{"id":162,"date":"2020-06-05T17:13:00","date_gmt":"2020-06-05T15:13:00","guid":{"rendered":"http:\/\/prawo.pracemgr.com.pl\/?p=162"},"modified":"2020-06-05T17:13:00","modified_gmt":"2020-06-05T15:13:00","slug":"ustawa-konstytucyjna-z-17-pazdziernika-1992-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/ustawa-konstytucyjna-z-17-pazdziernika-1992-roku\/","title":{"rendered":"Ustawa konstytucyjna z 17 pa\u017adziernika 1992 roku"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (3 votes) <\/div>\n <\/div>\n

Uchwalenie ustawy konstytucyjnej \u201eO wzajemnych stosunkach mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 ustawodawcz\u0105 i wykonawcz\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorz\u0105dzie terytorialnym\u201d nie by\u0142o w polskiej tradycji ustrojowej ani czym\u015b nowym, ani oryginalnym, niemniej jednak by\u0142 to wa\u017cny etap w kszta\u0142towaniu si\u0119 ustroju politycznego pa\u0144stwa, jego przebudowy i szukania oparcia na zasadach wynikaj\u0105cych z tradycji demokratycznej.<\/p>\n

Ustawa konstytucyjna z 17 pa\u017adziernika 1992 roku by\u0142a najobszerniejsz\u0105 w historii prawa konstytucyjnego w Polsce ma\u0142\u0105 konstytucj\u0105. Sk\u0142ada\u0142a si\u0119 ona z 78 artyku\u0142\u00f3w podzielonych na 5 rozdzia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re jednak nie wyczerpywa\u0142y wszystkich kwestii zwyczajowo regulowanych w konstytucji. Nie by\u0142a ona jedynym aktem prawnym tej rangi reguluj\u0105cym ustr\u00f3j polityczny Polski. Obok niej nadal obowi\u0105zywa\u0142y pewne przepisy konstytucji z 1952 roku, jej rozdzia\u0142y wielokrotnie nowelizowane i uzupe\u0142niane, kt\u00f3re na podstawie art. 77 Ma\u0142ej Konstytucji z 1992 roku zachowa\u0142y moc obowi\u0105zuj\u0105c\u0105. Dotyczy\u0142o to w sumie 61 artyku\u0142\u00f3w, przede wszystkim rozdzia\u0142u 8, okre\u015blaj\u0105cego podstawowe prawa i obowi\u0105zki obywateli, a tak\u017ce rozdzia\u0142u 1 o podstawach ustroju politycznego i jego obowi\u0105zywaniu, przebudowanego i zmienionego w toku nowelizacji w 1989 roku, rozdzia\u0142u 4 o Trybunale Stanu, Trybunale Konstytucyjnym, Najwy\u017cszej Izbie Kontroli, Rzeczniku Praw Obywatelskich. Obowi\u0105zywa\u0142 nadal rozdzia\u0142 7 o s\u0105dzie i prokuraturze, rozdzia\u0142 9 o zasadach prawa wyborczego, rozdzia\u0142 10 okre\u015blaj\u0105cy god\u0142o pa\u0144stwowe, barwy, hymn i stolic\u0119 Rzeczypospolitej Polskiej oraz rozdzia\u0142 11 dotycz\u0105cy zmiany konstytucji.<\/p>\n

Tak wi\u0119c ustawa konstytucyjna z 17 pa\u017adziernika 1992 roku o wzajemnych stosunkach mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 ustawodawcz\u0105 i wykonawcz\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorz\u0105dzie terytorialnym wraz z utrzymanymi w mocy przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 1952 roku zawiera\u0142a 106 artyku\u0142\u00f3w podzielonych na 11 rozdzia\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Forma pa\u0144stwa czyli spos\u00f3b zorganizowania i sprawowania w\u0142adzy pa\u0144stwowej okre\u015blona by\u0142a przez szereg zasad naczelnych. W konstytucji PRL z 1952 roku (po zmianach z lutego 1976 roku) do zasad naczelnych nale\u017ca\u0142y mi\u0119dzy innymi takie, jak: republika\u0144ska forma rz\u0105d\u00f3w, ludow\u0142adztwo, przewodnia rola partii marksistowskiej, praworz\u0105dno\u015b\u0107 socjalistyczna czy socjalistyczny kierunek rozwoju pa\u0144stwa. W pozostawionych za\u015b w mocy przepisach z 1952 roku i w Ma\u0142ej Konstytucji z 1992 roku wyr\u00f3\u017cniamy nast\u0119puj\u0105ce zasady: republika\u0144skiej formy rz\u0105d\u00f3w, demokratycznego pa\u0144stwa prawnego, suwerenno\u015bci narodu, reprezentacji politycznej, praworz\u0105dno\u015bci, pluralizmu politycznego, samorz\u0105dno\u015bci terytorialnej, swobody dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej i ochrony w\u0142asno\u015bci, niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dziowskiej, podzia\u0142u w\u0142adz, dwuizbowo\u015bci parlamentu, pi\u0119cioprzymiotnikowego prawa wyborczego, parlamentarno-prezydenckiej formy rz\u0105d\u00f3w. Poni\u017cej spr\u00f3bujemy przyjrze\u0107 si\u0119 niekt\u00f3rym z nich.[1]<\/p>\n

Zasada demokratycznego pa\u0144stwa prawnego zapisana jest ju\u017c w art.1 przepis\u00f3w utrzymanych w mocy z Konstytucji z 1952 roku. Ustrojodawca przyjmuje, \u017ce Rzeczpospolita jest demokratycznym pa\u0144stwem prawnym, urzeczywistniaj\u0105cym zasady sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. Zasada pa\u0144stwa prawnego wprowadzona zosta\u0142a do Konstytucji z 1952 roku\u00a0 nowel\u0105 z 29 grudnia 1989 roku. Zapis ten nale\u017cy rozumie\u0107 jako postulat, powinno\u015b\u0107 stawania si\u0119 Rzeczypospolitej Polskiej pa\u0144stwem prawa, jako zobowi\u0105zanie na\u0142o\u017cone na wszystkie organy pa\u0144stwowe do podejmowania dzia\u0142a\u0144 w kierunku urzeczywistnienia idei pa\u0144stwa prawnego. Pod wzgl\u0119dem formalno-prawnym pa\u0144stwo prawne to pa\u0144stwo rz\u0105dzone przez prawo, kt\u00f3re stoi ponad pa\u0144stwem, \u201erz\u0105dy prawa a nie ludzi\u201d, a tak\u017ce pierwsze\u0144stwo prawa wobec wszelkich innych (politycznych, zwyczajowych, itp.) regu\u0142 i norm w post\u0119powaniu organ\u00f3w pa\u0144stwowych. Urzeczywistnieniu tak poj\u0119tej zasady pa\u0144stwa prawnego s\u0142u\u017cy zwi\u0105zanie pa\u0144stwa z prawem. Niezb\u0119dnym elementem takiego zwi\u0105zania jest istnienie\u00a0\u00a0 porz\u0105dku\u00a0\u00a0 prawnego,\u00a0 na\u00a0 kt\u00f3rym\u00a0 opiera\u00a0 si\u0119\u00a0 struktura\u00a0 pa\u0144stwa, czyli<\/p>\n

prawne okre\u015blenie zasad organizacji w\u0142adzy pa\u0144stwowej i granic jej ingerencji w prawa jednostki. Te zasadnicze decyzje musz\u0105 mie\u015bci\u0107 si\u0119 w jasno okre\u015blonych i sp\u00f3jnych normach, sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na hierarchiczny system\u00a0 \u017ar\u00f3de\u0142\u00a0 prawa.\u00a0 Szczeg\u00f3lne\u00a0 miejsce w tym systemie\u00a0 zajmuje konstytucja<\/p>\n

jako ustawa zasadnicza, akt o szczeg\u00f3lnej formie, reguluj\u0105cy ustr\u00f3j w\u0142adz pa\u0144stwowych i pozycj\u0119 jednostki w pa\u0144stwie i przez sw\u0105 nadrz\u0119dno\u015b\u0107 zapewniaj\u0105cy sp\u00f3jno\u015b\u0107 ca\u0142ego porz\u0105dku prawa. U\u017cyty w tym artykule termin \u201edemokratyczne\u201d pozbawiony\u00a0 jakichkolwiek\u00a0 przymiotnik\u00f3w oznacza, \u017ce chodzi<\/p>\n

o demokracje w znaczeniu uniwersalnym.. Demokratyczne pa\u0144stwo to takie, w kt\u00f3rym prawo odzwierciedla akceptowany spo\u0142ecznie system warto\u015bci. Formalnymi gwarancjami demokracji s\u0105 konstytucyjne instytucje okre\u015blaj\u0105ce demokratyczny charakter w\u0142adzy pa\u0144stwowej, zapewniaj\u0105ce udzia\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwa w podejmowaniu decyzji pa\u0144stwowych. Nale\u017c\u0105 do nich: zasada suwerenno\u015bci narodu, zasada pluralizmu politycznego oraz zasady odnosz\u0105ce si\u0119 do sposobu realizacji w\u0142adzy \u2013 systemu przedstawicielskiego, form demokracji bezpo\u015bredniej (referendum) i udzia\u0142u samorz\u0105du terytorialnego w sprawowaniu w\u0142adzy.<\/p>\n

\n

[1] Charakterystyka zasad naczelnych wed\u0142ug\u00a0 W. Skrzyd\u0142o \u201ePrawo Konstytucyjne\u201d, Lubelskie Towarzystwo Naukowe, Lublin 1995, ss. 158-189<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uchwalenie ustawy konstytucyjnej \u201eO wzajemnych stosunkach mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 ustawodawcz\u0105 i wykonawcz\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorz\u0105dzie terytorialnym\u201d nie by\u0142o w polskiej tradycji ustrojowej ani czym\u015b nowym, ani oryginalnym, niemniej jednak by\u0142 to wa\u017cny etap w kszta\u0142towaniu si\u0119 ustroju politycznego pa\u0144stwa, jego przebudowy i szukania oparcia na zasadach wynikaj\u0105cych z tradycji demokratycznej. Ustawa konstytucyjna z 17 … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[76],"class_list":["post-162","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-magisterskie","tag-ustawa-konstytucyjna-z-17-pazdziernika-1992-roku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=162"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}