{"id":157,"date":"2020-02-05T17:08:35","date_gmt":"2020-02-05T16:08:35","guid":{"rendered":"http:\/\/prawo.pracemgr.com.pl\/?p=157"},"modified":"2020-02-05T17:08:35","modified_gmt":"2020-02-05T16:08:35","slug":"konstytucja-z-dnia-2-kwietnia-1997-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/konstytucja-z-dnia-2-kwietnia-1997-roku\/","title":{"rendered":"Konstytucja z dnia 2 kwietnia 1997 roku"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (3 votes) <\/div>\n <\/div>\n

Zgromadzenie Narodowe zgodnie z rekomendacj\u0105 Komisji Konstytucyjnej przyj\u0119\u0142o wi\u0119kszo\u015b\u0107 poprawek prezydenckich do nowej konstytucji. W\u015br\u00f3d wymienionych przyj\u0119te zosta\u0142y poprawki nr 1-5 i 11, odrzucono natomiast poprawki nr 6-10.<\/p>\n

W \u015brod\u0119, 2 kwietnia 1997 roku, po trwaj\u0105cym ponad 5 godzin g\u0142osowaniu nad poprawkami prezydenta, Zgromadzenie Narodowe o godz. 16.40\u00a0 przyj\u0119\u0142o w trzecim czytaniu now\u0105 konstytucj\u0119. G\u0142osowa\u0142o za ni\u0105 451 parlamentarzyst\u00f3w, przeciwnych jej przyj\u0119ciu by\u0142o 40, a 6 wstrzyma\u0142o si\u0119 od g\u0142osu. Termin referendum zatwierdzaj\u0105cego now\u0105 konstytucj\u0119 prezydent wyznaczy\u0142 na 25 maja 1997 roku.<\/p>\n

W niedzielnym referendum 25 maja 1997 roku za konstytucj\u0105 opowiedzia\u0142o si\u0119 52,71 proc. g\u0142osuj\u0105cych, przeciw \u2013 45,89 proc. Frekwencja wynios\u0142a 42,86 proc. W g\u0142osowaniu wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 12 139 790 os\u00f3b z 28 324 965 uprawnionych. G\u0142osy niewa\u017cne odda\u0142o 170 035 os\u00f3b (1,4 proc.).<\/p>\n

Nowa Konstytucja wesz\u0142a w \u017cycie 17 pa\u017adziernika 1997 roku, w trzy miesi\u0105ce po jej og\u0142oszeniu. W ten spos\u00f3b przesta\u0142o obowi\u0105zywa\u0107 wieloletnie prowizorium konstytucyjne, na kt\u00f3re sk\u0142ada\u0142a si\u0119 Ma\u0142a Konstytucja z 1992 roku oraz cz\u0119\u015b\u0107 przepis\u00f3w z konstytucji z 1952 roku, utrzymanych w mocy przez Ma\u0142\u0105 Konstytucj\u0119. Do ugrupowa\u0144 gor\u0105co popieraj\u0105cych now\u0105 ustaw\u0119 zasadnicz\u0105 nale\u017ca\u0142y: SLD, PSL, Unia Pracy i Unia Wolno\u015bci, a wi\u0119c g\u0142\u00f3wnie ugrupowania lewicowe. Nie spe\u0142nia\u0142a ona natomiast oczekiwa\u0144 partii: ROP, AWS i UPR.<\/p>\n

Konstytucja z 2 kwietnia 1997 roku sk\u0142ada si\u0119 z preambu\u0142y oraz 243 artyku\u0142\u00f3w, rozdzielonych na 13 rozdzia\u0142\u00f3w: 1. Rzeczpospolita, 2. Wolno\u015bci, Prawa i Obowi\u0105zki\u00a0 Cz\u0142owieka\u00a0 i\u00a0\u00a0 Obywatela,\u00a0\u00a0 3.\u00a0 \u0179r\u00f3d\u0142a\u00a0\u00a0 Prawa,\u00a0\u00a0 4.\u00a0 Sejm\u00a0 i\u00a0 Senat, 5. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, 6. Rada Ministr\u00f3w i Administracja\u00a0 Rz\u0105dowa,\u00a0\u00a0 7.\u00a0 Samorz\u0105d\u00a0 Terytorialny,\u00a0\u00a0 8.\u00a0 S\u0105dy\u00a0 i\u00a0 Trybuna\u0142y,\u00a0 9.\u00a0 Organy\u00a0 Kontroli\u00a0 Pa\u0144stwowej\u00a0 i\u00a0 Ochrony\u00a0 Prawa,\u00a0\u00a0 10. Finanse Publiczne, 11. Stany Nadzwyczajne, 12.\u00a0 Zmiana\u00a0 Konstytucji,\u00a0 13.\u00a0 Przepisy\u00a0 Przej\u015bciowe\u00a0 i\u00a0 Ko\u0144cowe.<\/p>\n

Preambu\u0142a (w wersji zaproponowanej przez Tadeusza Mazowieckiego) by\u0142a wynikiem wielu kompromis\u00f3w. Znajduje si\u0119 w niej odwo\u0142anie do Boga, i do Narodu, a tak\u017ce satysfakcjonuj\u0105ce niewierz\u0105cych powo\u0142anie si\u0119 na ludzkie sumienie: \u201eW trosce o byt i przysz\u0142o\u015b\u0107 naszej Ojczyzny, odzyskawszy w 1989 roku mo\u017cliwo\u015b\u0107 suwerennego i demokratycznego stanowienia o jej losie, my, Nar\u00f3d Polski \u2013 wszyscy obywatele Rzeczypospolitej, zar\u00f3wno wierz\u0105cy w Boga b\u0119d\u0105cego \u017ar\u00f3d\u0142em prawdy, sprawiedliwo\u015bci, dobra i pi\u0119kna, jak i nie podzielaj\u0105cy tej wiary, a te uniwersalne warto\u015bci wywodz\u0105cy z innych \u017ar\u00f3de\u0142 r\u00f3wni w prawach i w powinno\u015bciach wobec dobra wsp\u00f3lnego – Polski, wdzi\u0119czni naszym przodkom za ich prac\u0119, za walk\u0119 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 okupion\u0105 ogromnymi ofiarami, za kultur\u0119 zakorzenion\u0105 w chrze\u015bcija\u0144skim dziedzictwie Narodu i og\u00f3lnoludzkich warto\u015bciach, nawi\u0105zuj\u0105c do najlepszych tradycji Pierwszej i Drugiej Rzeczypospolitej, zobowi\u0105zani, by przekaza\u0107 przysz\u0142ym pokoleniom wszystko, co cenne z ponadtysi\u0105cletniego dorobku, z\u0142\u0105czeni wi\u0119zami wsp\u00f3lnoty z naszymi rodakami rozsianymi po \u015bwiecie, \u015bwiadomi potrzeby wsp\u00f3\u0142pracy ze wszystkimi krajami dla dobra Rodziny Ludzkiej, pomni gorzkich do\u015bwiadcze\u0144 z czas\u00f3w, gdy podstawowe wolno\u015bci i prawa cz\u0142owieka by\u0142y w naszej Ojczy\u017anie \u0142amane, pragn\u0105c na zawsze zagwarantowa\u0107 prawa obywatelskie, a dzia\u0142aniu instytucji publicznych zapewni\u0107 rzetelno\u015b\u0107 i sprawno\u015b\u0107, w poczuciu odpowiedzialno\u015bci przed Bogiem lub przed w\u0142asnym sumieniem, ustanawiamy Konstytucj\u0119 Rzeczypospolitej Polskiej jako prawa podstawowe dla pa\u0144stwa oparte na poszanowaniu wolno\u015bci i sprawiedliwo\u015bci, wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu w\u0142adz, dialogu spo\u0142ecznym oraz na zasadzie pomocniczo\u015bci umacniaj\u0105cej uprawnienia obywateli i ich wsp\u00f3lnot. Wszystkich, kt\u00f3rzy dla dobra Trzeciej Rzeczypospolitej t\u0119 Konstytucj\u0119 b\u0119d\u0105 stosowali, wzywamy, aby czynili to, dbaj\u0105c o zachowanie przyrodzonej godno\u015bci cz\u0142owieka, jego prawa do wolno\u015bci i obowi\u0105zku solidarno\u015bci z innymi, a poszanowanie tych zasad mieli za niewzruszon\u0105 podstaw\u0119 Rzeczypospolitej Polskiej.\u201d<\/p>\n

Nowa ustawa zasadnicza stanowi, \u017ce: Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym pa\u0144stwem prawnym, urzeczywistniaj\u0105cym zasady sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej (art. 2) i stanowi dobro wsp\u00f3lne wszystkich obywateli (art. 1).<\/p>\n

Suwerena okre\u015bla art. 4 ust 1: \u201eW\u0142adza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej nale\u017cy do Narodu\u201d.<\/p>\n

Art. 7 m\u00f3wi, \u017ce: \u201eOrgany w\u0142adzy publicznej dzia\u0142aj\u0105 na podstawie i w granicach prawa\u201d. Oznacza to, \u017ce obywatelowi bez podstawy prawnej nic nie mo\u017cna narzuci\u0107.<\/p>\n

Zasada podzia\u0142u w\u0142adz znajduje wyraz w art. 10: \u201e1. Ustr\u00f3j Rzeczypospolitej Polskiej opiera si\u0119 na podziale i r\u00f3wnowadze w\u0142adzy ustawodawczej, w\u0142adzy wykonawczej i w\u0142adzy s\u0105downiczej.\u201d<\/p>\n

Podstaw\u0105 ustroju gospodarczego jest spo\u0142eczna gospodarka rynkowa oparta na wolno\u015bci dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, w\u0142asno\u015bci prywatnej oraz solidarno\u015bci, dialogu i wsp\u00f3\u0142pracy partner\u00f3w spo\u0142ecznych (art. 20).<\/p>\n

Stosunki pa\u0144stwo \u2013 ko\u015bci\u00f3\u0142 reguluje art. 25, kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce: \u201eKo\u015bcio\u0142y i inne zwi\u0105zki wyznaniowe s\u0105 r\u00f3wnouprawnione\u201d, nakazuje zachowa\u0107 w\u0142adzom publicznym bezstronno\u015b\u0107 w sprawach przekona\u0144 religijnych. Ust\u0119p 4 tego artyku\u0142u stanowi, \u017ce: \u201eStosunki mi\u0119dzy Rzecz\u0105pospolit\u0105 Polsk\u0105 a Ko\u015bcio\u0142em katolickim okre\u015blaj\u0105 umowa mi\u0119dzynarodowa zawarta ze Stolic\u0105 Apostolsk\u0105 i ustawy\u201d.<\/p>\n

Konstytucja zapewnia obywatelom wolno\u015b\u0107 (art. 31), r\u00f3wno\u015b\u0107 (art. 32) i nietykalno\u015b\u0107 osobist\u0105 (art. 41). W\u015br\u00f3d praw osobistych mo\u017cna wymieni\u0107: prawo do \u017cycia (art. 38), zakaz stosowania tortur i nieludzkiego traktowania (art. 40), prawo do ochrony prywatno\u015bci (art. 47), wolno\u015b\u0107 sumienia i religii (art. 53), wolno\u015b\u0107 wyra\u017cania swoich pogl\u0105d\u00f3w (art. 54).<\/p>\n

Ustawa zapewnia szereg wolno\u015bci i praw politycznych. Do najwa\u017cniejszych mo\u017cna zaliczy\u0107: wolno\u015b\u0107 zgromadze\u0144 (art. 57), wolno\u015b\u0107 zrzeszania si\u0119 (art. 58), r\u00f3wny dost\u0119p do s\u0142u\u017cby publicznej (art. 60), prawo do informacji o dzia\u0142alno\u015bci organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej (art. 61).<\/p>\n

W\u015br\u00f3d wolno\u015bci i praw ekonomicznych, socjalnych i kulturalnych wymieni\u0107 warto: prawo do w\u0142asno\u015bci i dziedziczenia (art. 64), prawo do ochrony zdrowia i r\u00f3wny dost\u0119p do \u015bwiadcze\u0144 opieki zdrowotnej niezale\u017cnie od sytuacji materialnej (art. 68), prawo do bezp\u0142atnej nauki w szko\u0142ach publicznych (art. 70).<\/p>\n

W konstytucji przewidziano liczne gwarancje przestrzegania tych praw, mo\u017cna w\u015br\u00f3d nich wymieni\u0107: prawo do s\u0105du i odwo\u0142ywania si\u0119 do co najmniej drugiej instancji, skarg\u0119 konstytucyjn\u0105 (art. 79) i mo\u017cliwo\u015b\u0107 szukania pomocy u Rzecznika Praw Obywatelskich (art. 80).<\/p>\n

Do obowi\u0105zk\u00f3w obywatela polskiego nale\u017c\u0105 mi\u0119dzy innymi: wierno\u015b\u0107 Rzeczypospolitej\u00a0 i\u00a0 troska o dobro wsp\u00f3lne\u00a0 (art. 82),\u00a0 przestrzeganie\u00a0 prawa\u00a0 (art. 83),\u00a0 obrona Ojczyzny (art. 85)\u00a0 i\u00a0 dba\u0142o\u015b\u0107 o stan \u015brodowiska (art. 86).<\/p>\n

Jako \u017ar\u00f3d\u0142a obowi\u0105zuj\u0105cego prawa Rzeczypospolitej, ustawa zasadnicza z 2 kwietnia 1997 roku wymienia w art. 87: konstytucj\u0119, ustawy, ratyfikowane umowy mi\u0119dzynarodowe oraz rozporz\u0105dzenia. Nie uda\u0142o si\u0119 mimo stara\u0144 ugrupowa\u0144 prawicowych wprowadzi\u0107 do tego tekstu prawa naturalnego, jako elementu obowi\u0105zuj\u0105cego prawa. Bardzo kontrowersyjny jest zapis art. 90, kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce: \u201eRzeczpospolita Polska mo\u017ce na podstawie umowy mi\u0119dzynarodowej przekaza\u0107 organizacji mi\u0119dzynarodowej lub organowi mi\u0119dzynarodowemu kompetencje organ\u00f3w w\u0142adzy pa\u0144stwowej w niekt\u00f3rych sprawach\u201d. Artyku\u0142 ten by\u0142 tematem ostrej krytyki ze strony ugrupowa\u0144 prawicowych i klub\u00f3w zachowawczo-monarchistycznych. Zarzuca\u0142y one ustrojodawcy, \u017ce zapis ten prowadzi do ograniczenia suwerenno\u015bci lub wr\u0119cz stopniowej likwidacji niepodleg\u0142o\u015bci pa\u0144stwa polskiego.[1] Cz\u0142onek Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego Zbigniew Romaszewski (ROP) na \u0142amach \u201eRzeczypospolitej\u201d (Nr 108 z 10.05.97) krytykowa\u0142 braki w\u00a0 sformu\u0142owaniu artyku\u0142u. O jakiej organizacji mi\u0119dzynarodowej lub o jakim organie mi\u0119dzynarodowym mowa, i w jakich sprawach kompetencje organ\u00f3w w\u0142adzy pa\u0144stwowej mo\u017cna przekaza\u0107 ? Brak jest r\u00f3wnie\u017c wymagania, aby referendum og\u00f3lnokrajowe w tej sprawie by\u0142o obowi\u0105zkowe.<\/p>\n

\n

[1] J. Bartyzel \u201eStanowisko Klubu Konserwatywnego w \u0141odzi i Klubu Zachowawczo-Monarchistycznego wobec uchwalonej dnia 2 kwietnia 1997 roku Konstytucji RP\u201d Pro Fide, Rege et Lege nr (28), 1997, s.29<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zgromadzenie Narodowe zgodnie z rekomendacj\u0105 Komisji Konstytucyjnej przyj\u0119\u0142o wi\u0119kszo\u015b\u0107 poprawek prezydenckich do nowej konstytucji. W\u015br\u00f3d wymienionych przyj\u0119te zosta\u0142y poprawki nr 1-5 i 11, odrzucono natomiast poprawki nr 6-10. W \u015brod\u0119, 2 kwietnia 1997 roku, po trwaj\u0105cym ponad 5 godzin g\u0142osowaniu nad poprawkami prezydenta, Zgromadzenie Narodowe o godz. 16.40\u00a0 przyj\u0119\u0142o w trzecim czytaniu now\u0105 konstytucj\u0119. G\u0142osowa\u0142o … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[22],"class_list":["post-157","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-magisterskie","tag-konstytucja-z-dnia-2-kwietni-1997-roku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=157"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/prawo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}