zwi\u0105zkowej i ochrony praw zwi\u0105zkowych. .
\nRozwi\u0105zania przyj\u0119te przez Konstytucj\u0119 s\u0105 niemal identycznie powielone w kodeksie pracy (art. 181). Kodeks zawiera jednocze\u015bnie delegacj\u0119 do wydania ustaw szczeg\u00f3lnych reguluj\u0105cych zasady tworzenia i funkcjonowania zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych\u00a0 oraz organizacji pracodawc\u00f3w.<\/p>\n

Ograniczeniom wolno\u015bci zwi\u0105zkowej po stronie pracownik\u00f3w zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony ust\u0119p 4 art. 59 KRP stanowi, \u017ce wolno\u015b\u0107 zrzeszania si\u0119 mo\u017ce podlega\u0107 tylko takim ograniczeniom ustawowym, jakie s\u0105 dopuszczalne przez wi\u0105\u017c\u0105ce Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 umowy mi\u0119dzynarodowe. Dodatkowym potwierdzeniem tego uregulowania jest przepis art. 9 zgodnie z kt\u00f3rym RP przestrzega wi\u0105\u017c\u0105cego j\u0105 prawa mi\u0119dzynarodowego. Przyk\u0142adem takich ogranicze\u0144 mo\u017ce by\u0107 art. 9 ust. 1 wspomnianej wy\u017cej konwencji MOP, kt\u00f3ry przewiduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wy\u0142\u0105czenia jej postanowie\u0144 w odniesieniu do si\u0142 zbrojnych i policji. Podobne postanowienia zawiera m.in. art. 5 EKS. Inne konwencje MOP ratyfikowane przez Polsk\u0119 dopuszczaj\u0105 ograniczenia prawa koalicji wzgl\u0119dem m.in. pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cby publicznej na wysokich stanowiskach zwi\u0105zanych z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 polityczn\u0105 lub funkcjami kierowniczymi lub pracownik\u00f3w, kt\u00f3rych obowi\u0105zki maj\u0105 w wysokim stopniu charakter poufny.<\/p>\n

Okre\u015blenie tych grup pracowniczych ma charakter wyj\u0105tku od zasady i nie mo\u017ce by\u0107 interpretowane rozszerzaj\u0105co. Tym samym po\u015brednio wymienione dokumenty mi\u0119dzynarodowe, a w \u015blad za\u00a0 nimi art. 59 ust. 4 Konstytucji gwarantuj\u0105 wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105 wszystkim pozosta\u0142ym pracownikom. Bior\u0105c pod uwag\u0119 te racje nale\u017cy uzna\u0107, \u017ce art. 178 ust. 3 KRP zakazuj\u0105cy s\u0119dziom zrzeszania si\u0119 w zwi\u0105zkach zawodowych (tak\u017ce art. 195 ust. 3 wzgl\u0119dem s\u0119dzi\u00f3w Trybuna\u0142u Konstytucyjnego) pozostaje w sprzeczno\u015bci z zasad\u0105 prawa koalicji.<\/p>\n

c. Prawo do rokowa\u0144 zbiorowych.<\/b> Donios\u0142e znaczenie dla demokratycznego ustroju pracy ma art. 59 ust.2 Konstytucji, uznaj\u0105cy prawo partner\u00f3w spo\u0142ecznych do prowadzenia rokowa\u0144 oraz zawierania uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy i innych porozumie\u0144 normatywnych przewidzianych przepisami prawa pracy. Konstytucyjne umocowanie podnosi rang\u0119 uk\u0142adu zbiorowego pracy jako tzw. autonomicznego \u017ar\u00f3d\u0142a prawa pracy, b\u0119d\u0105cego jednocze\u015bnie g\u0142\u00f3wnym regulatorem stosunku pracy. Jest to szczeg\u00f3lnie istotne bowiem Konstytucja wprowadza koncepcj\u0119 zamkni\u0119tego katalogu \u017ar\u00f3de\u0142 prawa, w kt\u00f3rym nie ma miejsca na uk\u0142ad zbiorowy pracy (patrz rozwa\u017cania rozdzia\u0142u II).<\/p>\n

Rokowania kolektywne s\u0105 jedn\u0105 z podstawowych form urzeczywistniania dialogu partner\u00f3w spo\u0142ecznych, kt\u00f3ra to zasada znalaz\u0142a si\u0119 przepisach reguluj\u0105cych ustrojowe fundamenty Rzeczypospolitej. Tak pisa\u0142a o nich w refleksji historycznej B. Wagner[1]<\/a>: Zasadnicz\u0105 form\u0105 ochrony praw i interes\u00f3w pracowniczych okaza\u0142y si\u0119 by\u0107 rokowania zbiorowe, w kt\u00f3rych zwi\u0105zki zawodowe dysponowa\u0142y pot\u0119\u017cn\u0105 broni\u0105, jak\u0105 jest akcja protestacyjna. Strajk by\u0142 argumentem, kt\u00f3rego pracodawcy nie mogli lekcewa\u017cy\u0107. Rokowania kolektywne by\u0142y przy tym demokratyczn\u0105 i autonomiczn\u0105 metod\u0105 kszta\u0142towania stosunk\u00f3w spo\u0142ecznych, a wi\u0119c aprobowan\u0105 spo\u0142ecznie. Stanowi\u0142y mechanizm podzia\u0142u d\u00f3br idealnie odpowiadaj\u0105cy ideologii i za\u0142o\u017ceniom liberalizmu.<\/p>\n

Niefortunnym uregulowaniem pozostaje zapis, kt\u00f3ry stwierdza, i\u017c celem rokowa\u0144 zbiorowych jest w szczeg\u00f3lno\u015bci rozwi\u0105zywanie spor\u00f3w zbiorowych. Jest to niew\u0142a\u015bciwe roz\u0142o\u017cenie akcent\u00f3w sugeruj\u0105ce, \u017ce rokowania i porozumienia prowadzi si\u0119 g\u0142\u00f3wnie dla rozwi\u0105zania sytuacji konfliktowych. Tymczasem rokowania zbiorowe maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 negocjowaniu warunk\u00f3w zatrudnienia rozwijaj\u0105c minimum uprawnie\u0144 pracowniczych zagwarantowanych w ustawodawstwie pracy. Taki cel rokowa\u0144 partner\u00f3w spo\u0142ecznych wskazuje przyk\u0142adowo art. 6 EKS.<\/p>\n

Prawo zawierania uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy i innych porozumie\u0144, ze wzgl\u0119du na brak ogranicze\u0144 w Konstytucji, ma charakter powszechny, to znaczy przys\u0142uguje wszystkim pracodawcom i zwi\u0105zkom zawodowym. W sprzeczno\u015bci z tym przepisem pozostaje\u00a0 art. 24122 \u00a71 kp, kt\u00f3ry pozbawia tego prawa pracodawc\u00f3w i zak\u0142adowe organizacje zwi\u0105zkowe dzia\u0142aj\u0105ce w sferze bud\u017cetowej poprzez wy\u0142\u0105czenie mo\u017cliwo\u015bci zawarcia dla nich zak\u0142adowego uk\u0142adu zbiorowego pracy. Przepis ten nale\u017cy wi\u0119c uzna\u0107 za niezgodny z konstytucyjnym prawem do rokowa\u0144 zbiorowych.<\/p>\n

Prawo organizowania strajku i innych form protestu.<\/b> Prawo to ustanawia art. 59 ust. 3 KRP w brzmieniu: Zwi\u0105zkom zawodowym przys\u0142uguje prawo do organizowania strajk\u00f3w pracowniczych i innych form protestu w granicach okre\u015blonych w ustawie. Ze wzgl\u0119du na dobro publiczne ustawa mo\u017ce ograniczy\u0107 prowadzenie strajku lub zakaza\u0107 go w odniesieniu do okre\u015blonych kategorii pracownik\u00f3w lub w okre\u015blonych dziedzinach. Komentowany przepis dotyczy tylko jednej ze stron zbiorowych stosunk\u00f3w pracy tj. zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Mo\u017cna wi\u0119c postawi\u0107 zarzut, \u017ce narusza on zasad\u0119 r\u00f3wnowagi w relacjach mi\u0119dzy partnerami spo\u0142ecznymi, poniewa\u017c drugi z nich – pracodawcy i ich zwi\u0105zki – nie otrzyma\u0142 \u015brodka, kt\u00f3ry r\u00f3wnowa\u017cy\u0142by prawo do strajku. Aktywn\u0105 broni\u0105 pracodawc\u00f3w mog\u0142oby w zasadzie by\u0107 tylko prawo do lokautu (ang. lockout) . Ze wzgl\u0119du na drastyczno\u015b\u0107 tego \u015brodka oraz brak tradycji w jego stosowaniu ustawodawca konstytucyjny nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na jego recepcj\u0119.<\/p>\n

Nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 prawo do strajku od prawa do organizowania strajku. To pierwsze uznaje si\u0119 za indywidualne prawo pracownika, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 realizowane tylko zbiorowo – wsp\u00f3lnie z innymi uprawnionymi. Zwi\u0105zkom zawodowym przypada wtedy uprawnienie o charakterze wt\u00f3rnym – do organizowania strajku. Jak zauwa\u017ca T. Liszcz, o ile prawo do strajku, jako prawo jednostki powinno by\u0107 umocowane konstytucyjnie, o tyle konstytucjonalizacja zwi\u0105zkowego monopolu na organizowanie strajk\u00f3w wydaje si\u0119 problematyczna[2]<\/a>.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym aktem prawnym reguluj\u0105cym organizowanie strajk\u00f3w (protest\u00f3w) jest ustawa z 23 maja 1991 r. o rozwi\u0105zywaniu spor\u00f3w zbiorowych. Okre\u015bla ona granice tego prawa , o kt\u00f3rych m\u00f3wi Konstytucja. Art. 1 ustawy stanowi: Sp\u00f3r zbiorowy pracownik\u00f3w z pracodawc\u0105 lub pracodawcami mo\u017ce dotyczy\u0107 warunk\u00f3w pracy, p\u0142ac lub \u015bwiadcze\u0144 socjalnych oraz praw i wolno\u015bci zwi\u0105zkowych pracownik\u00f3w lub innych grup, kt\u00f3rym przys\u0142uguje prawo zrzeszania si\u0119 w zwi\u0105zkach zawodowych. Zakres tego przepisu mo\u017cna okre\u015bli\u0107 zbiorcz\u0105 kategori\u0105 – prawa i interesy zbiorowe pracownik\u00f3w. S\u0105 to przedmiotowe ograniczenia prawa do strajku, za\u015b ich katalog jest zamkni\u0119ty. St\u0105d wszcz\u0119cie sporu zbiorowego z przyczyn innych ni\u017c okre\u015blone w art. 1 stanowi\u0107 b\u0119dzie nadu\u017cycie wolno\u015bci zwi\u0105zkowej. Ustawa traktuj\u0105c strajk jako ultima ratio k\u0142adzie nacisk na pokojowe rozwi\u0105zanie konfliktu jeszcze na jego przedpolu przewiduj\u0105c obligatoryjn\u0105 procedur\u0119 opart\u0105 na rokowaniach i mediacji (arbitra\u017cu).<\/p>\n

Podmiotowe ograniczenia prawa do strajku ze wzgl\u0119du na dobro publiczne przewiduje zdanie 2 art. 59 ust. 3 Konstytucji. Kategorie pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 skorzysta\u0107 z prawa do strajku okre\u015bla za\u015b art. 19 wspomnianej ustawy. Chodzi tu g\u0142\u00f3wnie o pracownik\u00f3w zatrudnionych w tzw. s\u0142u\u017cbach mundurowych , urz\u0119dnik\u00f3w, s\u0119dzi\u00f3w i prokurator\u00f3w. Niedopuszczalne jest r\u00f3wnie\u017c zaprzestanie pracy w wyniku akcji strajkowych na stanowiskach pracy, urz\u0105dzeniach i instalacjach, na kt\u00f3rych zaniechanie pracy zagra\u017ca \u017cyciu i zdrowiu ludzkiemu lub bezpiecze\u0144stwu pa\u0144stwa. (art. 19). Surogatem prawa do strajku jest w tym wypadku prawo zorganizowania akcji protestacyjnej bez powstrzymania si\u0119 od wykonywania pracy . W obronie praw pracownik\u00f3w pozbawionych prawa do strajku zwi\u0105zek zawodowy dzia\u0142aj\u0105cy u innego pracodawcy mo\u017ce zorganizowa\u0107 strajk solidarno\u015bciowy. Ma on wymiar czysto symboliczny i nie mo\u017ce trwa\u0107 d\u0142u\u017cej ni\u017c p\u00f3\u0142 dni\u00f3wki roboczej.<\/p>\n

Katalogu konstytucyjnych zasad prawa pracy nie spos\u00f3b uzna\u0107 za rozbudowany –\u00a0 zw\u0142aszcza w por\u00f3wnaniu z poprzednimi uregulowaniami konstytucyjnymi – czy te\u017c za taki, kt\u00f3ry umacnia pozycj\u0119 pracownika. Zakres konstytucyjnych praw pracowniczych ze sfery indywidualnego prawa pracy jest wyra\u017anie w\u0119\u017cszy ni\u017c ten, kt\u00f3ry zosta\u0142 uj\u0119ty w kodeksie pracy pod postaci\u0105 podstawowych zasad prawa pracy. Przyk\u0142adowo mo\u017cna tu wskaza\u0107 zasady z art. 16 (zaspokajanie potrzeb bytowych, socjalnych i kulturalnych pracownik\u00f3w) oraz art. 17 kp (u\u0142atwienie pracownikom podnoszenia kwalifikacji).<\/p>\n

Istotnym brakiem jest pomini\u0119cie w katalogu konstytucyjnych zasad prawa pracy tzw. partycypacji pracowniczej, kt\u00f3r\u0105 zalicza si\u0119 wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie do element\u00f3w nowoczesnego, pokojowego ustroju pracy. Opiera si\u0119 ona na zagwarantowaniu pracownikom (zwi\u0105zkom zawodowym) prawa g\u0142osu w sprawach dotycz\u0105cych zarz\u0105dzania zak\u0142adem pracy (a przynajmniej prawa do informacji w tym przedmiocie). Zasada udzia\u0142u pracownik\u00f3w w zarz\u0105dzaniu zak\u0142adem pracy zosta\u0142a natomiast wprowadzona do kodeksu pracy po nowelizacji w 1996 r. (art. 182). Partycypacja pracownicza jest szeroko uregulowana w europejskim ustawodawstwie pracy. Idea wsp\u00f3\u0142decydowania pracownik\u00f3w (joint decision making) jest tam bardzo \u017cywa, i to zar\u00f3wno na poziomie rad pracowniczych (work councils), jak i organ\u00f3w zarz\u0105dzaj\u0105cych (representation on the board level). Trudno zrozumie\u0107 milczenie polskiego ustawodawcy konstytucyjnego w tej kwestii, tym bardziej, \u017ce tak mocno eksponuje zasad\u0119 dialogu i wsp\u00f3\u0142pracy partner\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/p>\n

Szczup\u0142o\u015b\u0107 katalogu konstytucyjnych praw (wolno\u015bci) pracowniczych o charakterze indywidualnym pozostaje w \u015bcis\u0142ym zwi\u0105zku ze szczeg\u00f3lnym unormowaniem w Konstytucji zasad gospodarki rynkowej i \u0142\u0105cz\u0105cym si\u0119 z tym nadaniem w niej prymatu sprawom gospodarczym (kapita\u0142owi) oraz przesuni\u0119ciem na dalszy plan zagadnie\u0144 spo\u0142ecznych pracy. Jak twierdzi W. Sanetra szczup\u0142o\u015b\u0107 indywidualnych praw (wolno\u015bci) pracowniczych w nowej Konstytucji zwi\u0105zana jest z d\u0105\u017ceniem do nadania tym prawom (wolno\u015bciom) wi\u0119kszego waloru realno\u015bci i praktycznej stosowalno\u015bci, przy zachowaniu jednocze\u015bnie (co ze wzgl\u0119d\u00f3w techniczno – legislacyjnych w wi\u0119kszo\u015bci wypadk\u00f3w jest nieuniknione) ich du\u017cego stopnia og\u00f3lno\u015bci i abstrakcji. Ustawodawca konstytucyjny nie chce obiecywa\u0107 pracownikom zbyt wiele, a zw\u0142aszcza stara si\u0119 unika\u0107 formu\u0142owania praw (wolno\u015bci), kt\u00f3re w praktyce – z uwagi na obiektywne uwarunkowania\u00a0 – mog\u0142yby okaza\u0107 si\u0119 iluzoryczne.<\/p>\n

Zupe\u0142nie inaczej wygl\u0105da regulacja w Konstytucji zbiorowych uprawnie\u0144 (wolno\u015bci) pracownik\u00f3w i pracodawc\u00f3w. Zasady te zosta\u0142y znacznie rozbudowane, co \u0142\u0105czy si\u0119 \u015bci\u015ble z nowym konstytucyjnym uj\u0119ciem podstaw ekonomiczno-spo\u0142ecznych pa\u0144stwa, czego wyrazem jest zw\u0142aszcza sztandarowy art. 20 Konstytucji, w my\u015bl kt\u00f3rego spo\u0142eczna gospodarka rynkowa oparta na wolno\u015bci dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, w\u0142asno\u015bci prywatnej oraz solidarno\u015bci, dialogu i wsp\u00f3\u0142pracy partner\u00f3w spo\u0142ecznych stanowi podstaw\u0119 ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Regulacja taka oznacza radykalne ograniczenie roli i odpowiedzialno\u015bci pa\u0144stwa w kszta\u0142towaniu stosunk\u00f3w gospodarczych i spo\u0142ecznych, przy jednoczesnym uznaniu, i\u017c podstawowe znaczenie w tym zakresie powinny odgrywa\u0107 mechanizmy wolnorynkowe, w\u0142asno\u015b\u0107 prywatna i wolno\u015b\u0107 gospodarcza, kontrolowane jedynie w spos\u00f3b po\u015bredni przez partner\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/p>\n

\n
\n
\n

[1]<\/a> B. Wagner, Kilka uwag w sprawie rokowa\u0144 kolektywnych<\/i>, ZNUJ z. 138, Krak\u00f3w 1991.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[2]<\/a> T. Liszcz, Przysz\u0142a Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej a prawo pracy<\/i>, [w:] Projekt Konstytucji. Warto\u015bci i prawo<\/i>, Annales UMCS – Sectio Ius, Lublin 1997.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105 (obejmuj\u0105ca zar\u00f3wno pracownik\u00f3w i pracodawc\u00f3w) proklamuje bogaty w tre\u015b\u0107 art. 59 Konstytucji. Jej umieszczenie w rozdziale zatytu\u0142owanym Wolno\u015bci i prawa polityczne mo\u017ce mylnie sugerowa\u0107 priorytety dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej. Chodzi tu jednak zapewne o szczeg\u00f3lne rozumienie polityczno\u015bci tej wolno\u015bci, kt\u00f3re nie mo\u017ce stanowi\u0107 uzasadnienia dla rozwijania na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 dzia\u0142alno\u015bci politycznej przez zwi\u0105zki zawodowe oraz … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[80],"class_list":["post-17","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-licencjackie","tag-wolnosc-zrzeszania-sie-w-stosunkach-pracy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":285,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17\/revisions\/285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}