{"id":187,"date":"2019-12-05T11:22:49","date_gmt":"2019-12-05T10:22:49","guid":{"rendered":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/?p=187"},"modified":"2019-12-05T11:22:49","modified_gmt":"2019-12-05T10:22:49","slug":"ojczyzna-ersp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/ojczyzna-ersp\/","title":{"rendered":"\u201dOjczyzna\u201d\/ERSP\/"},"content":{"rendered":"\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n 5\/5 - (1 vote) <\/div>\n <\/div>\n

z pracy mgr o Wyborach parlamentarnych w Estonii<\/h2>\n

Isamaa\/ERSP \/\u201dOjczyzna\u201d\/ERSP\/<\/p>\n

Koalicja wyborcza Isamaa\/ERSP (antykomunistyczna prawica) by\u0142a g\u0142\u00f3wnym reprezentantem si\u0142 politycznych rz\u0105dz\u0105cych w Estonii od 1992 r. Z tego powodu tez nie dawano jej zbyt du\u017cych szans na dobry wynik. W ci\u0105gu 3 lat rz\u0105d\u00f3w zdominowanych przez trudne dla spo\u0142ecze\u0144stwa reformy, nast\u0105pi\u0142o \u201czm\u0119czenie materia\u0142u\u201d \u2013 mocno ucierpia\u0142a popularno\u015b\u0107 polityk\u00f3w kandyduj\u0105cych z tej prawicowej listy.<\/p>\n

W 1992 r. wybory do Riigikogu wygra\u0142a centroprawicowa koalicja \u201cOjczyzna\u201d (Isamaa). W jej sk\u0142ad wchodzi\u0142y, powsta\u0142e w latach 1988 \u2013 1990, niepodleg\u0142o\u015bciowe partie: chadeckie EKDE i EKDL, EVKE (republikanie) i EKRE (konserwaty\u015bci). Pi\u0105tym cz\u0142onem koalicji by\u0142a postkomunistyczna w du\u017cej mierze Partia Liberalno-Demokratyczna (ELDP). Na ten blok zag\u0142osowa\u0142o ponad sto tysi\u0119cy wyborc\u00f3w (22%), dzi\u0119ki czemu w parlamencie znalaz\u0142o si\u0119 29 jego przedstawicieli.<\/p>\n

Do parlamentu wesz\u0142a tak\u017ce, na 5-tym miejscu, Esto\u0144ska Narodowa Partia Niepodleg\u0142o\u015bci (ERSP). Za\u0142o\u017cona w styczniu 1988 r. by\u0142a pierwszym antykomunistycznym ugrupowaniem i gromadzi\u0142a dysydent\u00f3w starej daty. Zdoby\u0142a 8,8% g\u0142os\u00f3w i 10 miejsc w Riigikogu.<\/p>\n

Te dwa ugrupowania (plus centrolewicowi M\u00f5\u00f5dukad) zawar\u00b3y w pa\u0178dzierniku 1992 umow\u017a koalicyjn\u00b9. Powsta\u00b3y rz\u00b9d Marta Laara nie mia\u00b3 charakteru wy\u00b3\u00b9cznie prawicowego, stanowi\u0142 sojusz starej opozycji (ERSP), nowej centroprawicy (Isamaa) i trzech partii wywodz\u0105cych si\u0119 z reformistycznego ruchu Rahvarinne: libera\u0142\u00f3w Rummo, socjaldemokrat\u00f3w Lauristin i ludowc\u00f3w Raiga. O r\u00f3\u017cnicach, jakie w\u00f3wczas wyst\u0119powa\u0142y mi\u0119dzy Isamaa i ERSP, \u015bwiadczy chocia\u017cby wystawienie dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych kandydat\u00f3w w wyborach prezydenckich w 1992 r. To ERSP mia\u0142a bardziej prawicowy program ni\u017c Isamaa.<\/p>\n

Wa\u017cnym krokiem ku konsolidacji prawicy by\u0142o przekszta\u0142cenie wyborczego bloku \u201cIsamaa\u201d w jedna parti\u0119 \u2013 Narodowa Partie Koalicyjn\u0105 \u201cOjczyzna\u201d (21.10.1992). W jej sk\u0142ad weszli chadecy, republikanie i konserwaty\u015bci. Odr\u0119bno\u015b\u0107 partyjn\u0105, pozostaj\u0105c w klubie parlamentarnym Isamaa, zachowa\u0142a ELDP Rummo, co nada\u0142o nowej partii bardziej prawicowy charakter.<\/p>\n

Rz\u0105d Laara nie m\u00f3g\u0142 przetrwa\u0107 d\u0142ugo, mimo dynamicznego procesu reform. O rozpadzie koalicji zdecydowa\u0142y starcia w jej obr\u0119bie. Po pierwsze, b\u0142\u0119dnym okaza\u0142o si\u0119 za\u0142o\u017cenie Laara, \u017ce reformowaniem gospodarki powinni zaj\u0105c si\u0119 praktycy, czyli biznesmeni. Efektem by\u0142a seria g\u0142o\u015bnych afer korupcyjnych. Po drugie, rz\u0105d nie przeprowadzi\u0142 zdecydowanej lustracji i dekomunizacji, co sta\u0142o si\u0119 przyczyn\u0105 wielkiego niezadowolenia narodowc\u00f3w z ERSP. Po trzecie, istnia\u0142y zbyt du\u017ce r\u00f3\u017cnice w programach gospodarczych podmiot\u00f3w koalicji. Wewn\u017atrzne konflikty, propagandowa ofensywa lewicy, spo\u00b3eczne koszty reform, korupcja i wzrost przest\u017apczo\u0153ci wp\u00b3ywa\u00b3y na gwa\u00b3towny spadek popularno\u0153ci koalicji. Sonda\u00e6e z kwietnia 1994 by\u00b3y katastrofalne dla rz\u00b9dz\u00b9cych (M\u00f5\u00f5dukad \u2013 5%, Isamaa \u2013 4%, ERSP \u2013 1%).<\/p>\n

Tymczasem proces przemian na prawicy wci\u0105\u017c trwa\u0142. W efekcie konfliktu miedzy dominuj\u0105cymi chadekami Laara, a republika\u0144sko-konserwatywn\u0105 opozycj\u0105, z klubu Isamaa wyst\u0105pi\u0142o 11 pos\u0142\u00f3w (czyli po\u0142owa), kt\u00f3rzy zarejestrowali odr\u0119bny klub \u2013 Parempoolsed (czerwiec 1994). Rz\u0105d Laara mia\u0142 od tej chwili charakter mniejszo\u015bciowy. Mimo, \u017ce do wybor\u00f3w pozostawa\u0142o ju\u017c niewiele czasu, w\u015br\u00f3d pos\u0142\u00f3w g\u00f3r\u0119 wzi\u0119\u0142a niech\u0119\u0107 do zdecydowanego w swych pogl\u0105dach premiera. 26 wrze\u015bnia 1994 upad\u0142 pierwszy w by\u0142ym ZSRS rz\u0105d antykomunistyczny. Laar odszed\u0142, ale umo\u017cliwi\u0142o to odtworzenie koalicji z udzia\u0142em ERSP i Isamaa i sformu\u0142owania tzw. \u201crz\u0105du kontynuacji\u201d z Andresem Tarandem na czele. Sonda\u017ce dawa\u0142y prawicowym ugrupowaniom rz\u0105dz\u0105cym minimalne szanse na wej\u015bcie do parlamentu w 1995 r. W tej sytuacji chadecka Isamaa (Laar) i narodowa ERSP (Kelam) zawar\u0142y sojusz wyborczy. Sta\u0142o si\u0119 to mo\u017cliwe dzi\u0119ki m.in. pozbyciu si\u0119 przez nie skrzyde\u0142 radykalnych, programowemu przesuni\u0119ciu si\u0119 Isamaa w prawo i stonowaniu, wcze\u015bniej bardzo radykalnych, pogl\u0105d\u00f3w przez ERSP. Ustalono, \u017ce b\u0119dzie jeden, wsp\u00f3lny klub parlamentarny, i zadeklarowano ch\u0119\u0107 utworzenia w przysz\u0142o\u015bci jednej partii.<\/p>\n

Program<\/h3>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 obserwator\u00f3w wr\u00f3\u017cy\u0142a tej koalicji kl\u0119sk\u0119. Obie partie nie wyklucza\u0142y w przysz\u0142o\u015bci po\u0142\u0105czenia, cho\u0107 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nimi by\u0142y istotne: chadecka Isamaa reprezentowa\u0142a liberalizm gospodarczy i bli\u017csza by\u0142a pod tym wzgl\u0119dem Partii Reform, natomiast ERSP, jak wszyscy narodowcy, mia\u0142a tendencje etatystyczne, co zbli\u017ca\u0142o j\u0105 do innych ugrupowa\u0144 prawicowych, jak Parem Eesti i Parempoolsed. Dla wyborczego koalicji Isamaa\/ERSP Reformierakond nie wydawa\u0142a si\u0119 jednak do\u015b\u0107 narodowa, no i jej pochodzenie \u0142\u0105czy\u0142o j\u0105 cz\u0119\u015bciowo z dawna nomenklatur\u0105 i reformistami.<\/p>\n

Narodowo-chadecka koalicja mia\u0142a klasyczny program prawicowy, b\u0119d\u0105cy w du\u017cej mierze efektem kompromisu miedzy tymi partiami. To, co \u0142\u0105czy\u0142o jej cz\u0142onk\u00f3w, to przede wszystkim pochodzenie oraz wynikaj\u0105ce z niego: antykomunizm i antyrosyjsko\u015b\u0107.<\/p>\n

Bardziej z\u0142o\u017cony charakter mia\u0142 stosunek koalicjant\u00f3w do postkomunist\u00f3w. Dopuszczano (dla dobra kraju) wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z postkomunistami maj\u0105cymi zbli\u017cone pogl\u0105dy na gospodark\u0119, przesz\u0142o\u015b\u0107 i polityk\u0119 zagraniczn\u0105 (Partia Reform, Umiarkowani). Zwalczano natomiast ugrupowania b. komunist\u00f3w, maj\u0105ce bardziej lewicowy program (Keskerakond, MRE). W wymiarze ekonomicznym zdecydowanie prorynkowa by\u0142a Isamaa. Zwolennicy kontynuacji reform rynkowych, preferowali sektor prywatny i postulowali wprowadzenie modelu pa\u0144stwa \u2013 \u201cnocnego str\u00f3\u017ca\u201d. Mniej entuzjastyczny stosunek do liberalizmu mia\u0142a ERSP. Postulowa\u0142a do\u015b\u0107 szeroki zakres interwencjonizmu pa\u0144stwowego, ale etatystyczne akcenty w jej programie wynika\u0142y nie tyle z lewicowych pogl\u0105d\u00f3w, co z nacisku na wszechstronn\u0105 ochron\u0119 to\u017csamo\u015bci narodowej Esto\u0144czyk\u00f3w. Rozbudowana opieka socjalna i spo\u0142eczny solidaryzm mia\u0142y umacnia\u0107 jedno\u015b\u0107 narodu esto\u0144skiego.<\/p>\n

Chadek\u00f3w i narodowc\u00f3w \u0142\u0105czy\u0142a niech\u0119\u0107 do, uwa\u017canej za \u201cpi\u0105t\u0105 kolumn\u0119\u201d Moskwy, mniejszo\u015bci rosyjskiej. Jej neutralizacji s\u0142u\u017cy\u0107 mia\u0142y ostre kryteria przy nadawaniu obywatelstwa. \u201cUwa\u017camy, ze esto\u0144scy obywatele powinni mie\u0107 zagwarantowane wszystkie polityczne prawa. Wszystkie osoby mieszkaj\u0105ce na terytorium Estonii powinny mie\u0107 zagwarantowane prawa cz\u0142owieka. Mniejszo\u015bci powinny za\u015b, je\u015bli zechc\u0105, otrzyma\u0107 autonomi\u0119 kulturaln\u0105\u201d. ERSP bardziej ni\u017c chadecy, by\u0142a przeciwna asymilacji Rosjan, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce nie zmieni si\u0119 ich faktyczny stosunek do niepodleg\u0142ej Estonii.<\/p>\n

Jak inne partie prawicy narodowej, koalicja \u201cOjczyzny\u201d i ERSP opowiada\u0142a si\u0119 za jak najszybszym przyst\u0105pieniem do NATO, co traktowa\u0142a jak wa\u017cniejsze od integracji z UE.<\/p>\n

Notowania koalicji na d\u0142ugo przed wyborami nie wygl\u0105da\u0142y najlepiej. Gdyby Isamaa i ERSP startowa\u0142y oddzielnie, najprawdopodobniej w og\u00f3le by si\u0119 nie znalaz\u0142y w parlamencie. Zreszt\u0105 razem tak\u017ce nie mia\u0142y si\u0119 czym pochwali\u0107. Najpopularniejszym politykiem bloku by\u0142 J\u00fcri Luik (51% zwolennik\u00f3w). Wi\u0119kszo\u015b\u0107 sonda\u017cy dawa\u0142y sojuszowi chadek\u00f3w z narodowcami 6 proc. poparcia i 8 miejsc w Riigikogu. Siln\u0105 stron\u0105 prawicy by\u0142 zdyscyplinowany elektorat. Na pytanie o sta\u0142o\u015b\u0107 swoich preferencji wyborczych, 58% respondent\u00f3w nie wykluczy\u0142a ich zmiany do dnia wybor\u00f3w. Ale a\u017c 75 proc. deklaruj\u0105cych poparcie dla Isamaa\/ERSP by\u0142o pewnych swego wyboru.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

z pracy mgr o Wyborach parlamentarnych w Estonii Isamaa\/ERSP \/\u201dOjczyzna\u201d\/ERSP\/ Koalicja wyborcza Isamaa\/ERSP (antykomunistyczna prawica) by\u0142a g\u0142\u00f3wnym reprezentantem si\u0142 politycznych rz\u0105dz\u0105cych w Estonii od 1992 r. Z tego powodu tez nie dawano jej zbyt du\u017cych szans na dobry wynik. W ci\u0105gu 3 lat rz\u0105d\u00f3w zdominowanych przez trudne dla spo\u0142ecze\u0144stwa reformy, nast\u0105pi\u0142o \u201czm\u0119czenie materia\u0142u\u201d \u2013 mocno … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[95],"class_list":["post-187","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prace-magisterskie-2","tag-z-pracy-mgr-o-wyborach-parlamentarnych-w-estonii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=187"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pracemgr.com.pl\/politologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}