{"id":166,"date":"2020-10-05T17:14:40","date_gmt":"2020-10-05T15:14:40","guid":{"rendered":"http:\/\/prawo.pracemgr.com.pl\/?p=166"},"modified":"2021-11-21T17:38:03","modified_gmt":"2021-11-21T16:38:03","slug":"ustawa-konstytucyjna-z-17-pazdziernika-1992-roku-c-d-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/ustawa-konstytucyjna-z-17-pazdziernika-1992-roku-c-d-2\/","title":{"rendered":"Ustawa konstytucyjna z 17 pa\u017adziernika 1992 roku – c.d. 2"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (6 votes) <\/div>\n <\/div>\n

[ponownie wracamy jeszcze do pracy magisterskiej omawiaj\u0105cej nasze konstytucje]<\/strong><\/p>\n

Wolno\u015b\u0107 sumienia i wyznania przewidywa\u0142y wszystkie projekty. R\u00f3\u017cnice wynika\u0142y raczej ze stopnia szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci uj\u0119cia i zakresu odwo\u0142ania do standardu praw cz\u0142owieka. Projekty Senacki (art. 18) i PSL-UP (art. 28) nawi\u0105zywa\u0142y w tym zakresie np. tak\u017ce do prawa rodzic\u00f3w do decydowania o religijnym i moralnym wychowaniu dzieci zgodnie z pogl\u0105dami rodzic\u00f3w, a w tej samej sprawie projekt \u201eSolidarno\u015bci\u201d m\u00f3wi\u0142 o nauczaniu religii w szko\u0142ach publicznych (art. 24 ust. 3). Wyra\u017ane odniesienie do swobody\u00a0 wyznania zawiera\u0142 projekt KPN (art. 21). Projekt SLD (art. 38 ust. 4) uzale\u017cnia\u0142 ponadto od zezwolenia ustawy zwyk\u0142ej \u201emo\u017cliwo\u015b\u0107 uchylenia si\u0119 od spe\u0142niania obowi\u0105zk\u00f3w obywatelskich z powodu wierze\u0144 religijnych lub \u015bwiatopogl\u0105du\u201d. Problem ten jest tak\u017ce podj\u0119ty w projekcie PSL-UP (art. 46 ust. 3) jako uprawnienie fakultatywne do s\u0142u\u017cby zast\u0119pczej z uwagi na w\u0105tpliwo\u015bci sumienia.<\/p>\n

Projekty: Prezydencki (art. 16), UW (art. 6), Senacki (art. 57-59), PSL-UP (art. 7 i 59), SLD (art. 18) przewidywa\u0142y stosowanie prawa mi\u0119dzynarodowego przez organy pa\u0144stwowe, a tak\u017ce priorytet ratyfikowanej umowy mi\u0119dzynarodowej nad sprzecznymi z ni\u0105 przepisami prawa wewn\u0119trznego. Projekt \u201eSolidarno\u015bci\u201d zajmowa\u0142 mniej wyra\u017ane stanowisko, m\u00f3wi\u0105c tylko o wej\u015bciu um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych do \u201ewewn\u0119trznego porz\u0105dku prawnego\u201d. Mog\u0142oby to sta\u0107 si\u0119 przyczyn\u0105 spor\u00f3w interpretacyjnych na wypadek konfliktu postanowie\u0144 prawa wewn\u0119trznego i mi\u0119dzynarodowego. Projekt KPN nie zajmowa\u0142 si\u0119 tym problemem. Przy czym milczenie to nie jest przypadkowe \u2013 ten projekt og\u00f3lnie odnosi si\u0119 niech\u0119tnie do integracyjnych inicjatyw ponadpa\u0144stwowych.<\/p>\n

Wszystkie projekty zawiera\u0142y\u00a0 zakaz wstecznego dzia\u0142ania prawa karnego. Projekty Karty \u2013 art. 25 (Prezydencki projekt konstytucji zawiera\u0142 \u2013 jako tekst autonomiczny \u2013 Kart\u0119 Praw i Wolno\u015bci. Ma on oddzieln\u0105 numeracj\u0119 artyku\u0142\u00f3w), Senacki \u2013 art. 29, PSL-UP \u2013 art. 25, \u201eSolidarno\u015bci\u201d \u2013 art. 21, dopuszcza\u0142 tu jednak wyj\u0105tek w odniesieniu do czyn\u00f3w uznawanych za przest\u0119pstwo w my\u015bl zasad prawa uznawanego przez wsp\u00f3lnot\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105, nawet je\u015bli nie by\u0142y one uj\u0119te jako karalne przez prawo polskie w momencie pope\u0142nienia czynu. Zakazy wstecznego dzia\u0142ania prawa w og\u00f3lno\u015bci przewidywa\u0142y projekty: Prezydencki\u00a0 (art. 13),\u00a0 Senacki\u00a0 (art. 49),\u00a0 PSL-UP\u00a0 (art. 49),\u00a0 \u201eSolidarno\u015bci\u201d\u00a0 (art. 58). Ostatnie trzy projekty dopuszcza\u0142y jednak rozszerzenie uprawnie\u0144 obywateli aktem ustanowionym z wsteczn\u0105 moc\u0105.<\/p>\n

Zakaz ekstradycji polskiego obywatela przewidywa\u0142y wszystkie projekty (opr\u00f3cz KPN). Pojawia\u0142y si\u0119 te\u017c zakazy ekstradycji podejrzanego o przest\u0119pstwo polityczne: Karta (art. 26 ust. 2),\u00a0 Senacki (43 ust. 1) \u2013 oba wy\u0142\u0105czaj\u0105ce akty terroryzmu; SLD (art. 34 ust. 2) \u2013 wy\u0142\u0105czaj\u0105cy konsekwencje wynikaj\u0105ce z ekstradycyjnych um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych; \u201eSolidarno\u015bci\u201d (art. 29). Dodatkowo projekt Senacki (art. 43 ust. 2) zakazywa\u0142 ekstradycji sprawcy czynu zagro\u017conego kar\u0105 \u015bmierci w kraju \u017c\u0105daj\u0105cym wydania.<\/p>\n

Je\u015bli chodzi o prawa zwi\u0105zane z demokracj\u0105 bezpo\u015bredni\u0105, nale\u017cy przyjrze\u0107 si\u0119 dw\u00f3m zagadnieniom. Pierwszym z nich jest obywatelska inicjatywa ustawodawcza. Z wyj\u0105tkiem projektu UW przewidywa\u0142y j\u0105 wszystkie projekty. Najni\u017cszy limit podpis\u00f3w \u2013 50 tysi\u0119cy przewidywa\u0142 projekt PSL-UP (art. 77 ust. 2),\u00a0\u00a0 p\u00f3\u017aniej\u00a0 100 tysi\u0119cy: Prezydencki (art. 37 i Karta art. 18 ust. 2), Senacki (art. 83 ust. 1), KPN (art. 86 ust. 2);\u00a0 150 tysi\u0119cy: SLD (art. 85 ust. 2);\u00a0 200 tysi\u0119cy:\u00a0 \u201eSolidarno\u015bci\u201d (art. 67 ust. 2). Projekt Senacki przewidywa\u0142 dodatkowe rygory (art. 83 ust. 2 i 3): inicjatywa nie mo\u017ce dotyczy\u0107 zmiany konstytucji, bud\u017cetu i amnestii, a sam projekt inicjatywy musi by\u0107 zredagowany w poprawnej formie legislacyjnej. Wymaga si\u0119 tu te\u017c wst\u0119pnej oceny legalno\u015bci inicjatywy przez Trybuna\u0142 Konstytucyjny. W tej ostatniej kwestii podobne regulacje zawiera\u0142y projekty SLD i \u201eSolidarno\u015bci\u201d. W projekcie PSL-UP tryb post\u0119powania z inicjatyw\u0105 ustawodawcz\u0105 by\u0142 regulowany przez ustawy zwyk\u0142e. Projekt KPN kwestii trybu i ogranicze\u0144 w og\u00f3le nie regulowa\u0142.<\/p>\n

Drugim zagadnieniem by\u0142a kwestia referendum. Proponowane regulacje by\u0142y tu lekko zr\u00f3\u017cnicowane. Referendum uchylaj\u0105ce (na wniosek 500 tysi\u0119cy wyborc\u00f3w), kt\u00f3re jednak nie mo\u017ce dotyczy\u0107: podatk\u00f3w, bud\u017cetu, amnestii i konstytucji (przewidywa\u0142 projekt Prezydencki \u2013 Karta art. 18), oraz nie dotycz\u0105ce: podatk\u00f3w, bud\u017cetu, amnestii i upowa\u017cnienia do ratyfikacji um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych i chronionych konstytucyjnie praw cz\u0142owieka\u00a0 (projekt Senacki \u2013 art. 84). Ten projekt przewidywa\u0142 te\u017c referendum konsultacyjne (art. 84 ust. 3) dla decyzji politycznych o szczeg\u00f3lnym znaczeniu. Referendum \u201ew wa\u017cnych sprawach\u201d (wi\u0119c tak\u017ce uchwalenia i uchylenia ustaw, konsultacji itp.), z wy\u0142\u0105czeniem wydatk\u00f3w, dochod\u00f3w i amnestii przewiduj\u0105 projekty UW \u2013 art. 77 (wprowadzaj\u0105c limit 2 mln wnioskuj\u0105cych)\u00a0 i SLD \u2013 art. 95 (500 tysi\u0119cy, podobne wy\u0142\u0105czenia). Referendum tego typu nie przewiduj\u0105 projekty PSL-UP i \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Projekt KPN kwesti\u0119 referendum tylko wspomina\u0142, niczego nie reguluj\u0105c samemu. Referenda konstytucyjne przewidywa\u0142y projekty: Prezydencki (Karta \u2013 art. 129),\u00a0 UW (art. 160),\u00a0 PSL-UP (art. 161)\u00a0 \u2013 jako zatwierdzaj\u0105ce; projekt SLD wprowadza\u0142 za\u015b mo\u017cliwo\u015b\u0107 referendum odrzucaj\u0105cego zmian\u0119 konstytucji (art. 165). Wszystkie referenda konstytucyjne wymagaj\u0105 500 tysi\u0119cy podpis\u00f3w.<\/p>\n

Kwestia praw ekonomicznych i socjalnych by\u0142a bardzo kontrowersyjna. Na dw\u00f3ch biegunach lokowa\u0142y si\u0119 rozwi\u0105zania Karty i projektu SLD. Karta (art. 16-17 i 29-33 i 41-48) bardzo oszcz\u0119dnie ujmowa\u0142a katalog praw socjalnych i ekonomicznych (sze\u015b\u0107), z pe\u0142nym instrumentarium realizacyjnym (skarga s\u0105dowa i inne \u015brodki). Natomiast inne prawa ujmowa\u0142a jako zadania pa\u0144stwa, opatrzone mechanizmem kontrolnym, o konstytucyjno-politycznym charakterze. Projekt SLD (art. 10-11, 45-46, 48, 50-59 i 62-63)\u00a0 obejmowa\u0142 obszerny katalog praw ekonomicznych i socjalnych, lecz by\u0142 wysoce deklaratywny.<\/p>\n

W zakresie tych praw bowiem wy\u0142\u0105czono mechanizm skargi s\u0105dowej, a \u017caden inny na to miejsce nie zosta\u0142 wprowadzony. By\u0142a to wi\u0119c dawna koncepcja \u201ekonstytucji \u2013 deklaracji dobrych intencji\u201d. Ponadto spos\u00f3b uj\u0119cia obszernego katalogu by\u0142 na tyle ma\u0142o konkretny, \u017ce zostawia\u0142 wiele miejsca ustawodawcy zwyk\u0142emu. Uj\u0119cia typu \u201eokre\u015blenie przez pa\u0144stwo p\u0142acy minimalnej\u201d, \u201ebezp\u0142atne \u015bwiadczenia podstawowe niezb\u0119dne dl ochrony zdrowia\u201d, \u201eokresowa aktualizacja emerytur\u201d (bez roszczenia i innego mechanizmu wymuszaj\u0105cego realizacj\u0119 konstytucyjnej zapowiedzi) musz\u0105 by\u0107 zaliczone do deklaracji.<\/p>\n

Rzeczywiste gwarancje konstytucyjne \u2013 regulowane przez konstytucj\u0119 w spos\u00f3b stanowczy, dotycz\u0105 pi\u0119ciu kwestii: zakazu pracy przymusowej, 40-godzinny tydzie\u0144 pracy, bezp\u0142atnego nauczania w szko\u0142ach publicznych, emerytury dla kobiet po 30 latach pracy, urlop\u00f3w wychowawczych dla dwojga rodzic\u00f3w. Wszystkie projekty bardzo wstrzemi\u0119\u017aliwie we w\u0142asnym tek\u015bcie regulowa\u0142y konkretne, egzekwowalne prawa socjalne. Zaskakuj\u0105ce jest, \u017ce ich liczba odpowiada\u0142a regulacjom Karty \u2013 uchodz\u0105cej za bardzo sk\u0105p\u0105 w tym wzgl\u0119dzie. Natomiast prawa, dzi\u0119ki kt\u00f3rym katalog praw socjalnych zyskiwa\u0142 na obj\u0119to\u015bci, mia\u0142y charakter deklaratywny.<\/p>\n

To zestawienie por\u00f3wnawcze dotyczy\u0142o tylko kilkunastu wybranych kwestii i mia\u0142o za zadanie uwidoczni\u0107 najbardziej charakterystyczne r\u00f3\u017cnice i podobie\u0144stwa. Z tych projekt\u00f3w w Komisji konstytucyjnej zosta\u0142 przygotowany jeden projekt, kt\u00f3ry uchwalony przez Zgromadzenie Narodowe (po\u0142\u0105czony Sejm i Senat, przy wi\u0119kszo\u015bci 2\/3 g\u0142os\u00f3w i obecno\u015bci przynajmniej po\u0142owy cz\u0142onk\u00f3w) i poddany referendum zatwierdzaj\u0105cemu zosta\u0142 w ko\u0144cu przyj\u0119ty jako nowa, obecnie obowi\u0105zuj\u0105ca Konstytucja z dnia 2 kwietnia 1997 roku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[ponownie wracamy jeszcze do pracy magisterskiej omawiaj\u0105cej nasze konstytucje] Wolno\u015b\u0107 sumienia i wyznania przewidywa\u0142y wszystkie projekty. R\u00f3\u017cnice wynika\u0142y raczej ze stopnia szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci uj\u0119cia i zakresu odwo\u0142ania do standardu praw cz\u0142owieka. Projekty Senacki (art. 18) i PSL-UP (art. 28) nawi\u0105zywa\u0142y w tym zakresie np. tak\u017ce do prawa rodzic\u00f3w do decydowania o religijnym i moralnym wychowaniu dzieci … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[78],"class_list":["post-166","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-magisterskie","tag-ustawa-konstytucyjna-z-17-pazdziernika-1992-roku-c-d-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/166","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=166"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/166\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":240,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/166\/revisions\/240"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=166"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=166"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=166"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}